(Tiếp theo phần 1)

Bà Loan lao tới nhanh hơn tôi tưởng. Bàn tay bà quắp lấy chiếc USB trên bàn, siết chặt đến trắng cả khớp ngón.

“Đưa đây! Cô lén quay lén chụp nhà người ta mà còn dám vác ra đây à?”

Tôi không giằng lại. Tôi chỉ nhìn bà, nhẹ giọng:

“Mẹ cứ cầm đi ạ. Đó là bản sao. Bản gốc nằm trong tài khoản lưu trữ trên điện thoại con, con còn gửi thêm một bản vào hòm thư riêng. Mẹ có bẻ đôi cái USB cũng không m:ất được gì đâu.”

Bàn tay bà khựng lại giữa không trung. Tôi thấy yết hầu bà chuyển động, nuốt khan một cái.

“Mẹ… đưa lại cho cô ấy đi,” Hùng lí nhí.

“Mày câm miệng!” Bà q:uát, không buồn quay lại.

Đúng lúc đó, bố tôi lên tiếng. Từ nãy đến giờ ông chưa nói với tôi một câu, vậy mà giọng ông trầm xuống, chắc như đóng đinh:

“Mở ra. Cho cả nhà cùng xem.”

Mẹ tôi nắm chặt tay tôi. Tôi với lấy điện thoại trên đầu giường, mở thư mục, tìm đúng đoạn có dấu giờ 22:40 ngày 14. Tay tôi không run. Chính tôi cũng ngạc nhiên về điều đó. Chắc vì hai tuần qua, tôi đã run hết phần của mình rồi.

Ba tháng trước, tôi lắp chiếc camera ấy không phải vì nghi ngờ ai cụ thể. Tôi chỉ thấy lạ. Hùng ngày càng ít đưa t:iền sinh hoạt. Mẹ chồng hay ôm điện thoại ra ban công thì thầm, và mỗi lần tôi bước tới là bà dập máy. Tôi tự nhủ mình đa nghi. Nhưng cái linh cảm cứ gõ vào đầu tôi mỗi đêm, nên tôi lặng lẽ mua một chiếc camera nhỏ, đặt lên kệ sách phòng khách, không nói với ai.

Tôi đ:ặt điện thoại lên bàn, quay màn hình về phía mọi người, bấm phát.

Phòng khách nhà tôi hiện lên, tối mờ, chỉ có ánh đèn ngủ. Bà Loan ngồi co chân trên ghế sofa, tay cầm điện thoại, nói rất nhỏ như sợ có người nghe thấy. Giọng bà vang khắp phòng bệnh, rõ từng chữ.

“Alô, chị Hạnh hả? Tôi đây… Chị đừng đến nhà nữa, con dâu tôi nó ở nhà, nó thấy thì hỏng hết. Tôi biết là quá hạn rồi… Chị cho tôi thêm đúng một tuần.”

Bà ngừng một chút, nghe đầu dây bên kia, rồi hạ giọng thấp hơn nữa:

“Con Linh nó có cuốn sổ t:iết k:iệm một trăm năm mươi tr:iệu, đứng tên hai vợ chồng. Sáng mai tôi b:ảo thằng Hùng ra rút. Chữ k:ý bên con bé thằng Hùng lo được rồi. Chị cứ giữ sổ đỏ nhà tôi thêm mấy hôm… Còn vụ công ty thằng Hùng sập từ năm ngoái, chị đừng để lộ ra nhé. Con bé mà biết thì nó đòi ly dị ngay, lúc đó tôi lấy gì trả chị?”

Đoạn ghi hình dừng lại. Căn phòng im đến mức tôi nghe được cả tiếng quạt trần quay.

Mẹ tôi che miệng. Bố tôi từ từ quay đầu, nhìn bà Loan, không nói một lời. Còn Hùng ngồi sụp xuống chiếc ghế nhựa cạnh cửa, hai tay ôm đầu.

Tôi thì đang nghĩ đến một chuyện khác. Công ty sập từ năm ngoái. Vậy hơn một năm nay, người đàn ông sáng nào cũng sơ vin áo, xách cặp ra khỏi nhà, tối nào cũng nói “dạo này nhiều việc”, rốt cuộc đã đi đâu?

“Mẹ,” tôi cất tiếng, “sổ đỏ ngôi nhà mình đang ở, đang nằm trong tay chị Hạnh, đúng không?”

Bà Loan mở miệng rồi lại khép. Cái dáng h:ất cằm ngạo nghễ ban nãy biến đâu mất, chỉ còn một bà già đứng giữa phòng, hai tay vặn vào nhau.

“Tôi… tôi chỉ vay tạm để thằng Hùng xoay vòng thôi. Làm ăn ai chẳng có lúc khó.”

“Anh nói đi,” tôi quay sang chồng. “Hay để em nói? Hợp đồng nào sập? Nợ bao nhiêu?”

Hùng ngẩng lên, mắt đỏ hoe. Lần đầu tiên trong bốn năm, tôi thấy anh ta trông như một đứa trẻ bị bắt quả tang.

“Tháng Sáu năm ngoái, bên chủ đầu tư hủy hợp đồng. Anh ôm hàng nhập về không bán được, nợ nhà cung cấp gần hai trăm triệu. Mẹ b:ảo đừng nói với em, mẹ lo được. Mẹ đem sổ đỏ đi thế chấp, vay chị Hạnh ba trăm triệu. Lãi chồng lãi, đến giờ chắc hơn năm trăm.”

“Hơn năm trăm triệu,” tôi lặp lại. “Và hai người nhắm vào một trăm năm mươi triệu của em để trả lãi.”

“Không phải nhắm…” Hùng lắc đầu. “Anh định xoay lại rồi bù vào…”

“Anh định?” Tôi nhìn thẳng vào anh. “Em hỏi một câu thôi. Tối hôm đó, anh đ:ánh em vì em hỏi t:iền? Hay vì anh sợ em biết?”

Hùng há miệng, không nói được gì.

“Lúc đó anh không kiểm soát được…” cuối cùng anh lí nhí.

“Không phải. Anh kiểm soát rất tốt.” Giọng tôi vẫn đều. “Anh chỉ chọn đ:ánh người không đ:ánh lại anh thôi.”

Mẹ tôi bật kh:óc thành tiếng. Bố tôi đặt tay lên vai bà, mắt vẫn không rời Hùng.

Bà Loan như vừa tìm lại được chút sức lực, bước lên một bước, giọng the thé:

“Thì sao? Nhà này khó khăn, vợ chồng là phải chung lưng đấu cật! T:iền của cô cũng là t:iền của chồng cô! Cô đem chuyện nhà ra bêu rếu thế này thì được cái gì?”

“T:iền của con, mẹ ạ,” tôi nói. “Là t:iền con dành để sinh con. Và nếu mẹ muốn nói chuyện chung lưng đấu cật, thì đáng lẽ mẹ phải hỏi con từ đầu, chứ không phải b:ảo anh ấy giả chữ k:ý của con.”

Hùng t:ái mặt.

Tôi lướt sang một tấm ảnh khác, đưa lên cho mọi người thấy. Đó là tờ phiếu rút t:iền của ngân hàng, tôi xin bản sao từ thứ Sáu tuần trước.

“Phiếu rút t:iền ngày 15. Chữ k:ý ở ô chủ tài khoản thứ hai, đây. Con chưa từng k:ý tờ này. Hôm đó con họp ở công ty cả buổi sáng, có chấm công, có đồng nghiệp làm chứng.”

Tôi nhớ cảm giác đứng trước quầy giao dịch hôm ấy, khi cô nhân viên đẩy tờ phiếu sang và hỏi: “Chị có chắc đây là chữ ký của chị không?” Tôi đã nhìn rất lâu rồi lắc đầu. Từ khoảnh khắc đó tôi hiểu, người nằm chung giường với mình đã không còn là người mình quen.

“Giả mạo chữ k:ý,” tôi nói chậm từng chữ. “Anh biết đó là tội gì không?”

“Đừng… em đừng nói vậy.” Hùng đứng bật dậy. “Chỉ là chuyện trong nhà…”

“Chuyện trong nhà.” Tôi bật cười, một tiếng cười khô khốc. “Cũng như đ:ánh em là chuyện trong nhà.”

Rồi tôi bấm sang đoạn video khác, của đúng đêm tôi bị đ:ánh. Máy quay ở góc cao, thu trọn phòng khách. Thấy tôi ng:ã xuống. Thấy Hùng đứng c:hết trân, nhìn bàn tay mình. Anh bước tới một bước, định cúi xuống.

Và thấy bà Loan chộp lấy tay áo anh, kéo lại.

“Kệ nó. Để nó sợ. Mai nó không dám hỏi t:iền nữa đâu.”

Hùng đứng yên vài giây. Rồi anh quay lưng, đi vào phòng.

Cả phòng bệnh không ai nói gì. Tôi có cảm giác mình vừa nhìn hai người họ dưới thứ ánh sáng mà bấy lâu nay mình chưa từng dám bật lên.

Người đầu tiên lên tiếng là mẹ tôi. Bà lau nước mắt, đứng thẳng dậy, giọng run run nhưng từng chữ rõ ràng:

“Bà hỏi tôi dạy c:on g:ái bằng cách nào mà yếu đuối? Tôi dạy nó biết thương người, biết nhịn khi cần nhịn. Còn bà, bà dạy con trai bà bằng cách nào mà nó biết giả chữ k:ý, biết đ:ánh vợ, biết đứng im nhìn mẹ kéo tay lại khi vợ nằm dưới sàn?”

Bà Loan há hốc mồm, không đáp được một câu.

Hùng chầm chậm quay sang mẹ, giọng nghẹn: “Mẹ… lúc đó mẹ nói… con cứ tưởng…”

“Mày tưởng cái gì?” Bà gắt, nhưng giọng đã yếu hẳn. “Tao vì cái nhà này! Vì mày!”

Đúng lúc ấy, cánh cửa mở ra. Là vị b:ác s:ĩ ban nãy, đi cùng một anh công an mặc sắc phục và một nhân viên bảo vệ b:ệnh v:iện.

“Chào cả nhà,” b:ác s:ĩ nói, giọng bình tĩnh. “Với trường hợp chấn thương do b:ạo hành, b:ệnh v:iện có trách nhiệm báo công an. Tôi đã báo từ sáng. Còn tờ xác nhận bà vò ban nãy…” Cô nhìn bà Loan. “…bản gốc đã lưu trong hồ sơ bệnh án rồi ạ.”

Bà Loan lùi một bước, lưng chạm vào thành giường.

Anh công an bước vào, gật đầu chào bố mẹ tôi rồi quay sang tôi: “Chị Linh phải không? Chị có muốn làm việc với chúng tôi bây giờ không?”

Tôi gật đầu. Bố tôi đã đứng sẵn bên cạnh. Tay ông vẫn còn run, nhưng lần này là run vì kìm nén.

“Thưa anh, tôi là bố cháu,” ông nói. “Cháu nó có đầy đủ chứng cứ. Cần gì tôi cung cấp thêm.”

Đến lúc này Hùng mới thật sự hoảng. Anh lao tới, quỳ xuống nền gạch b:ệnh v:iện, hai tay bám vào thành giường:

“Linh, anh xin em. Anh sai rồi. Anh sẽ trả hết, anh bán xe, bán hết. Em đừng làm lớn, anh mà bị lập biên bản thì m:ất hết…”

“Anh đang sợ m:ất cái gì?” Tôi hỏi. “M:ất em, hay m:ất mặt?”

Anh không đáp được.

Bà Loan cũng bước lên. Lần này bà không còn ngẩng cao đầu nữa, giọng đổi hẳn:

“Linh… mẹ nói thật, chuyện này mà đến công an thì thằng Hùng có thể bị xử, cái nhà cũng m:ất. Con tha cho nó lần này. Mẹ… mẹ xin con.”

Nghe hai tiếng “mẹ xin con” từ miệng người vừa nói c:on g:ái ông bà thiếu dạy dỗ, ngực tôi chợt nhói lên. Không phải thương hại. Giống như thấy cả mấy năm nhẫn nhịn của mình bày ra trước mắt, và chẳng ai trong căn nhà đó từng coi nó là gì.

“Mẹ nhớ hôm cưới không?” tôi hỏi nhỏ. “Mẹ nói c:on g:ái nhà quê thì hiền, dễ dạy. Mẹ nói đúng một nửa. Con hiền thật. Nhưng hiền không có nghĩa là chịu đ:ánh.”

Tôi quay sang anh công an:

“Thưa anh, tôi yêu cầu lập biên bản vụ việc và giám định thương tích. Phiếu rút t:iền có chữ k:ý giả mạo, tôi xin trình báo luôn.”

Bà Loan sụp xuống chiếc ghế cạnh giường như bị rút hết xương sống. Rồi bỗng bà quay sang anh công an, giọng khản đặc:

“Anh công an, tôi nhận hết! Chuyện chữ k:ý là tôi b:ảo nó làm! Nó chỉ nghe lời mẹ thôi! Tất cả là lỗi của tôi, anh b:ắt tôi, đừng b:ắt con tôi!”

Tôi nhìn bà mà thật lòng không biết nên nghĩ gì. Một người mẹ sẵn sàng gánh tội thay con. Và cũng chính người mẹ ấy đã kéo tay con lại khi con định cúi xuống đỡ vợ. Cùng một người.

“Mẹ nhận thay là quyền của mẹ,” tôi nói. “Nhưng cái t:át vào m:ặt con thì không ai nhận thay được.”

Tôi quay sang Hùng, vẫn đang quỳ trên nền gạch:

“Anh nghe mẹ nói rồi đấy. Mẹ chịu hết thay anh. Giờ anh chọn đi. Để mẹ gánh, hay tự nói với công an ai là người k:ý?”

Cả phòng nín thở. Hùng nhìn mẹ, nhìn bố mẹ tôi, nhìn tôi. Rất lâu. Cuối cùng anh cúi đầu, giọng nhỏ như hơi thở:

“Là con. Con k:ý. Mẹ chỉ nói, còn con là người cầm bút.”

Bà Loan bật ra một tiếng nấc, úp m:ặt vào hai bàn tay.

Anh công an ghi chép xong thì mời Hùng và bà Loan ra ngoài làm việc. Lúc đi ngang qua giường tôi, Hùng ngoái lại, mấp máy môi như muốn nói điều gì. Tôi quay m:ặt đi.

Cửa đóng lại. Mẹ tôi ôm tôi vào lòng, vừa kh:óc vừa vuốt tóc tôi như hồi tôi còn bé:

“C:on g:ái mẹ… sao con không nói với mẹ sớm hơn?”

“Con sợ bố mẹ lo,” tôi đáp, giọng nghẹn. “Con cứ nghĩ nhẫn thêm chút nữa, mọi chuyện sẽ ổn.”

Bố tôi lúc này mới ngồi xuống mép giường. Ông đặt bàn tay thô ráp lên tay tôi, vỗ nhẹ hai cái.

“Lần sau,” ông nói, “có chuyện gì thì gọi bố. Bố chạy xe hai tiếng cũng được. Nhưng đừng để bố biết chuyện này qua cái m:ặt sưng của con.”

Tôi gật đầu. Nước mắt rơi xuống mu bàn tay ông.

Chiều hôm đó, tôi quyết định không quay về căn nhà ấy nữa. Luật sư tôi nhờ từ tuần trước đã nhắn lại, hẹn sáng mai gặp để làm đơn ly hôn và yêu cầu hoàn trả một trăm năm mươi tr:iệu. Tất cả đã được tôi lặng lẽ chuẩn bị suốt hai tuần qua, trong khi người ta tưởng tôi chỉ biết im lặng.

Bố mẹ tôi ra ngoài mua cháo, dặn tôi nằm nghỉ. Căn phòng yên tĩnh trở lại, chỉ còn tiếng quạt quay chậm.

Tôi vừa nhắm mắt thì điện thoại rung lên. Một số lạ.

“Chị Linh phải không? Tôi là Hạnh.”

Tôi mở mắt.

“Chị làm lớn chuyện như vậy thì tôi cũng không giữ im lặng nữa. Khoản vay nhà chị không phải ba trăm triệu, mà là sáu trăm triệu. Trong giấy vay, người đứng tên đầu tiên là chị. Tôi gửi ảnh để chị xem.”

Tấm ảnh hiện lên. Một tờ hợp đồng vay, chữ dày, mực xanh. Ở ô người vay thứ hai là chữ k:ý của tôi, từng nét, từng cái móc, giống đến rợn người.

Tôi chưa từng gặp người phụ nữ này. Chưa từng k:ý bất cứ giấy vay nào. Tôi gõ vội: “Tôi không k:ý cái này.”

Tin nhắn trả lời đến gần như ngay lập tức:

“Chị không k:ý thì ai k:ý? Hôm đó người cầm bút đâu phải chồng chị hay mẹ chồng chị. Là một người chị rất thân. Và ngay bây giờ, người đó đang đứng trước cửa phòng chị.”

Tôi chưa kịp đọc lại lần thứ hai thì ngoài hành lang vang lên tiếng bước chân quen thuộc, chậm rãi, dừng ngay trước cửa. Một giọng nói nhỏ nhẹ, tôi đã nghe hàng trăm lần, khẽ gọi:

“Linh ơi, chị đến rồi đây.”

Cửa phòng bệnh mở ra rất chậm.

Người đứng ở đó là chị Thư. Chị ba mươi tám tuổi, trưởng nhóm kế toán ở công ty tôi, người cầm tay chỉ việc cho tôi từ ngày tôi mới vào làm. Cũng chính chị là người năm xưa mai mối tôi với Hùng. Sáng nay, chị còn là người tôi định nhờ viết giấy xác nhận chuyện tôi họp cả buổi hôm ngày 15.

Chị xách một túi cam, vẫn mặc chiếc áo sơ mi đi làm. Chị nhìn vết bầm trên m:ặt tôi, môi run run:

“Linh… trời ơi, sao em ra nông nỗi này?”

Tôi không đáp. Tôi giơ điện thoại lên, màn hình còn sáng tấm ảnh hợp đồng vay, chữ k:ý của tôi nằm ngay ô người vay thứ hai.

Chị Thư chỉ liếc một cái. Mặt chị t:ái đi. Túi cam tuột khỏi tay, lăn lóc dưới nền gạch, có quả lăn đến tận chân giường.

“Chị k:ý đúng không?” Tôi hỏi. Giọng tôi bình thản đến mức chính tôi cũng thấy lạ.

Chị không chối. Chị kéo chiếc ghế nhựa lại, ngồi xuống như người vừa chạy một quãng rất dài, hai tay ôm chặt chiếc cặp táp trước ngực.

“Chị đến đây để nói chuyện đó,” chị nói. “Em nghe chị nói hết rồi muốn làm gì chị cũng chịu.”

“Chị nói đi.”

Chị Thư hít một hơi sâu.

“Chị Hạnh là chị họ của chị. Em chưa từng nghe chị nhắc vì chị cũng ngại. Hạnh cho vay lãi ngoài. Hồi mẹ chị mổ tim, chị vay Hạnh hai trăm triệu, đến giờ vẫn chưa trả hết. Mùa hè năm ngoái, bà Loan khóc lóc đến nhờ chị, bảo thằng Hùng gặp khó, cần ba trăm triệu xoay vòng. Chị thương, nghĩ giúp được thì giúp, nên mới dẫn bà sang gặp Hạnh. Chị chỉ làm cầu nối thôi, Linh ơi. Lúc đó chị không biết lãi nó cắt cổ thế nào.”

“Lãi bao nhiêu?”

“Năm phần trăm một tháng, lãi nhập vào gốc nếu quá hạn.” Chị cười méo xệch. “Chưa đầy một năm, ba trăm thành năm trăm sáu chục. Hai tháng trước, Hạnh gọi chị lên. Hạnh bảo bà Loan với thằng Hùng không có nổi một đồng, muốn đòi thì phải có thêm người đứng tên trả nợ. Hạnh viết lại hợp đồng, gộp cả lãi vào gốc, tròn sáu trăm triệu, rồi chỉ vào ô người vay thứ hai.”

Tôi nhìn chị chằm chằm.

“Chị bảo không có chữ k:ý của em thì Hạnh không cho gia hạn,” chị nói tiếp, giọng vỡ ra. “Hạnh dọa nếu chị không giúp thì cả khoản hai trăm của chị, chị phải trả ngay, kèm lãi. Mẹ chị còn đang nằm viện tái khám. Chị… chị đã tập k:ý theo chữ em. Chị có hàng chục tờ giấy em k:ý trong hồ sơ công ty suốt bảy năm. Chị biết từng cái móc của em. Chị k:ý xong, tay chị run đến mức phải k:ý lại hai lần.”

Trong phòng chỉ có tiếng quạt trần. Tôi nghĩ đến bảy năm qua. Những bữa trưa chị chia cho tôi nửa hộp cơm. Những lần chị bênh tôi trước giám đốc. Cái ngày cưới, chị mặc áo dài đỏ đứng cạnh tôi chụp ảnh, nói: “Em lấy được chồng tử tế chị mừng lắm.”

“Sao hôm nay chị lại đến?” tôi hỏi. “Hạnh vừa nhắn cho em, nói chị đang đứng ngoài cửa.”

“Vì Hạnh bắt chị lên đây.” Chị mở cặp, đặt từng thứ một lên chăn tôi. “Hạnh bảo chị nói em biết chuyện từ đầu, rằng em đồng ý cho bà Loan vay nhưng giờ làm lớn chuyện để quỵt nợ. Chị phải xác nhận thế để Hạnh có cớ đòi em. Chị không làm được. Đêm qua chị nghe tin em nhập viện, chị không chợp mắt. Sáng nay chị thấy hồ sơ giải trình của công ty gửi đến, có tờ chấm công ngày 15 của em…”

Chị đẩy tờ giấy sang. Tờ chấm công in rõ: Nguyễn Thị Linh, họp phòng từ tám giờ đến mười một giờ rưỡi, người xác nhận là Lê Thị Thư.

“Chính tay chị k:ý xác nhận em ở công ty ngày hôm đó,” chị nói. “Nghĩa là chị biết rõ em không thể k:ý tờ phiếu rút t:iền ấy. Chị biết người k:ý là ai. Chị không thể vừa k:ý giấy bênh em vừa giả chữ k:ý em lần nữa.”

Chị đặt thêm lên chăn một chiếc điện thoại cũ.

“Đây là tất cả cuộc gọi chị ghi âm với Hạnh từ hai tháng nay. Chị ghi vì sợ. Sợ có ngày Hạnh đổ hết lên đầu chị. Em nghe đi. Còn quyển sổ nhỏ này là sổ ghi nợ thật của Hạnh, chị chụp lại khi Hạnh đi vắng. Gốc ba trăm, lãi đã trả gần hai trăm. Hạnh gộp lên sáu trăm bằng một hợp đồng giả.”

Tôi ấn nút phát. Giọng người phụ nữ vang lên, sắc và lạnh, tôi chưa từng nghe, nhưng nghe xong thì không thể nhầm: “Mày cứ k:ý. Con dâu nó không biết thì thôi, biết cũng không dám làm gì. Lúc đó nó tự khắc phải trả thay chồng, nhà đó người ta sĩ diện lắm.”

Tôi tắt máy. Tay tôi vẫn không run. Chỉ có tim tôi đập nặng nề, từng nhịp một.

Tôi nhìn chị Thư rất lâu.

“Chị đã k:ý tên em,” tôi nói. “Chị biết đó là tội gì.”

“Chị biết,” chị gật. “Chị sẽ ra công an tự thú. Chị chỉ xin em một điều, đừng để Hạnh thoát. Chị làm sai, chị chịu. Nhưng con đường chị phải đi, em đừng để người khác đẩy chị vào.”

Tôi cầm điện thoại, gọi cho anh công an ban nãy. Anh để lại số, dặn cần gì cứ gọi. Chưa đầy năm phút sau, anh đã bước vào, đi cùng một đồng nghiệp. Chị Thư đưa chiếc điện thoại, chiếc cặp và cuốn sổ cho anh, giọng bình tĩnh đến lạ:

“Tôi là Lê Thị Thư. Tôi tự đến trình báo hành vi giả mạo chữ k:ý của chị Linh trong hợp đồng vay sáu trăm triệu.”

Đúng lúc ấy, ngoài hành lang vang lên tiếng giày cao gót gõ dồn dập. Cửa bật mở. Một người phụ nữ khoảng bốn mươi lăm tuổi, tóc nhuộm nâu, đeo kính râm gác trên đầu, xông vào, theo sau là một gã đàn ông vạm vỡ mặc áo thun đen.

“Thư! Mày làm cái gì ở đây?” Hạnh q:uát. “Tao gọi mười cuộc không bắt máy, mày dám qua mặt tao…”

Chị đứng sững khi thấy bộ sắc phục màu xanh đứng ngay cạnh giường.

Cùng lúc đó, bố mẹ tôi quay lại, xách hai hộp cháo còn nóng. Bố tôi nhìn gã đàn ông lạ rồi nhìn người phụ nữ đang lớn tiếng trong phòng con gái ông, im lặng đặt hộp cháo xuống, đứng chắn trước giường tôi, chẳng nói câu nào. Chỉ cần thế thôi, gã vạm vỡ kia đã lùi nửa bước.

“Chị Hạnh phải không?” Tôi cất tiếng. “Chị gửi hợp đồng cho tôi mà quên mất tôi chưa từng k:ý cái này.”

Hạnh cố lấy lại vẻ cứng rắn, hất cằm:

“Hợp đồng có chữ k:ý rành rành. Cô Linh, cô là người có học, cô định chối nợ à? Nhà chồng cô nợ tôi sáu trăm triệu, cô là đồng vay, cô phải trả!”

“Giấy tờ nào, chữ k:ý nào, cứ để cơ quan chức năng giám định,” anh công an bình thản nói. “Còn chị, chị đang đứng trong phòng bệnh để uy h:iếp người bị hại, trước mặt cán bộ công an.”

“Tôi uy h:iếp gì? Tôi chỉ đến đòi nợ chính đáng!”

Tôi bật đoạn ghi âm lên. Giọng chính chị vang khắp phòng: “Mày cứ k:ý. Con dâu nó không biết thì thôi, biết cũng không dám làm gì…”

Mặt Hạnh biến sắc. Chị lao sang chỗ chị Thư, giọng the thé: “Con quỷ! Tao cho mày vay lúc mẹ mày nằm viện mà mày dám phản tao!”

Gã áo đen bước tới. Anh công an đưa tay chặn, đồng nghiệp của anh nói gì đó vào bộ đàm. Chưa đầy hai phút, ngoài hành lang có thêm hai người nữa. Hạnh bị mời ra ngoài làm việc. Lúc đi ngang giường, chị ta ngoái lại, mắt long lên:

“Cô tưởng ra công an là xong sao? Nhà cô vẫn nợ tôi!”

“Nợ ba trăm triệu gốc,” tôi nói, “tính lãi theo luật, phần vượt quá không có hiệu lực. Còn hợp đồng sáu trăm là giả, chị tự đi giải thích.”

Cửa khép lại. Mẹ tôi buông tiếng thở dài thật dài. Bố tôi quay sang chị Thư, nhìn chị một lúc lâu rồi chỉ nói: “Cô theo anh công an đi. Có gì thì nói thật, đừng giấu nữa.”

Chị Thư gật đầu, cúi chào bố mẹ tôi, rồi theo hai người cảnh sát ra ngoài. Chị không quay lại nhìn tôi, nhưng tôi thấy vai chị run lên.

Tối đó, Hùng quay lại một mình.

Anh làm việc với công an gần cả buổi chiều, quần áo nhăn nhúm, mắt thâm quầng. Anh không dám vào hẳn, chỉ đứng ở cửa, giữa ánh đèn hành lang và bóng tối phòng bệnh. Bố mẹ tôi đang ngủ gục trên ghế. Tôi ra hiệu cho anh vào, nhưng đứng cách xa giường.

“Anh nghe nói chị Thư tự thú rồi,” anh nói khẽ. “Anh không biết chuyện hợp đồng sáu trăm. Anh thề, anh chỉ biết ba trăm.”

“Em tin.” Tôi nhìn anh. “Anh cũng chỉ làm đến mức giả chữ k:ý rút t:iền thôi, đúng không?”

Anh cúi đầu, không đáp. Rất lâu sau anh mới thì thầm:

“Một năm nay, sáng nào anh cũng ra khỏi nhà. Anh không ngồi không đâu. Anh chạy xe công nghệ, buổi chiều đi bốc hàng thuê ở kho. Bao nhiêu t:iền kiếm được anh đưa mẹ để trả lãi cho Hạnh. Anh không dám nói với em vì… vì anh xấu hổ. Một thằng đàn ông vỡ nợ mà để vợ phải gánh.”

Anh mở điện thoại, đưa tôi xem bảng thống kê thu nhập, hình ảnh những chuyến xe, ca bốc vác, tên kho hàng. Tôi nhìn một lúc. Có thật. Một năm qua, người đàn ông này không phải kẻ ăn chơi, đi đâu đó trốn nợ. Anh đã âm thầm cắm đầu làm việc đến kiệt sức.

Và cũng chính anh đã giơ tay đ:ánh tôi vì sợ tôi biết.

“Anh làm việc cực khổ, em ghi nhận,” tôi nói. “Nhưng anh có biết điều khiến em không thể tha thứ không? Nếu hôm đó anh nói với em: nhà mình nợ, anh sắp gục rồi, em giúp anh. Em sẽ cùng anh bán nhà, cùng đi làm, cùng trả. Em cưới anh để làm vợ, không phải làm người lạ trong nhà mình.”

Hùng khóc. Lần đầu tiên tôi thấy anh khóc không để dỗ ai, không để xin xỏ ai. Anh khóc như người vừa hiểu mình đã m:ất gì.

“Em ly hôn đi,” anh nói. “Anh không có tư cách xin em ở lại. Anh sẽ hoàn trả đủ một trăm năm mươi triệu. Anh bán xe, bán hết những gì có.”

Cửa phòng lại mở. Bà Loan đứng đó, dáng người như co lại mấy phân. Bà đã nghe hết.

Bà bước đến cuối giường, nhìn tôi, rất lâu. Không còn cái nhếch môi ngày hôm trước. Chỉ còn gương mặt của một bà già mệt mỏi.

“Mẹ không biết Hạnh làm giả hợp đồng,” bà khàn giọng. “Mẹ chỉ vay ba trăm. Mẹ không ngờ nó dính cả tên con.”

“Mẹ có ngờ cái t:át vào m:ặt con không?” Tôi hỏi.

Bà im lặng một lúc, rồi nói, giọng như tự nói với chính mình:

“Hồi xưa, bố thằng Hùng cũng như thế. Mỗi lần nhà hết t:iền, ông ấy lại đ:ánh mẹ. Mẹ nín thở chịu, sợ, rồi thì cả nhà yên. Mẹ cứ nghĩ đàn bà phải biết sợ thì nhà mới yên. Hôm đó mẹ nhìn con đứng đó, hỏi chuyện chồng, mẹ thấy mình ngày xưa. Mẹ ghét con vì con dám hỏi, còn mẹ thì chưa bao giờ dám.”

Tôi nhìn bà. Lần đầu tiên tôi hiểu, và cũng lần đầu tiên tôi thấy thương bà một chút. Nhưng hiểu một người không có nghĩa là phải trả giá thay họ.

“Con hiểu mẹ khổ,” tôi nói. “Nhưng mẹ đã chịu một cái t:át rồi, không có nghĩa là con phải chịu. Cái khổ của mẹ không phải lý do để mẹ đứng nhìn con ng:ã xuống sàn.”

Bà Loan gật đầu. Bà không cãi. Bà chỉ đứng thêm một lúc nữa rồi lặng lẽ quay đi.

Mọi thứ sau đó diễn ra nhanh hơn tôi nghĩ.

Một tuần sau, tôi xuất viện. Luật sư giúp tôi nộp đơn ly hôn đơn phương, kèm biên bản giám định thương tích và đoạn video ghi hình đêm hôm đó. Tòa hòa giải một lần, Hùng không phản đối, không giằng co, chỉ ký vào mọi giấy tờ. Ba tháng sau, chúng tôi chính thức ly hôn. Anh bán chiếc xe, hoàn trả đủ một trăm năm mươi triệu trong một lần chuyển khoản, ghi rõ nội dung “hoàn trả tài sản chung cho Linh”. Tôi nhận. Đó là t:iền của tôi.

Về vụ việc bạo lực, anh bị xử phạt hành chính theo luật phòng chống b:ạo hành gia đình, kèm quyết định cấm tiếp xúc với tôi trong thời hạn quy định. Về phần giả mạo chữ k:ý rút t:iền, cơ quan điều tra vẫn tiếp tục. Tám tháng sau, anh nhận án treo. Phiên tòa hôm ấy tôi không đến, chỉ nghe luật sư kể lại rằng anh đứng nghe tuyên án, không nói lời nào, chỉ gật đầu cúi chào.

Chị Thư tự thú nên được xem xét giảm nhẹ. Chị mất việc, mất cả cái chức trưởng nhóm bảy năm gầy dựng. Mẹ chị khi ấy đã ổn định sức khỏe. Chị gửi cho tôi một lá thư, bốn trang giấy kẻ ô, chữ nghiêng nghiêng. Tôi đọc hết, gấp lại, cất vào ngăn bàn. Tôi không trả lời, cũng không xé. Có những người mình không thể tha thứ, nhưng cũng không nỡ quên rằng ngày cuối cùng, họ đã chọn quay đầu.

Còn Hạnh thì không may mắn như vậy. Hợp đồng sáu trăm triệu bị xác định là giả mạo. Cơ quan chức năng vào cuộc, thu giữ sổ ghi nợ, hàng chục hợp đồng vay khác với mức lãi vượt xa quy định. Chị ta bị khởi tố vì hành vi làm giả giấy tờ và cho vay nặng lãi. Khoản vay của bà Loan được tính lại: ba trăm triệu gốc, trừ đi phần lãi đã trả, cộng lãi theo mức luật cho phép. Phần còn lại không còn hiệu lực. Sổ đỏ được trả về cho bà Loan sau khi hai bên đối chiếu xong số nợ.

Căn nhà ấy cuối cùng vẫn phải bán, để trả phần nợ hợp pháp còn lại và nợ nhà cung cấp của Hùng. Bà Loan về quê sống cùng em gái. Hùng thuê một phòng trọ nhỏ, vẫn chạy xe công nghệ, vẫn bốc hàng, trả nợ từng tháng một.

Lần cuối tôi gặp bà Loan là ở cổng tòa án, ngày ly hôn. Bà đứng cách tôi vài bước, tóc bạc hơn nhiều so với hôm ở b:ệnh v:iện, cầm chiếc túi vải cũ. Bà không nói gì. Bà chỉ cúi đầu chào mẹ tôi, một cái cúi đầu rất thấp.

Mẹ tôi nhìn bà một lúc rồi gật đầu đáp lễ, không nói gì thêm. Có những cuộc gặp, im lặng đã là câu trả lời đủ rồi.

Tôi theo bố mẹ về quê. Ngày đầu, tôi ngủ liền mười tiếng, không mơ, không giật mình. Mẹ nấu cháo gà, sáng nào cũng gõ cửa gọi tôi dậy ăn. Bố ra vườn trồng thêm hàng cải xanh, bảo để “con gái ăn rau nhà mình cho khỏe”. Một tháng sau, vết bầm trên m:ặt tôi nhạt hẳn, rồi biến mất. Nhưng có một vết nằm sâu hơn, mất nhiều thời gian hơn, phải đến mấy tháng sau tôi mới thấy nó nhạt dần.

Tôi quay lại làm việc ở một công ty khác trong thành phố, thuê một căn hộ nhỏ gần chỗ làm. Cuối tuần tôi về quê, sáng chủ nhật nào cũng cùng bố ngồi uống trà ngoài hiên. Một buổi chiều, bố hỏi:

“Số t:iền một trăm năm mươi triệu ấy, con định làm gì?”

Tôi nghĩ một lúc.

“Con mở một tài khoản mới, chỉ đứng tên con. Con vẫn để dành, bố ạ. Không phải để lấy chồng, cũng không phải để sinh con vì ai cả. Cứ để dành, cho một ngày nào đó con muốn làm điều gì đó cho chính mình.”

Bố gật đầu, rót thêm cho tôi một chén trà, không hỏi thêm.

Hôm ấy trời về chiều, nắng đổ nghiêng qua hàng cau trước nhà. Mẹ ngồi bóc đậu ngoài sân, ngẩng lên nhìn tôi, mỉm cười. Tôi cười lại với mẹ, một nụ cười không còn gượng gạo.

Tôi từng nghĩ hiền là phải nhẫn. Giờ tôi biết hiền là một chuyện, còn để người ta đối xử với mình thế nào là chuyện khác. Tôi vẫn hiền. Chỉ là từ nay, tôi biết cách giữ lấy mình.

–HẾT–