(Tiếp theo phần 1)

Sân nhà lặng như tờ. Tiếng kèn vừa thử xong còn vọng lại, mấy người phụ rạp đứng khựng, tay vẫn cầm cuộn dây.

Chị Thu giật Su vào lòng, năm ngón tay bấu chặt vai con bé đến mức nó nhăn mặt. “Con nói bậy bạ gì đấy? Mẹ dặn con thế nào, quên rồi à?”

Câu “mẹ dặn” lọt ra nhanh quá. Chị mím môi lại, nhưng đã muộn.

Anh Hưng bước tới, giọng nặng nề: “Dặn gì? Thu, em dặn con cái gì?”

“Có gì đâu. Con nít nằm mơ, anh cũng tin à?”

Tùng đã đứng chắn ngay cổng từ lúc nào. Nó không nói gì, chỉ khoanh tay nhìn. Chị Hà đứng sau tôi, bàn tay lạnh ngắt nắm lấy khuỷu tay tôi.

Tôi quỳ hẳn xuống, ngang tầm mắt Su. Chiếc băng tang trắng trên đầu con bé lệch hẳn sang một bên. “Su, cô không giận con đâu. Con kể cô nghe, con thấy mẹ cầm cái vòng lúc nào?”

Su nhìn mẹ. Rồi nó nhìn tôi, nước mắt chực trào. “Lúc trời còn tối. Bà nằm im rồi, mọi người chạy ra ngoài gọi điện hết. Con đi vệ sinh, thấy mẹ ngồi cạnh bà. Mẹ tháo cái vòng ra, lấy khăn lau lau, rồi bỏ vào cái túi này. Mẹ bảo, đừng cho ba biết.”

Con bé vẫn gọi chuyện lúc bốn giờ sáng là “hôm qua”. Với nó, cái đêm không ai ngủ ấy chưa kết thúc.

Tôi chưa kịp nghĩ thì anh Hưng đã gằn giọng: “Đừng cho ai biết? Là sao? Thu, cô giấu tôi cái gì?”

“Anh im đi.” Chị Thu nói rất khẽ, nhưng tôi nghe rõ từng chữ. Không phải giọng của người bị bắt quả tang. Đó là giọng của người đang sợ.

Anh Hưng chìa tay ra: “Đưa cái túi đây cho tôi.”

Chị Thu lùi lại một bước, ôm chiếc túi vải vào ngực, lưng quay về phía chồng như che chắn cho đứa trẻ sơ sinh.

Đến lúc ấy tôi mới nhận ra một điều. Từ nãy đến giờ, ánh mắt chị không hề nhìn chị Hà, không nhìn tôi, cũng không nhìn Tùng. Chị chỉ nhìn đúng một người: chồng chị.

Người ăn cắp thì sợ bị mọi người bắt. Chị này lại chỉ sợ một người.

Tôi đứng dậy, bước chắn giữa hai vợ chồng. “Anh Hưng, khoan đã.”

“Lan, em tránh ra. Việc này là việc nhà anh.”

“Mẹ mất chưa được nửa ngày, việc của mẹ cũng là việc của em.” Tôi quay sang chị Thu, cố giữ giọng bình thường. “Chị Thu, em không nghi chị lấy trộm.”

Chị ngẩng lên, ngờ vực.

“Em chỉ nhớ một chuyện. Lúc nãy chị Hà hỏi cái vòng, chị không hỏi vòng nào, không hỏi mất lúc nào. Chị chỉ bảo đừng nghi nữa. Vì chị biết nó ở đâu. Chị đang giữ hộ, đúng không? Mà giữ hộ cho ai, chị sợ chính người nhà mình.”

Mặt chị Thu trắng bệch. Tay chị run đến nỗi quai túi kêu sột soạt.

Anh Hưng quát: “Lan, mày ăn nói kiểu gì thế hả? Mày định nói vợ tao…”

“Mẹ có để lại một tờ giấy.”

Tôi rút từ túi áo ra tờ giấy gấp tư. Anh Hưng trợn mắt. Chị Thu khuỵu hẳn xuống, thều thào: “Lan, chị xin em, đừng đọc ở đây. Để xong đám đã…”

Tôi thương chị thật. Nhưng cái xin ấy làm tôi chắc chắn thêm một điều: tờ giấy này không chỉ nói về cái vòng.

“Chị xin em thì em hiểu. Nhưng mẹ viết cho cả nhà, không phải viết cho riêng em.”

Tay tôi run. Tôi vẫn kịp rút điện thoại, chụp tờ giấy đã mở ra rồi gửi vào nhóm Zalo gia đình. Chỉ mất vài giây. Tôi chưa biết trong đó viết gì, nhưng tôi biết có những tờ giấy chỉ sống được khi đã có nhiều bản.

Nét chữ của mẹ nghiêng nghiêng, run rẩy, có chỗ mực đứt đoạn như bà vừa viết vừa thở. Tôi đọc to, giọng lạc đi:

“Các con, nếu tờ này đến tay con Lan thì mẹ đã đi rồi. Mẹ viết vì biết thế nào các con cũng cãi nhau chuyện cái vòng.”

Chị Hà đưa tay lên bịt miệng.

“Cái vòng mẹ muốn đeo đến phút cuối. Mẹ đã dặn con Thu, khi nào mẹ nhắm mắt thì tháo ra cất kín, đừng cho thằng Hưng biết, cũng đừng cho ai biết, lo xong đám cho mẹ rồi hẵng tính.”

Cả sân im phăng phắc. Anh Hưng đứng chết trân.

“Mẹ dặn thế vì mẹ biết thằng Hưng đang nợ bên ngoài. Nó hỏi mẹ chuyện cái vòng và cái sổ đỏ ba lần rồi. Mẹ nằm một chỗ nhưng mẹ không điếc.”

Tôi nghe tiếng ai đó hít vào một hơi rất mạnh. Tôi không dám ngẩng lên.

“Hai năm nay mẹ nằm đó, đứa nấu cháo, đứa thay quần áo, đứa bán cả vàng cưới của nó để trả tiền thuốc cho mẹ, là con Thu. Chưa bao bao giờ nó kêu một tiếng. Cái vòng này mẹ cho nó. Ai có ý kiến thì ra bàn thờ nói với mẹ.”

Tôi nghẹn ở chỗ này. Chị Hà khóc thành tiếng. Chị Thu ngồi bệt xuống nền, hai tay ôm chiếc túi vải, vai rung lên không ra tiếng.

Tôi đọc tiếp dòng cuối: “Sổ đỏ mẹ để trong phong bì này. Lan giữ, đừng đưa cho ai.”

Tôi dừng lại.

Phong bì đang nằm trong tay trái tôi. Tôi lật nó lên, nhìn vào miệng phong bì, rồi úp xuống lắc nhẹ. Không có gì rơi ra. Chỉ có một tờ giấy duy nhất, mà tôi vừa đọc.

Tôi ngẩng đầu nhìn thẳng vào anh Hưng.

“Sổ đỏ đâu rồi anh?”

Anh Hưng giật nảy, mặt từ đỏ chuyển sang xám. “Sổ… sổ đỏ nào? Mày hỏi cái gì? Tao làm sao biết!”

“Mẹ viết là để trong phong bì này. Hôm kia mẹ còn nắm tay em dặn, đừng nói với ai. Cái phong bì nằm ở tủ đầu giường, trong phòng mẹ. Trong cái nhà này, ai vào phòng mẹ cũng được. Nhưng không ai biết có cái phong bì ấy, trừ người đã hỏi mẹ ba lần.”

“Mày…”

Anh Hưng nhảy tới giật tờ giấy. Tôi lùi lại, nhưng Tùng đã bước ngang ra như một bức tường, gạt thẳng tay anh ra. “Anh Hai, anh bình tĩnh.”

“Cả nhà bị con Lan bịp hết rồi! Mẹ bệnh hai năm, lú lẫn, viết cái giấy này ai mà biết thật hay giả! Chữ mẹ hồi đó đâu có run thế này!”

“Chữ mẹ, chị nhận ra.” Chị Hà lau mặt, giọng khàn khàn nhưng dứt khoát. “Cái nét gạch đuôi chữ ‘g’ của mẹ, từ hồi chị đi học mẹ đã viết thế. Em đừng có chối.”

“Chị thì biết gì mà…”

“Anh Hưng.” Tôi giơ điện thoại lên. “Em đã chụp tờ giấy gửi vào nhóm gia đình rồi. Anh xé cũng vô ích.”

Anh Hưng quay phắt sang nhìn điện thoại, rồi nhìn chị Thu. Tôi thấy rõ trong mắt anh một thứ rất lạ, không phải giận, mà là hoảng.

Chị Thu ngẩng lên. Nước mắt chảy dài nhưng giọng chị lại bình thản đến đáng sợ.

“Thôi. Để em nói.”

“Thu! Cô dám!”

“Dám chứ.” Chị gạt nước mắt, đứng lên, chống tay xuống nền để đứng cho vững. “Mười hai năm em im. Hôm nay mẹ đi rồi, em không im nữa.”

Chị quay về phía chị Hà và tôi, nói như thể đang trả nợ.

“Anh Hưng đầu tư chứng khoán từ hai năm trước. Lúc đầu lời ít, anh ấy mừng lắm. Sau đó thua, anh ấy vay nóng để gỡ. Gỡ không được, lại vay thêm. Đến giờ, cả gốc lẫn lãi là sáu trăm triệu.”

Chị Hà há miệng, không nói ra lời.

“Em phát hiện thì đã muộn. Em xin anh ấy ngừng, anh ấy hứa. Rồi lại vay. Em bán vàng cưới trả tiền thuốc cho mẹ, vì tiền lương anh ấy từ lâu đã không còn đồng nào về nhà.”

Mấy chữ “ai trả tiền thuốc” chị quát lúc nãy bỗng vang trong đầu tôi. Lúc đó tôi tưởng chị nói cho oai. Hóa ra đó là sự thật, và chỉ có mình chị biết nó đau đến mức nào.

“Tin nhắn ‘Chốt chưa?’ lúc nãy là bên cho vay.” Chị chỉ vào điện thoại trên bàn. “Anh ấy chặn số họ, nên họ nhắn qua em. Họ hỏi bao giờ chốt ngày trả, nếu không thì chốt chuyện cái nhà. Em xin họ đợi hết đám, họ nói nếu em không có động thái, họ tự đến.”

“Còn xấp tiền chị giấu dưới tờ báo?” Tôi hỏi.

Chị cười, một nụ cười méo xệch. “Em tưởng chị ăn trộm tiền phúng viếng à? Sáng nay anh ấy đã rút trước hai chục triệu trong cái hộp, em biết. Em không nói được, vì nói ra thì giữa sân nhà này, anh ấy mất mặt. Em chỉ biết gom phần còn lại giấu đi, để lo cho mẹ được đàng hoàng.”

Chị Hà quay sang anh Hưng, giọng run lên: “Anh… anh rút tiền phúng viếng của mẹ?”

“Anh… anh chỉ mượn tạm! Chiều nay anh trả!”

“Mượn tạm?” Tùng gằn giọng. “Mẹ còn nằm trong nhà, anh mượn tiền phúng viếng của mẹ?”

“Chúng mày biết gì! Tao là con trưởng, tao gánh cái nhà này bao nhiêu năm! Chúng mày được cái gì mà…”

“Anh gánh cái gì?” Giọng chị Hà bỗng cao vút. “Mẹ nằm viện hai năm, anh vào thăm được mấy lần? Mỗi lần vào là xin mẹ cái gì, em nhớ hết!”

Anh Hưng đỏ gay mặt, mắt long lên. Anh quay phắt sang chị Thu, rít qua kẽ răng: “Cô nói ra hết thế này, cô tưởng cô sống nổi với tôi à? Cô muốn cả họ biết tôi là thằng thế nào thì được rồi đấy.”

“Thế anh muốn em nói dối giúp anh đến bao giờ?”

Anh Hưng giơ tay lên.

Tôi chưa kịp hét thì Su đã thét lên một tiếng xé họng: “Ba đừng đ:ánh mẹ!”

Bàn tay anh khựng lại giữa không trung. Tùng đã chụp lấy cổ tay anh, vặn ra sau lưng, ghì mạnh. “Anh dám! Ngay trước mặt con anh, trước mặt mẹ, anh dám?”

Anh Hưng vùng vẫy, nhưng vẻ mặt đã thay đổi. Anh nhìn Su, thấy con gái đang rúc đầu vào bụng mẹ, hai bờ vai bé tí rung bần bật. Cánh tay anh chùng xuống.

Tùng buông ra. Anh Hưng đứng đó, thở hổn hển, không ai nhìn anh nữa.

Một lúc lâu, không ai nói gì. Chỉ có tiếng Su nấc.

Chị Thu cúi xuống ôm con. Một lúc sau, chị mở chiếc túi vải, đưa tay vào thật sâu bên dưới xấp phong bì, lấy ra một cái khăn tay cũ. Chị mở từng lớp khăn. Chiếc vòng vàng của mẹ nằm đó, mòn nhẵn, vàng đã ngả sẫm vì đeo suốt bao năm.

Chị Hà nấc lên. Tôi cũng không giữ nổi nước mắt.

Chị Thu nhìn cái vòng một lúc lâu, như nhìn cái gì rất nặng. Rồi chị đặt nó vào lòng bàn tay tôi, khép từng ngón tay tôi lại.

“Mẹ cho chị, nhưng chị không dám giữ trong cái nhà này. Em giữ giùm chị. Khi nào chị đứng vững rồi, chị lấy lại.”

“Chị…”

“Em nghe chị. Nếu để ở nhà chị, thể nào nó cũng mất.”

Tôi nắm chặt chiếc vòng. Nó còn âm ấm, ấm vì hơi người chứ không phải hơi vàng. Tôi gật đầu.

Chị Thu đứng thẳng dậy, quay sang chồng. Giọng chị không to, nhưng tôi thấy cả sân nhà đứng im nghe chị nói.

“Anh Hưng, em hỏi anh một lần cuối. Xong đám mẹ, anh đi với em đến gặp từng người anh nợ, nói rõ hết ra, bán xe, bán đất của anh mà trả. Hoặc em đưa con về ngoại. Anh chọn đi.”

“Cô nói cái gì? Cô định bỏ chồng à?”

“Em chưa bỏ. Em cho anh một cơ hội, vì mẹ đã thương anh đến phút cuối. Mẹ viết giấy này không phải để trị anh, mà vì mẹ sợ anh mất hết.”

Anh Hưng há miệng, rồi lại khép lại. Cái miệng từng quát tháo, từng bảo cả nhà đừng nghi nhau, giờ không thốt ra được chữ nào. Anh nhìn vợ, nhìn Su đang nép sau lưng chị, nhìn chúng tôi, rồi cúi gằm xuống.

Anh không trả lời. Không trả lời nghĩa là chưa chọn gì cả, hoặc đã chọn rồi mà không dám nói.

Ông thầy cúng đứng ngoài rạp, chắc đã nghe hết nhưng làm như không có gì, ho một tiếng thật to: “Giờ đẹp sắp qua rồi, gia đình chuẩn bị di quan nhé.”

Chị Hà lau mắt, quay sang tôi: “Lan, em cất cái vòng cho kỹ. Xong việc rồi chị em mình nói tiếp.”

Tôi cất chiếc vòng vào túi áo trong, cài khuy lại. Cái phong bì rỗng tôi vẫn cầm ở tay kia, không dám bỏ xuống. Trong lòng tôi chỉ còn một câu hỏi: nếu cái vòng nằm trong túi chị Thu, nếu tờ giấy nằm trong tủ đầu giường, thì cuốn sổ đỏ đang ở đâu?

Tôi đứng cạnh Tùng và chị Hà ở đầu quan tài. Sáu người khiêng cùng nhấc lên một lượt. Anh Hưng đứng bên phải, mặt xám ngoét, hai tay đặt lên thành quan tài nhưng đôi mắt cứ dán vào cổng sân như chờ ai đó.

Tiếng kèn nổi lên. Tiếng khóc nổi lên. Cô Bảy hàng xóm quỳ sụp xuống đất, lạy vọng theo.

Đoàn người vừa nhích ra khỏi cổng thì có một chiếc ô tô đen trờ tới, dừng ngang đường, chặn đầu đoàn. Cửa mở. Hai người đàn ông áo sơ mi tối màu bước xuống. Người đi trước tay cầm một chiếc cặp da, mặt lạnh tanh, đảo mắt một vòng qua đoàn tang rồi dừng lại ở anh Hưng.

“Anh Hưng đây phải không?” Ông ta hỏi, không chút nể nang. “Xin lỗi gia đình đang có việc, nhưng tôi gọi anh mấy lần mà anh không nghe máy.”

Anh Hưng buông tay khỏi quan tài, lùi lại. Cả đoàn khiêng khựng lại theo.

“Tôi đến để báo trước cho gia đình. Hồ sơ thế chấp căn nhà này, anh ký với bên tôi từ hai tuần trước. Hôm nay bên tôi đến nhận lại. Chủ tài sản trên giấy là bà cụ.”

Ông ta rút trong cặp ra một tập giấy, lật đến trang cuối, giơ lên thật cao cho mọi người cùng thấy.

“Dưới đây là dấu vân tay của bà cụ, còn người làm chứng…”

Ông ta chỉ ngón tay vào dòng cuối cùng. Tôi nheo mắt nhìn. Đó là một chữ ký nguệch ngoạc, nhưng tôi vẫn đọc ra được hai chữ: Nguyễn Thị Thu.

Tôi quay phắt sang chị Thu. Chị đứng giữa sân, đầu gối như muốn khuỵu xuống, miệng mấp máy: “Em không biết… Em chưa từng ký giấy nào hết…”

Hai tuần trước, mẹ tôi nằm trên giường, hôn mê gần như cả ngày, đến cái thìa cũng không nhấc nổi.

Tôi nhìn gương mặt không còn giọt máu của chị Thu, nhìn chiếc vòng trong túi áo mình, và lần đầu tiên từ sáng đến giờ tôi không còn chắc mình đang đứng về phía ai.

Không ai nhúc nhích. Sáu người khiêng vẫn giữ quan tài trên vai, nhưng vai họ đã chùng xuống, như thể chính cỗ quan tài cũng nặng thêm.

Người đàn ông cầm cặp vẫn giơ tập giấy lên cao. Gió thổi làm mép giấy phần phật. “Tôi nhắc lại, hợp đồng thế chấp có công chứng, có vân tay chủ tài sản, có người làm chứng. Tôi đến đây theo đúng trình tự, không phải đến gây chuyện.”

Chị Thu lảo đảo bước lên hai bước. “Em chưa từng ký. Em thề với mẹ đang nằm đây, em chưa từng ký!”

“Chữ ký có tên chị rõ ràng.” Ông ta đáp, giọng đều đều như đọc thông báo.

Tôi buông tay khỏi đòn khiêng, bước thẳng tới chỗ ông ta. Tim tôi đập mạnh đến mức tôi tưởng ai cũng nghe thấy. “Anh cho tôi xem.”

“Cô là ai?”

“Con gái bà cụ. Người nằm trong quan tài kia là mẹ tôi.”

Ông ta nhìn tôi một lúc rồi đưa tập giấy. Tôi lật nhanh. Trang đầu in tên bên nhận thế chấp, một công ty tài chính tôi chưa từng nghe. Trang giữa ghi diện tích, địa chỉ căn nhà. Trang cuối, dấu vân tay mực đỏ nhòe nhoẹt, bên cạnh là chữ ký “Nguyễn Thị Thu”.

Tôi nhìn chữ ký ấy rất lâu. Rồi tôi lấy điện thoại, mở tấm ảnh tờ giấy của mẹ, phóng to. Tôi đặt điện thoại cạnh trang giấy.

Chị Thu không biết chữ ký của chính chị trông thế nào khi cẩu thả. Nhưng tôi thì nhớ. Mười hai năm, chị viết bao nhiêu thiệp mừng, bao nhiêu phong bì đám cưới họ hàng, tôi đã thấy hết. Chữ “T” của chị luôn có nét ngang dài, đầu móc ngược lại. Chữ ký này có cái “T” cụt ngủn.

“Chữ T này không phải của chị dâu tôi.”

Ông ta nhíu mày. “Cô nói vậy có căn cứ gì?”

“Có hay không thì để cơ quan có thẩm quyền giám định. Còn bây giờ…” Tôi ngẩng lên nhìn anh Hưng. “Anh Hưng, anh nói đi. Ai ký tên chị Thu?”

Anh Hưng đứng dưới ánh nắng trưa, mồ hôi chảy dọc thái dương. Anh nhìn quanh, nhìn Tùng, nhìn chị Hà, nhìn chị Thu, và cuối cùng, nhìn xuống đất.

“Anh…” Anh liếm môi. “Anh… không biết.”

Tùng bật cười một tiếng khô khốc. “Anh không biết? Anh ký hợp đồng với người ta hai tuần trước, mà anh bảo không biết?”

“Anh có ký… nhưng…”

“Nhưng sao?”

Anh Hưng nuốt khan. Cả sân im đến mức tôi nghe rõ tiếng tờ giấy trong tay mình khẽ run.

Người đàn ông đứng bên cạnh, từ nãy giờ im lặng, chợt lên tiếng, giọng thấp: “Anh Hưng, anh bảo vợ anh đồng ý, anh bảo mẹ anh đồng ý, giờ anh nói không biết là sao?”

Chị Hà quay phắt sang chồng em dâu nhìn không chớp mắt. “Anh bảo mẹ đồng ý? Mẹ nằm hôn mê mà đồng ý?”

“Hôm đó… hôm đó mẹ còn tỉnh một chút…” Anh Hưng lắp bắp.

“Em ở viện suốt tuần đó.” Tôi nói chậm rãi, từng chữ. “Hai tuần trước, tối nào em cũng ngủ ở ghế cạnh giường mẹ. Mẹ không mở mắt quá năm phút một ngày. Anh vào thăm hôm nào?”

“…”

“Anh vào hôm thứ Tư, lúc em ra căn tin mua cháo. Em nhớ, y tá kể anh ở trong phòng nửa tiếng. Anh nói với y tá là anh muốn ở riêng với mẹ.”

Mặt anh Hưng xám ngoét. Anh há miệng, rồi đóng lại. Anh nhìn người đàn ông cầm cặp như nhìn người sắp xô mình xuống vực.

Bỗng chị Thu bước tới, giọng chị lạnh hẳn đi.

“Hôm thứ Tư tuần trước, anh bảo em về nhà lấy thêm áo ấm cho mẹ. Anh bảo anh ở lại canh mẹ. Em về ba tiếng. Khi em quay lại, anh đã ngồi ngoài hành lang, nói mẹ vừa ngủ.”

Chị nhìn thẳng vào mắt chồng.

“Anh đã làm gì trong ba tiếng đó?”

Anh Hưng im lặng. Rồi anh lùi một bước, hai bước, và đột ngột quay lưng định bỏ chạy.

Tùng đã lao tới trước. Cậu nắm cổ áo anh Hưng, giật ngược lại. “Đứng lại!”

“Buông ra! Tôi là anh mày!”

“Anh có xứng làm anh không?”

Hai người xô vào nhau. Cô Bảy hét lên. Mấy người khiêng quan tài hoảng hốt, vội hạ đòn xuống đất, quan tài chạm nền một tiếng nặng nề. Chị Hà bật khóc thành tiếng, quỳ sụp xuống.

“Dừng lại hết đi!” Tôi hét lên, giọng khản đặc. “Mẹ còn nằm đó! Tụi em xin hai anh em dừng lại!”

Cả hai khựng lại. Anh Hưng thở dốc, tóc tai rối bù, hai mắt đỏ ngầu. Tùng vẫn nắm chặt cổ áo anh.

Tôi bước tới, đứng ngay trước mặt anh Hưng. Tôi không còn run nữa.

“Anh Hưng, em hỏi anh một lần. Anh nói thật ở đây, trước mặt mẹ, hoặc em báo công an ngay bây giờ. Giả mạo chữ ký, lợi dụng người bệnh để lấy dấu vân tay, đó là hình sự chứ không phải chuyện gia đình nữa.”

Anh Hưng nhìn tôi. Tôi thấy trong mắt anh không còn cái vẻ trịch thượng của con trưởng. Chỉ còn một người đàn ông hoảng loạn, bị dồn đến chân tường.

Anh bật khóc.

“Anh thua… anh thua nhiều quá, Lan ơi.”

Không ai nói gì.

“Bên đó dọa anh. Họ bảo nếu cuối tháng không trả, họ sẽ đến công ty anh, đến nhà anh, đến cả trường con Su. Anh sợ quá. Anh nghĩ mượn tạm cái nhà đáp vào cái hố đó, đợi anh gỡ được là anh chuộc lại, mẹ không biết, ai cũng không biết.”

“Anh lấy sổ đỏ lúc nào?” Tôi hỏi.

“Hôm đó… hôm thứ Tư. Anh mở tủ đầu giường tìm… anh nhớ mẹ từng nói với anh là sổ đỏ để trong phong bì…” Anh nuốt nước bọt. “Anh lấy sổ, rồi… rồi anh cầm tay mẹ, ấn vân tay vào giấy. Tay mẹ lạnh lắm, mềm nhũn, mẹ không biết gì hết.”

Chị Hà hét lên một tiếng như bị ai đ:ánh. “Anh làm cái gì vậy hả trời?”

“Anh không còn cách nào khác!”

“Còn chữ ký chị Thu?” Tôi hỏi tiếp, giọng không đổi.

Anh Hưng cúi gằm. “Anh ký thay. Anh bắt chước. Họ yêu cầu phải có người làm chứng là người thân…”

Chị Thu đứng bất động. Rồi chị đưa tay lên, tát chồng một cái thật mạnh.

Tiếng t:át vang giữa sân. Anh Hưng không né, không đưa tay lên ôm má. Anh đứng đó chịu trận.

Chị Thu không khóc nữa. Giọng chị rất bình thản.

“Mười hai năm. Em vì anh bán vàng cưới. Em vì anh nhịn từng bữa. Em vì anh nói dối họ hàng suốt hai năm. Anh trả em bằng cách ký tên em lên giấy bán nhà mẹ.”

Chị quay sang người đàn ông đứng cạnh chiếc ô tô.

“Anh làm ơn nghe cho rõ. Chữ ký này không phải của tôi. Tôi sẽ ra công an, tôi sẽ khai đúng sự thật, và tôi sẽ không bao che cho ai.”

Người đàn ông cầm cặp im lặng một lúc. Rồi ông ta từ từ gập tập giấy lại.

“Đây không phải việc tôi có thể xử lý ngay ở đây.” Ông ta nói, giọng đã dịu bớt. “Nhưng tôi cũng không muốn dính vào chuyện giả mạo. Gia đình lo xong đám tang cho bà cụ. Sáng mai, mời cả hai bên ra văn phòng luật sư làm việc. Tôi sẽ không nhận bất cứ động thái nào cho đến khi có kết luận.”

“Chữ ký giả mạo thì hợp đồng vô hiệu.” Tùng nói, giọng khàn khàn. “Anh biết điều đó.”

“Tôi biết.” Ông ta gật đầu. “Nhưng tôi vẫn là bên nhận thế chấp, tôi phải có trách nhiệm xác minh.”

Ông ta quay đi, lên xe. Chiếc ô tô đen từ từ lùi ra khỏi con đường, nhường lối cho đoàn tang.

Không ai nói gì. Chỉ có tiếng kèn từ xa vẳng lại, thều thào.

Tôi bước tới cạnh quan tài. Bàn tay tôi đặt lên nắp gỗ lạnh. Tôi thì thầm: “Mẹ ơi, con xin lỗi. Con không giữ được cho mẹ một buổi tiễn đưa yên ổn.”

Chị Hà quỳ xuống cạnh tôi. Tùng cũng quỳ. Chị Thu bế Su, quỳ phía sau. Còn anh Hưng, vẫn đứng ngoài, cúi gằm, hai tay buông thõng.

Cuối cùng chính ông thầy cúng bước tới, hạ giọng: “Con trai trưởng phải khiêng linh cữu, nếu không thì phải có người thay.”

Anh Hưng ngẩng lên. Ánh mắt anh lướt qua từng người, như xin một cái gì đó mà không dám mở lời.

Chị Hà là người lên tiếng đầu tiên. “Mẹ đi rồi, anh vẫn là con của mẹ. Anh khiêng đi.”

Tôi nhìn chị. Tôi đã tưởng chị sẽ nói điều gì đó cay nghiệt hơn. Nhưng chị chỉ nhìn anh Hưng, đôi mắt đỏ hoe, giọng không còn giận.

“Anh khiêng cho mẹ một lần cuối. Còn chuyện của anh, sau này mình giải quyết.”

Anh Hưng gật đầu, môi run lên. Anh bước tới đầu quan tài, đặt hai tay lên đòn khiêng. Đôi vai anh run lẩy bẩy, nhưng anh không buông.

Đoàn người lại nhích đi. Tiếng kèn nổi lên. Su nắm tay mẹ, đi sau quan tài, vừa đi vừa quay lại nhìn tôi. Tôi gật đầu với con bé. Nó khẽ mím môi, rồi quay đi.

Đám tang xong lúc xế chiều. Mọi người tản dần, ai cũng mệt rã rời. Sân nhà chỉ còn lại chúng tôi và mấy cái ghế nhựa xếp bừa bãi.

Chị Thu ngồi dưới hiên, Su ngủ gục trong lòng chị. Tôi mang ly nước ra, ngồi xuống bên cạnh.

“Chị uống đi.”

“Cảm ơn em.”

Hai chị em im lặng một lúc lâu. Ánh nắng cuối ngày đổ dài trên sân.

“Lan này,” chị Thu nói, mắt vẫn nhìn về phía cổng, “lúc nãy em nghi chị, đúng không?”

Tôi thở ra. “Em nghi, nhưng chỉ trong một khoảnh khắc. Em nhìn chiếc vòng, rồi nhìn mặt chị lúc nghe chữ ký ấy. Em biết chị không giả vờ.”

“Chị cũng không trách em.” Chị khẽ cười. “Hồi sáng chị còn nghi cả chính mình.”

“Chị.”

“Hả?”

“Mẹ viết là chiếc vòng ấy để cho người xứng đáng. Chị nhận đi.”

Tôi lấy chiếc vòng ra khỏi túi áo, mở khăn tay. Vàng cũ ngả sẫm dưới nắng chiều.

Chị Thu nhìn nó một lúc. Rồi chị lắc đầu.

“Chị không lấy.”

“Chị…”

“Chị nhận tấm lòng của mẹ rồi. Chị đã đọc tờ giấy ấy, nghe mẹ viết mấy chữ ấy trước cả nhà, đối với chị thế là đủ. Cái vòng này, chị muốn em giữ. Không phải vì chị không xứng, mà vì chị muốn nó là của cả nhà.”

“Nhưng mà…”

“Em là đứa cuối cùng ngồi với mẹ. Em đứng ra bảo vệ mẹ, bảo vệ chị. Chị muốn em giữ.” Chị khẽ đặt tay lên tay tôi. “Chị còn có Su. Chị còn mười hai năm kinh nghiệm sống chung với một người đàn ông không đáng. Chị nhận bài học ấy là đủ rồi.”

Tôi ngồi lặng. Nước mắt lại chực rơi.

Tối hôm đó, tôi gọi chị Hà và Tùng vào phòng mẹ, đóng cửa lại. Căn phòng vẫn còn mùi thuốc, chiếc chăn mẹ đắp chưa kịp gấp.

Tôi đặt chiếc vòng vàng lên bàn, cạnh tờ giấy của mẹ.

“Chị Hà, Tùng. Em nghĩ, chiếc vòng này nên bán.”

Chị Hà sững người. “Em nói sao?”

“Mẹ mất, Su còn nhỏ, chị Thu cũng còn nhiều việc phải lo. Em nghĩ mình bán chiếc vòng này, chia làm hai phần. Một phần gửi cho chị Thu làm chi phí lo cho Su đi học và lo thủ tục tòa án. Một phần để lại làm quỹ giỗ mẹ hàng năm.”

Tùng nhìn tôi, rồi nhìn chị Hà. Cuối cùng cậu gật đầu. “Em đồng ý. Mẹ để lại cái vòng không phải để mình tranh giành mà để mình biết thương nhau.”

Chị Hà lặng im rất lâu, bàn tay vuốt nhẹ lên mặt bàn. “Mẹ khéo thật. Mẹ nằm đó mà sắp đặt hết chuyện nhà, còn tụi mình thì cứ lo cãi nhau.”

Chị bật cười, giữa tiếng nức nở.

“Chị đồng ý. Nhưng chị cũng muốn đóng góp thêm vào quỹ ấy. Chị còn mấy chỉ vàng mẹ cho hồi chị đi lấy chồng. Chị sẽ không để ai bảo chị em mình chỉ biết ngồi chia chác.”

Sáng hôm sau, chúng tôi cùng đến văn phòng luật sư. Chị Thu đi trước, ôm hồ sơ, theo sau là chị Hà, Tùng và tôi. Anh Hưng đi ở cuối cùng, đầu cúi gằm, áo sơ mi nhàu nhĩ như người vừa trải qua một cơn bệnh dài.

Người đại diện công ty cho vay đã có mặt từ sớm. Bên cạnh ông ta là một nhân viên mặc vest xám, tay cầm máy ghi âm.

Luật sư của gia đình, một người quen cũ của mẹ tôi, đón chúng tôi ở cửa. Ông đã đọc ảnh tờ giấy tôi gửi từ tối qua. Ông chỉ nói một câu: “Tờ giấy này có giá trị như di nguyện, cộng với chữ ký giả mạo, chúng ta đủ cơ sở yêu cầu tuyên hợp đồng thế chấp vô hiệu.”

Cuộc làm việc kéo dài hơn hai tiếng. Anh Hưng khai hết. Anh thừa nhận đã dùng vân tay của mẹ khi bà đang hôn mê, thừa nhận đã ký thay vợ, thừa nhận đã vay nóng thêm hai khoản bên ngoài mà chưa ai biết. Con số cuối cùng lên đến tám trăm triệu, chứ không phải sáu trăm như chị Thu tưởng.

Chị Thu ngồi cạnh luật sư, nghe từng con số, mặt không biến sắc. Chỉ có bàn tay đặt trên đùi là siết lại, nhăn nhúm cả vạt áo.

Cuối buổi, luật sư nhìn anh Hưng nói thẳng: “Anh Hưng, hành vi của anh có dấu hiệu của tội làm giả giấy tờ và lợi dụng người đang mất khả năng nhận thức để chiếm đoạt tài sản. Nếu gia đình quyết định trình báo, anh sẽ phải chịu trách nhiệm hình sự.”

Anh Hưng nhắm mắt.

Chị Thu lên tiếng, giọng khàn khàn nhưng rõ ràng. “Tôi sẽ không trình báo.”

Cả phòng quay sang nhìn chị.

“Không phải vì tôi tha thứ. Mà vì Su cần ba nó ở ngoài, không phải ở trong tù. Nhưng anh Hưng phải làm ba việc.”

Chị đưa ba ngón tay lên.

“Một. Bán chiếc xe và mảnh đất ở quê của anh để trả nợ, trong vòng ba tháng. Hai. Viết giấy cam kết không bao giờ đụng vào tài sản của mẹ, của Su, của bất cứ ai trong nhà này. Ba. Ký đơn ly hôn.”

Anh Hưng ngẩng lên, mắt đỏ hoe. “Thu, em…”

“Em đã cho anh một cơ hội ở sân nhà hôm qua. Anh có nhớ không? Em hỏi anh chọn gì. Anh không trả lời. Bây giờ em trả lời thay anh.”

Chị không nói thêm. Anh Hưng cúi xuống, hai vai rúm lại. Một lúc sau, anh gật đầu rất nhẹ.

Công ty cho vay đồng ý rút hồ sơ thế chấp sau khi luật sư gửi văn bản yêu cầu xác minh chữ ký. Căn nhà vẫn là của mẹ, và bây giờ là của cả ba chị em chúng tôi.

Ba tháng sau, anh Hưng bán chiếc xe, bán mảnh đất của gia đình bên nội ở quê, trả hết số nợ. Anh dọn ra ở nhà trọ nhỏ, đi làm công trình, lương đủ ăn, không dư đồng nào. Anh vẫn đến thăm Su mỗi tuần một lần, đứng ngoài cổng, đưa con gói bánh rồi đi. Chị Thu không cấm, nhưng cũng không cho anh vào nhà.

Chị Thu mở một quầy bán đồ ăn sáng ở đầu ngõ, bằng số tiền từ chiếc vòng và phần đóng góp của chị Hà. Quầy nhỏ, nhưng đông khách vì chị nấu ngon và hiền. Su đi học về là ra ngồi bên quầy, vừa làm bài vừa giúp mẹ rửa rau.

Tùng lấy vợ cuối năm. Chị Hà đổi việc, bắt đầu một công việc mới ở thành phố. Tôi vẫn ở lại căn nhà cũ, cạnh bàn thờ mẹ.

Mỗi sáng, tôi thắp hương, nhìn ảnh mẹ, thấy bà vẫn cười như hồi còn khỏe.

Một buổi chiều, chị Thu ghé qua, tay xách hộp bánh. Chị đặt bên bàn thờ, thắp nén hương, đứng lặng rất lâu.

“Mẹ ơi, con đứng vững rồi.” Chị nói khẽ. “Mẹ yên tâm.”

Tôi đứng sau lưng chị, không nói gì. Ngoài sân, Su đang đuổi bắt con mèo của hàng xóm, tiếng cười lanh lảnh vang khắp con ngõ nhỏ.

Chiếc vòng vàng của mẹ đã không còn, nhưng thứ mẹ để lại thì còn mãi. Là bốn người con đã đứng lại cùng nhau khi cả nhà suýt vỡ nát. Là một người con dâu được mẹ chồng nhìn thấy, thương thật lòng, và cuối cùng được cả nhà đứng về phía mình.

Tôi nhìn ảnh mẹ lần nữa, khẽ nói: “Mẹ ngủ ngon nhé.”

–HẾT–