Phần cuối báo cáo, tôi ghi rõ sự thật con gái tôi đang học tại lớp này, xin đề nghị do các thành viên khác tiến hành thẩm tra độc lập các hạng mục liên quan đến bản thân mình.
Quan hệ cá nhân cần phải lảng tránh, nhưng manh mối vi phạm đã phát hiện ra, lại không thể giả vờ như không nhìn thấy.
3
Trưa thứ Ba, thuốc dị ứng của con gái để quên ở nhà.
Tôi liên hệ trước với nhà trường, đăng ký đúng tên thật tại phòng bảo vệ theo quy định, rồi mang thuốc vào khuôn viên trường.
Trong tòa nhà học rất yên tĩnh.
Đi đến cửa sau lớp 1/3, qua lớp kính, tôi nhìn thấy hai thành viên ban phụ huynh đang ngồi trên bục giảng.
Một người trong số đó cầm theo cây thước nhựa, ai hơi nhúc nhích một chút, cô ta liền gõ thước lên bàn giáo viên.
“Nằm gục xuống! Còn nhúc nhích linh tinh nữa, chiều nay tôi méc cô chủ nhiệm!”
Lũ trẻ rụt hết vai lại, không một ai dám ho he lên tiếng.
Tần Lãng nằm gục ở vị trí gần cửa sổ, bình nước rơi xuống cạnh chân, nhưng chần chừ mãi không dám cúi xuống nhặt.
Tôi gõ cửa, giao thuốc cho giáo viên phụ trách liên lạc, tiện hỏi giáo viên trực ban nghỉ trưa đang ở đâu.
Đối phương ấp úng đáp:
“Cô Từ có việc bận, phụ huynh đang giúp trông coi một lát.”
“Một lát” rốt cuộc là bao lâu, cô ta không trả lời.
Lúc rời đi, tôi nghe thấy đầu kia hành lang truyền đến tiếng giảng bài.
Giọng nói là của cô Từ.
Cuối dãy nhà thực hành treo biển “Phòng chứa giáo cụ cũ”, cửa đóng kín, rèm cửa cũng được kéo kín mít.
Khi đến gần, có thể nghe thấy cô ta đang giảng một bài toán.
Tôi đứng bên ngoài cửa sổ thông gió, nhìn qua khe hở rèm cửa không che kín, thấy rõ được bên trong.
Tám bộ bàn ghế học sinh mới tinh được xếp ngay ngắn, cạnh bảng trắng xếp đống sách bài tập chưa bóc tem.
Người ngồi ở hàng ghế đầu chính là Mã Thiên Vũ.
Vài đứa trẻ khác, cũng đều là con cái của các thành viên cốt cán trong ban phụ huynh.
Trên bàn học đặt những tập tài liệu nội bộ được đóng gáy đồng nhất, mép bục giảng còn đè lên một xấp biên lai thu tiền màu hồng.
Cô Từ viết xong đáp án lên bảng trắng, quay người lại nói:
“Những dạng bài này, ở lớp bình thường sẽ không giảng kỹ như thế này đâu. Tận dụng tốt thời gian nghỉ trưa, thành tích tự nhiên sẽ tạo ra được khoảng cách.”
Mã Thiên Vũ đu đưa chân, cười hì hì nói:
“Cô ơi, mẹ em đang canh trong lớp kìa, mấy đứa học sinh bình thường ngoan ngoãn như chó ấy, chẳng có đứa nào dám chạy linh tinh đâu.”
Trong phòng có người cười phá lên.
Cô Từ không hề sửa lời cậu bé, chỉ giục chúng lật sang trang tiếp theo.
Tôi lấy điện thoại ra, quay lại cảnh dạy học nhìn thấy được cùng với âm thanh, không mạo muội bước vào.
Phụ huynh bị ép phải trông lớp lớn miễn phí, giáo viên lại dành thời gian ra để dạy kèm cho một nhóm nhỏ học sinh.
Cái gọi là “biết thông cảm cho sự vất vả của giáo viên”, chẳng qua chỉ là một câu nói dùng để bịt miệng những phụ huynh bình thường mà thôi.
Tôi giao những manh mối mới này cho tổ thanh tra, đề nghị họ nhanh chóng xác minh tình hình thu phí.
Buổi chiều, nhà trường còn có một tiết học công khai mẫu cấp thành phố về chuẩn mực ngôn ngữ.
Nửa tháng trước, Tần Lãng đã vượt qua vòng tuyển chọn của lớp, giành được tư cách người ngâm thơ dẫn đầu. Con bé đã luyện tập ở nhà suốt cả tuần lễ, ngay cả trước khi đi ngủ cũng phải đọc lại cho tôi nghe một lần.
Chuyện nghỉ trưa đã khiến tôi bất an trong lòng, tôi không rời trường mà ngồi xuống ở khu vực phụ huynh dự giờ.
Thế nhưng khi người dẫn chương trình xướng tên người ngâm thơ dẫn đầu, người bước lên sân khấu lại là Mã Thiên Vũ.
Con gái tôi đứng ở hàng cuối cùng của đội hình, đứa trẻ phía trước cao hơn con, gần như che khuất toàn bộ khuôn mặt con.
Tôi nhìn thấy con bé nhép miệng theo nhịp độ, không bỏ sót một chữ nào.
Sự chuẩn bị nghiêm túc suốt bấy lâu nay, đã bị giấu đi một cách lặng lẽ vào trong một góc khuất.
Sau khi kết thúc tiết học công khai, tôi tìm gặp cô Từ ở phía sau cánh gà.
“Tại sao lại thay đổi Tần Lãng?”
Cô ta đang chỉnh lại nơ cổ cho Mã Thiên Vũ, đầu cũng không thèm ngẩng lên.
“Tần Lãng hai ngày nay tâm trạng không ổn định. Hôm nay có lãnh đạo dự giờ, nếu xảy ra sai sót, bản thân em ấy cũng khó xử.”
“Lúc tuyển chọn con bé đứng hạng nhất, lúc tổng duyệt cũng không hề xảy ra sai sót.”
“Việc sắp xếp tại hiện trường, phải phục tùng sự phán đoán chuyên môn của giáo viên.”
Cuối cùng cô ta cũng nhìn tôi, giọng điệu mất kiên nhẫn.
“Chị không thể cái gì cũng tranh giành cho con được. Làm phụ huynh, tầm nhìn phải rộng mở một chút.”
Tôi không cãi nhau với cô ta ngay trước mặt bọn trẻ.
Phải vòng qua dãy hành lang, tôi mới tìm thấy Tần Lãng trong lối thoát hiểm.
Con bé ngồi trên bậc thang, gấp gọn bản thảo ngâm thơ lại, nhét xuống dưới cùng của ba lô.
“Mẹ ơi, con thuộc làu làu rồi, con không quên một câu nào đâu.”
Mắt con bé đỏ hoe, nhưng vẫn cố mỉm cười với tôi.
“Mẹ đừng tức giận với cô giáo. Con đứng đằng sau cũng ngâm được mà.”
Tôi ôm chặt lấy con, một lúc lâu sau mới có thể thốt nên lời.
“Mẹ biết.”
Chín giờ tối hôm đó, Mã Diễm Lệ đăng thông báo đóng dấu đỏ của ban phụ huynh vào trong nhóm.
“Phụ huynh của Tần Lãng cự tuyệt không tuân theo sự sắp xếp của tập thể, nay xin được thông báo phê bình. Lịch trực trưa thứ Tư đã được xác nhận cuối cùng, nếu vắng mặt không có lý do chính đáng, ban phụ huynh sẽ liên danh kiến nghị nhà trường đuổi học học sinh này!”
Những tiếng hùa theo lại một lần nữa chạy kín màn hình.
Cô ta lại gửi riêng một đoạn tin nhắn thoại:
“Ngày mai tôi đợi cô ở sảnh lớn, xem xương cô cứng, hay là nội quy trường cứng!”
Tôi lưu trữ đoạn tin nhắn thoại, tắt nguồn điện thoại.
Bên kia bàn học, con gái đã ngủ say, bên cạnh tay vẫn còn đặt bản thảo ngâm thơ đã bị gấp nếp.
4
Mười một giờ sáng thứ Tư, gió lạnh cuốn theo lá rụng thổi lướt qua khuôn viên trường.
Mã Diễm Lệ báo tạm thời yêu cầu tôi đến trường sớm hơn, nói là phải tiếp nhận buổi nói chuyện với ban phụ huynh trước để xác nhận kỷ luật trực ban.
Tôi bước vào sảnh lớn của tòa nhà phức hợp đúng giờ.
Hơn mười phụ huynh đang đứng ở đầu hành lang dẫn đến khu giảng dạy, Mã Diễm Lệ đứng giữa, vài vị phó chủ nhiệm xếp thành hai hàng đứng hai bên.
Thấy tôi đi tay không đến, cô ta liền bật cười thành tiếng trước.
“Mọi người xem kìa, đại chuyên gia cuối cùng cũng chịu đến rồi.”
Cô ta bước lên trước hai bước.
“Sổ điểm danh đâu? Dụng cụ dọn dẹp đâu? Cô đến đây là để phục vụ lớp học, hay là đến để làm lãnh đạo thị sát vậy?”
Vài người bên cạnh cũng bắt đầu hùa theo.
“Trong nhóm nói cứng rắn lắm mà, cuối cùng thì vẫn phải đến thôi.”
“Bọn trẻ cả lớp đều đang đợi ngủ trưa, cô chậm trễ nổi không?”
Tôi đứng giữa sảnh lớn, hỏi:
“Nhà trường bảo các người đứng đây chặn phụ huynh à?”
“Đừng có hở ra là lôi nhà trường ra.”
Mã Diễm Lệ đưa cho tôi một tờ giấy điểm danh.
“Trước tiên thái độ phải nghiêm túc cái đã, hôm nay trước mặt mọi người nhận lỗi đi, chuyện này vẫn còn có thể thương lượng.”
Tôi không nhận.
Sắc mặt cô ta thay đổi, đang định phát tác thì phía sau truyền đến tiếng bước chân.
Hiệu phó phụ trách giáo dục đạo đức Trương Dược Dân, cùng với Chủ nhiệm Lưu đi tới.
“Sao vẫn chưa xử lý xong vậy?”
Ông ta hỏi Mã Diễm Lệ, nhưng ánh mắt lại nhìn tôi.
Mã Diễm Lệ lập tức than vãn:
“Thầy Hiệu phó Trương, cô ta căn bản không có thành ý đến trực ban, đến tận bây giờ vẫn không chịu phục tùng sự sắp xếp.”
Trương Dược Dân nhíu mày, lấy hai tờ giấy từ trong cặp tài liệu ra, đặt lên quầy phục vụ ở sảnh.
“Mẹ Tần Lãng, hành vi của chị đã gây ra ảnh hưởng xấu cho nhà trường. Xây dựng liên kết gia đình – nhà trường là công tác trọng tâm, không thể vì một mình chị mà làm hỏng quy tắc.”
Ông ta chỉ vào ô chữ ký trên tờ giấy.
“Đây là bản cam kết do nhà trường và ban phụ huynh cùng soạn thảo. Chị đã không muốn tham gia trực ban luân phiên, thì hãy ký tên xác nhận, tự nguyện gánh chịu mọi hậu quả phát sinh.”
Tôi cúi đầu xem qua một lượt.
Trên giấy không chỉ viết là từ bỏ dịch vụ giữ trẻ, tư cách xét ưu tú, mà thậm chí còn có một điều khoản: Do phụ huynh từ chối thực hiện nghĩa vụ trông coi, học sinh xảy ra sự cố ngoài ý muốn tại trường, phụ huynh phải tự chịu trách nhiệm.
Tôi ngẩng đầu lên.
“Hiệu phó Trương, trách nhiệm trông coi của nhà trường, có thể dựa vào một tờ cam kết là miễn trừ được sao?”
“Chúng tôi đã cung cấp cơ hội tham gia, là chị không phối hợp.”
“Phụ huynh không đến trực ban, thì đứa trẻ mất đi tư cách giữ trẻ bình thường và xét ưu tú?”
“Chị có thể hiểu như vậy.”
Giọng điệu của ông ta càng lúc càng mất kiên nhẫn.
“Nhà trường có chế độ của nhà trường, không thể ai cũng xoay quanh chị được.”
Vài nhân viên hậu cần đi ngang qua dừng bước lại, bảo vệ cũng ngó nghiêng về phía bên này.
Mã Diễm Lệ thấy đông người, càng thêm đắc ý.
“Ký đi chứ! Hôm qua chẳng phải giỏi lý luận lắm sao?”
Cô ta giơ tay gõ gõ vào ô chữ ký.
“Không ký cũng được, chiều nay tôi sẽ tổ chức phụ huynh liên danh, khiêng bàn học của con gái cô ra ngoài. Xem thử cái lớp này, rốt cuộc có dung nạp được nhà các người không!”
Tôi cầm tờ cam kết lên, hỏi Trương Dược Dân:
“Đây là đại diện cho ý kiến chính thức của nhà trường?”
“Lời tôi nói chính là quyết định của nhà trường.”
Ông ta nhìn đồng hồ.
“Cho chị thêm ba phút nữa, không ký thì đi làm thủ tục chuyển trường đi. Chúng tôi không có thời gian đôi co với chị.”
Trong sảnh lớn dần dần yên tĩnh lại.
Những người đứng xem chờ xem tôi cúi đầu, Mã Diễm Lệ thậm chí đã rút sẵn một cây bút, đập mạnh xuống quầy phục vụ.
“Đừng làm mất thời gian của mọi người.”
Tôi nhìn ra ngoài cửa, rồi lại cúi đầu nhìn đồng hồ đeo tay.
Mười một giờ hai mươi chín phút.
“Còn ba mươi giây.”
Mã Diễm Lệ ngẩn người một thoáng, sau đó cười khẩy.
“Giả bộ bí ẩn cái gì? Ba mươi giây nữa ai đến cũng vô dụng thôi, hôm nay cái chữ này cô bắt buộc phải ký!”
Vừa dứt lời, ba chiếc xe buýt công vụ chạy vào cổng trường, đỗ xịch ngay trước tòa nhà phức hợp.
Cửa xe mở ra, hơn mười nhân viên thanh tra mang theo cặp công tác và thiết bị ghi hình, bước nhanh lên bậc thềm.
Sắc mặt Trương Dược Dân biến đổi, vội vàng chỉnh lại cổ áo, bước lên đón.