(Tiếp theo phần 1)

Tay tôi run lên cầm mảnh giấy nhỏ, đọc đi đọc lại dòng chữ nguệch ngoạc. “Gọi cho tôi khi nào biết chuyện đất đai, tôi có thứ này chị cần xem.” Ai đã nhét mảnh giấy này vào túi áo tôi? Và người đó biết những gì về chuyện mẹ chồng bán đất?

Tôi không dám gọi ngay trong đêm, sợ đánh động. Sáng hôm sau, nhân lúc mẹ chồng đi chợ, tôi lén ra sau vườn, bấm số gọi. Đầu dây bên kia là giọng một người phụ nữ trung niên, thận trọng:

“Alo, ai đó?”

“Dạ, cháu là Ngọc Bích, con dâu bà Xuyến. Cô nhắn cháu gọi vì chuyện đất đai, cô là ai vậy ạ?”

Người phụ nữ im lặng vài giây, rồi hạ giọng:

“Cô tên Hoa, làm ở văn phòng công chứng gần chợ. Cô là người trực tiếp làm thủ tục công chứng hợp đồng mua bán đất hôm qua giữa bà Xuyến và ông Tám. Cô thấy có gì đó không ổn nên mới liều nhét mảnh giấy vào túi áo con lúc con để quên ở phòng chờ, chỉ mong con biết mà tìm hiểu cho rõ.”

Tim tôi đập thình thịch.

“Cô nói không ổn là sao ạ?”

“Giá bán trên hợp đồng công chứng chỉ ghi có sáu trăm triệu, nhưng cô nghe ông Tám nói chuyện điện thoại ngay trước cửa văn phòng, có vẻ như giá thật hai bên thỏa thuận riêng với nhau lên đến gần một tỷ hai. Bà Xuyến với ông Tám cố tình khai thấp hơn thực tế trên giấy tờ, chắc là để né bớt thuế, nhưng cô sợ với số tiền chênh lệch lớn như vậy, có khi bà ấy giữ luôn phần chênh lệch mà không nói cho ai trong nhà biết.”

Tôi nghe mà chết lặng. Không chỉ bán đất không hỏi ý kiến, mẹ chồng còn có thể đang giấu một khoản tiền lớn hơn nhiều so với những gì bà thể hiện ra ngoài.

“Cô Hoa, cô có giữ bản sao hợp đồng công chứng đó không ạ? Cháu cần bằng chứng để nói chuyện rõ ràng với mẹ chồng.”

“Cô không được phép đưa bản gốc cho con, nhưng cô có thể làm chứng nếu sau này có tranh chấp, con cứ yên tâm. Con nên tìm cách xác minh số tiền thật mà ông Tám đã trả, có thể qua ngân hàng hoặc người quen biết ông ấy.”

Tôi cảm ơn cô Hoa rồi cúp máy, đầu óc quay cuồng. Tôi quyết định không vội đối chất ngay, mà âm thầm tìm hiểu thêm. Tôi nhớ ra, Hậu có một người bạn học cũ tên Kiên, hiện đang làm nhân viên tín dụng ở ngân hàng huyện, có thể nhờ tra cứu giúp.

Tối đó, tôi kể lại toàn bộ chuyện cho Hậu nghe. Anh nghe xong, gương mặt từ bàng hoàng chuyển sang phẫn nộ:

“Mẹ dám làm vậy sao? Không chỉ bán đất không hỏi tụi mình, còn có thể giấu luôn phần tiền chênh lệch? Để anh gọi cho thằng Kiên nhờ tra giúp.”

Hai ngày sau, Kiên gọi lại, giọng có phần dè dặt:

“Hậu ơi, tao tra được rồi. Tài khoản của bà Xuyến có một khoản tiền mặt lớn vừa được gửi vào cách đây ba hôm, đúng một tỷ hai trăm triệu, khớp với con số mà người báo tin cho vợ mày nói. Nhưng tao thấy lạ, chỉ hai ngày sau, có một khoản rút ra gần tám trăm triệu, chuyển sang một tài khoản khác đứng tên người lạ, tao tra thử thì ra là tên Trần Văn Lộc.”

Hậu sững người, quay sang tôi:

“Trần Văn Lộc… hình như là tên cậu Út, em ruột của mẹ, ở dưới quê. Sao mẹ lại chuyển tiền lớn như vậy cho cậu?”

Tôi cũng không rõ, nhưng linh cảm có chuyện chẳng lành. Sáng hôm sau, tôi quyết định đối chất thẳng với mẹ chồng, không còn giữ ý tứ như trước nữa. Tôi đợi bà ăn sáng xong, đặt thẳng vấn đề:

“Mẹ, con biết mẹ bán đất với giá một tỷ hai, không phải sáu trăm triệu như trên giấy tờ công chứng. Mẹ nói cho con nghe, phần tiền chênh lệch đó mẹ dùng vào việc gì, sao lại chuyển gần tám trăm triệu cho cậu Út?”

Bà Xuyến sững người, đũa trên tay rơi cạch xuống bàn, mặt tái đi trông thấy:

“Ai… ai nói cho con biết chuyện này?”

“Mẹ không cần biết ai nói, mẹ chỉ cần trả lời con thôi. Đây là tiền của vợ chồng con, mẹ có quyền gì mà tự ý đem cho người khác?”

Bà Xuyến cúi mặt, im lặng hồi lâu, rồi bật khóc, giọng nghẹn ngào:

“Mẹ… mẹ xin lỗi. Thật ra là cậu Út con dạo này làm ăn thua lỗ, nợ nần chồng chất, xã hội đen đến tận nhà đòi siết nợ, đe dọa tính mạng cả nhà cậu ấy. Cậu năn nỉ mẹ, nói nếu không có tiền trả gấp, cả nhà cậu sẽ gặp nguy hiểm. Mẹ thương em trai, lại sợ chuyện chẳng lành xảy ra, nên mới liều lấy phần tiền chênh lệch đưa cho cậu, tính sau này có tiền sẽ trả lại dần cho vợ chồng con, chỉ là chưa kịp nói thì con đã về nước phát hiện ra.”

Tôi nghe mà vừa giận vừa xót xa. Hóa ra đằng sau việc bán đất không chỉ đơn thuần là mẹ chồng coi thường công sức của vợ chồng tôi, mà còn có một câu chuyện nợ nần nguy hiểm liên quan đến cậu Út.

“Mẹ ơi, nếu mẹ nói rõ từ đầu, tụi con dù gì cũng là người trong nhà, cũng sẽ tìm cách giúp cậu Út, chứ đâu cần mẹ phải giấu diếm, tự ý bán đất, làm tụi con hoang mang lo lắng như vậy.”

Hậu đứng cạnh, giọng cũng đầy bức xúc:

“Mẹ, chuyện lớn như vậy sao mẹ không bàn với tụi con? Nếu cậu Út thật sự gặp nguy hiểm, mình có thể cùng nhau tìm cách giải quyết, báo công an can thiệp, chứ không phải âm thầm bán tài sản của người khác để giải quyết một mình như vậy.”

Bà Xuyến lau nước mắt, giọng run run:

“Mẹ sợ. Mẹ sợ nói ra tụi con sẽ không đồng ý, sẽ trách mẹ thiên vị em trai hơn con dâu con rể. Mẹ cũng biết mình sai, nhưng lúc đó mẹ chỉ nghĩ đến việc cứu em trai trước đã.”

Tôi hít một hơi thật sâu, cố giữ bình tĩnh:

“Mẹ, con không phản đối việc giúp cậu Út, máu mủ ruột thịt ai cũng thương. Nhưng mẹ phải hiểu, đây là tài sản chung, là mồ hôi nước mắt của vợ chồng con suốt ba năm xa xứ. Mẹ tự ý quyết định mà không hỏi ý kiến, còn nói với con những lời thách thức như hôm qua, con thấy tổn thương lắm.”

Bà Xuyến gật đầu, cúi đầu xin lỗi:

“Mẹ xin lỗi con. Mẹ sẽ tìm cách xoay xở, trả lại phần tiền đó cho vợ chồng con, dù có phải bán bớt tài sản khác của mẹ.”

Tôi tưởng chừng câu chuyện đã dần đi đến hồi kết, mẹ chồng đã nhận sai, hứa sẽ khắc phục. Nhưng ngay chiều hôm đó, khi cả nhà đang ngồi bàn bạc cách giải quyết, có tiếng gõ cửa gấp gáp. Tôi ra mở, thì ra là cậu Út — người đàn ông gầy gò, mặt mày hốc hác, đứng run rẩy ngoài cửa, phía sau là hai người đàn ông lạ mặt, dáng vẻ hung dữ, đang đứng chờ ngoài cổng.

Cậu Út lao vào nhà, quỳ sụp xuống trước mặt bà Xuyến, giọng hoảng loạn:

“Chị Xuyến ơi, cứu em với! Bọn nó nói tám trăm triệu chị đưa vẫn chưa đủ, tụi nó đòi thêm năm trăm triệu nữa, nếu không trả trong ba ngày, tụi nó sẽ đến đập phá nhà, thậm chí còn dọa…”

Cậu Út không dám nói hết câu, chỉ khóc nấc lên. Bà Xuyến mặt cắt không còn giọt máu, đứng chết lặng giữa nhà. Tôi và Hậu nhìn nhau, không ai ngờ chuyện lại nghiêm trọng đến mức này — số tiền chênh lệch từ việc bán đất, hóa ra vẫn chưa đủ để giải quyết hết khoản nợ khổng lồ mà cậu Út đang gánh.

(Tiếp theo phần 2)

Cậu Út vẫn quỳ dưới nền nhà, hai tay ôm lấy chân bà Xuyến, khóc nấc từng hồi. Hai người đàn ông lạ mặt đứng ngoài cổng, thỉnh thoảng liếc nhìn vào trong, vẻ mặt sốt ruột. Bà Xuyến run rẩy, không nói được lời nào.

Hậu là người đầu tiên lấy lại bình tĩnh. Anh bước ra cổng, giọng cứng rắn nhưng không hề nao núng:

“Hai anh là ai, đến đây làm gì? Nếu là chuyện đòi nợ, mời vào nhà nói chuyện đàng hoàng, đừng đứng ngoài này hù dọa gia đình tôi.”

Một trong hai người đàn ông, dáng cao to, xăm trổ đầy tay, bước vào, giọng lạnh lùng:

“Ông Lộc nợ tụi tôi một tỷ ba trăm triệu, đã trả được tám trăm, còn thiếu năm trăm, hạn chót là ba ngày nữa. Không trả đúng hẹn thì đừng trách tụi tôi không nể tình.”

Tôi đứng nhìn cảnh tượng đó, trong lòng vừa sợ vừa giận. Nhưng tôi hiểu, đây không phải lúc để sợ hãi, mà cần phải bình tĩnh tìm cách giải quyết. Tôi kéo Hậu lại, ghé tai nói nhỏ vài câu, rồi cả hai cùng quay vào nói chuyện với người đàn ông kia.

“Anh à, chuyện nợ nần giữa cậu tôi và các anh, gia đình tôi không có trách nhiệm phải gánh. Nhưng để tránh xảy ra chuyện đáng tiếc, tôi đề nghị các anh cho gia đình tôi một khoảng thời gian hợp lý, chúng tôi sẽ làm việc với cậu Út và tìm cách giải quyết ổn thỏa, có biên bản, giấy tờ rõ ràng, tránh việc manh động gây nguy hiểm cho cả hai bên.”

Người đàn ông nhíu mày, có vẻ không hài lòng, nhưng thấy thái độ cứng rắn, có lý lẽ của tôi, cuối cùng cũng dịu giọng:

“Được, cho các người một tuần. Sau một tuần không thấy tiền, đừng trách tụi tôi.”

Hai người đàn ông rời đi, để lại không khí nặng nề trong nhà. Bà Xuyến ngồi thụp xuống ghế, tay ôm mặt, giọng đầy tuyệt vọng:

“Giờ biết tính sao đây? Mẹ đâu còn tiền để trả thêm cho cậu Út nữa.”

Tôi ngồi xuống đối diện, cố giữ giọng bình tĩnh, dù trong lòng vẫn còn ngổn ngang:

“Mẹ, chuyện đến nước này rồi, mình phải giải quyết từng bước một, không thể để cậu Út tiếp tục gặp nguy hiểm được. Nhưng con cũng phải nói rõ, phần tiền chênh lệch tám trăm triệu mẹ đã đưa cho cậu, đó là tiền của vợ chồng con, không phải tài sản của riêng mẹ.”

Bà Xuyến gật đầu, giọng nghẹn ngào:

“Mẹ biết. Mẹ sai rồi, mẹ sẽ chịu trách nhiệm hoàn toàn, dù có phải bán hết những gì mẹ có.”

Cậu Út lúc này mới dám ngẩng đầu lên, nhìn tôi và Hậu, giọng đầy hối hận:

“Cháu Bích, cháu Hậu, cậu xin lỗi hai đứa. Cậu biết mình sai khi để chị Xuyến phải bán đất của tụi con để giúp cậu. Cậu hứa, nếu qua được đợt này, cậu sẽ làm việc trả nợ dần, không để chị Xuyến hay hai đứa phải gánh thêm bất cứ khoản nào nữa.”

Tôi nhìn cậu, trong lòng vẫn còn giận, nhưng cũng hiểu hoàn cảnh cùng đường của cậu lúc này. Tôi quay sang Hậu, hai vợ chồng trao đổi ánh mắt, rồi tôi lên tiếng:

“Được, con sẽ giúp một lần này, nhưng phải làm rõ ràng, minh bạch. Con đề nghị thế này: phần đất bán được một tỷ hai, coi như đã mất, không thể đòi lại được nữa vì đã sang tên hợp pháp cho ông Tám. Nhưng số tiền năm trăm triệu còn thiếu, con sẽ hỏi vay công ty xuất khẩu lao động bên Nhật — họ có chương trình hỗ trợ vay vốn cho công nhân, lãi suất thấp — coi như ứng trước một phần lương của vợ chồng con trong thời gian tới. Đổi lại, mẹ phải ký giấy cam kết, sau này bán bất cứ tài sản nào đứng tên mẹ, kể cả căn nhà đang ở, phải có sự đồng thuận của vợ chồng con, tránh việc tương tự lặp lại.”

Bà Xuyến nghe xong, cúi đầu, giọng đầy biết ơn lẫn xấu hổ:

“Mẹ đồng ý. Mẹ sẽ ký giấy cam kết, từ nay không dám tự ý quyết định chuyện lớn như vậy nữa. Mẹ cảm ơn hai đứa đã không bỏ mặc cậu Út, dù mẹ biết mình không xứng đáng được hai đứa giúp sau những gì đã làm.”

Những ngày sau đó, Hậu liên hệ với công ty môi giới xuất khẩu lao động, làm thủ tục vay ứng trước lương, kết hợp với số tiền tiết kiệm còn lại của hai vợ chồng, đủ để trả dứt điểm khoản nợ còn lại cho cậu Út. Hai người đàn ông đòi nợ nhận đủ tiền, viết giấy biên nhận, cam kết không quấy rối gia đình nữa.

Cậu Út, sau khi thoát khỏi cảnh nợ nần đe dọa tính mạng, quyết định bán bớt một phần đất đai của mình dưới quê, chuyển sang làm công việc ổn định hơn, không còn liều lĩnh đầu tư làm ăn theo kiểu chụp giật như trước. Cậu cũng bắt đầu trả dần cho vợ chồng tôi số tiền đã mượn, mỗi tháng một khoản nhỏ, dù chậm nhưng đều đặn.

Bà Xuyến, sau vụ việc lần này, thay đổi hẳn thái độ. Bà không còn giữ vẻ ngang nhiên, thách thức như trước, mà trở nên nhún nhường, cẩn trọng hơn rất nhiều trong mọi quyết định liên quan đến tài sản gia đình. Có một buổi tối, khi cả nhà quây quần bên mâm cơm, bà chủ động lên tiếng, giọng đầy ăn năn:

“Mẹ muốn nói lời xin lỗi chính thức với con, Bích à. Hôm đó mẹ nói với con những lời quá đáng, coi thường công sức ba năm trời con với thằng Hậu vất vả nơi xứ người. Mẹ già rồi, đôi khi suy nghĩ nông cạn, cứ nghĩ giấy tờ đứng tên mình thì muốn làm gì cũng được, không nghĩ đến công sức, tình cảm của các con. Giờ nhìn lại, mẹ thấy mình sai hoàn toàn.”

Tôi nhìn bà, trong lòng cũng đã nguôi ngoai phần nào sau những gì đã trải qua:

“Con không giữ trong lòng nữa mẹ ạ. Con chỉ mong từ nay, chuyện gì trong nhà, mọi người đều nói thẳng, bàn bạc rõ ràng với nhau, đừng để những quyết định vội vàng làm tổn thương tình cảm gia đình như vậy nữa.”

Bà Xuyến gật đầu, rồi quay sang nhìn cháu nội — bé Tí đang ngồi ăn cơm cạnh đó — giọng trầm ấm:

“Từ nay, mọi chuyện tài sản trong nhà, bà sẽ luôn hỏi ý kiến ba mẹ con trước khi quyết định, để sau này lớn lên, con không phải chứng kiến cảnh gia đình cãi vã vì chuyện tiền bạc như vừa rồi.”

Vợ chồng tôi, sau khi giải quyết xong khoản nợ của cậu Út, bàn bạc kỹ lưỡng và quyết định không mua lại miếng đất cũ nữa — vì giá đất khu đó đã tăng cao sau khi có thông tin quy hoạch, giờ mua lại sẽ tốn kém hơn nhiều. Thay vào đó, chúng tôi tìm một mảnh đất khác, nhỏ hơn nhưng vừa túi tiền, ở gần nhà ba mẹ ruột của tôi, thuận tiện cho việc sau này về nước ổn định, gần gũi với cả hai bên gia đình.

Lần này, chúng tôi rút kinh nghiệm, làm thủ tục mua bán đầy đủ, đứng tên trực tiếp cả hai vợ chồng ngay từ đầu, không nhờ ai đứng tên hộ nữa, để tránh những rắc rối tương tự có thể xảy ra trong tương lai.

Trước khi hết thời gian nghỉ phép, tôi ngồi nói chuyện riêng với Hậu, cả hai cùng thống nhất một quyết định quan trọng: từ nay, dù đi làm xa, mọi khoản tiền gửi về sẽ được chuyển thẳng vào một tài khoản ngân hàng đứng tên chung của hai vợ chồng, không qua tay ai khác nữa, kể cả người thân trong gia đình, để đảm bảo minh bạch, tránh những hiểu lầm hay rủi ro không đáng có.

Ngày tôi và Hậu quay trở lại Nhật Bản để tiếp tục những năm tháng lao động còn lại theo hợp đồng, bà Xuyến tiễn chúng tôi ra tận sân bay, tay bế cháu nội, mắt đỏ hoe:

“Mẹ xin lỗi vì đã làm hai đứa phải trải qua chuyện không vui trong lần về nước này. Mẹ hứa sẽ chăm sóc thằng Tí thật tốt, chờ ngày hai đứa hoàn thành hợp đồng, trở về đoàn tụ, xây dựng cuộc sống mới trên mảnh đất mới, không còn phải lo lắng gì nữa.”

Tôi ôm lấy con trai, hôn lên má bé Tí, rồi quay sang mẹ chồng, giọng chân thành:

“Con cảm ơn mẹ. Mong mẹ giữ đúng lời hứa, để tụi con yên tâm làm việc, sớm ngày trở về đoàn tụ với gia đình.”

Máy bay cất cánh, tôi nhìn qua ô cửa sổ, thấy quê hương dần khuất xa phía dưới. Ba năm xa xứ đã dạy tôi nhiều điều, nhưng có lẽ chuyến về nước lần này, với tất cả những sóng gió vừa trải qua, mới thực sự là bài học lớn nhất — về giá trị của sự minh bạch, thẳng thắn trong gia đình, và về việc dù thương yêu người thân đến đâu, cũng không được phép đánh đổi bằng mồ hôi nước mắt của người khác mà không có sự đồng thuận, tôn trọng lẫn nhau.

Tôi hiểu ra rằng, đồng tiền xa xứ dù quý giá đến đâu, cũng không quý bằng sự tin tưởng, thẳng thắn giữa những người thân trong gia đình. Chỉ có sự minh bạch, tôn trọng lẫn nhau, mới có thể giữ gìn được hạnh phúc gia đình một cách bền vững, dù có phải xa cách nửa vòng trái đất vì mưu sinh.

-HẾT-