Sau khi cãi nhau với chồng đến mức hoàn toàn trở mặt, trong cơn tức giận, tôi nhận lệnh điều động ra nước ngoài, đi một mạch suốt bốn năm.
Khi công việc kết thúc, tôi chuẩn bị về nước làm thủ tục ly hôn.
Tôi không báo trước, trực tiếp mở cửa trở về nhà, định lấy xong đồ rồi tới Cục Dân chính.
Nhưng cảnh tượng trước mắt khiến tôi đứng sững tại chỗ.
Chồng tôi, Thẩm Tri Ngật, đang chơi xếp hình với một bé trai khoảng ba tuổi, còn một người phụ nữ xa lạ đeo tạp dề bước ra từ nhà bếp.
“Sao em lại về?”
Vẻ mặt anh đầy hoảng loạn.
“Về ly hôn.”
Tôi nén cơn giận.
Đứa trẻ giòn giã gọi anh một tiếng “bố”, trái tim tôi lập tức chìm xuống đáy vực.
Nhưng anh lại đỏ mắt kéo lấy tôi:
“Vãn Vãn, không phải như em nghĩ đâu!”
Khi tôi vặn tay nắm cánh cửa gỗ óc chó nặng trịch, Thẩm Tri Ngật đang quỳ trên tấm thảm phòng khách, cầm chiếc xẻng nhựa sặc sỡ, cùng một bé trai xây lâu đài bằng những khối xếp hình.
Đứa trẻ khoảng ba tuổi, ngẩng đầu lên ngọt ngào hỏi:
“Bố ơi, ai đến vậy?”
Thẩm Tri Ngật nghiêng người nhìn thấy tôi, chiếc xẻng trong tay rơi “keng” xuống đống đồ chơi, những khối vuông đủ màu văng tung tóe khắp nơi.
Đây là mùa đông, đã bốn năm bốn tháng kể từ ngày tôi bỏ đi.
Không báo trước cho bất kỳ ai, tôi bay thẳng từ Đông Nam Á về nước, kéo vali tới căn nhà chúng tôi mua sau khi kết hôn.
Ban đầu tôi chỉ định lấy vài món đồ cuối cùng.
Ngày hôm sau đã hẹn làm thủ tục tại Cục Dân chính.
Bốn năm trước, lúc trở mặt với nhau, chúng tôi đã nói rõ rằng sau khi nhiệm kỳ công tác ở nước ngoài của tôi kết thúc, tôi sẽ trở về chính thức ly hôn.
Nhưng lúc này, tôi đứng ở tiền sảnh, tay nắm cần kéo vali, nhìn đứa trẻ chưa từng gặp mặt rồi lại nhìn gương mặt hoảng loạn của Thẩm Tri Ngật, bỗng cảm thấy cảnh tượng này còn hoang đường hơn ngày chúng tôi cãi nhau dữ dội nhất.
“Tô Vãn?”
Thẩm Tri Ngật đứng lên, đưa tay lau vào quần.
“Sao em… không nói trước là sẽ về?”
Tôi không trả lời, ánh mắt rời khỏi đứa trẻ, nhìn quanh phòng khách.
Sofa đã được thay.
Bộ sofa vải màu be nhạt trước đây đã biến thành bộ sofa da xám đậm nặng nề.
Bức tường phía sau tivi cũng được sửa lại, bức tranh trừu tượng do chính tay tôi chọn đã biến mất.
Mấy chậu sen đá tôi từng trồng ngoài ban công cũng không còn, thay bằng vài chậu trầu bà héo rũ, chẳng có chút sức sống.
Căn nhà vẫn mang danh “nhà của chúng tôi”, nhưng dường như đã chẳng còn liên quan gì tới tôi.
Đứa bé chạy tới ôm chân Thẩm Tri Ngật, đôi mắt tròn xoe tò mò quan sát tôi.
Thằng bé có khuôn mặt khá khôi ngô, đường nét mày mắt thấp thoáng vẻ quen thuộc, nhưng tôi không có tâm trạng suy nghĩ kỹ.
Tôi đẩy vali vào trong một bước.
Cánh cửa phía sau tự động khép lại, phát ra một tiếng trầm đục.
“Tôi về lấy đồ.”
Giọng tôi bình tĩnh đến bất ngờ, ngay cả bản thân tôi cũng thấy lạ.
“Tiện thể ngày mai giải quyết luôn thủ tục. Anh nhận được thư của luật sư rồi chứ?”
Thẩm Tri Ngật vừa định lên tiếng, từ phía nhà bếp đã truyền tới giọng một người phụ nữ.
“Tri Ngật, ai đến vậy?”
Tiếng đế giày bước trên sàn ngày một gần.
Sau đó, tôi nhìn thấy cô ta từ nhà bếp bước ra.
Trên người cô ta là chiếc tạp dề hoa mà tôi chưa từng thấy, trong tay còn cầm chiếc xẻng nấu ăn bóng loáng dầu mỡ.
Người phụ nữ khoảng ngoài ba mươi, tóc dài tùy ý búi lên, gương mặt dịu dàng, đoan trang.
Vừa nhìn thấy tôi, bước chân cô ta lập tức khựng lại, dầu trên xẻng nhỏ xuống khe gạch.
“Vị này là…”
Cô ta nhìn về phía Thẩm Tri Ngật.
Không khí đông cứng suốt năm giây.
Yết hầu Thẩm Tri Ngật khẽ chuyển động, giọng hơi khàn.
“Đây là Tô Vãn, vợ… của anh.”
Anh ngừng lại rất rõ ràng ở giữa câu, giống như đang nhấm nháp danh xưng đã bốn năm không dùng tới ấy.
“Vãn Vãn, đây là Hứa Thư Nhiên.”
Sắc mặt Hứa Thư Nhiên hơi thay đổi, rất nhanh đã nở nụ cười.
“Thì ra là cô Tô. Tri Ngật thường xuyên nhắc tới cô.”
Vừa nói, cô ta vừa tháo tạp dề, động tác tự nhiên như đang ở chính nhà mình.
“Ngồi đi, đừng đứng khách sáo như vậy. Tôi đang nấu cơm, ở lại ăn cùng nhé?”
“Không cần.”
Tôi cắt ngang lời cô ta, cũng chấm dứt luôn màn khách sáo hoang đường này.
“Lấy xong đồ tôi sẽ đi.”
Tôi kéo vali đi thẳng về phía phòng làm việc.
Thẩm Tri Ngật đuổi theo, ở hành lang nắm lấy tay kéo vali.
“Vãn Vãn, chúng ta nói chuyện đi.”
“Nói gì?”
Tôi không quay đầu.
“Nói mấy năm nay anh sống rất tốt, con cũng có rồi, trong nhà còn có thêm nữ chủ nhân mới sao? Vậy thì chúc mừng.”
“Không phải như em nghĩ…”
“Vậy tôi nghĩ thế nào?”
Cuối cùng tôi quay người nhìn anh.
Bốn năm không gặp, anh già đi đôi chút, khóe mắt đã xuất hiện những nếp nhăn nhỏ, nhưng dáng người vẫn cao thẳng, mặc đồ ở nhà cũng toát ra vẻ đĩnh đạc.
Năm đó, tôi lại bị chính gương mặt này cùng những lời hứa ngọt ngào của anh mê hoặc, cứ tưởng chúng tôi thật sự có thể sống một cuộc hôn nhân tương kính như tân.
“Chuyện của đứa trẻ anh có thể giải thích.”
Thẩm Tri Ngật hạ thấp giọng, ánh mắt vô thức liếc về phía phòng khách.
Hứa Thư Nhiên đã dắt đứa trẻ lùi vào nhà bếp, cánh cửa chỉ khép hờ.
“Không cần giải thích.”
Tôi giật tay kéo vali ra khỏi tay anh.
“Chín giờ sáng mai, Cục Dân chính. Mang đủ giấy tờ. Luật sư chắc đã gửi danh sách cho anh rồi. Tài sản cứ chia theo thỏa thuận. Tôi chỉ lấy phần thuộc về mình, nhiều hơn một đồng tôi cũng không cần.”
Nói xong, tôi bước vào phòng làm việc rồi đóng cửa.
Rèm cửa trong phòng đã được đổi thành loại nhung dày cản sáng rất tốt.
Tôi bật đèn.
Sách trên giá đã ít đi quá nửa.
Tài liệu chuyên môn và tiểu thuyết của tôi đều biến mất, thay bằng vài hàng tạp chí tài chính và sách tranh trẻ em.
Bàn làm việc của tôi vẫn ở vị trí cũ, nhưng mặt bàn chất đầy đồ linh tinh: mấy cuốn quảng cáo bất động sản, một gói bánh trẻ em mở dở và một chiếc bình sữa.
Tôi kéo ngăn cuối cùng ra.
May mà đồ vẫn còn.
Một chiếc hộp thiếc cũ, bên trong đựng bằng cấp của tôi, vài cuốn album ảnh đã ố vàng và đôi vòng ngọc mẹ để lại.
Tôi lấy chúng bỏ vào vali, sau đó lần lượt mở những ngăn kéo còn lại.
Sổ ghi chép công việc biến mất.
Bộ đĩa CD tôi sưu tầm nhiều năm cũng không còn.
Ngay cả cây bút máy tôi thường dùng cũng không thấy đâu.
Có tiếng gõ cửa khe khẽ.
Hứa Thư Nhiên bưng một cốc nước bước vào, trên mặt vẫn là nụ cười dịu dàng ấy.
“Cô Tô, uống chút nước đi. Những cuốn sách và đồ của cô… thật sự xin lỗi. Lúc sửa nhà hai năm trước, có mấy thùng đồ tôi bảo Tri Ngật chuyển xuống kho. Nếu cô muốn tìm, tôi có thể xuống tìm giúp.”
“Chìa khóa kho.”
Tôi đưa tay ra.
Cô ta khựng lại một giây rồi nhẹ nhàng đặt cốc nước xuống.
“Ở chỗ Tri Ngật. Tôi bảo anh ấy mang tới cho cô.”
Cô ta không rời đi ngay mà tựa vào khung cửa, quan sát tôi thu dọn đồ đạc.
Tôi không xa lạ gì với ánh mắt ấy.
Có cân nhắc, có đánh giá, còn có sự thong dong từ trên cao của một nữ chủ nhân.
Bốn năm trước, tại tiệc thường niên của công ty Thẩm Tri Ngật, tôi từng nhìn thấy ánh mắt tương tự từ những nữ cấp dưới trẻ tuổi.
Cứ như họ đang nói:
“Đây chính là người vợ bình thường của Tổng giám đốc Thẩm sao?”
“Đứa trẻ mấy tuổi rồi?”
Tôi đột nhiên hỏi.
Biểu cảm của Hứa Thư Nhiên cứng lại trong thoáng chốc.
“Ba tuổi ba tháng.”
“Khá đáng yêu.”
Tôi ném mấy cuốn sách cuối cùng vào vali rồi kéo khóa.
“Trông giống bố.”
Cô ta không trả lời.
Khi tôi kéo vali đi ngang qua, tôi nghe thấy cô ta nhỏ giọng nói:
“Cô Tô, chuyện giữa cô và Tri Ngật tôi cũng nghe nói đôi chút. Đã bao nhiêu năm rồi, sao nhất định phải làm đến mức ly hôn? Có chuyện gì mà không thể ngồi xuống nói chuyện tử tế…”
Tôi dừng bước, nghiêng đầu nhìn cô ta.
“Cô Hứa, cô lấy thân phận gì để khuyên tôi? Bạn gái hiện tại? Người giúp việc? Hay mẹ của con anh ấy?”
Mặt cô ta lập tức trắng bệch.
Tôi kéo vali rời khỏi phòng làm việc.
Thẩm Tri Ngật đứng trong phòng khách, đã thay sang âu phục chỉnh tề, trong tay cầm chìa khóa xe.
“Anh đưa em đi. Em ở khách sạn nào? Anh đặt giúp em.”
Đứa trẻ lại chạy ra, lần này trực tiếp lao vào lòng Thẩm Tri Ngật.
“Bố sắp ra ngoài à?”
“Bố đưa cô ấy đi một chút, sẽ về ngay.”
Thẩm Tri Ngật dịu dàng xoa đầu thằng bé.
Sau đó anh ngẩng lên nhìn tôi, vẻ mặt phức tạp.
“Vãn Vãn, anh…”
“Không cần đưa.”
Tôi cắt ngang, tự mình kéo vali đi về phía cửa.
“Chín giờ sáng mai. Đừng đến muộn.”
“Vãn Vãn!”
Anh đuổi tới cửa, một tay đè lên tay kéo vali của tôi.
“Ít nhất cũng để anh nói rõ. Chuyện của đứa trẻ và Thư Nhiên đều không phải như em nghĩ. Bốn năm nay anh đã liên lạc với em, nhưng em đổi số điện thoại, email gửi đi cũng không có hồi âm…”
“Vì tôi không muốn liên lạc.”
Tôi ngẩng đầu nhìn thẳng vào mắt anh.
Những cảm xúc bị dồn nén suốt bốn năm lập tức dâng lên, nhưng tôi ép chúng xuống.
“Thẩm Tri Ngật, ngày chúng ta trở mặt tôi đã nói rất rõ, tôi muốn ly hôn. Là anh nhất quyết không đồng ý, nói rằng hãy bình tĩnh vài năm rồi tính. Bây giờ bốn năm đã qua, tôi trở về rồi, cứ làm theo lời đã nói. Còn bốn năm nay anh làm gì, bên cạnh có thêm ai, có thêm bao nhiêu đứa con, tất cả đều không liên quan tới tôi.”
“Nhưng trên pháp luật chúng ta vẫn là vợ chồng!”
Giọng anh đột nhiên cao lên.
“Vì thế ngày mai mới đi giải quyết.”
Tôi gỡ tay anh ra rồi mở cửa.
Đèn cảm ứng ngoài hành lang lập tức sáng lên.
Tôi kéo vali bước vào thang máy, từ đầu đến cuối không quay lại.
Khi cửa thang máy chậm rãi khép lại, tôi nhìn căn nhà ấy lần cuối.
Thẩm Tri Ngật vẫn đứng ở cửa.
Hứa Thư Nhiên ôm đứa trẻ đứng phía sau anh.
Ánh đèn vàng ấm áp từ trong nhà chiếu ra, khiến ba người trông giống một bức ảnh gia đình hoàn chỉnh.
Còn tôi lại giống một người ngoài đi nhầm chỗ.
Khi thang máy đi xuống, tôi tựa lưng vào vách, bỗng cảm thấy mệt mỏi đến tận xương tủy.
Bốn năm rồi.
Tôi cứ tưởng bản thân đã luyện được mình đồng da sắt.
Ở Đông Nam Á, mỗi ngày tôi làm việc mười hai tiếng, từ quản lý dự án từng bước leo lên vị trí giám đốc khu vực, quản lý hơn ba mươi người.
Trong ngành, nhắc tới Tô Vãn, mọi người đều bảo tôi làm việc nhanh gọn, bình tĩnh, chưa bao giờ hành động theo cảm tính.
Nhưng vừa rồi, khi đứng trong căn nhà ấy, nhìn đứa trẻ xa lạ, người phụ nữ xa lạ và gương mặt vừa quen thuộc vừa xa cách của Thẩm Tri Ngật, tôi vẫn không tiền đồ mà cảm thấy đau lòng.
Không phải đau lòng vì anh.
Mà đau lòng cho chính mình năm xưa đã tin anh.
Khi kết hôn với anh năm hai mươi ba tuổi, tôi thật lòng nghĩ rằng cả đời này mình đã có nơi nương tựa.
Gia đình anh khá giả, bản thân anh khởi nghiệp cũng rất thành công.
Thời gian theo đuổi tôi, ngày nào anh cũng nghĩ đủ cách dỗ dành, khiến tôi hoàn toàn mất cảnh giác.
Sau khi tốt nghiệp thạc sĩ, tôi vào một công ty khá lớn.
Công việc bận rộn nhưng tương lai rộng mở.
Anh nói:
“Anh nuôi em.”
Tôi đáp:
“Không cần, chúng ta cùng tiến lên.”
Hai năm đầu quả thật rất hạnh phúc.
Công ty anh ngày càng phát triển, sự nghiệp của tôi cũng thuận lợi.
Cuối tuần chúng tôi cùng xem phim, đi siêu thị, thỉnh thoảng còn đi du lịch ngắn ngày.
Mọi thứ bắt đầu lệch hướng từ khi nào?
Có lẽ là từ lúc công ty anh càng lúc càng lớn, những bữa tiệc rượu càng lúc càng nhiều, thời gian về nhà càng lúc càng muộn.
Tôi được thăng chức, trách nhiệm cũng nặng hơn, thường xuyên tăng ca đến nửa đêm.
Chúng tôi trở thành hai con quay, mỗi người xoay điên cuồng trên quỹ đạo riêng, điểm giao nhau ngày càng ít.
Giao tiếp dần biến thành:
“Tối nay có về ăn cơm không?”
“Đóng phí quản lý chưa?”
“Sinh nhật mẹ anh tặng gì?”
Sau đó là những cuộc cãi vã vì chuyện vụn vặt.
Ai rửa bát.
Tết về bên nào.
Có nên sinh con hay không.
Tôi muốn có con, nhưng muốn chờ sự nghiệp ổn định trước.
Anh nói anh không chờ được nữa, tuổi cũng không còn nhỏ, bố mẹ lại giục gấp.
Cãi nhau vài lần, anh nói tôi ích kỷ.
Tôi nói anh cổ hủ.
Về sau chúng tôi càng cãi dữ hơn.
Anh chê tôi kiếm tiền không bằng anh mà ngày nào cũng cắm đầu ở công ty.
Tôi trách anh gia trưởng, coi thường nghề nghiệp của tôi.
Lần cuối cùng chúng tôi hoàn toàn trở mặt là mùa xuân bốn năm trước.
Lúc ấy tôi đang phụ trách một dự án quan trọng, tăng ca liên tục suốt một tháng.
Công ty anh cũng gặp khó khăn, thiếu vốn nghiêm trọng.
Anh muốn tôi đem căn nhà mua trước hôn nhân đi thế chấp để xoay vòng vốn.
Tôi không đồng ý, nói rủi ro quá lớn.
Anh đập vỡ cốc trà, mắng:
“Tô Vãn, em chưa bao giờ coi anh là người một nhà!”
Tôi cũng bùng nổ, trút hết những ấm ức suốt bốn năm.
Nữ trợ lý uống rượu cùng anh trong những buổi tiếp khách.
Những tin nhắn mập mờ trong điện thoại đã xóa nhưng không xóa sạch.
Những lời châm chọc của mẹ anh về chuyện tôi “không biết chăm lo gia đình”.
Tôi nói cuộc sống này không thể tiếp tục được nữa.
Ly hôn đi.
Anh sững người một thoáng rồi cười lạnh.
“Ly thì ly. Ai không ly người đó là cháu.”
Ngày hôm sau, tôi nhận được quyết định điều động ra Đông Nam Á khai phá thị trường mới.
Giám đốc nhân sự âm thầm nói với tôi rằng vị trí này cạnh tranh rất gay gắt, ban đầu chưa đến lượt tôi.
Là Thẩm Tri Ngật nhờ một người bạn cũ thời đại học, hiện là phó tổng giám đốc công ty tôi, giúp đề cử.
Nguyên văn lời vị phó tổng là:
“Cho Tiểu Tô ra ngoài rèn luyện vài năm cũng tốt. Hai vợ chồng xa nhau một thời gian, bình tĩnh lại.”
Tôi lập tức hiểu.
Thẩm Tri Ngật không muốn ly hôn, nhưng cũng không thể hạ mình xin lỗi, nên dùng cách này đẩy tôi đi.
Anh tưởng thời gian và khoảng cách sẽ mài mòn hết những mâu thuẫn.
Tôi không vạch trần, cứ thế nhận quyết định.
Một phần vì thật sự muốn chạy khỏi cuộc hôn nhân ấy.
Một phần cũng vì giận dỗi.
Anh muốn tôi đi thì tôi đi, đi luôn không quay đầu, xem ai là người chịu không nổi trước.
Bốn năm qua, ngoài trao đổi thông qua luật sư, chúng tôi không còn liên lạc.
Ban đầu anh thỉnh thoảng gửi email hỏi tôi đã thích nghi chưa, thời tiết ở Đông Nam Á thế nào.
Tôi chưa từng trả lời.
Về sau anh cũng không gửi nữa.
Mỗi dịp lễ Tết, anh lại chuyển một khoản tiền khá lớn vào tài khoản cũ của tôi.
Tôi không động tới một đồng.
Luật sư do anh thuê soạn thỏa thuận ly hôn.
Điều khoản tương đối hợp lý.
Tài sản sau hôn nhân chia sáu bốn.
Tôi sáu, anh bốn.
Ở mục lý do còn ghi:
“Bên nam có lỗi.”
Lúc đó tôi còn nghĩ anh thật thẳng thắn, biết thừa nhận mình có vấn đề.
Bây giờ nhìn thấy đứa trẻ kia, tôi mới hiểu “có lỗi” mà anh nói là chuyện gì.
Thang máy xuống tới tầng một.
Tôi kéo vali ra khỏi đại sảnh.
Gió lạnh buốt ập thẳng vào mặt.
Mùa đông ở quê nhà vẫn lạnh như vậy, trong không khí còn lẫn mùi đất ẩm.
Tôi gọi xe tới khách sạn luật sư giới thiệu.
Trên đường, tôi mở điện thoại, tìm email luật sư gửi hôm qua.
Các điều khoản được liệt kê rất rõ ràng.
Nhà thuộc về anh, anh trả cho tôi phần giá trị tương ứng bằng tiền.
Xe đứng tên ai thì thuộc người đó.
Tiền tiết kiệm và đầu tư chia theo tỷ lệ.
Không có gì đáng tranh chấp.
Chỉ cần ký.
Nhưng trong đầu tôi cứ hiện lên gương mặt đứa bé.
Ba tuổi ba tháng.
Tính ngược lại, nó được sinh ra khoảng một năm sau khi tôi ra nước ngoài.
Nói cách khác, chẳng bao lâu sau khi tôi vừa đi, Thẩm Tri Ngật đã ở bên người khác.
Thậm chí có thể còn sớm hơn.
Xe dừng trước khách sạn.
Sau khi làm thủ tục nhận phòng, tôi vào phòng, vứt vali xuống rồi việc đầu tiên là gọi cho luật sư.
“Luật sư Trần, tôi đã xem thỏa thuận. Ngày mai tôi sẽ đến đúng giờ. Ngoài ra…”
Tôi ngừng một chút.
“Nếu trong thời gian hôn nhân, bên nam có con ngoài giá thú, việc phân chia tài sản có thể áp dụng điều khoản khác không?”
Đầu dây bên kia im lặng vài giây.
“Cô Tô, cô có chứng cứ chứng minh anh Thẩm có con ngoài giá thú không?”
“Hôm nay tôi tận mắt nhìn thấy một bé trai ba tuổi gọi Thẩm Tri Ngật là bố.”
Luật sư Trần im lặng thêm một lúc.
“Chuyện này cần bằng chứng. Giấy khai sinh, giám định huyết thống hoặc bên nam trực tiếp thừa nhận. Nếu có bằng chứng chắc chắn, cô có thể yêu cầu xác định bên nam có lỗi nghiêm trọng và đàm phán lại tỷ lệ phân chia tài sản. Hiện tại cô có tài liệu liên quan không?”
“Chưa có.”
Tôi nhìn màn đêm nặng nề ngoài cửa sổ.
“Nhưng tôi sẽ điều tra rõ.”
Cúp máy, tôi tắm một lúc, muốn rửa sạch cảnh tượng hôm nay khỏi đầu.
Nhưng khi nằm xuống giường, vừa nhắm mắt lại, tôi vẫn thấy đứa trẻ ngẩng đầu gọi “bố”.
Thấy Hứa Thư Nhiên đeo tạp dề đứng trước cửa bếp.
Thấy vẻ hoảng loạn và chột dạ của Thẩm Tri Ngật.
Bốn năm.
Tôi cứ tưởng mình vẫn luôn tiến về phía trước.
Ở Đông Nam Á, tôi như lột mất một lớp da.
Từ một quản lý dự án làm gì cũng phải nhìn sắc mặt người khác, tôi leo lên vị trí giám đốc khu vực có thể tự mình gánh vác mọi việc.
Tôi tưởng trở về ly hôn chỉ là đóng chiếc đinh cuối cùng vào quá khứ, sau đó đón nhận cuộc sống mới thật sự.
Nhưng bây giờ tôi phát hiện, có những chuyện không phải ký tên đóng dấu là có thể kết thúc.
Đứa trẻ bỗng dưng xuất hiện.
Người phụ nữ sống trong nhà tôi.
Cả câu nói “không phải như em nghĩ” của Thẩm Tri Ngật.
Tất cả như một chiếc gai nhọn cắm vào tim.
Tôi có thể không cần cuộc hôn nhân này.
Có thể không cần tình cảm này.
Nhưng tôi không thể mơ mơ hồ hồ làm kẻ ngốc suốt bốn năm.
Điện thoại rung lên.
Một số lạ.
Tôi bắt máy.
Là Thẩm Tri Ngật.
“Vãn Vãn, em tới khách sạn chưa?”
“Rồi. Có chuyện gì?”
“Chúng ta nói chuyện đi. Ngay bây giờ. Anh tới tìm em, hoặc em ra ngoài…”
“Thẩm Tri Ngật.”
Tôi ngắt lời anh.
“Chín giờ sáng mai tại Cục Dân chính. Ngoài ký tên ra, chúng ta không còn gì để nói.”
“Đứa trẻ đó không phải con anh!”
Anh đột nhiên hét lên, giọng khàn đặc.
“Hứa Thư Nhiên cũng không phải bạn gái anh! Vãn Vãn, chuyện rất phức tạp, em nghe anh nói trước đã…”
Tôi trực tiếp cúp máy rồi tắt nguồn.
Đêm tối im lặng.
Tôi mở mắt nhìn trần nhà, đột nhiên nhớ đến đêm mình rời đi bốn năm trước.
Cũng là một đêm khuya.
Tôi thu dọn hai chiếc vali.
Thẩm Tri Ngật ngồi bất động trên sofa phòng khách hút thuốc, không ngăn cản, cũng không nói gì.
Khi tôi đi tới cửa, anh buông một câu:
“Tô Vãn, em sẽ hối hận.”
Bây giờ tôi không biết mình có hối hận hay không.
Nhưng tôi biết, sau khi ký xong ngày mai, có một số chuyện nhất định phải điều tra cho rõ.
Nếu đứa trẻ thật sự không phải con anh, tại sao lại sống trong nhà anh và gọi anh là bố?
Nếu Hứa Thư Nhiên thật sự chẳng có quan hệ gì với anh, tại sao lại mang dáng vẻ nữ chủ nhân, sống trong căn nhà từng thuộc về tôi?
Còn cuộc điện thoại vội vàng của Thẩm Tri Ngật, rốt cuộc anh đang che giấu chuyện gì?
Ngoài cửa sổ bắt đầu mưa.
Những giọt nước đập lên kính, nhỏ vụn nhưng liên tục.
Tôi vùi mặt vào gối, tự nhắc mình.
Tô Vãn.
Đừng mềm lòng.
Đừng quay đầu.
Mày đã mất cả bốn năm mới bò ra khỏi vũng bùn ấy.
Không thể lại rơi xuống.
Nhưng một giọng nói khác trong lòng lại hỏi:
Nếu dưới đáy vũng bùn còn chôn thứ gì khác thì sao?
Nếu bốn năm qua, thứ mày tưởng là giải thoát thực ra chỉ là mở đầu của một trò lừa dối dài hơn thì sao?
Đêm vẫn còn sâu.
Mưa vẫn rơi.
Ngày mai sẽ lại là một khởi đầu khác.
Sáng hôm sau, tôi đến trước cửa Cục Dân chính sớm nửa tiếng.
Mưa đã tạnh.
Mặt đất ẩm ướt, trong không khí có một chút lạnh.
Tôi mặc bộ vest đen gọn gàng, tóc chải không một sợi rối, còn trang điểm nhẹ.
Không phải vì Thẩm Tri Ngật.
Mà vì chính tôi.
Tôi muốn kết thúc tất cả trong sự đàng hoàng, dù cả đêm qua gần như không chợp mắt.
Tám giờ năm mươi, xe Thẩm Tri Ngật dừng lại.
Anh bước xuống từ ghế lái.
Không mang theo đứa trẻ.
Cũng không có Hứa Thư Nhiên.
Khi anh đi tới, tôi nhìn thấy mắt anh đầy tia máu, cằm lún phún râu, bộ vest nhăn nhúm, giống như cả đêm chưa thay.
“Vãn Vãn.”
Anh đứng trước mặt tôi, giọng khàn khàn.
Tôi không đáp, chỉ cúi đầu nhìn điện thoại.
“Luật sư Trần sắp tới rồi. Giấy tờ mang đủ chứ?”
“Đủ.”
Anh ngừng một lúc.
“Nhưng anh muốn…”
“Anh Thẩm, cô Tô!”
Luật sư Trần xách cặp tài liệu đi nhanh tới.
Ông ngoài bốn mươi, đeo kính gọng vàng, vẻ mặt hoàn toàn công việc.
“Đều tới rồi thì tốt. Chúng ta vào thôi. Chín giờ có lịch hẹn.”
Trong Cục Dân chính không có nhiều người.
Ba người chúng tôi ngồi xuống ghế khu vực chờ, không ai nói chuyện.
Thẩm Tri Ngật nhiều lần nhìn tôi, lời đến môi lại nuốt xuống.
Tôi nhìn tấm áp phích “Gia đình hòa thuận, cuộc sống hạnh phúc” trên tường, ngón tay nhẹ nhàng gõ lên đầu gối.
Tới lượt chúng tôi.
Nhân viên là một phụ nữ hơn ba mươi tuổi.
Cô ấy nhận tài liệu, lật xem rồi hỏi theo quy trình:
“Hai bên tự nguyện ly hôn chứ?”
“Tự nguyện.”
Tôi đáp.
Thẩm Tri Ngật không lên tiếng.
Nhân viên ngẩng lên nhìn anh.
“Anh Thẩm Tri Ngật, anh có tự nguyện ly hôn không?”
“Anh…”
Thẩm Tri Ngật hít sâu.
“Anh có ý kiến.”
Luật sư Trần nhíu mày.
“Anh Thẩm, thỏa thuận là phía anh soạn. Cô Tô đã chấp nhận toàn bộ điều khoản. Anh còn ý kiến gì?”
Thẩm Tri Ngật lấy một tờ giấy gấp trong túi ra, mở rồi đẩy tới.
“Anh muốn sửa thỏa thuận. Nhà cho Vãn Vãn. Tiền tiết kiệm và đầu tư anh chỉ giữ ba phần, còn lại đều cho cô ấy. Ngoài ra, anh bồi thường thêm ba triệu.”
Tôi sững người.
Ngay cả nhân viên cũng sửng sốt, nhìn anh rồi nhìn tôi.
“Lý do là gì?”
Luật sư Trần là người lấy lại phản ứng trước.
“Không có lý do. Chỉ muốn cho cô ấy.”
Thẩm Tri Ngật nhìn tôi, ánh mắt sâu và phức tạp.
“Vãn Vãn, anh biết bốn năm nay em ở nước ngoài không dễ dàng. Đây đều là những gì em xứng đáng có.”
Tôi nhìn chằm chằm gương mặt anh, muốn tìm ra dấu vết tính toán hoặc chột dạ.
Nhưng chỉ nhìn thấy sự mệt mỏi và chân thành.
Không đúng.
Thẩm Tri Ngật trước giờ không phải người hào phóng.
Làm ăn một đồng một xu cũng phải tính rõ.
Ngay cả sính lễ lúc kết hôn, anh cũng từng mặc cả.
Bây giờ đột nhiên muốn nhét phần lớn tài sản cho tôi.
Trừ khi…
“Tôi không đồng ý.”
Tôi nói.
Ngay cả nhân viên cũng kinh ngạc.
“Cô Tô, điều này rất có lợi cho cô.”
“Tôi không cần.”
Tôi nhìn Thẩm Tri Ngật.
“Cứ theo thỏa thuận cũ. Sáu bốn. Nhà thuộc về anh, anh trả phần tương ứng cho tôi. Nhiều hơn một đồng tôi cũng không nhận.”
“Vãn Vãn…”
“Thẩm Tri Ngật, anh đang bồi thường cho tôi sao?”
Tôi hạ thấp giọng, nghiêng người về phía trước.
“Vì áy náy? Vì đứa trẻ đó? Hay vì Hứa Thư Nhiên?”
Mặt anh lập tức trắng bệch.
Nhân viên nhìn chúng tôi một lượt rồi khép tài liệu lại.
“Nếu hai người còn tranh chấp về thỏa thuận, tôi đề nghị về bàn bạc xong rồi quay lại. Người tiếp theo…”
“Không cần bàn.”
Tôi đứng lên.
“Cứ theo thỏa thuận cũ. Thẩm Tri Ngật, anh ký hay không?”
Anh ngồi trên ghế, ngẩng đầu nhìn tôi, yết hầu chuyển động.
Cuối cùng anh cúi xuống, giọng nhỏ đến gần như không nghe thấy.
“Ký.”
Nộp lại tài liệu.
Ký tên.
Lăn tay.
Khi nhân viên đóng dấu, tiếng “cạch” vang lên gọn gàng.
Hai quyển giấy chứng nhận ly hôn được đẩy ra.
Bìa màu đỏ sẫm, chữ mạ vàng.
“Từ hôm nay, quan hệ hôn nhân của hai người chính thức chấm dứt. Chúc hai người sau này đều bình an.”
Nhân viên nói.
Bước ra khỏi Cục Dân chính, ánh nắng trắng đến chói mắt.
Tôi hơi nheo mắt, bỏ giấy ly hôn vào túi.
Luật sư Trần bắt tay Thẩm Tri Ngật.
“Anh Thẩm, việc sang tên tài sản và thanh toán sau này tôi sẽ theo sát từng mục theo thỏa thuận. Phía cô Tô tôi cũng sẽ hỗ trợ làm thủ tục.”
“Làm phiền anh.”
Thẩm Tri Ngật nói rồi quay sang tôi.
“Vãn Vãn, anh đưa em về khách sạn nhé?”
“Không cần.”
Tôi đi về phía đường, định gọi xe.
Anh đuổi theo, chắn trước mặt tôi.
“Chỉ mười phút thôi. Có vài chuyện anh nhất định phải nói với em, nếu không anh không vượt qua được chính mình.”
“Anh còn có cửa ải lương tâm của mình sao?”
Tôi bật cười.
“Thẩm Tri Ngật, chúng ta đã ly hôn. Về mặt pháp luật đã là người xa lạ. Những chuyện của anh, tôi không có hứng nghe.”
“Là chuyện của Hứa Thư Nhiên và đứa trẻ.”
Giọng anh căng cứng.
“Cũng liên quan tới… bố anh.”
Bước chân tôi dừng lại.
Bố của Thẩm Tri Ngật là Thẩm Kiến Minh.
Bốn năm trước khi chúng tôi cãi nhau, anh từng nhắc đến ông.
Ông cụ cả đời đứng trên bục giảng, về hưu vẫn rất thanh cao và kiêu ngạo.
Lúc chúng tôi kết hôn, ông đã không hài lòng với tôi, chê xuất thân của tôi bình thường, không xứng với con trai ông.
Sau này việc làm ăn của Thẩm Tri Ngật càng lớn, ông lại càng cho rằng tôi không giúp được gì, thường xuyên bóng gió châm chọc.
“Bố anh làm sao?”
Tôi hỏi.
Thẩm Tri Ngật liếc luật sư Trần đứng cách đó không xa rồi hạ giọng.
“Ở đây không tiện nói. Sang quán cà phê đối diện. Anh nói rõ mọi chuyện. Sau đó em muốn đi hay ở, anh tuyệt đối không ngăn.”
Tôi nhìn anh suốt mười giây.
Trong mắt anh có một thứ rất hiếm thấy.
Gần như là cầu xin.
Thẩm Tri Ngật luôn kiêu ngạo.
Cho dù sai cũng không chịu cúi đầu.
“Mười phút thôi.”
Tôi nói.
Trong góc quán cà phê có một bàn ghế kín đáo.
Thẩm Tri Ngật gọi hai cốc Americano.
Sau khi nhân viên phục vụ rời đi, anh đan hai tay đặt trên bàn, khớp ngón tay trắng bệch.
“Hứa Thư Nhiên là học trò của bố anh.”
Anh mở lời, giọng thấp.
“Chính xác hơn là nghiên cứu sinh thạc sĩ ông ấy từng hướng dẫn. Sau khi tốt nghiệp, cô ấy làm tài chính ở công ty của một người bạn bố anh. Khoảng hai năm trước, sau khi em ra nước ngoài hơn hai năm, bố anh phát hiện ung thư gan giai đoạn cuối.”
Các ngón tay tôi âm thầm siết chặt.
“Bác sĩ nói ông ấy có thể không qua nổi nửa năm.”
Thẩm Tri Ngật giật khóe môi, nụ cười rất khó coi.
“Bố anh cả đời hiếu thắng. Biết mình không còn nhiều thời gian, ông ấy chỉ có hai chuyện không buông được. Một là anh chưa có con, nhà họ Thẩm có nguy cơ tuyệt hậu. Hai là số bản thảo nghiên cứu của ông ấy chưa có người chỉnh lý xuất bản.”
Cà phê được mang tới.
Anh ôm cốc trong tay nhưng không uống, chỉ dùng nó sưởi ấm.
“Thời gian đó Hứa Thư Nhiên thường xuyên đến thăm ông ấy. Chồng cô ấy gặp tai nạn qua đời, cô ấy một mình nuôi con, cuộc sống rất khó khăn. Trước đây bố anh vốn đã khá quan tâm tới cô ấy. Biết ông bị bệnh, cô ấy gần như ngày nào cũng tới bệnh viện chăm sóc, trò chuyện với ông.”
Thẩm Tri Ngật ngừng lại.
“Một hôm, bố gọi anh tới giường bệnh, nói muốn nhận con trai của Hứa Thư Nhiên làm cháu nuôi, đổi họ đứa trẻ thành Thẩm, sau này coi như người nhà họ Thẩm.”
Mi mắt tôi giật nhẹ.
“Anh không đồng ý. Anh nói mình có vợ, sau này chúng ta sẽ có con của riêng mình. Bố anh lại cười, nói trong lòng Tô Vãn chỉ có sự nghiệp, nó sẽ không sinh con cho mày đâu. Hai đứa đã cãi nhau thành như vậy, nó ra nước ngoài mấy năm, cuộc hôn nhân này đã hữu danh vô thực.”
Giọng Thẩm Tri Ngật trầm xuống.
“Anh cãi lại, nói bố chẳng hiểu Vãn Vãn. Bố liền chỉ ra cửa phòng bệnh, bảo vậy thì gọi nó về, ngay bây giờ gọi nó về, bố sẽ trực tiếp xin lỗi nó.”
“Sau đó?”
Tôi hỏi.
“Anh gọi điện cho em nhưng không được. Gửi email em cũng không trả lời. Liên lạc với công ty em thì họ nói dự án của em đang ở giai đoạn quan trọng, không tiện làm phiền.”
Thẩm Tri Ngật ngẩng đầu nhìn tôi, mắt đỏ lên.
“Vãn Vãn, lúc đó bố anh ngày một gầy đi, đêm nào cũng đau đến không ngủ được. Ông nắm tay anh nói: Tri Ngật, bố chỉ có một tâm nguyện này thôi, ngay cả chuyện này con cũng không chịu đồng ý sao?”
Tôi cầm cà phê uống một ngụm, đắng đến nhíu mày.
“Con trai Hứa Thư Nhiên tên Chu Vũ Hằng. Khi ấy hơn một tuổi. Sau khi chồng cô ấy mất, nhà chồng cho rằng đứa trẻ là gánh nặng nên mặc kệ. Một mình cô ấy vừa đi làm vừa nuôi con, rất vất vả.”
Thẩm Tri Ngật xoa thái dương.
“Bố nói, nhận đứa trẻ này một là để hoàn thành mong muốn có cháu, hai là giúp Hứa Thư Nhiên. Ông có một căn nhà cũ ở ngoại ô, vốn định để lại cho anh, bây giờ sẽ trực tiếp sang tên cho Hứa Thư Nhiên, coi như tiền ổn định cuộc sống cho đứa trẻ. Điều kiện là đứa trẻ đổi họ Thẩm, cô ấy đưa con tới nhà anh sống, bên ngoài cứ nói là con trai anh.”
“Anh đồng ý?”
Tôi nhìn thẳng vào mắt anh.
“Anh…”
Thẩm Tri Ngật nghẹn lại.
Một lúc lâu sau anh mới nói:
“Bố anh quỳ xuống cầu xin anh.”
Trong quán cà phê im lặng vài giây.
Cặp đôi bàn bên đang nhỏ giọng cười.
Xa xa có người gõ bàn phím.
Ánh mặt trời xiên qua cửa kính lớn, cắt trên mặt bàn một mảng sáng.
“Ông quỳ trước giường bệnh, nói: Tri Ngật, cả đời bố chưa từng cầu xin con. Chỉ có chuyện này. Ông nói mình biết có lỗi với anh, cũng có lỗi với em, nhưng ông không muốn nhà họ Thẩm tuyệt hậu, cũng không muốn tâm huyết cả đời mình không có người kế thừa.”
Giọng Thẩm Tri Ngật hơi run.
“Hứa Thư Nhiên đồng ý sẽ nghiêm túc chỉnh lý bản thảo của ông ấy, liên hệ nhà xuất bản, cũng sẽ nuôi dạy đứa trẻ tử tế, để sau này nó chăm sóc anh lúc về già.”
“Cho nên anh cứ thế để người vợ như tôi ‘bị ly hôn’?”
Tôi đặt cốc xuống, giọng lạnh ngắt.
“Thẩm Tri Ngật, đó là bố anh, không phải bố tôi. Ông ấy dựa vào đâu quyết định hướng đi của cuộc hôn nhân của tôi? Còn anh dựa vào đâu cùng ông ấy diễn vở kịch này?”
“Anh không có!”
Anh vội vàng nói.
“Anh đã nói rõ với Hứa Thư Nhiên, chỉ là giải pháp tạm thời. Đợi bố anh mất thì ai đi đường nấy. Cô ấy cũng đồng ý. Hai năm nay chúng anh ngủ riêng. Ban đầu đứa trẻ gọi bố anh là ông, gọi anh là chú. Về sau vì đối ngoại và chuyện đi học mới đổi cách gọi. Nhưng giữa anh và cô ấy chưa từng có quan hệ gì. Đứa trẻ cũng không phải con anh. Anh có thể làm giám định huyết thống…”
“Bố anh biết sự thật chứ?”
Tôi hỏi.
Thẩm Tri Ngật im lặng.
“Ông ấy biết, đúng không?”
Tôi cười.
“Ông ấy biết đứa trẻ không phải con anh, cũng biết Hứa Thư Nhiên không phải bạn gái anh, nhưng vẫn muốn mọi người diễn vở kịch này. Vì cái gì? Vì thể diện? Vì muốn trước mặt họ hàng bạn bè thể hiện rằng nhà họ Thẩm có người nối dõi?”
“Vãn Vãn, bố anh…”
“Bố anh rất ích kỷ.”
Tôi ngắt lời.
“Anh cũng vậy.”
Thẩm Tri Ngật giống như vừa bị tát, cả người cứng đờ.
“Hai năm trước, vì muốn bố vui, anh phối hợp cùng ông ấy che giấu mọi chuyện, kể cả giấu tôi. Sau khi bố anh mất, vở kịch vẫn tiếp tục. Hứa Thư Nhiên và con trai vẫn ở nhà anh, đứa trẻ gọi anh là bố, cô ấy ở đó với thân phận nữ chủ nhân.”
Tôi nhìn thẳng vào anh.
“Thẩm Tri Ngật, anh nói cho tôi biết, rốt cuộc anh diễn vì bố anh, vì chính mình, hay anh đã quen với cuộc sống này rồi? Có một người phụ nữ lo nhà cửa, có một đứa trẻ gọi mình là bố, thoải mái biết bao. Còn người vợ ở tận nước ngoài, dù sao cũng không trở về, cứ coi như không tồn tại, đúng không?”
“Không phải!”
Anh đột nhiên lớn giọng rồi lập tức hạ xuống.
“Sau khi bố mất, anh đã muốn để họ chuyển đi. Nhưng Hứa Thư Nhiên nói chưa có chỗ ở, thủ tục sang tên căn nhà cũ vẫn chưa hoàn tất, đứa trẻ lại còn nhỏ, vừa vào mẫu giáo, đổi môi trường đột ngột không tốt. Anh mới nghĩ chờ thêm một thời gian, chờ em trở về, chúng ta ngồi xuống nói rõ mọi chuyện, rồi để họ chuyển đi, sau đó chúng ta…”
“Sau đó cái gì?”
Tôi hỏi.
“Gương vỡ lại lành, giả vờ hai năm đó chưa từng xảy ra?”
Thẩm Tri Ngật không nói nữa.
Anh chỉ nhìn tôi.
Trong mắt có đau khổ, có hối hận, còn có một thứ tôi không nhìn thấu.
“Thẩm Tri Ngật, anh có biết bốn năm qua tôi sống ở Đông Nam Á thế nào không?”
Tôi nghiêng người về phía trước, nói từng chữ.
“Năm đầu tiên, ngày nào tôi cũng làm mười sáu tiếng vì không dám để bản thân có thời gian nghĩ tới anh. Năm thứ hai, tôi được thăng chức, áp lực lớn hơn, cả đêm mất ngủ, tóc rụng từng nắm. Năm thứ tư, tôi nhập viện vì viêm ruột thừa cấp. Ở mục người liên hệ khẩn cấp trên giấy phẫu thuật, tôi điền tên đồng nghiệp.”
Môi anh khẽ run.
“Không phải tôi chưa từng nghĩ tới chuyện trở về.”
Tôi tiếp tục.