Tôi có một cái sân rộng ở khu phố cổ, chỗ đỗ xe xung quanh quanh năm luôn phải tranh giành.
Tôi nghĩ tình làng nghĩa xóm khó khăn chỗ đỗ, nên mở cửa sân cho mọi người đỗ xe, chỉ thu tượng trưng năm tệ một đêm.
Ai ngờ họ đỗ quen rồi, lại chễm chệ cho đó là điều hiển nhiên, chỗ đỗ xe toàn là rác rưởi họ ném bừa bãi.
Tôi tìm đến tận cửa để nói cho ra nhẽ, tiện thể đòi tiền đỗ xe, nhóm chat của khu dân cư lập tức sục sôi.
Bà Lý gửi một biểu tượng cảm xúc lườm nguýt: “Mọi người đều là hàng xóm láng giềng, ngày nào cũng thu năm tệ mà cô cũng không biết ngượng à?”
Chú Trần hùa theo: “Thời buổi này đúng là loại người nào cũng có, nghèo đến phát điên rồi sao! Lại đi vặt lông cừu trên người hàng xóm.”
Tôi đáp thẳng: “Được, vậy tôi không vặt một đồng nào nữa.”
Đêm đó, tôi liền gọi đội thi công dựng hàng rào thép cao hai mét, hàn chết luôn cổng sân.
Trời tối, hàng xóm lái xe về đều bị chặn ở đầu hẻm, cảnh sát giao thông dán vé phạt mỏi cả tay.
1.
“Kiều Tri Ý, cô quét rác đi là xong, đòi tiền cái gì?”
Lý Quế Phân khoanh tay đứng ở cổng sân nhà tôi, dưới chân bà ta là ba hộp cơm hộp chất đống, nắp hộp dính đầy nước canh, bên cạnh còn có một túi cát vệ sinh cho mèo đã dùng.
Xe của bà ta đỗ chễm chệ giữa sân nhà tôi, đầu xe đè lên con đường lát gạch xanh mà bố tôi để lại.
Tôi cầm sổ ghi chép đi tới.
“Dì Lý, từ mùng ba tháng năm đến hôm nay, dì đỗ tổng cộng hai mươi bảy đêm, tính năm tệ một đêm là một trăm ba mươi lăm tệ.”
Bà ta đưa tay gạt phắt cuốn sổ tôi đưa qua.
“Hàng xóm láng giềng đỗ nhờ cái xe, cô còn thực sự coi mình mở bãi đỗ xe đấy à?”
“Sân là của nhà tôi, trước đó đã nói rõ là năm tệ một đêm rồi.”
“Lúc bố cô còn sống, mọi người đều đỗ như vậy, ông ấy có thu tiền của ai bao giờ?”
Tôi nhìn bà ta.
“Lúc bố cháu còn sống, sân chỉ cho người già sống trong hẻm đỗ tạm, chủ xe mỗi ngày đều tự mang rác đi, chìa khóa cũng để lại phòng bảo vệ. Bây giờ trong sân đỗ mười ba chiếc xe, không ai đăng ký, ra khỏi cửa còn phải tìm nửa ngày mới thấy xe.”
Trần Vạn Sơn từ phía sau đi tới, tay kẹp điếu thuốc.
“Con nhãi nhà họ Kiều, đừng nói những lời khó nghe như thế, mọi người đến ủng hộ cháu, cháu còn chê bai à?”
“Chú Trần, xe của chú đỗ ở trong từ tháng mười năm ngoái, nợ phí bốn trăm tám mươi tệ.”
Trần Vạn Sơn ném tàn thuốc xuống đất, dùng đế giày di di hai cái.
“Tôi sống ở đây ba mươi năm, từng chăm sóc bố cô, đỗ cái xe mà còn tính toán với tôi, trong lòng cô có thấy thanh thản không?”
“Người chăm sóc bố cháu là hộ lý do ủy ban phường thuê, chi phí cũng là nhà cháu trả.”
Nụ cười trên mặt ông ta vụt tắt.
Lý Quế Phân lập tức lấy điện thoại ra, đá túi cát mèo về phía chân tôi.
“Cô nhìn lại bộ dạng tính toán chi li này của mình xem, hèn chi trước khi đi bố cô cũng không muốn giao cái sân này cho cô.”
Lời này vừa dứt, người ở đầu hẻm đều dừng bước.
Bố tôi qua đời vì bạo bệnh năm ngoái, cái sân sang tên cho tôi chưa đầy hai tháng, Lý Quế Phân lại cố tình lấy chuyện này ra chọc ngoáy tôi.
Tôi nắm chặt cuốn sổ.
“Dì Lý, tiền nợ hôm nay thanh toán cho xong, rác thì mang đi, từ tối nay xe không được đỗ ở đây nữa.”
Trần Vạn Sơn cười khẩy một tiếng.
“Cô nói không được đỗ là không được đỗ à? Con đường trước cổng sân này mọi người đều có thể đi, cô còn có thể mua luôn cả cái hẻm này sao?”
“Cổng sân nhà cháu, cháu có quyền quyết định ai được đi vào.”
“Mọi người nghe thấy rồi chứ, cô ta định bịt đường lại, sau này hẻm của chúng ta đến cái chỗ đặt chân cũng không có.”
Lý Quế Phân lập tức nhắn tin vào nhóm hàng xóm.
[Sân nhà họ Kiều thu tiền đỗ xe, hàng xóm nợ tiền là đuổi người, còn đòi bít cổng lại.]
Bên dưới nhanh chóng nảy ra hàng chục tin nhắn trả lời.
[Đều là người sống chung một hẻm, sao lại tính toán chi li thế?]
[Có tiền mua sân mà không có tiền cho hàng xóm đỗ vài ngày à?]
[Kiều Tri Ý, trước đây bố cô đâu có keo kiệt thế.]
Bố tôi chưa bao giờ nói hai chữ “miễn phí”.
Ông chỉ nghĩ người già buổi tối về nhà khó khăn, mới mở cổng sân, ban đầu mỗi ngày chỉ đỗ ba bốn chiếc xe.
Tôi chụp lại tờ giấy đăng ký đỗ xe từng viết trên tường phòng bảo vệ gửi vào nhóm.
“Đăng ký, trả phí, tự mang rác đi, ba điều này ngay từ ngày đầu tiên đã viết rõ ràng rồi.”
Lý Quế Phân gửi lại một tin nhắn thoại.
“Lúc bố cô còn sống cũng chả thu, cô lấy tờ giấy rách ra dọa ai đấy?”
Dưới tin nhắn thoại, Trần Vạn Sơn gửi một mặt cười.
Tôi ngẩng đầu lên nhìn thấy trong sân chất đầy vỏ bao thuốc lá, vỏ trái cây, túi nilon, góc tường còn vứt một chiếc xe đạp trẻ em hỏng.
Chiếc xe trẻ em đó kẹt ngay cạnh chiếc ghế trúc bố tôi hay ngồi, trên lưng ghế vẫn còn mấy chữ ông dùng bút chì viết lại.
Tôi lấy điện thoại ra, chụp lại toàn bộ rác rưởi và xe cộ.
“Trước tám giờ tối nay, thanh toán xong tiền nợ và dọn sạch rác.”
Lý Quế Phân rung lắc chùm chìa khóa ô tô trên tay.
“Không trả đấy.”
Tôi mở nhóm chat, gửi câu cuối cùng.
“Được, vậy thì tôi không vặt một đồng nào nữa.”
2.
Tám giờ tối, trong sân không có lấy một chiếc xe nào dời đi.
Lý Quế Phân còn đỗ luôn chiếc xe thứ hai của nhà bà ta ở trước cổng, đuôi xe chắn ngang bậc thềm ra vào nhà tôi.
Trần Vạn Sơn gửi một bức ảnh vào nhóm, trong ảnh là ông ta đứng trước cổng sân nhà tôi, kèm theo dòng chữ [Cô con gái nhà họ Kiều ức hiếp người già, đến cái chỗ đỗ xe cũng không để lại cho].
Trong nhóm lập tức có người hùa theo chửi rủa.
Tôi không đáp trả.
Tôi gọi điện thoại cho phường, trình bày về quyền sở hữu sân, tình trạng xe cộ và vấn đề rác rưởi, nhân viên khuyên tôi cứ giữ lại bằng chứng trước, sau đó sẽ xử lý thông qua con đường chính thống.
Sau đó tôi liên hệ với đội thi công.
Lúc cai thầu Chu Nghiên Xuyên dẫn người đến, Lý Quế Phân đang cầm cây lau nhà dọn bùn dưới gầm xe bà ta.
“Cô định làm gì?”
“Lắp hàng rào.”
“Cô dám!”
Bà ta chắn ngang cây lau nhà trước cổng, giọng nói vang vọng khắp cả con hẻm.
Trần Vạn Sơn dẫn theo vài người chạy tới.
“Kiều Tri Ý, cô bịt cổng sân đã hỏi ý kiến mọi người chưa?”
“Sân của nhà tôi, cần phải hỏi các người à?”
“Con đường này thông với đầu hẻm, cửa bịt lại rồi thì xe cứu hỏa vào kiểu gì?”
“Cổng sân chỉ rào trong phạm vi nhà cháu, lối đi trong hẻm vẫn chừa lại ba mét tám, đường cho xe cứu hỏa sẽ không bị chiếm dụng.”
Tôi trải bản vẽ thi công lên tường, trên bản vẽ có đánh dấu rõ ranh giới tường rào và chiều rộng đường hẻm công cộng.
Trần Vạn Sơn liếc nhìn một cái.
“Ai biết cái bản vẽ này của cô là thật hay giả?”
“Bản vẽ do công ty đo đạc cấp, ngày mai có thể nhờ phường đối chiếu.”
Lý Quế Phân vươn tay định xé bản vẽ.
Chu Nghiên Xuyên đưa tay cản bà ta lại.
“Bản vẽ thuộc về cô Kiều, đừng động vào.”
“Các người nhận của cô ta bao nhiêu tiền mà thay cô ta bắt nạt hàng xóm?”
“Tiền thi công thu theo hợp đồng, không liên quan đến việc các người đỗ xe.”
Tôi đã nộp báo cáo lên phường về chiều cao hàng rào, vị trí cửa và thời gian thi công, công nhân bắt đầu tháo dỡ đoạn hàng rào gỗ lỏng lẻo trước cửa.
Lý Quế Phân đứng bên cạnh chửi bới.
“Kiều Tri Ý, bố cô mà biết cô làm cái trò này, chắc phải tức đến mức bò từ dưới mồ lên mất.”
Câu nói đó khiến tôi khựng lại nửa giây.
Bố tôi lúc còn sống luôn nói, hàng xóm láng giềng giúp được gì thì giúp, đừng để tiền bạc làm hỏng mối quan hệ.
Tôi cũng luôn ghi nhớ điều đó, nên cổng sân mở ra hơn một năm nay, tiền đỗ xe từ ba tệ tăng lên năm tệ, vẫn chỉ là thu mang tính tượng trưng.
Nhưng họ lại coi sự giúp đỡ là nghĩa vụ, coi sự nhẫn nhịn là sự nhu nhược.
Tôi nhìn công nhân hàn từng thanh thép vào khung cửa.
“Bố tôi dạy tôi giúp người, nhưng cũng dạy tôi phải giữ lấy đồ của mình.”
Lý Quế Phân thấy tôi không thèm để ý đến bà ta, liền quay lưng lấy điện thoại ra gọi.
Nửa giờ sau, hòa giải viên của khu phố dẫn theo hai nhân viên đến.
Hòa giải viên họ Thẩm, tên là Thẩm Chỉ Ninh.
Cô ấy xem giấy chứng nhận quyền sở hữu trước, rồi xem bản đồ đo đạc và sổ đăng ký đỗ xe.
“Cô Kiều, cái sân này thuộc quyền sở hữu cá nhân của cô, cổng sân có thể rào kín lại, nhưng lối đi công cộng phải giữ thông thoáng.”
Trần Vạn Sơn lập tức chen lời.
“Chủ nhiệm Thẩm, cô ta cứ liên tục thu tiền, mọi người đều không đồng ý, hôm nay còn muốn thu hồi lại hết bãi đỗ xe, cái này là quấy rối người dân.”
Thẩm Chỉ Ninh liếc nhìn ông ta.
“Việc thu phí và có tiếp tục đỗ xe hay không là do hai bên tự nguyện thỏa thuận, những người không đóng phí không thể tiếp tục sử dụng.”
Lý Quế Phân ôm lấy cánh tay cô ấy.
“Chủ nhiệm, lúc bố cô ta còn sống đã cho chúng tôi đỗ, cô ta bây giờ nói lật lọng là lật lọng, cô phải làm chủ cho chúng tôi.”
“Lúc đó có thỏa thuận bằng văn bản không?”
“Hàng xóm láng giềng với nhau cần gì văn bản?”
Thẩm Chỉ Ninh chuyển ánh mắt sang tôi.
“Cô Kiều, cô đã từng thông báo cho họ dọn rác và nộp phí chưa?”
Tôi đưa thông báo trong nhóm, sổ sách và hình ảnh ra.
Xem xong, cô ấy bật mấy đoạn ghi âm trong điện thoại cho mọi người nghe.
Một đoạn trong số đó là giọng của bố tôi.
“Đỗ xe trong sân cũng được, lúc ra khỏi cửa nhớ mang rác đi, mỗi đêm năm tệ, đăng ký xong thì lấy chìa khóa.”
Giọng nói không lớn, nhưng xung quanh bỗng chốc im lặng.
Đó là thông báo bố tôi ghi lại cho hàng xóm trước khi nhập viện năm ngoái, lúc trực ở phòng bảo vệ tôi đã tiện tay lưu lại.
Sắc mặt Trần Vạn Sơn thay đổi.
Lý Quế Phân vẫn không phục.
“Ông ấy nói những lời này, ai chứng minh được là nói với chúng tôi?”
“Trong nhóm có lịch sử trò chuyện, hai mươi sáu người đều từng nhận được.”
Thẩm Chỉ Ninh giơ trang lịch sử lên.
Lý Quế Phân nhìn màn hình điện thoại, ném phịch chùm chìa khóa xe trên tay vào túi xách.
“Dù sao tôi cũng không dọn, xe đang ở trong sân nhà cô, cô tự đi mà nghĩ cách.”
Bà ta nói xong, quay người khóa cửa xe lại.
3.
Hôm đó đội thi công không hàn chết cửa hoàn toàn.
Chu Nghiên Xuyên nói, trong sân vẫn còn mười ba chiếc xe, cứ chừa lại một lối đi trước, đợi chủ xe dời đi rồi mới rào.
Tôi gọi điện thoại cho từng người.
Có sáu người ngay tối hôm đó đã lái xe đi, thanh toán đủ tiền nợ, bảy người còn lại dập máy.
Xe của Trần Vạn Sơn đỗ ở tít bên trong, chắn mất hai chiếc xe con.
Tôi bảo Chu Nghiên Xuyên chụp ảnh làm bằng chứng, rồi đặt một tờ thông báo dưới kính chắn gió của mỗi chiếc xe.
Thông báo ghi rõ thời gian lấy xe, số tiền nợ và hình thức xử lý nếu quá hạn.
Sáng hôm sau, Lý Quế Phân dẫn theo con gái bà ta đến cổng sân.
Con gái bà ta tên là Hàn Tịnh, hơn ba mươi tuổi, làm giáo viên ở một trường học gần đây, bình thường ăn nói lịch sự hơn Lý Quế Phân.
“Chị Kiều, mẹ em có tuổi rồi, chị đừng chấp nhặt với bà.”
“Lái xe đi, mang rác đi, thanh toán tiền nợ.”
Hàn Tịnh cúi đầu nhìn hóa đơn.
“Tiền nợ em có thể trả thay mẹ, chỗ đỗ xe có thể giữ lại một ngày nữa được không?”
“Kế hoạch thi công đã định rồi, hôm nay bắt buộc phải dọn dẹp sạch sẽ.”
Lý Quế Phân kéo giật con gái về phía sau.
“Mày nói giúp nó cái gì, nó chính là thấy nhà mình dễ bắt nạt.”
Hàn Tịnh cau mày.
“Mẹ, xe quả thật nên dời đi.”
“Mày ngậm miệng lại, người ta ức hiếp đến tận cửa rồi, mày còn đi giúp người ngoài.”
Hàn Tịnh nhìn tôi, nói nhỏ.
“Chị Kiều, có thể cho em nửa ngày được không?”
“Được, trước năm giờ chiều nay.”
Cô ấy gật đầu, quay người đi lấy chìa khóa xe.
Lý Quế Phân lại ngồi phịch xuống bậc thềm trước cổng sân.
“Hôm nay ai dám hàn cửa, tôi sẽ nằm luôn ở đây.”
Hành động của bà ta thu hút vài người đến xem náo nhiệt.
Trần Vạn Sơn đứng phía sau nói.
“Cô ta thực sự ép người già đến mức xảy ra chuyện, ai chịu trách nhiệm?”
Tôi lấy điện thoại ra gọi cấp cứu.
“Có người đang ngồi trong khu vực thi công, tâm trạng kích động, tôi sợ bà ấy bị ngã.”
Lý Quế Phân lập tức đứng phắt dậy.
“Cô rủa tôi đấy à?”
“Vừa nãy bà nói mình có thể xảy ra chuyện, tôi gọi người đến kiểm tra thôi.”
Bà ta chỉ vào mặt tôi chửi rủa một trận, nhân viên cấp cứu đến nơi đo huyết áp cho bà ta, kết quả bình thường.
Nhân viên nhắc nhở bà ta rời khỏi khu vực thi công, bà ta lại ngồi về chỗ cũ.
Tôi lưu lại video hiện trường.
Ba giờ chiều, Hàn Tịnh đến tìm tôi.
“Mẹ em nói bà không trả tiền, cũng không dời xe.”
“Vậy tôi đành phải xử lý theo thông báo.”
“Chị Kiều, em biết trong lòng chị đang bực, nhưng bà ấy cũng chỉ nói mấy lời nặng lời trong nhóm thôi, chị cũng đừng làm cạn tình cạn nghĩa.”
Tôi nhìn cô ấy.
“Tôi thu năm tệ, mẹ cô nợ bảy tháng trời, rác vứt ngay cạnh cái ghế của bố tôi, cô bảo tôi cạn tình cạn nghĩa sao?”
Hàn Tịnh cúi đầu.
“Những chuyện này em sẽ nói lại bà.”
“Trước năm giờ chiều nay.”
Lúc ngẩng đầu lên, trong mắt cô ấy có chút khó xử.
“Chị nhất định phải bít cổng sao?”
“Sân là của tôi, tôi muốn nó trở về nguyên trạng.”
Hàn Tịnh không khuyên can nữa.
Qua năm giờ, xe của Trần Vạn Sơn vẫn đỗ đó.
Lý Quế Phân vác một chiếc ghế dài chắn ngang cổng sân, Trần Vạn Sơn từ trong đám đông lách ra.
“Kiều Tri Ý, hôm nay cô dám động tay, tôi sẽ báo cảnh sát.”
“Chú bây giờ có thể báo cảnh sát luôn.”
Ông ta lấy điện thoại ra bấm số.
Vài phút sau, cảnh sát khu vực vội vàng chạy đến.
Trần Vạn Sơn lên tiếng trước.
“Đồng chí cảnh sát, cô ta tự ý rào đường, còn giữ xe của chúng tôi không cho đi.”
Cảnh sát hỏi tôi.
“Quyền sở hữu sân là của ai?”
“Của tôi.”
Tôi đưa giấy tờ ra, lại mở cả bản báo cáo thi công và hồ sơ thông báo.
Cảnh sát xem xong, đi đến bên xe Trần Vạn Sơn.
“Chủ xe tự lái xe đi, hàng rào chỉ xây trong ranh giới tư nhân, lối đi công cộng vẫn giữ thông thoáng, không vi phạm pháp luật.”
Trần Vạn Sơn chỉ vào tôi.
“Cô ta giữ xe.”
“Xe ở trong sân nhà cô ấy, ông tự lái ra, không ai khóa xe ông cả.”
“Cô ta đòi thu tiền.”
“Tranh chấp thu tiền thì giải quyết theo đường dân sự, đừng có cản trở thi công.”
Cảnh sát quay sang nói với Lý Quế Phân.
“Bà cụ, đừng ngồi ở cổng nữa, thi công làm bà bị thương thì trách nhiệm không nói rõ được đâu.”
Lý Quế Phân lập tức khóc ré lên.
“Tôi sống đến chừng này tuổi, đỗ cái xe cũng bị đuổi, sau này tôi biết làm người thế nào đây?”
Cảnh sát nhìn tôi.
“Cô Kiều, đợi dọn sạch xe rồi mới bịt cổng, đừng để xảy ra xô xát chân tay.”
Tôi gật đầu.
Chín giờ tối, Trần Vạn Sơn cuối cùng cũng lái xe đi.
Trước khi đi, ông ta dừng lại ở cổng, nói với tôi.
“Hôm nay cô thắng được mấy chỗ đỗ xe, sau này cả cái hẻm này sẽ không để cô yên ổn đâu.”
4.
Sau khi rào thép lắp xong, cổng sân chỉ chừa lại một ổ khóa.
Tôi dọn rác trong sân ra, lên một bản danh sách riêng.
Ba cái gạt tàn, hai mươi bảy hộp cơm, bảy thùng carton rách, năm chiếc ô hỏng, và hai túi cát vệ sinh cho mèo không ai nhận.
Chiếc ghế trúc bố tôi để lại bị giẫm gãy mất một chân.
Tôi cầm những bức ảnh đó đi tìm Lý Quế Phân.
“Cát vệ sinh mèo là của ai?”
Bà ta đang nhặt rau dưới lầu, hất mắt nhìn tôi.
“Sân nhà cô nhiều người như thế, dựa vào đâu mà hỏi tôi?”
“Túi cát mèo này có ghi tòa nhà và số nhà của nhà bà, túi rác cũng là của siêu thị nhà bà.”
“Tôi từng mua cái túi y hệt, cô chứng minh được là của tôi à?”
“Tôi chỉ bảo bà nhận lãnh, không nhận thì tôi xử lý như rác công cộng, chi phí tôi sẽ ghi sổ.”
Bà ta vứt lá rau vào chậu.
“Cô thu năm tệ thì thôi đi, còn muốn thu cả phí dọn dẹp, cô đúng là chui vào lỗ tiền rồi.”
Vài nhà xung quanh thò đầu ra xem.
Tôi gửi chi phí dọn dẹp và ảnh chụp vào nhóm.
“Tiền dọn rác trong sân là một trăm tám mươi tệ, tôi đã thanh toán trước, những xe liên quan sẽ chia đều theo số ngày đỗ.”
Trần Vạn Sơn lập tức trả lời.
[Cô tự muốn dọn, dựa vào đâu mà bắt chúng tôi chia đều?]
Tôi gửi đoạn ghi âm ở phòng bảo vệ lên.
Trong đoạn ghi âm, bố tôi nói rất rõ, người đỗ xe phải chịu trách nhiệm dọn rác cá nhân, sân đóng cửa lúc bảy giờ tối.
Lý Quế Phân vẫn khăng khăng nói đó là do tôi làm giả.
Thẩm Chỉ Ninh nhắc nhở trong nhóm.
[Nếu có ý kiến về đoạn ghi âm, có thể mang bằng chứng đến khu phố để xác minh, xin đừng tiếp tục công kích cá nhân.]
Nhóm im lặng vài phút.
Tôi tưởng chuyện sẽ dừng lại ở đây.
Sáng hôm sau, tôi phát hiện trên hàng rào bị dán hai tờ giấy đỏ.
[Sân nhà họ Kiều thuộc về đất công cộng mang tính lịch sử của ngõ hẻm, cá nhân không có quyền chiếm dụng.]
[Yêu cầu tháo dỡ hàng rào trong vòng ba ngày, nếu không toàn thể cư dân sẽ tự xử lý.]
Người ký tên là đại diện cư dân hẻm.
Tôi cầm tờ giấy đến phường.
Thẩm Chỉ Ninh nói với tôi, tờ giấy không phải do phường dán.
“Trần Vạn Sơn nói trước đây cái sân đó là chỗ mọi người phơi lương thực và để đồ lặt vặt, ông ta mang đến mấy bức ảnh cũ từ hơn hai mươi năm trước.”
“Ảnh có chứng minh được quyền sở hữu không?”
“Chỉ chứng minh được trước đây từng có người sử dụng, không thể thay thế giấy tờ chứng nhận quyền sở hữu.”
“Thủ tục bất động sản bố tôi để lại, phường có lưu hồ sơ không?”
Thẩm Chỉ Ninh lật mở tài liệu.
“Hồ sơ đăng ký bất động sản thời kỳ đầu có một phần lưu trên quận, ranh giới cụ thể cần phải xác minh lại.”
Tôi hỏi cô ấy.
“Hàng rào có bị dỡ không?”
“Hiện tại không ai có quyền trực tiếp dỡ hàng rào của cô, nếu có người động tay, cô cứ báo cảnh sát ngay.”
Trở về hẻm, Trần Vạn Sơn đang đứng trước cửa nhà tôi.
“Kiều Tri Ý, cô đừng tưởng có cái giấy chứng nhận quyền sở hữu là có thể đè đầu cưỡi cổ mọi người, cái sân cũ là do tập thể để lại, người già nhà ai cũng từng sống ở đây.”
“Chú muốn nói gì?”
“Mở cổng sân ra, hủy bỏ tiền đỗ xe, mọi người sẽ nước sông không phạm nước giếng.”
“Xe của chú cũng đã dời đi rồi, còn quản chuyện gì nữa?”
“Cái tôi quản là công bằng cho cả cái hẻm này.”
Ông ta đưa cho tôi một tờ giấy.
Trên đó có hai mươi ba chữ ký, nội dung là yêu cầu tôi tháo dỡ hàng rào.
Tôi nhìn kỹ lại, trong đó có ba người đã chuyển đi, hai chữ ký là tên trẻ con, còn có một người vốn dĩ không sống trong con hẻm này.
“Những người này có biết mình đã ký cái gì không?”
Trần Vạn Sơn giật lại tờ giấy.
“Mọi người đều đồng ý.”
“Vậy thì bảo chính họ lên phường mà giải thích.”
Ông ta lạnh lùng bỏ đi.
Tối hôm đó, tôi nhận được một tin nhắn.
[Năm đó bố cô từng hứa sẽ nhường sân cho mọi người dùng, chuyện này tôi có bằng chứng trong tay, muốn biết thì đến phòng bảo vệ.]
Số điện thoại không để tên.
Tôi không đến phòng bảo vệ.
Mười phút sau, kính phòng bảo vệ bị người ta đập nứt một đường.
5.
Tôi báo cảnh sát.
Cảnh sát trích xuất camera đầu hẻm, phát hiện người đập kính là Trần Khải Hàng, cháu ngoại của Trần Vạn Sơn.
Trần Khải Hàng hai mươi hai tuổi, bình thường hay phụ giúp ở tiệm sửa xe, làm việc bốc đồng, quan hệ rất thân thiết với Trần Vạn Sơn.
Sau khi cậu ta bị đưa đến đồn cảnh sát, Trần Vạn Sơn ngay lập tức đến tìm tôi.
“Thanh niên không hiểu chuyện, đền cô tiền kính là được rồi, cô đừng tống người ta vào trong đó.”
Tôi đứng sau cánh cửa.
“Nó đập kính phòng bảo vệ nhà tôi, đền tiền không xóa được lý lịch.”
“Cô là người lớn, tính toán với trẻ con làm gì?”
“Người hai mươi hai tuổi, biết cầm gạch đập kính.”
“Nó tưởng bên trong giấu đồ.”
Tôi nhìn Trần Vạn Sơn.
“Chú bảo nó tìm cái gì?”
Trần Vạn Sơn khựng lại.
“Nó nghe nói bố cô để lại cuốn sổ sách, sợ cô lấy sổ sách ra vu khống hàng xóm.”
“Sổ sách của bố tôi đang ở trong tay tôi, ghi chép lại tiền đỗ xe và tiền sửa chữa.”
Trần Vạn Sơn vươn tay định lấy.
“Cho tôi xem.”
“Chú không có tư cách để xem.”
“Mọi người đều có tư cách.”
“Đây là ghi chép cá nhân.”
Ông ta hạ giọng.
“Kiều Tri Ý, cô đừng ép người ta đến mức chó cùng dứt giậu.”
“Người ép các người đến đường cùng là tôi sao?”
Trần Vạn Sơn không nói lại được câu nào.
Tối hôm đó, đồn cảnh sát thông báo Trần Khải Hàng vì tội phá hoại tài sản nên phải bồi thường và nhận hòa giải.
Tôi không đồng ý giải quyết riêng, chọn cách để cậu ta bị xử lý theo quy định.
Lý Quế Phân chửi bới tôi trong nhóm.
[Thằng bé còn trẻ, phạm chút lỗi là cô muốn hủy hoại nó, Kiều Tri Ý, cô ác quá rồi đấy.]
Tôi nhắn lại một câu.
[Trước khi đập kính, cậu ta đã nhận được cảnh báo báo cảnh sát của tôi rồi.]
Bà ta tiếp tục gửi tin nhắn thoại.
“Lúc bố cô còn sống không bao giờ tính toán với chúng tôi, cô có chút tiền là coi hàng xóm như kẻ thù, sớm muộn gì cũng không ai thèm đoái hoài tới cô.”
Tôi không đáp lại.
Sáng hôm sau, nhân viên đo đạc của quận đến sân để xác minh ranh giới.
Trần Vạn Sơn dẫn theo mười mấy hộ dân đứng ở đầu hẻm.
“Mọi người đều ra đây mà xem, cô ta định chiếm dụng không gian công cộng của con hẻm cũ này.”
Nhân viên đo đạc không để ý đến vụ cãi vã, chỉ đối chiếu vị trí bờ tường và bản vẽ đã đăng ký.
Bức tường rào bố tôi để lại có một đoạn thụt vào trong ngõ, chiều rộng lối đi công cộng trước cổng sân vượt quá bốn mét.
Sau khi đo xong, nhân viên đo đạc nói với tôi:
“Vị trí hàng rào không lấn chiếm lối đi công cộng, phía tây trong sân có một miệng cống thoát nước cũ thuộc về công trình công cộng, cần phải giữ lại cửa thăm dò.”
“Được, cửa thăm dò tôi sẽ giữ lại.”
Trần Vạn Sơn nghe thấy câu này, liền bước tới.
“Hàng rào này của cô ta vẫn cản trở chỗ phơi quần áo của chúng tôi.”
“Chỗ phơi quần áo thuộc về ai?”
“Mọi người đã dùng mấy chục năm nay.”
“Thói quen sử dụng không đồng nghĩa với quyền sở hữu.”
Nhân viên đo đạc đưa bản ghi chép cho Trần Vạn Sơn.
“Nếu có ý kiến phản đối, xin mời ký vào biên bản rồi nộp tài liệu.”
Trần Vạn Sơn nhận lấy tờ giấy, không ký.
Lý Quế Phân đứng đằng sau hét lên:
“Các người đo sai rồi, chân tường cũ của nhà họ Kiều trước đây vốn không nằm ở chỗ này.”
Nhân viên đo đạc hỏi bà ta:
“Bà có bản vẽ cũ không?”
Bà ta há hốc miệng.
“Tôi nhớ.”
“Trí nhớ không thể làm căn cứ đo đạc.”
Những người vây xem bắt đầu xì xào bàn tán.
Trở về sân, tôi phát hiện chiếc tủ gỗ cũ của bố tôi bị người ta cạy phá, tài liệu bên trong vung vãi khắp sàn.
Trên cánh cửa tủ có một vết xước mới, cuốn sổ đăng ký đỗ xe trong ngăn kéo bị mất hai trang.
Tôi lập tức mở camera phòng bảo vệ.
Trong camera, con trai của Lý Quế Phân là Lý Đại Hà tối hôm trước đã cầm chìa khóa mở cửa vào phòng bảo vệ.
Chìa khóa đó là bố tôi lúc còn sống đưa cho Lý Quế Phân, nói để bà ta thỉnh thoảng giúp mở cửa.
Tôi đem video đi tìm bà ta.
“Con trai bà tối qua vào phòng bảo vệ, lấy mất cuốn sổ đăng ký rồi.”
Lý Quế Phân đặt rổ rau xuống đất.
“Chìa khóa bố cô đưa cho tôi, tôi vào phòng bảo vệ xem thì có làm sao?”
“Bà đã lấy đồ đi.”
“Cô tận mắt thấy tôi lấy à?”
“Camera đã quay lại được.”
Xem xong video, sắc mặt bà ta lập tức thay đổi.
“Nó chỉ vào tìm đồ của mình thôi.”
“Vậy thì mang cuốn sổ đăng ký ra đây.”
“Tôi không biết cô đang nói cái gì.”
Tôi cất điện thoại đi.
“Ngày mai tôi sẽ giao video này cho cảnh sát.”
Lý Quế Phân chộp lấy cổ tay tôi.
“Kiều Tri Ý, cô dám tống con trai tôi vào tù, tôi sẽ khiến cô không sống nổi ở cái hẻm này nữa.”
6.
Những ngón tay của Lý Quế Phân bấm rất chặt.
Tôi hất tay bà ta ra, trên cổ tay hằn lên vài vệt đỏ.
“Bà mà động vào tôi thêm cái nữa, tôi sẽ báo cảnh sát bắt cả bà luôn.”
Bà ta sững sờ nửa giây, sau đó ngồi phịch xuống đất.
“Mọi người mau ra đây mà xem, cô ta đánh người già rồi.”
Mọi người ở đầu hẻm xúm lại.
Trần Vạn Sơn chạy đến, liền đỡ Lý Quế Phân đứng dậy.
“Sao cô lại động tay động chân với người già?”
“Bà ta bắt lấy tôi trước.”
“Bà ấy lớn tuổi như vậy, cô nhường bà ấy một chút thì có sao?”
Tôi mở điện thoại, bật đoạn video vừa ghi hình.
Trong video, Lý Quế Phân nắm chặt cổ tay tôi, Trần Vạn Sơn vừa dứt lời, bà ta đã buông tay ra.
Thẩm Chỉ Ninh cũng đã tới.
“Cô Kiều, hãy giữ lại video trước. Dì Lý, xô xát chân tay không thể giải quyết bằng cãi vã.”
Lý Quế Phân ôm lấy cánh tay mình.
“Nhà cô ta có tiền, bắt nạt chúng tôi không có tiền.”
Tôi gửi hồ sơ tiền nợ đỗ xe và rác của bà ta vào nhóm.
“Nợ phí một ngàn sáu trăm hai mươi tệ, phí dọn rác một trăm tám mươi tệ, tiền sửa kính bốn trăm hai mươi tệ, những khoản chi phí này đều có hóa đơn chứng từ.”
Trần Vạn Sơn mắng:
“Cô đúng là giỏi tính toán.”
“Những khoản tiền này tôi đã ứng trước cho các người, ai nợ thì người đó trả.”
“Cô dựa vào đâu mà nói là do chúng tôi làm hỏng?”
“Camera giám sát xe cộ, hồ sơ đăng ký, lời khai của nhân viên thi công đều có cả.”
Lý Quế Phân chỉ vào mặt tôi.
“Cô mở cửa sân cho chúng tôi, xảy ra chuyện gì thì đổ hết lên đầu chúng tôi.”
“Từ hôm nay trở đi, sân đã đóng cửa lại, chi phí trước đây sẽ tính theo số ngày đỗ xe thực tế.”
Trần Vạn Sơn lấy tờ giấy kiến nghị chung ra.
“Mọi người yêu cầu cô tháo dỡ hàng rào.”
“Các người có thể khởi kiện.”
“Cô tưởng chúng tôi không dám kiện chắc?”
“Tôi đợi.”
Nói xong câu này, tôi thấy ánh mắt Trần Vạn Sơn thay đổi.
Ban đầu ông ta định dọa tôi sợ, không ngờ tôi lại chặn đứng mọi đường lui.
Chiều hôm đó, tôi đến Cục Lưu trữ quận.
Nhân viên tìm thấy một bản thỏa thuận phân chia tài sản từ ba mươi sáu năm trước.
Trên thỏa thuận ghi rõ, khuôn viên sân được ông nội tôi mua, hẻm phía đông là lối đi công cộng, nhà cửa và khoảng sân trống bên trong thuộc về nhà họ Kiều.
Giấy chứng nhận quyền sở hữu do bố tôi làm sau này, ranh giới hoàn toàn khớp với bản thỏa thuận đó.
Tôi chụp lại hồ sơ tài liệu và xin một bản sao.
Khi rời khỏi Cục Lưu trữ, nhân viên lại nhắc nhở tôi:
“Trước đây sân này từng có một thỏa thuận sử dụng tạm thời, có lẽ nằm trong kho hồ sơ cũ của ủy ban phường.”
“Ai ký vậy?”
“Trên hồ sơ đăng ký là Kiều Minh Xuyên, cũng chính là bố cô.”
Tôi về nhà, lục tung mọi tài liệu bố tôi để lại, nhưng không tìm thấy bản thỏa thuận đó.
Buổi tối, Thẩm Chỉ Ninh gọi điện thoại báo cho tôi, Trần Vạn Sơn đã nộp tài liệu lên phường, tuyên bố bố tôi từng đồng ý giao sân cho hàng xóm sử dụng lâu dài.
“Ông ta có thỏa thuận không?”
“Hiện tại chỉ nộp một bản sao, chữ viết và ngày tháng đều không rõ ràng.”
“Nội dung là gì?”
“Nói khoảng trống trong sân có thể cho cư dân trong ngõ đỗ xe và phơi đồ, thời hạn viết rất mập mờ.”
Tôi hỏi:
“Phường đã công nhận chưa?”
“Vẫn đang đối chiếu.”
“Bản gốc thỏa thuận ở đâu?”
“Trần Vạn Sơn nói bản gốc nằm trong tay bố cô.”
Tôi khẽ mỉm cười.
Bố tôi quả thật để lại rất nhiều tài liệu, nhưng ông làm việc luôn cẩn trọng, ranh giới nhà đất và quyền sử dụng đều sẽ ghi rõ thời hạn.
Thẩm Chỉ Ninh lại nói:
“Ông ta còn yêu cầu cô tháo dỡ hàng rào trước khi kết thúc quá trình xác minh.”
“Tôi không đồng ý.”
“Vậy có thể sẽ phải tiến hành quy trình hòa giải hoặc kiện tụng.”
Sau khi cúp điện thoại, tôi bật chiếc máy tính cũ của bố lên.
Thử mật khẩu ba lần, cuối cùng tôi nhập ngày sinh của mình lúc nhỏ.
Trong máy tính có một tập tin scan, tên file chỉ có bốn chữ.
[Sử dụng khuôn viên]
Tôi nhấp vào, trên màn hình hiện ra một bản thỏa thuận thiếu mất trang cuối.
Hai trang đầu của thỏa thuận ghi rõ quy định về việc đỗ xe và phơi đồ.
Phí sử dụng mỗi ngày năm tệ, phương tiện bắt buộc phải đăng ký, rác do chủ xe tự dọn dẹp, cửa sân đóng lúc chín giờ tối.
Phía dưới có điểm chỉ của vài hộ dân, trong đó có Lý Quế Phân và Trần Vạn Sơn.
Trang thứ ba ghi thời hạn sử dụng.
Khi đọc đến dòng cuối cùng, tay tôi khựng lại trên con chuột.
Ngày hết hạn của thỏa thuận, đúng tròn một tháng trước khi bố tôi qua đời.
Sau khi bố tôi mất, tôi thừa kế sân, thỏa thuận cũ đương nhiên chấm dứt.
Tôi chép file vào ổ cứng di động, lại tìm thấy một đoạn ghi âm trong máy tính.
Giọng bố tôi hơi khàn:
“Minh Xuyên, thỏa thuận đỗ xe trong sân đã hết hạn rồi, sau này ông đừng gia hạn cho họ nữa, ai hỏi thì cứ làm theo quy định.”
Đây là đoạn ghi âm cuộc gọi giữa bố tôi và nhân viên của ủy ban phường, thời gian ghi âm ngay trước khi ông nhập viện.
Tôi giao những tài liệu này cho Thẩm Chỉ Ninh.
Xem xong, cô ấy lập tức bảo tôi mang tập tin gốc và cả máy tính đến phường để xác minh.
Ngày hôm sau, khu phố tổ chức buổi hòa giải.
Lý Quế Phân, Trần Vạn Sơn và mười mấy hộ dân ngồi trong phòng họp.
Trần Vạn Sơn đặt bản sao lên bàn.
“Đây là bằng chứng Kiều Minh Xuyên đồng ý cho mọi người sử dụng sân lâu dài.”
Tôi đặt bản thỏa thuận hoàn chỉnh xuống bàn.
“Bản mà chú cung cấp là bản sao của trang thứ hai, thiếu thời hạn và quy định đóng phí.”
Lý Quế Phân giật lấy bản thỏa thuận hoàn chỉnh.
“Ai biết được cái này có phải do cô thêm vào sau không?”
“Tập tin gốc nằm trong máy tính của bố tôi, thời gian tạo, lịch sử scan và hồ sơ lưu ở phường đều có thể đối chiếu.”
Trần Vạn Sơn nhìn chằm chằm vào tôi.
“Mật khẩu máy tính của bố cô sao cô biết được?”
“Bố tôi dùng ngày sinh của tôi.”
“Cô có thể tùy tiện sửa file.”
“Thế nên tôi mang cả máy tính gốc và ổ cứng đến đây, mời ủy ban phường, cảnh sát và bên thứ ba giám định.”
Trong phòng họp không ai lên tiếng.
Thẩm Chỉ Ninh để hai tập tài liệu vào hai túi riêng.
“Tài liệu sẽ được gửi đến cơ quan liên quan để kiểm tra, trước khi có kết quả, bất cứ ai cũng không được tháo dỡ hàng rào, cũng không được vào sân lấy đồ.”
Trần Vạn Sơn lập tức đứng dậy.
“Vậy xe của chúng tôi phải làm sao?”
“Xe của các người đã chuyển đi rồi, vấn đề đỗ xe do các người tự giải quyết.”
Lý Quế Phân đập bàn.
“Một mình cô ta chiếm cả cái sân, mọi người đều phải ra ngoài đóng tiền đỗ xe, dựa vào đâu chứ?”
Thẩm Chỉ Ninh nhìn bà ta.
“Bất động sản thuộc sở hữu cá nhân, trước đây cho phép các người sử dụng là xuất phát từ tinh thần tương trợ hàng xóm, sau khi sự tương trợ chấm dứt, không thể yêu cầu chủ sở hữu tiếp tục gánh vác.”
Lý Quế Phân giơ tay chỉ vào tôi.
“Cô ta đã sớm muốn cho thuê sân để kiếm tiền, hôm nay diễn cái màn này, chính là để ép chúng tôi rời đi.”
Câu nói đó làm tôi nhớ đến một tập tin khác trong máy tính của bố.
Đó là tờ đơn xin mở phòng sinh hoạt cho người cao tuổi.
Bố tôi từng định cải tạo hai gian nhà cấp bốn ở phía tây sân thành phòng sinh hoạt cộng đồng, đã nộp đơn xin trợ cấp từ phường, chỉ vì không đủ kinh phí nên bị đình trệ.
Tôi lấy tờ đơn ra.
“Sân sẽ không cho thuê, hai gian nhà phía tây sau này sẽ cải tạo thành phòng sinh hoạt cho người già mà bố tôi đã nộp đơn xin trước lúc qua đời, phạm vi sử dụng chỉ giới hạn trong các hoạt động công ích, chi phí tôi sẽ chịu một phần, cụ thể do ủy ban phường giám sát.”
Trong phòng họp có người ngẩng đầu lên.
Bà Chu sống ở đầu hẻm hỏi:
“Thật sự có chuyện này sao?”
“Có đơn xin, cũng có cả chữ ký của bố cháu.”
Trần Vạn Sơn cười khẩy.
“Cô bây giờ lôi cái phòng sinh hoạt người già ra để giả làm người tốt, ai biết sau này cô có thu tiền hay không?”
“Phòng sinh hoạt không mở cửa cho đỗ xe, cổng sân cũng sẽ không mở lại chỉ vì các người muốn chiếm tiện nghi đâu.”
Lý Quế Phân chửi thầm một câu.
Tôi không nghe rõ, nhưng thấy bà ta lén để điện thoại dưới gầm bàn.
Vài phút sau, trong nhóm xuất hiện một tin nhắn mới.
[Kiều Tri Ý thừa nhận sẽ cải tạo sân thành nơi riêng tư, mọi người sau này ngay cả đường đi cũng không có.]
Có người cắt gọt nội dung cuộc họp thành một đoạn ghi âm mười mấy giây, chỉ có đoạn tôi nói cổng sân sẽ không mở để đỗ xe.
Bản ghi âm đầy đủ vẫn chưa được công khai, ở đầu hẻm đã có người bắt đầu hô hào dỡ hàng rào.
8.
Sau khi buổi hòa giải kết thúc, tôi trở về cổng sân, phát hiện hàng rào đã bị tạt sơn đen.
Sơn chảy từ bảng số nhà xuống tận ổ khóa, hai chữ “Kiều Trạch” vốn dĩ rõ ràng đã bị che khuất.
Chu Nghiên Xuyên dẫn thợ đến kiểm tra.
“Phải mài lại, khóa cũng phải thay.”
“Chụp ảnh trước đã.”
Tôi báo cảnh sát, cảnh sát trích xuất camera quanh đó.
Trong camera xuất hiện hai người đeo khẩu trang, một người mặc bộ đồ thợ sửa xe mà Trần Khải Hàng hay mặc.
Sau khi Trần Vạn Sơn đến, câu đầu tiên là:
“Thanh niên uống say làm càn, không liên quan đến tôi.”
Tôi đưa ảnh chụp màn hình camera cho cảnh sát.
Trần Khải Hàng tối hôm đó bị gọi đi thẩm vấn.
Lý Quế Phân đứng chửi rủa tôi trong hẻm suốt hai tiếng đồng hồ.