(Tiếp theo phần 1)

Tôi lao ra khỏi căn hộ, không kịp chào ai, cũng không màng đến ánh mắt ngỡ ngàng của họ hàng phía sau. Suốt hai tiếng đồng hồ trên xe khách về quê, tay tôi run cầm cập, đầu óc quay cuồng với câu nói của người hàng xóm: sổ đỏ, tiền bạc, chuyện gấp bố cần nói.

Về tới nhà đã gần mười giờ tối, tôi thấy mẹ nằm trên giường, thở khò khè nhưng đã tạm ổn định, bình oxy nhỏ đặt cạnh giường, bố ngồi bên cạnh, gương mặt hốc hác, mệt mỏi.

“Bố, mẹ sao rồi? Bố định nói chuyện gì với con?” Tôi hỏi, giọng vẫn còn hổn hển vì chạy vội từ đầu ngõ vào.

Bố tôi thở dài, kéo tôi ra hiên nhà, tránh xa chỗ mẹ đang nằm, giọng trầm xuống, có phần ngập ngừng:

“Mẹ mày lúc nãy lên cơn khó thở, bố sợ quá tưởng không qua khỏi. Bố nghĩ, nếu lỡ có chuyện gì, bố phải nói rõ với con chuyện này trước, kẻo sau này không kịp nữa.”

Tôi hồi hộp chờ đợi, tim đập thình thịch. Bố tôi lục trong túi áo, lấy ra một tờ giấy đã cũ, gấp làm tư, đưa cho tôi.

“Đây là giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, miếng vườn phía sau nhà mình. Bố đứng tên, nhưng bố muốn để lại cho con, chứ không phải chia đều cho ba chị em như bố từng nói trước đây.”

Tôi mở tờ giấy ra xem, tay run run. Đó đúng là sổ đỏ miếng đất vườn sau nhà, khoảng ba sào, nơi trước đây cả nhà vẫn trồng rau, nuôi gà để có thêm thu nhập.

“Sao bố lại để hết cho con? Con nghĩ tài sản trong nhà nên chia đều cho cả ba chị em chứ bố.” Tôi nói, dù trong lòng vẫn còn ấm ức chuyện lúc nãy trên thành phố.

Bố tôi lắc đầu, giọng nghèn nghẹn: “Mười mấy năm nay, ai là người ở nhà chăm mẹ, ai là người nhịn ăn nhịn mặc gửi tiền nuôi hai đứa kia ăn học? Con hy sinh cả tuổi trẻ, cả tương lai của mình, bố nhìn thấy hết, chỉ là bố không nói ra. Miếng đất này, coi như bố đền bù một phần công sức của con, chứ không phải phần thưởng gì cả.”

Tôi nghẹn ngào, nước mắt chực trào ra. Đây là lần đầu tiên tôi nghe bố nói thẳng ra sự ghi nhận dành cho mình, sau bao năm âm thầm chịu đựng mà chưa một lần được ai công nhận.

“Nhưng bố ơi, nếu con nhận miếng đất này, con sợ Tuấn với Trang sẽ nghĩ con tham lam, giành giật tài sản với chúng nó.” Tôi lo lắng nói.

Bố tôi cười chua chát: “Con lo cho chúng nó, nhưng chúng nó có bao giờ lo cho con chưa? Bố nghe hết những gì tụi nó nói với con lúc nãy qua điện thoại con để loa ngoài lúc chạy xe về. Bố già rồi, bố không muốn nhắm mắt mà vẫn ấm ức thay con.”

Tôi im lặng, cảm xúc lẫn lộn khó tả. Vừa xúc động vì được bố thấu hiểu, vừa lo sợ chuyện này sẽ khiến mối quan hệ vốn đã rạn nứt với hai em càng thêm căng thẳng.

Sáng hôm sau, tôi ở nhà chăm sóc mẹ, không quay lại thành phố ngay. Buổi trưa, điện thoại tôi reo, số của Tuấn gọi tới. Tôi do dự một lúc rồi bắt máy.

“Chị về nhà rồi à? Mẹ sao rồi?” Giọng Tuấn hỏi, có vẻ quan tâm nhưng vẫn lạnh nhạt như thường lệ.

“Mẹ tạm ổn rồi. Em gọi có chuyện gì không?” Tôi đáp, giọng cố giữ bình thường.

Tuấn im lặng vài giây rồi nói, giọng có phần dò xét: “Bố có nói gì với chị về chuyện đất đai không? Lúc chị đi rồi, bố gọi điện cho em, nói bố định để lại miếng vườn sau nhà cho chị, không chia cho tụi em nữa.”

Tôi hơi bất ngờ vì bố đã chủ động nói với Tuấn trước, nhưng vẫn giữ bình tĩnh: “Bố có nói với chị chuyện đó. Nhưng chị chưa quyết định gì, để từ từ tính.”

“Chị đừng có nhận miếng đất đó.” Tuấn nói thẳng, giọng gay gắt hẳn lên. “Đất đai trong nhà phải chia đều, chị không thể vì chăm mẹ mà đòi hưởng hết được. Với lại, chị tính sao khi tụi em cần vốn làm ăn sau này, không có phần đất đó thì lấy gì xoay xở?”

Tôi chợt hiểu ra, hóa ra phản ứng gay gắt của Tuấn không xuất phát từ tình cảm gia đình, mà từ nỗi lo mất đi một phần lợi ích vật chất. Tôi hít một hơi, quyết định không nhượng bộ như trước nữa:

“Tuấn, chị hỏi em thật lòng. Mười lăm năm nay, ai là người ở nhà chăm mẹ từng bữa ăn giấc ngủ? Ai là người nhịn ăn sáng, bán rau dầm mưa dãi nắng để gửi tiền cho em với Trang ăn học, mua sắm đồ dùng?”

Tuấn im lặng, không trả lời được. Tôi tiếp tục, giọng đanh lại nhưng không hề lớn tiếng:

“Chị không đòi hỏi gì suốt mười mấy năm qua. Chị chưa từng một lần kể công, chưa từng một lần bắt các em phải biết ơn. Nhưng hôm qua, ngay trước mặt cả họ hàng, các em nói chị ít học quê mùa không có tư cách dạy dỗ. Vậy công sức chị bỏ ra nuôi các em ăn học, có đáng được một chút tôn trọng không?”

Đầu dây bên kia im bặt một lúc lâu, rồi Tuấn nói, giọng nhỏ hẳn: “Chị… chị đừng để bụng chuyện hôm qua. Lúc đó Trang nóng giận quá lời thôi.”

“Chị không để bụng chuyện nói năng nhất thời. Nhưng chị cần các em hiểu rõ một điều: miếng đất đó không phải chị giành giật, mà là bố tự nguyện muốn bù đắp cho những gì chị đã hy sinh. Nếu các em thấy không công bằng, các em nên tự hỏi lại mình đã đối xử với chị công bằng chưa, suốt bao nhiêu năm qua.”

Tôi cúp máy, lòng nhẹ nhõm hơn hẳn sau khi nói ra được những điều bấy lâu nay chôn giấu trong lòng. Nhưng câu chuyện chưa dừng lại ở đó.

Chiều hôm đó, Trang bất ngờ về quê, không báo trước. Vừa bước vào nhà, nó đã lớn giọng với bố:

“Bố, con nghe Tuấn nói bố định cho hết đất chị Ngọc, không chia cho tụi con? Bố làm vậy không công bằng, tụi con cũng là con bố mà!”

Bố tôi ngồi trên giường, bên cạnh mẹ đang thiêm thiếp ngủ, giọng bình tĩnh nhưng cương quyết: “Bố đã quyết rồi, không phải chuyện có thể thay đổi dễ dàng. Con nghĩ lại xem, mười lăm năm qua, chị con hy sinh những gì cho gia đình này, cho các con.”

Trang bĩu môi, giọng vẫn đầy ấm ức: “Chị ấy nghỉ học là chị ấy tự nguyện, đâu ai ép. Giờ lại đòi công lao, đòi hưởng hết tài sản, vậy có công bằng cho tụi con không?”

Tôi đứng ở cửa phòng, nghe hết những lời đó, không kìm được nữa, bước vào, giọng run vì xúc động lẫn tức giận:

“Trang, chị tự nguyện nghỉ học đúng, nhưng chị tự nguyện không có nghĩa là các em có quyền chà đạp lên sự hy sinh đó. Suốt mười lăm năm, chị dậy từ bốn giờ sáng, dầm mưa dãi nắng ngoài chợ, nhịn ăn nhịn mặc để các em có tiền đóng học phí, mua giáo trình, thi cử. Giờ các em ăn học thành tài, quay lại nói chị ít học quê mùa không có tư cách dạy dỗ, rồi lại tranh giành từng mét đất với chị. Các em có bao giờ nghĩ, nếu ngày đó chị không hy sinh, các em có được như hôm nay không?”

Trang cứng họng, mặt đỏ bừng vì xấu hổ lẫn tức giận. Đúng lúc căng thẳng lên đến đỉnh điểm, mẹ tôi trên giường bỗng cựa mình, mở mắt, giọng yếu ớt nhưng rõ ràng đến bất ngờ:

“Đủ rồi… đừng cãi nhau trước mặt mẹ nữa…”

Cả nhà giật mình quay lại. Mẹ tôi, người đã liệt giường suốt mười lăm năm, ít khi tỉnh táo, giờ đang nhìn thẳng vào ba chị em, ánh mắt đầy đau xót. Bà từ từ đưa tay run run về phía tôi, giọng đứt quãng:

“Mẹ… mẹ có chuyện cần nói với các con, chuyện mẹ giấu bấy lâu nay, sợ nói ra tụi con giận nhau thêm… nhưng giờ mẹ không giấu được nữa…”

Cả ba chị em chúng tôi sững người, nhìn nhau, rồi cùng dán mắt vào mẹ, chờ đợi một sự thật nào đó sắp được hé lộ, điều mà suốt mười lăm năm qua, dường như chưa ai trong nhà từng hay biết.

Cả căn phòng im phăng phắc. Mẹ tôi nằm đó, hơi thở còn khò khè, nhưng ánh mắt lại tỉnh táo lạ thường, như thể bà đã dồn hết chút sức lực cuối cùng để nói ra điều giữ kín suốt bao năm.

“Mẹ nói đi, có chuyện gì mẹ cứ nói, tụi con nghe.” Tôi nắm lấy bàn tay gầy guộc của mẹ, giọng run run.

Mẹ tôi thở một hơi dài, ánh mắt nhìn lần lượt qua Tuấn, Trang, rồi dừng lại ở tôi, giọng đứt quãng nhưng rõ ràng:

“Ngày đó… không phải bố mẹ tự nhiên chọn để con Ngọc nghỉ học đâu. Chính con Ngọc là đứa xin nghỉ trước, xin bố mẹ để hai em được học tiếp. Nhưng mẹ giấu các con một chuyện khác — mẹ biết mẹ bị bệnh nặng hơn bố mẹ từng nói.”

Tuấn cau mày, giọng bối rối: “Mẹ nói vậy là sao ạ? Bệnh của mẹ hồi đó bác sĩ chẩn đoán tai biến, phải nằm một chỗ, có gì phải giấu đâu?”

Mẹ tôi lắc đầu nhẹ, giọng nghẹn lại: “Hồi mới phát bệnh, bác sĩ có nói nếu chạy chữa đúng cách, tích cực tập vật lý trị liệu ngay từ đầu, mẹ vẫn có cơ hội đi lại được, không đến mức liệt hẳn mười lăm năm như vậy. Nhưng đợt đó nhà mình chỉ đủ tiền cho một lựa chọn: hoặc dồn hết vào chữa bệnh cho mẹ, hoặc để dành lo cho hai đứa nhỏ ăn học đàng hoàng.”

Tôi sững người, tay run lên. Trang mở to mắt, giọng lạc đi: “Mẹ… mẹ nói là ngày đó mẹ có thể… có thể đi lại được, mà mẹ chọn không chữa, để dồn tiền cho tụi con học sao?”

Mẹ tôi gật đầu, nước mắt lăn dài trên gò má hốc hác: “Mẹ với bố bàn nhau, thấy hai đứa còn nhỏ, còn cả tương lai phía trước, còn con Ngọc thì đã xin nghỉ học tự nguyện rồi, mẹ nghĩ, thôi thì mẹ nằm một chỗ cũng được, miễn các con có cái chữ, có tương lai sáng sủa. Mẹ giấu chuyện này suốt mười lăm năm, sợ nói ra, con Ngọc sẽ dằn vặt bản thân, nghĩ tại nó xin nghỉ học mà mẹ phải hy sinh luôn cả đôi chân.”

Tôi bật khóc, ôm lấy mẹ, giọng nghẹn ngào: “Mẹ ơi, sao mẹ giấu con chuyện lớn vậy? Nếu biết sớm, có lẽ con đã tìm cách khác, vay mượn thêm để mẹ được chữa bệnh đàng hoàng rồi.”

Mẹ tôi vuốt nhẹ tóc tôi, giọng run run nhưng ấm áp: “Mẹ không hối hận. Nhìn hai đứa nhỏ tốt nghiệp đại học, có công việc ổn định, mẹ mãn nguyện rồi. Nhưng mẹ chỉ tiếc một điều…”

Bà quay sang nhìn Tuấn và Trang, ánh mắt đau xót: “Mẹ tiếc là mẹ đã hy sinh đôi chân, con Ngọc hy sinh cả tuổi trẻ, cả con đường học hành, để đổi lấy tương lai cho hai đứa. Vậy mà giờ hai đứa lại quay ra chì chiết, khinh thường chính người chị đã nhường nhịn, đã còng lưng nuôi mình ăn học. Mẹ nằm đây, nghe hết những lời hai đứa nói với chị hôm qua, lòng mẹ đau còn hơn cả lúc mẹ biết mình sẽ liệt cả đời.”

Tuấn quỳ sụp xuống bên giường mẹ, nước mắt giàn giụa: “Mẹ ơi, con xin lỗi mẹ, xin lỗi chị. Con không biết chuyện này, con thật sự không biết mẹ với chị đã hy sinh nhiều đến vậy.”

Trang cũng bật khóc, quỳ xuống cạnh anh trai, giọng run rẩy: “Con xin lỗi chị Ngọc. Con… con thật sự không nghĩ được sâu xa như vậy. Con chỉ nghĩ đơn giản là chị nghỉ học vì chị không có điều kiện học tiếp, con đâu biết đằng sau đó còn cả một sự đánh đổi lớn lao thế này.”

Tôi nhìn hai em, lòng vừa đau vừa xót xa. Không phải niềm vui khi thấy các em nhận lỗi, mà là nỗi buồn khi nhận ra, đôi khi con người ta chỉ thực sự thấu hiểu nỗi đau của người khác khi sự thật bị dồn đến đường cùng mới chịu phơi bày.

“Chị không cần các em quỳ lạy, xin lỗi rối rít vậy đâu.” Tôi nói, giọng đã bình tĩnh trở lại. “Chị chỉ mong, từ nay về sau, các em nhìn nhận công sức của người khác bằng sự tôn trọng, chứ không phải bằng cái nhìn coi thường vì bằng cấp, vì học vấn.”

Mẹ tôi thở dài nhẹ nhõm, như thể vừa trút được gánh nặng đè trong lòng suốt mười lăm năm. Bà nắm tay cả ba chị em, giọng yếu ớt nhưng chan chứa yêu thương: “Mẹ chỉ mong trước khi mẹ nhắm mắt, ba chị em vẫn thương yêu, đùm bọc lẫn nhau. Đất đai, tiền bạc không quan trọng bằng tình cảm ruột thịt.”

Đêm đó, cả nhà thức trắng bên giường mẹ. Sáng hôm sau, sức khỏe mẹ tạm ổn định trở lại, dù bác sĩ ở trạm xá xã đến khám cũng chỉ nói bà cần được theo dõi thêm, tình trạng tai biến mười lăm năm khó có thể cải thiện, nhưng ít nhất qua được cơn nguy kịch đêm qua.

Sau biến cố đó, không khí trong nhà thay đổi hẳn. Tuấn chủ động đến gặp riêng tôi, giọng nghiêm túc: “Chị Ngọc, em suy nghĩ kỹ rồi. Miếng đất bố cho chị, em không tranh giành nữa. Đó là điều xứng đáng chị nhận được, em thật sự đã sai khi nghĩ đến chuyện chia chác lúc mẹ đang bệnh nặng.”

Trang cũng gật đầu đồng tình, giọng chân thành hơn hẳn thái độ hôm tân gia: “Chị Ngọc, em xin lỗi vì câu nói hôm đó thật sự làm tổn thương chị. Từ giờ, mỗi tháng em sẽ trích một phần lương gửi về phụ chị lo tiền thuốc cho mẹ, coi như bù đắp phần nào những gì chị đã một mình gánh vác suốt mười lăm năm qua.”

Tôi nhìn hai em, cảm xúc lẫn lộn nhưng nhẹ nhõm hơn rất nhiều. Tôi đáp, giọng chân thành: “Chị không cần các em bù đắp bằng tiền bạc. Chị chỉ cần từ nay, mỗi lần về nhà, các em coi đây vẫn là nhà mình, không phải nơi quê mùa để chê bai, xa lánh. Mẹ còn sống ngày nào, gia đình mình còn phải quây quần bên nhau ngày đó.”

Ba tháng sau, tôi quyết định dùng một phần tiền tiết kiệm cùng sự hỗ trợ của Tuấn và Trang, sửa sang lại căn nhà cũ, xây thêm phòng vệ sinh khép kín tiện cho việc chăm sóc mẹ. Miếng đất vườn sau nhà, tôi không bán đi như dự định ban đầu, mà cải tạo thành vườn rau sạch, vừa để tăng thu nhập, vừa như một cách giữ lại kỷ niệm về những năm tháng cả nhà cùng nhau vun trồng, chăm bón.

Có một buổi chiều, Trang về thăm nhà, ngồi cạnh tôi ngoài hiên nhìn ra khu vườn xanh mướt, bất giác hỏi: “Chị Ngọc, chị có bao giờ hối hận vì ngày đó đã nghỉ học không?”

Tôi mỉm cười, nhìn xa xăm về phía cánh đồng lúa trải dài: “Có những lúc mệt mỏi, chị cũng chạnh lòng khi thấy bạn bè cùng trang lứa giờ đã thành đạt, có công việc ổn định, còn chị vẫn quanh quẩn ở chợ huyện bán rau. Nhưng nhìn lại, nếu được chọn lại, chị vẫn sẽ chọn như vậy. Vì gia đình, vì mẹ, vì các em, chị không hối hận.”

Trang im lặng một lúc, rồi khẽ nói, giọng đầy cảm xúc: “Sau này có con, em nhất định sẽ kể cho tụi nhỏ nghe về dì Ngọc của chúng, người dì đã hy sinh cả tuổi trẻ, cả con đường học vấn, để đổi lấy tương lai cho các em mình. Đó là bài học em sẽ dạy con em suốt đời, để tụi nhỏ biết trân trọng những gì mình đang có.”

Tôi nắm tay em, lòng ấm áp lạ thường. Không phải mọi vết thương đều lành lặn ngay lập tức, không phải mọi khoảng cách đều xóa nhòa chỉ sau một đêm nói chuyện thẳng thắn. Nhưng ít nhất, từ sự thật được phơi bày, gia đình tôi đã tìm lại được sự thấu hiểu và trân trọng lẫn nhau, điều mà suốt mười mấy năm qua, dường như đã bị lãng quên giữa những bộn bề cơm áo gạo tiền và những định kiến về bằng cấp, học vấn.

Giờ đây, mỗi sáng tôi vẫn dậy từ bốn giờ ra chợ bán rau, nhưng lòng tôi nhẹ nhõm hơn trước rất nhiều. Không còn những câu nói cay nghiệt, không còn sự coi thường ngấm ngầm từ hai em. Thay vào đó là những cuộc điện thoại hỏi thăm đều đặn, những lần Tuấn và Trang về quê phụ tôi chăm mẹ, cùng nhau vun đắp lại tình cảm ruột thịt tưởng chừng đã rạn nứt.

Mẹ tôi vẫn nằm đó, đôi chân không thể đi lại như mười lăm năm qua, nhưng trong ánh mắt bà, tôi thấy được sự bình yên và mãn nguyện. Bởi lẽ, điều bà mong mỏi nhất suốt những năm tháng liệt giường, không phải là đôi chân lành lặn, mà là nhìn thấy ba đứa con của mình biết yêu thương, trân trọng và đùm bọc lẫn nhau, đúng như những gì một gia đình nên có.

-HẾT-