Hôm nay mẹ tôi gọi điện lần thứ ba, nói con gái tôi vừa lên cấp ba đã yêu một thằng bạn trai ngoài trường.
Hai mươi nghìn tệ tôi gửi về tuần trước để mua máy tính cũng bị con bé tiêu sạch.
Tức đến phát điên, tôi lập tức mua chuyến bay sớm nhất trong ngày, thẳng về quê.
Suốt năm năm đi làm xa, cứ dăm ba hôm mẹ tôi lại gọi điện mách tội con bé.
Hôm qua thì bảo con gái lấy tiền học phí đi mua đồ ăn vặt.
Hôm nay lại nói nó lấy tiền sinh hoạt đi mua máy chơi game.
Không chỉ bấm lỗ tai, thậm chí còn bắt đầu xăm mình.
Tiêu tiền hoang phí tôi có thể nhịn, bấm lỗ tai hay xăm mình tôi cũng có thể nhịn, nhưng yêu sớm thì tôi thật sự không thể chấp nhận.
Khi tôi đến trường của con gái, vừa đúng giờ nghỉ trưa.
Tìm khắp lớp học lẫn ký túc xá, cuối cùng tôi mới thấy bóng dáng con bé trong một góc nhà ăn.
Tôi gần như không dám tin vào mắt mình.
Trong ký ức của tôi, con gái vốn có khuôn mặt bầu bĩnh trời sinh.
Dù mẹ con bé đã không còn, nó vẫn luôn là một đứa trẻ lạc quan, lúc nào trên mặt cũng có nụ cười.
Nhưng giờ đây, nó mặc bộ đồng phục đã giặt đến bạc màu, lưng hơi còng xuống.
Tóc vừa khô vừa vàng, đang từng miếng nhỏ gặm nửa cái màn thầu.
Nửa cái màn thầu còn lại được nó cẩn thận giấu vào túi.
Ngoài vẻ tê dại, trên mặt con bé không còn chút lạc quan nào vốn nên thuộc về tuổi này.
Nhớ lại tất cả những gì mẹ tôi đã nói qua điện thoại suốt năm năm nay.
Cuối cùng, tôi đưa ra một quyết định.
……
Tôi không bước vào nhà ăn làm phiền con gái.
Chỉ tìm một góc khuất, đứng ngoài cửa sổ lặng lẽ quan sát nó.
Nó lấy khăn giấy bọc nửa cái màn thầu ăn thừa, nhét lại vào túi đồng phục, sau đó bưng chiếc ca tráng men lên uống một ngụm nước.
Khi xoay người đi về phía cửa nhà ăn, ống tay áo đồng phục ngắn mất một đoạn, để lộ cổ tay gầy guộc.
Khớp xương nhô lên, những mạch máu xanh dưới da lờ mờ hiện rõ.
Tôi theo con bé ra khỏi nhà ăn.
Trên sân trường giờ nghỉ trưa đầy học sinh, tiếng cười đùa thi thoảng lại vang lên.
Vũ Đồng đi xuyên qua đám đông, không chào hỏi bất kỳ ai.
Con bé cúi đầu, bước chân không nhanh cũng không chậm.
Có hai lần bạn học gọi tên, nó ngẩng đầu cười, nói gì đó rồi tiếp tục đi.
Cuối cùng nó trở về khu ký túc xá.
Tôi đứng bên ngoài ký túc xá một lúc rồi xoay người đi về phía tòa nhà văn phòng.
Phòng làm việc của giáo viên chủ nhiệm nằm ở cuối hành lang phía đông tầng ba.
Tôi gõ cửa hai lần, bên trong có tiếng mời vào.
Đẩy cửa bước vào, tôi thấy một người phụ nữ trung niên đeo kính đang chấm bài.
Cô ấy ngẩng đầu nhìn tôi rồi đặt bút xuống.
“Xin hỏi anh tìm ai?”
“Chào cô Từ, tôi là bố của Trần Vũ Đồng.”
Tôi lịch sự nói:
“Tôi là Trần Nhiên.”
Biểu cảm trên mặt cô ấy thay đổi rất vi diệu.
Đầu tiên là ngơ ngác, sau đó dường như nhớ ra chuyện gì, hai mắt hơi mở lớn.
“Anh chính là người giám hộ ghi trong hồ sơ của Vũ Đồng?”
“Người bố từ tiểu học, cấp hai đến cấp ba chưa từng tham dự một buổi họp phụ huynh nào?”
Nói xong, cô ấy dừng lại, nhìn thẳng vào tôi.
Trong ánh mắt ấy có nghi hoặc, dò xét, còn có chút tức giận bị cố nén.
Mấy câu nói đó khiến tôi đứng chết trân tại chỗ.
Mặt nóng bừng, ngay cả tai cũng như bốc cháy.
Năm năm không trở về, chuyện này quả thật là lỗi của tôi.
Nhưng cô ấy nói tôi “chưa từng đến một buổi họp phụ huynh nào”, chuyện này không đúng.
“Cô giáo, trước tiên tôi muốn nói rõ, tôi chưa từng nhận được bất kỳ thông báo nào từ nhà trường.”
Giáo viên chủ nhiệm nhíu mày, quay người lấy một tập hồ sơ bìa cứng màu xanh ở góc bàn, sau đó mở ngăn kéo lấy ra một cuốn sổ điện thoại đã cũ.
Cô ấy lật đến một trang rồi xoay lại đẩy tới trước mặt tôi.
“Đây là thông tin Vũ Đồng điền khi nhập học.”
“Trên này có số điện thoại của anh.”
Tôi cúi đầu nhìn.
Phía trên là nét chữ của con gái, từng nét từng nét vô cùng ngay ngắn.
Họ tên: Trần Vũ Đồng.
Người giám hộ: Trần Nhiên.
Quan hệ: Cha con.
Ở mục số điện thoại có ghi một số di động.
Tôi nhìn dãy số ấy, tim đầu tiên thắt lại, sau đó một cảm giác lạnh lẽo khó tả chậm rãi trào lên.
Tám số đầu tiên đều đúng, đó là số điện thoại tôi đã dùng gần hai mươi năm.
Nhưng ba số cuối không đúng.
Số của tôi kết thúc bằng 617, trên đó lại ghi thành 716.
“Gọi vào số này vẫn luôn báo không tồn tại.”
Giáo viên chủ nhiệm nhíu mày.
“Khi nhập học năm ngoái, tôi đã gọi thử ngay trước mặt Vũ Đồng.”
“Tôi hỏi con bé có chuyện gì, nhưng nó cũng không nói rõ được.”
Cô ấy khép tập hồ sơ lại, giọng hạ xuống, tốc độ nói cũng chậm hơn:
“Anh Trần, tôi nghe nói từ tiểu học Vũ Đồng đã bắt đầu xin trợ cấp học sinh có hoàn cảnh khó khăn.”
“Năm năm tiểu học, ba năm cấp hai, đến trường chúng tôi con bé vẫn tiếp tục nộp đơn.”
“Toàn bộ học phí và phí sinh hoạt ở trường đều được miễn, mỗi học kỳ còn nhận được vài trăm tệ trợ cấp khó khăn.”
Tôi sững sờ.
Trợ cấp khó khăn?
Suốt năm năm nay, tháng nào tôi cũng gửi tiền đúng hạn.
Học phí cộng tiền sinh hoạt, mỗi tháng ít nhất một vạn tệ, chưa từng gián đoạn.
Tháng trước tôi còn gửi thêm hai vạn, bảo mua cho nó một chiếc máy tính mới.
Giáo viên chủ nhiệm tiếp tục:
“Thành tích của con bé luôn đứng đầu khối, mỗi kỳ thi tháng đều nằm trong top mười toàn thành phố.”
“Học kỳ nào cũng có học bổng, giải nhất, hai nghìn tệ.”
“Nhưng từ tháng chín năm ngoái, lúc mới vào lớp mười, đến giờ đã gần một năm, tôi chưa từng thấy con bé mặc một bộ quần áo mới.”
“Chiếc áo bông mùa đông đã giặt đến mức cổ áo xù hết lên rồi mà nó vẫn mặc.”
“Tuần trước khi nhà trường thống kê danh sách học sinh khó khăn, tôi đã đến ký túc xá thăm con bé.”
“Trên bàn chỉ có một lọ củ cải muối, một lọ tương ớt Lão Can Ma và một cái màn thầu.”
“Nó nói đó là toàn bộ thức ăn trong cả ngày.”
“Anh Trần, nhìn quần áo và cách ăn mặc của anh, rõ ràng kinh tế không hề khó khăn.”
“Điện thoại cũng là mẫu mới nhất trị giá hơn một vạn.”
“Anh thật sự không thương con mình chút nào sao?”
Tôi không nói được lời nào.
Văn phòng im lặng.
Giáo viên chủ nhiệm tháo kính xuống lau.
Khi đeo lại, tôi thấy vành mắt cô ấy hơi đỏ.
“Anh ngồi xuống trước đi.”
“Tôi đi rót cho anh cốc nước.”
Tôi không ngồi, chỉ nhìn chằm chằm ba con số đã bị sửa trong cuốn sổ điện thoại.
Có người đã sửa ba số cuối cùng.
Hơn nữa còn sửa rất khéo.
Giữ nguyên kết cấu nét chữ gần giống nhau, nếu không so sánh kỹ thì rất khó phát hiện.
Nhìn một lúc, trong đầu tôi bắt đầu nối những chuyện trước đây lại với nhau.
Những cuộc điện thoại suốt năm năm của mẹ tôi.
Những nội dung bà dùng để mách tội con bé.
Tiêu tiền hoang phí, yêu sớm, xăm mình, học hư.
Tôi ở bên ngoài liều mạng làm việc, tháng nào cũng gửi tiền về không thiếu một ngày.
Tôi luôn nghĩ rằng dù mình không thể ở bên con gái thì ít nhất cũng phải để nó được ăn no mặc ấm.
Nhưng thực tế thì sao?
Nó đang gặm màn thầu, uống nước lọc, mặc bộ đồng phục cũ đã sờn!
Trong mắt bạn bè, nó là một học sinh nghèo vừa đáng thương vừa dễ bị cười nhạo!
Tôi hít sâu một hơi, chụp lại trang sổ điện thoại ấy bằng điện thoại.
Khi giáo viên chủ nhiệm cầm cốc giấy quay lại, tôi đã cố gắng ép cảm xúc xuống.
“Cô giáo, làm phiền cô rồi.”
Tôi nói:
“Tôi muốn giải quyết hiểu lầm này với cô.”
“Số điện thoại này bị sai, sau này tôi sẽ điều tra rõ nguyên nhân.”
“Tôi muốn xin cho Vũ Đồng nghỉ hai ngày, dành thời gian ở bên con bé.”
Giáo viên chủ nhiệm đưa nước cho tôi, gật đầu nói không có vấn đề gì.
“Ngoài ra, buổi chiều tôi muốn xem tình hình học của con bé trên lớp, trước mắt đừng để nó biết.”
Cô ấy hiểu suy nghĩ của tôi, rất nhanh đã viết giấy xin nghỉ, sau đó lấy trong ngăn kéo ra một thời khóa biểu đưa cho tôi.
Tôi cảm ơn rồi rời khỏi văn phòng.
Buổi chiều lúc vào học, tôi đến cửa sau lớp 10A3, thấy con gái ngồi ở hàng thứ ba từ dưới lên, cạnh cửa sổ.
Lưng thẳng tắp, tay cầm bút, đầu hơi ngẩng lên nhìn bảng.
Tiết tiếng Anh này đang giảng bài đọc hiểu.
Giáo viên gọi hai học sinh nhưng cả hai đều trả lời ấp a ấp úng.
Đến đoạn thứ ba, giáo viên gọi tên con gái tôi.
Nó đứng lên đọc hết đoạn văn.
Phát âm rất chuẩn, nối âm và nuốt âm đều tự nhiên.
Giáo viên mỉm cười khen “rất tốt”, con gái ngồi xuống, khóe môi hơi cong lên.
Chỉ trong khoảnh khắc ấy, tôi như quay trở về mười năm trước.
Khi đó nó thích nhất là dùng giọng non nớt đọc thơ cổ cho tôi nghe.
Đọc xong cũng sẽ cong khóe môi như thế, chờ tôi khen.
Tiết thứ hai là môn lịch sử, con gái chủ động giơ tay trả lời ba câu hỏi.
Khi trả lời, mắt con bé sáng lên, giọng nói vững vàng, sống lưng cũng vô thức thẳng hơn.
Trong mấy phút ấy, dường như nó quên mất mình là học sinh nghèo, trong túi vẫn còn nửa cái màn thầu.
Nhưng chỉ cần ngồi xuống, ánh mắt giáo viên rời đi, con bé lập tức thu mình lại.
Cổ hơi rụt về phía trước, hai vai khép lại, giống như muốn biến mình thành người vô hình.
Tiếng chuông tan học lúc năm giờ rưỡi vang lên.
Tôi lùi về góc hành lang, nhìn học sinh từ các lớp ùa ra.
Khi con gái đi ra, trong tay cầm một chiếc túi vải, có lẽ định đến nhà ăn.
Tôi đi theo nó một đoạn.
Từ bên trong nhà ăn truyền ra mùi thức ăn cùng tiếng nồi chảo va vào nhau.
Tôi thấy nó dừng lại trước cửa một lát, sau đó lại quay người đi về phía cửa hàng tạp hóa.
Trước cửa hàng đã xếp một hàng dài.
Xúc xích nướng, mì ăn liền, bánh quy, bánh mì, đủ loại mùi thơm bay ra từ các quầy.
Khi đi ngang qua hàng người, con gái chậm bước lại.
Một nữ sinh mua một gói que cay rồi xé ra, mùi dầu ớt đỏ lập tức lan ra khiến cổ họng con bé khẽ chuyển động.
Nó đứng đó khoảng hơn mười giây, cuối cùng mới dời ánh mắt, bước nhanh rời đi.
Tôi tiếp tục theo nó trở lại ký túc xá.
Con gái bước vào căn phòng cuối hành lang tầng hai.
Cửa không đóng kín, để hở một khe.
Qua khe cửa, tôi thấy nó đi tới chiếc giường phía trong, lấy từ dưới gầm giường ra một hộp cơm nhôm.
Sau đó nó bưng hộp cơm đi ra, tới phòng nước ở đầu bên kia hành lang.
Một lát sau, con bé bưng về một hộp đầy nước nóng, hơi nước vẫn bốc nghi ngút.
Nó đặt hộp cơm lên chiếc bàn nhỏ đầu giường, sau đó lấy nửa cái màn thầu trong túi ra, bẻ thành từng miếng nhỏ thả vào nước nóng.
Tiếp đó nó lại lấy từ dưới gầm giường một lọ thủy tinh, mở nắp, dùng đầu đũa chấm một chút rồi khuấy vào nước.
Đó là tương ớt Lão Can Ma.
Dầu đỏ tan trong nước nóng, nhuộm những miếng màn thầu thành màu cam nhạt.
Con bé ngồi xuống, đưa hộp cơm tới gần miệng, từng ngụm nhỏ uống nước.
Những giường khác trong phòng đều trống, phần lớn bạn học đã đi nhà ăn.
Giường của nó ở sâu nhất, sát tường.
Bên trên treo một chiếc khăn đã giặt đến bạc màu, mép khăn còn xổ ra những sợi chỉ.
Gối là loại gối kiều mạch kiểu cũ, vỏ gối đã không còn nhìn ra hoa văn ban đầu.
Chăn được gấp vuông vức đặt ở cuối giường.
Tôi nhận ra lớp vải bọc chiếc chăn ấy.
Đó là chiếc chăn vải hoa trắng nền xanh mà mẹ con bé tự tay may khi còn sống.
Tôi nhìn con bé ăn nửa cái màn thầu cùng nước nóng, mỗi lần nuốt đều phải hơi vươn cổ.
Nó ăn rất nhanh, giống như muốn mau chóng ăn xong.
Nhưng lại giống như không nỡ ăn hết quá nhanh, mỗi lần chỉ bẻ một chút.
Sau cùng, con bé nhấc hộp cơm lên uống nốt phần nước còn lại, đem hộp ra phòng nước rửa sạch.
Trở về, nó đặt hộp xuống gầm giường, lại vặn chặt nắp lọ thủy tinh rồi cất đi.
Nhìn hết tất cả, tôi cảm giác như trong lồng ngực bị nhét một tảng đá, nghẹn đến mức không thở nổi.
Không biết từ lúc nào giáo viên chủ nhiệm đã đứng cạnh tôi, khẽ thở dài.
“Ngày nào con bé cũng như vậy sao?”
Giọng tôi hơi nghẹn.
“Tôi đã quan sát vài lần. Buổi trưa nó thường mua một cái màn thầu ở nhà ăn, để lại một nửa, tối ăn cùng nước nóng.”
Giáo viên chủ nhiệm hạ giọng.
“Trường chúng tôi có bữa sáng dinh dưỡng miễn phí, nhưng phải đăng ký trước một tuần, con bé không đăng ký.”
“Cô Từ.”
Tôi mím môi, chậm rãi hỏi từng chữ:
“Cô nói xem, một đứa trẻ ngoan ngoãn hiểu chuyện như vậy có thể là loại con gái yêu sớm, xăm mình rồi học hư sao?”
Giáo viên chủ nhiệm khó hiểu nhíu mày.
“Yêu sớm? Xăm mình?”
Tôi giải thích:
“Hôm nay bà nội con bé gọi cho tôi, nói nó đang yêu một thằng con trai ngoài xã hội.”
“Còn nói nó nhuộm tóc, bấm lỗ tai, lấy hai vạn tệ tôi gửi về mua máy tính tiêu lung tung hết rồi.”
Giáo viên chủ nhiệm im lặng vài giây rồi nhẹ nhàng lắc đầu.
“Tôi làm giáo viên chủ nhiệm mười lăm năm rồi, Trần Vũ Đồng là một trong những đứa trẻ khiến tôi yên tâm nhất.”
“Con bé chưa từng đi trễ về sớm, bài tập lúc nào cũng là người đầu tiên nộp.”
“Giao tiếp với bạn bè khác giới cũng rất có chừng mực. Nam sinh tới hỏi bài, nó đều giảng ngay trong lớp trước mặt mọi người, chưa từng hẹn riêng bên ngoài.”
Cô ấy đưa tay chỉ vào tai trái của mình.
“Hơn nữa, đến lỗ tai con bé còn chưa bấm.”
“Ngày nào cũng mặc đồng phục, cổ áo đã sờn rách.”
“Theo những gì tôi biết, trên người nó hoàn toàn không có hình xăm gì cả.”
Tôi chậm rãi nhắm mắt lại.
Mẹ tôi đã gọi điện suốt năm năm, mách tội con bé suốt năm năm.
Những lời bà từng nói giờ lại chạy qua đầu tôi một lượt, từng câu từng câu bắt đầu trở nên khác hẳn.
Đáng buồn nhất là khi ấy tôi đã tin.
Tin tất cả.
Thậm chí chưa từng nghĩ đến chuyện gọi điện cho nhà trường hỏi thử, cũng chưa từng nghĩ phải trở về tận mắt nhìn con gái.
Chỉ dựa vào lời nói một phía, tôi đã kết tội con mình……
Chỉ vì người nói những lời ấy là mẹ ruột của tôi.
Lúc này, con gái lấy khăn xuống lau mặt, sau đó lấy từ dưới gối ra một cuốn sổ bìa cứng.
Nó mở sổ đặt trên đầu gối rồi bắt đầu viết gì đó.
Đèn bàn là loại đèn cũ kẹp ở đầu giường, ánh sáng vàng nhạt chiếu lên gương mặt nghiêng của con bé, khiến đường quai hàm gầy gò hiện lên vô cùng rõ ràng.
Tôi ghé sát khe cửa hơn, muốn nhìn xem nó đang viết gì.
Nhưng từ góc này không thể thấy được.
Trong ánh mắt giáo viên chủ nhiệm có một vẻ phức tạp khó diễn tả.
Dường như muốn nói gì đó, cuối cùng lại nuốt xuống.
Phía bên kia hành lang vang lên tiếng bước chân, có học sinh đang đi tới.
Phòng của con gái cũng có người bước vào, tôi nghe thấy ai đó gọi tên nó.
Nó đáp một tiếng, giọng không lớn nhưng rất rõ.
Tôi xuống lầu, đứng dưới gốc cây ngô đồng bên ngoài ký túc xá rất lâu.
Hút một điếu thuốc, sau đó lấy điện thoại ra, tìm đến số của mẹ trong danh bạ.
Ngón tay cái lơ lửng trên nút gọi hồi lâu.
Cuối cùng tôi khóa màn hình, nhét điện thoại lại vào túi.
Trước khi vạch trần mọi chuyện, tôi muốn nói chuyện với con gái trước.
Trời tối, học sinh lần lượt xuống lầu theo nhóm hai ba người, chuẩn bị đi học buổi tối.
Khi con gái xuất hiện một mình, tôi bước tới.
“Vũ Đồng!”
“Là bố đây!”
Nhìn thấy tôi, cả người con bé cứng đờ.
Chỉ cách nhau một mét.
Nhưng giữa chúng tôi là khoảng thời gian năm năm.
Khuôn mặt nó đầu tiên tái đi, chút sắc hồng ít ỏi trên má cũng biến mất.
Môi mím chặt, khóe môi ép xuống rồi lại cố nâng lên.
Sau đó mắt dần đỏ hoe.
Nó không gọi tôi, cũng không cử động, cứ ngẩng mặt nhìn tôi như vậy.
Cằm hơi nâng lên, đôi môi run lên mấy lần.
Cuối cùng mới khó nhọc bật ra một câu:
“Chẳng phải bố không cần con nữa sao?”
“Còn quay về làm gì?”
Nhìn vành mắt đỏ bừng của con gái, lồng ngực tôi còn nặng nề hơn cả lúc nhìn thấy nó gặm màn thầu buổi chiều.
“Bố đã xin giáo viên chủ nhiệm cho con nghỉ hai ngày.”
Tôi cố giữ giọng bình tĩnh.
“Đi thôi, bố đưa con đi ăn một bữa trước.”
Con gái không nhúc nhích.
Mắt nó vẫn đỏ, vẫn ngẩng mặt nhìn tôi như trước.
Môi mím thành một đường thẳng.
Trên hành lang liên tục có học sinh đi ngang qua.
Có người tò mò quay đầu nhìn, lúc ấy con gái mới giống như bị bỏng, lập tức cúi đầu xuống.
Cuối cùng nó cũng cử động.
Nó cúi đầu “vâng” một tiếng, đi theo sau tôi ra ngoài.
Đèn đường trước cổng trường vừa sáng, kéo bóng hai bố con thật dài.
Con gái luôn đi phía sau bên phải tôi nửa bước.
Khi còn nhỏ, mỗi lần ra ngoài nó thích nhất là nắm tay tôi hoặc kéo góc áo tôi.
Giờ đây, hai tay con bé đều nhét trong túi đồng phục, vai hơi co lại.
Tôi không nói gì, đi thẳng tới con phố đối diện trường.
Ven đường có mấy quán ăn, tôi chọn một quán đông khách nhất.
Tôi bảo con gái gọi món.
Nó cầm thực đơn lật vài trang rồi khép lại.
Cúi đầu nói:
“Bố gọi đi.”
Tôi nhận thực đơn, gọi bốn món một canh.
Sườn xào chua ngọt, rau xanh xào, trứng xào cà chua, cá kho, thêm một bát canh rong biển trứng.
Đều là những món nó thích ăn nhất khi còn nhỏ.
Con gái ngồi bên cạnh nghe, môi khẽ động, muốn nói gì đó rồi lại thôi.
Trong lúc chờ món, tôi nâng cốc trà uống một ngụm nước.
Đặt cốc xuống, tôi nhìn con bé.
“Vũ Đồng, lúc bà nội báo số điện thoại của bố, con chắc chắn ba số cuối con không nhớ nhầm chứ?”
Vũ Đồng sửng sốt một chút, có lẽ không ngờ câu đầu tiên tôi hỏi lại là chuyện này.
Nó nhíu mày, nghiêm túc suy nghĩ khoảng mười mấy giây.
Sau đó vô cùng chắc chắn gật đầu.
“Không nhớ nhầm.”
Tôi gật đầu, tiếp tục hỏi:
“Học bổng mỗi học kỳ của con có phải đều bị bà nội lấy đi không?”
Con gái siết góc áo, căng thẳng giải thích:
“Không phải con chủ động nộp. Bà bảo con không dùng hết nhiều tiền như vậy nên bà giữ giúp con.”
Tôi “ừ” một tiếng, không hỏi tiếp.
Đúng lúc ấy bà chủ quán mang thức ăn vào, bày cả bàn nóng hổi.
Con gái nhìn những món ăn, nắm đũa trong tay, do dự vài giây mới gắp miếng sườn đầu tiên.
Nó ăn rất chậm, từng miếng từng miếng nhỏ.
Hai má phồng lên rồi xẹp xuống, giống như một con hamster nhỏ.
Tôi nhận ra mỗi khi gắp thức ăn, nó đều nhìn xem đũa tôi hướng về món nào trước.
Nếu tôi vừa gắp món nào đó, nó sẽ chờ một lúc mới gắp món ấy.
Giống như sợ làm phiền tôi.
Mũi tôi cay xè, vội cúi đầu ăn một miếng cơm mới không để nước mắt rơi xuống.
“Vũ Đồng.”
Một lát sau, tôi đặt đũa xuống.
“Bố có chuyện muốn nói với con.”
Động tác nhai của nó chậm lại, ngẩng đầu nhìn tôi.
“Năm năm nay bố không trở về, là lỗi của bố.”
“Nhưng có một chuyện con nhất định phải biết.”
“Trong năm năm này, bố chưa từng ngừng gửi tiền cho con.”
“Tiền sinh hoạt mỗi tháng, học phí, cả sinh nhật và những lần con chuyển cấp, khoản nào bố cũng chuyển đúng hạn.”
Đôi đũa của con gái dừng giữa không trung.
“Con không tin.”
Nó lắc đầu.
“Bà nói bố có gia đình mới ở bên ngoài, từ lâu đã quên con rồi.”
“Những gì bà nội con nói, có bao nhiêu là thật, tối nay bố sẽ từ từ nói cho con biết.”
Tôi lấy điện thoại ra khỏi túi, mở khóa, vào phần lịch sử chuyển khoản của ứng dụng ngân hàng rồi xoay màn hình đẩy tới trước mặt nó.
“Con xem cái này trước.”
Con gái do dự một lúc rồi cúi đầu nhìn màn hình.
Ngón tay tôi kéo lên, từng giao dịch lần lượt hiện ra.
“Đây là kỳ nghỉ hè lúc con chuẩn bị lên cấp hai. Bố nói thưởng cho con một chiếc điện thoại, chuyển hai nghìn tệ cho bà nội, bảo bà đưa con đi mua.”
Tôi chỉ vào giao dịch đầu tiên.
Ngày tháng, số tiền, mục ghi chú đều viết rõ:
“Mua điện thoại thưởng Vũ Đồng lên cấp hai.”
Lông mày con gái khẽ động.
Tôi tiếp tục kéo lên.
“Đây là đầu năm lớp tám, bố chuyển cho bà bốn nghìn hai tiền học.”
“Đây là học kỳ một lớp chín, học phí và tiền học thêm, ba nghìn tám.”
“Đây là sau khi con tốt nghiệp cấp hai, bố chuyển hai vạn, ghi chú là thưởng Vũ Đồng thi đỗ cấp ba để mua máy tính.”
Khi kéo đến giao dịch hai vạn ấy, ngón tay Vũ Đồng đột nhiên giữ chặt màn hình.
Nó nhìn dòng chữ ấy rất lâu.
Móng tay từ từ bấm sâu vào lòng bàn tay, các khớp ngón tay trắng bệch.
“Máy tính?”
“Con chưa từng nhìn thấy cái máy tính nào cả.”
Tôi nhìn nó, không nói gì, tiếp tục kéo lên.
“Đây là tiền sinh nhật mỗi năm của con, mỗi lần ba nghìn.”
“Ghi chú đều là chúc Vũ Đồng sinh nhật vui vẻ.”
Tôi chỉ từng khoản cho con bé xem.
“Tổng cộng năm năm, năm lần, một vạn năm nghìn, tất cả đều do bà nội nhận thay.”
Vành mắt con gái lại đỏ.
Nó rút tay khỏi màn hình, nắm thành quyền đặt trên đùi.
“Bà chưa từng nhắc đến những chuyện này.”
“Bà chỉ nói bố không gửi về một xu nào, nói bố sống sung sướng ở bên ngoài, từ lâu đã không cần con nữa.”
Tôi không nhịn được hỏi:
“Sao con lại chắc chắn bố không cần con?”
Con gái ngẩng mặt lên, vẻ bướng bỉnh xen lẫn tủi thân.
“Bởi vì bố cho con một số điện thoại giả.”
“Năm năm nay con đã gọi cho bố mười bảy lần, không lần nào gọi được.”
“Con tưởng bố cố tình trốn không muốn gặp con, bố thấy con là gánh nặng!”
Nhìn con bé, ngực tôi lại nghẹn lại, chỉ có thể đổi chủ đề.
“Vũ Đồng, năm năm nay tổng cộng bố đã gửi vào cuốn sổ tiết kiệm đó bao nhiêu tiền, bố đã tính sơ qua.”
“Tiền sinh hoạt mỗi tháng một vạn, tổng cộng sáu mươi tháng là sáu mươi vạn.”
“Học phí mỗi học kỳ từ tám nghìn đến một vạn hai, tám học kỳ cộng lại khoảng bảy vạn sáu.”
“Cộng thêm tiền sinh nhật, thưởng chuyển cấp và những khoản linh tinh khác, tổng cộng khoảng bảy mươi hai vạn.”
Con gái ngây người nhìn những con số ấy, môi khẽ mấp máy mấy lần.
“Bố nói những chuyện này là muốn con biết rằng bố chưa từng không cần con.”
Giọng tôi hơi nghẹn.
“Bố ở bên ngoài liều mạng làm việc chỉ vì muốn con sống tốt hơn một chút.”
“Nhưng bố không ngờ con lại sống khổ như vậy.”
“Bố xin lỗi.”
Cuối cùng nó không nhịn được nữa.
Nước mắt từng giọt lớn lăn xuống.
Nó lấy trong túi quần ra một tờ khăn giấy nhăn nhúm áp lên mắt, hai vai run lên từng hồi.
Khóc thành tiếng lại cố gắng kìm xuống, sợ người bên ngoài nghe thấy.
Tôi đưa tay qua, nhẹ nhàng vỗ vai gầy của con bé.
Giống như khi nó còn nhỏ.
“Bố!”
Nó vừa khóc vừa gọi một tiếng.
Chỉ hai chữ ấy thôi cũng khiến mắt tôi lập tức ướt.
Bữa cơm kéo dài gần một tiếng.
Sau đó cảm xúc của con gái dần ổn định lại, ăn được nhiều hơn ban đầu.
Dù vẫn ăn chậm nhưng ít nhất đã chịu chủ động gắp thức ăn.
Tôi gỡ sạch xương trong miếng cá rồi đặt vào bát con bé.
Nó sững lại một chút, sau đó cúi đầu lặng lẽ ăn hết.
Thanh toán xong đi ra ngoài, trời đã tối hẳn.
Tôi đưa nó đến một trung tâm thương mại gần đó, bảo tự chọn vài bộ quần áo.
Nó đứng trước giá hàng do dự rất lâu, cuối cùng chỉ chọn hai chiếc áo phông rẻ nhất và một chiếc quần bò.
Tôi trực tiếp bảo nhân viên lấy vài bộ chất lượng tốt, theo đúng cỡ của nó đóng gói năm bộ, thêm một chiếc áo khoác dày.
Con gái đứng phía sau nhỏ giọng nói đủ rồi, đủ rồi.
Tôi mặc kệ, trực tiếp quẹt thẻ.
Rời khỏi cửa hàng quần áo, tôi đưa con bé đến khách sạn thuê một căn phòng suite có hai phòng ngủ và phòng khách.
Khi đưa thẻ phòng cho nó, tôi nói tối nay cứ ngủ cho ngon, ngày mai bố đưa con đi làm vài việc.
Nó nhìn tôi một lúc rồi cuối cùng cũng gật đầu, mở cửa bước vào.
Sáng hôm sau, mới bảy giờ rưỡi tôi đã gõ cửa phòng nó.
Con bé đã vệ sinh cá nhân xong, thay chiếc áo phông trắng mua hôm qua.
Dù vẫn gầy, nhưng ít nhất nhìn có sức sống hơn một chút.
Tôi đưa nó đi ăn một bát hoành thánh nóng rồi đi thẳng đến cửa hàng viễn thông.
“Trước tiên bố mua cho con một chiếc điện thoại mới.”
“Sau này có chuyện gì, cứ gọi trực tiếp cho bố.”
Nó không từ chối.
Tôi chọn một chiếc điện thoại nội địa tầm trung hơn ba nghìn tệ, dùng là đủ.
Làm xong sim điện thoại, tôi lại đưa con gái đến ngân hàng.
Tại quầy giao dịch, tôi lấy chứng minh thư ra, yêu cầu nhân viên tra một cuốn sổ tiết kiệm được mở từ năm năm trước.
Tên chủ tài khoản là Trần Vũ Đồng, người đại diện mở tài khoản ghi tên mẹ tôi.
Nhân viên thao tác trên hệ thống một lúc rồi ngẩng đầu nói với tôi rằng số dư hiện tại của cuốn sổ này là 0,38 tệ.
Bảy mươi hai vạn đi vào.
Còn lại ba hào tám xu.
Tôi nhắm mắt một lúc, hít sâu một hơi.
Tôi yêu cầu nhân viên hủy cuốn sổ tiết kiệm này, mở một thẻ ngân hàng mới.
Chủ tài khoản là chính con gái tôi, mọi giao dịch đều phải dùng giấy tờ tùy thân và mật khẩu của con bé.
Sau đó tôi yêu cầu in toàn bộ lịch sử gửi và rút tiền của cuốn sổ cũ từ ngày mở tài khoản.
Nhân viên in ra tròn tám trang giấy.
Tôi nhận lấy, lật từng trang.
Mỗi tháng đều có một khoản cố định một vạn tệ gửi vào.
Ngày lễ, Tết, chuyển cấp, sinh nhật đều có thêm tiền.
Nhưng số lần rút ra còn nhiều hơn.
Gần như cứ một hai tháng lại có một khoản tiền lớn được rút bằng tiền mặt.
Ít thì vài nghìn, nhiều thì hơn một vạn.
Khoản lớn nhất là một tháng trước, rút đúng hai mươi vạn.
Phần ghi chú để trống.
Tôi gấp toàn bộ sao kê lại cho vào túi, sau đó ngay trước mặt con gái, mở ứng dụng ngân hàng, bật tính năng chi tiêu liên kết người thân cho nó.
Hạn mức mỗi tháng một vạn tệ.
“Từ nay mỗi một đồng, bố sẽ chuyển thẳng vào thẻ của con.”
Tôi đưa chiếc thẻ ngân hàng mới cho nó, nhấn mạnh:
“Không qua tay bất kỳ ai nữa.”
Con gái nắm chiếc thẻ trong tay, không nói gì.
Nhưng gật đầu thật mạnh.
Xong xuôi mọi chuyện đã gần trưa.
Tôi cùng con gái thuê một chiếc xe về làng, trên đường gọi điện cho trưởng thôn.
Tôi nói mình đã trở về, có chút chuyện gia đình muốn nhờ trưởng thôn cùng vài vị trưởng bối trong họ làm chứng.
Sau đó tôi kể sơ qua tình hình.
Trưởng thôn im lặng một lát rồi nói được.
Khi xe chạy vào đầu làng, con gái nhìn những bờ ruộng và ngôi nhà cũ lướt qua ngoài cửa sổ, suốt đường không nói câu nào.
Đường làng quanh co mấy lượt, cuối cùng cũng tới nhà.
Từ xa tôi đã nhìn thấy cửa sân khép hờ, lớp sơn trên cánh cửa bong gần hết, để lộ phần gỗ xám trắng bên dưới.
Trên đầu tường mọc một dải cỏ dại, gió thổi là lay động.
Chỗ vốn có cửa sổ giờ chỉ còn một cái lỗ vuông vức.
Đến cả khung cửa cũng không còn, chỉ treo một tấm bạt chống nước màu xanh đậm.
Bốn góc miễn cưỡng được đóng đinh vào tường, gió thổi phồng lên rồi lại xẹp xuống.
Tôi mở cửa xe, đi đến trước cổng sân rồi đẩy nhẹ.
Cánh cửa kêu cót két rồi mở ra.
Trong sân trống trơn, mặt xi măng phủ một lớp bụi và lá khô.
Tôi quay sang hỏi con gái cửa sổ bị sao.
Nó nhỏ giọng nói:
“Mùa đông năm ngoái, nhà bác cả nói muốn xây nhà vệ sinh mới, thiếu mấy bộ cửa sổ hợp kim nên họ đến tháo toàn bộ khung cửa nhà mình mang đi.”
“Con đã sang tìm bác gái, bác bảo dùng xong sẽ trả, nhưng đến giờ vẫn chưa trả.”
“Sau đó trời lạnh, con tìm một tấm bạt chống nước đóng lên.”
Tôi gật đầu, “ừ” một tiếng, không nói gì.
Bước vào gian nhà chính, cảnh bên trong còn thảm hơn bên ngoài.
Trong phòng khách chỉ còn một chiếc bàn bát tiên và ba chiếc ghế chân xiêu vẹo.
Mặt bàn phủ đầy bụi.
Góc tường chất mấy bao tải dệt.
Mở ra xem, tất cả đều rỗng.
Bếp trống không, nồi cũng biến mất.
Trong tủ bát chỉ còn mấy chiếc bát sứ thô đã mẻ miệng.
Mở nắp thùng gạo ra, đáy chỉ còn một lớp gạo cũ mỏng, đã mọt.
Trong chiếc nia ở góc sân đang phơi mấy nắm củ cải cắt sợi và bẹ cải.
Bên cạnh đặt bốn năm lọ thủy tinh đã rửa sạch, úp ngược trên phiến đá cho ráo nước.
Con gái thấy tôi nhìn những chiếc lọ, thấp giọng nói: