(Tiếp theo phần 1)

Huy đứng sững ở khung cửa, mắt vẫn dán vào dòng chữ trong tập hồ sơ. Một lúc lâu sau, anh mới ngẩng lên nhìn tôi, giọng khàn đặc, không giấu nổi sự bàng hoàng:

“Thảo… là em thật sao? Em giờ là giám đốc công ty vải này?”

“Vâng, là tôi đây. Không ngờ mười năm sau, mình lại gặp nhau trong hoàn cảnh này, đúng không anh Huy?”

Tôi giữ giọng bình thản, cố không để cảm xúc dâng trào. Mười năm qua, tôi tưởng mình đã quên hết cảm giác tủi nhục ngày đó, nhưng đứng trong căn nhà này, nghe lại giọng nói quen thuộc, những ký ức cũ vẫn ùa về như mới hôm qua.

Mẹ Huy đặt tập hồ sơ xuống bàn, giọng bà run rẩy, không còn chút uy quyền nào như mười năm trước:

“Cô Thảo, tôi… tôi không ngờ cô lại thành đạt như vậy. Chuyện khoản nợ vải này, có thể nào cô châm chước cho gia đình tôi thêm thời gian không? Cửa hàng này là tất cả những gì chúng tôi còn lại.”

Tôi nhìn bà, người phụ nữ từng đứng thẳng lưng, buông những lời cay nghiệt khiến tôi phải rời khỏi cổng nhà bà trong tủi nhục, giờ đây cúi đầu van xin tôi một cách yếu ớt.

“Bác cho cháu hỏi thẳng, khoản nợ này là sao mà tới mức nghiêm trọng vậy? Cửa hàng làm ăn được tiếng tốt bao nhiêu năm nay, sao lại rơi vào cảnh này?”

Huy thở dài, kéo ghế ngồi xuống, ánh mắt anh đầy mệt mỏi:

“Ba năm trước, ba anh đổ hết vốn liếng vào một lô hàng vải nhập khẩu, tin lời một mối quen giới thiệu, ai ngờ bị lừa, hàng kém chất lượng, không bán được, còn bị khách trả lại, đền bù gần cả tỷ. Từ đó cửa hàng lao dốc, ba anh vì chuyện đó mà đổ bệnh, mất sớm hai năm trước. Anh gánh vác lại, nhưng không xoay nổi, nợ chồng nợ, giờ chỉ còn cách cầm cự.”

Tôi im lặng một lúc, không ngờ đằng sau vẻ tiều tụy của Huy lại là một câu chuyện đau lòng như vậy. Nhưng tôi cũng không thể để cảm xúc chi phối quyết định kinh doanh của mình, đặc biệt là khi công ty tôi cũng có trách nhiệm với hàng chục công nhân đang làm việc, với những đối tác khác đang chờ dòng vốn xoay vòng.

“Tôi hiểu hoàn cảnh của anh và bác. Nhưng tôi cũng phải công bằng với các đối tác khác. Nếu tôi châm chước riêng cho gia đình mình vì lý do quen biết cũ, những đối tác khác sẽ nghĩ sao về sự minh bạch của công ty tôi?”

Mẹ Huy bật khóc, giọng bà nghẹn ngào:

“Tôi biết ngày xưa tôi đã sai, tôi đã nói những lời quá đáng với cô. Nhưng xin cô đừng vì chuyện cũ mà dồn gia đình tôi vào đường cùng. Tôi già rồi, chỉ mong thằng Huy còn có chỗ dựa để làm lại.”

Tôi nhìn bà, trong lòng dâng lên nhiều cảm xúc lẫn lộn — vừa có chút hả hê khi thấy người từng khinh miệt mình giờ phải cúi đầu, vừa có chút chạnh lòng khi nhìn dáng vẻ khắc khổ của bà. Nhưng tôi tự nhắc mình, tôi tới đây không phải để trả thù, mà để làm ăn đàng hoàng, sòng phẳng.

“Bác à, cháu không tới đây để trả thù chuyện cũ. Chuyện ngày xưa, cháu coi như một bài học để mình trưởng thành hơn, không oán trách gì nữa. Nhưng chuyện làm ăn, cháu cần rạch ròi. Khoản nợ cũ, cháu có thể xem xét giãn thời gian trả, nhưng phải có phương án cụ thể, có cam kết rõ ràng bằng văn bản, không thể cứ khất lần mãi được.”

Huy ngẩng lên nhìn tôi, ánh mắt vừa biết ơn vừa có chút gì đó khó tả:

“Cảm ơn em, Thảo. Anh biết mình không có quyền xin em điều gì sau những gì đã xảy ra. Nhưng anh thật lòng cảm kích vì em vẫn đối xử công bằng, không lợi dụng hoàn cảnh này để dồn ép gia đình anh.”

Tôi gật đầu, lấy trong túi ra một bản đề xuất phương án giãn nợ mà tôi đã chuẩn bị sẵn từ trước khi tới đây — chia nhỏ khoản nợ ra trả trong mười hai tháng, kèm điều kiện cửa hàng phải tiếp tục nhập vải từ công ty tôi với mức chiết khấu hợp lý, coi như đôi bên cùng có lợi thay vì chỉ đơn phương đòi nợ.

Mẹ Huy cầm bản đề xuất, đọc kỹ từng dòng, giọng bà nhẹ nhõm hẳn:

“Vậy là… cửa hàng vẫn còn cơ hội giữ lại được sao?”

“Vâng, miễn là gia đình mình thực hiện đúng cam kết trong hợp đồng. Cháu làm ăn công bằng, không phải để dồn ai vào đường cùng, nhưng cũng không dễ dàng châm chước vô nguyên tắc.”

Không khí trong cửa hàng dịu lại đôi chút. Huy tiễn tôi ra cửa, đứng nán lại một lúc trước khi tôi lên xe, giọng anh nhỏ nhẹ:

“Thảo, anh biết mình không có tư cách nói gì thêm, nhưng anh mong một ngày nào đó, nếu có dịp, mình có thể ngồi nói chuyện với nhau như những người bạn cũ, không phải trong tư cách công việc.”

Tôi mỉm cười nhẹ, không trả lời thẳng, chỉ nói:

“Để xem duyên số thế nào đã, anh Huy.”

Tối hôm đó, khi tôi đang ngồi soạn lại hợp đồng chính thức để gửi qua cho bên cửa hàng ký, điện thoại tôi nhận được một tin nhắn từ một số lạ, không lưu tên:

“Chị Thảo, em là Ngọc, vợ cũ của anh Huy. Em biết chị vừa gặp lại anh Huy và bác gái chiều nay. Có chuyện này em nghĩ chị nên biết trước khi ký hợp đồng làm ăn với gia đình đó — khoản nợ vải ba năm trước không phải do bị lừa, mà là do chính anh Huy rút tiền cửa hàng đi đầu tư ngoài, thua lỗ, rồi dựng chuyện đổ lỗi cho việc nhập hàng kém chất lượng để giấu gia đình.”

Tôi cầm điện thoại, tay hơi khựng lại. Nếu những gì người phụ nữ tên Ngọc vừa nói là sự thật, thì có lẽ, câu chuyện tôi vừa nghe từ Huy và mẹ anh chiều nay, không đơn giản như những gì họ kể.

 

(Tiếp theo phần 2)

Tôi ngồi im một lúc lâu, đọc đi đọc lại dòng tin nhắn của Ngọc. Nếu đúng như cô ấy nói, thì câu chuyện “bị lừa nhập hàng kém chất lượng” mà Huy kể chiều nay chỉ là một lớp vỏ bọc, còn sự thật phía sau là chính anh đã tự tay đẩy cửa hàng gia đình vào cảnh nợ nần.

Tôi nhắn lại cho Ngọc, hẹn gặp trực tiếp để nói chuyện rõ ràng, vì tôi không muốn dựa vào một tin nhắn từ người lạ để đưa ra quyết định quan trọng liên quan tới hợp đồng cả tỷ đồng.

Sáng hôm sau, tôi gặp Ngọc tại một quán cà phê nhỏ. Cô ấy trông khoảng ba mươi tuổi, ánh mắt vẫn còn nét mệt mỏi, cầm theo một túi hồ sơ khá dày.

“Cảm ơn chị đã đồng ý gặp em. Em với anh Huy ly hôn được một năm rồi, cũng vì chuyện tiền bạc mà ra. Em không có ý định nói xấu anh ấy, nhưng em nghĩ chị cần biết sự thật trước khi đặt niềm tin vào những gì gia đình đó nói.”

“Chị đang nghe đây. Em có bằng chứng gì không?”

Ngọc lấy trong túi ra một xấp giấy tờ, đặt lên bàn:

“Đây là sao kê tài khoản của anh Huy ba năm trước, lúc đó em với anh còn là vợ chồng, em vô tình biết mật khẩu ngân hàng. Anh ấy rút liên tục nhiều khoản từ tài khoản cửa hàng, tổng cộng gần sáu trăm triệu, chuyển vào một tài khoản chứng khoán đứng tên anh ấy. Sau đó thị trường sụt giảm mạnh, anh ấy mất trắng gần hết số đó. Để che giấu với bố mẹ, anh ấy dựng chuyện nhập lô vải kém chất lượng bị khách trả hàng, đổ hết trách nhiệm cho một người môi giới đã ‘biến mất’, mà thực chất người đó không hề tồn tại.”

Tôi cầm xấp giấy tờ, xem kỹ từng trang sao kê, đối chiếu ngày tháng với những gì Huy kể chiều qua. Quả thật, các khoản tiền rút ra trùng khớp với thời điểm anh nói “nhập lô hàng bị lừa”, nhưng điểm đến của dòng tiền lại là một công ty chứng khoán, không phải nhà cung cấp vải nào cả.

“Vậy còn chuyện ba anh Huy đổ bệnh, mất sớm vì chuyện này, có phải sự thật không?”

Ngọc gật đầu, giọng trầm xuống:

“Chuyện ba anh mất là thật, ông cụ đau tim lâu năm, phần vì lo lắng chuyện cửa hàng thua lỗ mà bệnh nặng thêm. Nhưng ông cụ mất mà không hề biết nguyên nhân thật sự đằng sau khoản lỗ đó là do con trai mình đầu tư chứng khoán thua lỗ, cứ đinh ninh là bị đối tác lừa. Anh Huy giấu nhẹm chuyện đó tới tận bây giờ, kể cả với mẹ.”

Tôi im lặng, cảm giác phức tạp dâng lên trong lòng. Nếu những gì Ngọc nói là thật, thì Huy không chỉ nói dối tôi và mẹ anh về nguyên nhân khoản nợ, mà còn để cha mình ra đi trong sự dằn vặt oan uổng, tưởng rằng bị người ngoài lừa gạt, trong khi thủ phạm thực sự lại là con trai ruột của ông.

“Em cho chị mượn bản sao những giấy tờ này được không? Chị cần xác minh kỹ trước khi quyết định有 nên tiếp tục hợp tác với cửa hàng đó hay không.”

Ngọc gật đầu, đưa toàn bộ tài liệu cho tôi:

“Em không mong gì từ chị, chỉ mong chị đừng vì lòng thương hại mà bị lợi dụng thêm lần nữa. Em từng vì tin anh ấy mà mất cả tiền tiết kiệm riêng, cuối cùng phải ly hôn trong cảnh trắng tay.”

Tôi cảm ơn Ngọc, ra về với tâm trạng nặng trĩu. Chiều hôm đó, tôi quyết định quay lại cửa hàng một lần nữa, không báo trước, mang theo toàn bộ tài liệu Ngọc cung cấp.

Huy ra tiếp tôi, có vẻ ngạc nhiên vì tôi tới đột ngột:

“Thảo, sao em quay lại giờ này? Có chuyện gì với hợp đồng không ổn sao?”

Tôi không vòng vo, đặt thẳng xấp sao kê lên bàn quầy thu ngân, nhìn thẳng vào mắt anh:

“Anh Huy, tôi cần anh giải thích rõ cái này. Đây có phải sao kê tài khoản của anh ba năm trước không? Vì sao tiền cửa hàng lại chuyển vào tài khoản chứng khoán, chứ không phải trả cho nhà cung cấp vải như anh kể với tôi và bác hôm qua?”

Mặt Huy tái đi trông thấy, anh cầm xấp giấy tờ lên, tay run rẩy:

“Cái này… em lấy ở đâu ra?”

“Không quan trọng tôi lấy ở đâu. Quan trọng là anh có dám thừa nhận sự thật hay không. Anh Huy, bác gái đang đặt hết hy vọng vào tôi để cứu cửa hàng này, nhưng nếu nguyên nhân thật sự của khoản nợ là do anh tự ý mang tiền đi đầu tư thua lỗ, rồi dựng chuyện lừa dối cả nhà, thì tôi không thể tiếp tục hợp tác trên một nền tảng dối trá như vậy.”

Đúng lúc đó, mẹ Huy từ trong nhà bước ra, nghe được câu cuối, bà đứng khựng lại, mặt bà tái nhợt:

“Con nói cái gì? Chuyện nợ nần là do con tự ý mang tiền đi đầu tư, không phải bị lừa nhập hàng như con từng nói với mẹ à?”

Huy cúi gằm mặt, không dám nhìn mẹ. Sự im lặng của anh, một lần nữa, là câu trả lời rõ ràng nhất.

“Con nói đi! Ba con mất rồi mà vẫn còn ôm nỗi oan ức bị người ta lừa, hóa ra là do chính con làm ra chuyện này, rồi giấu nhẹm, để ba con ra đi mà không biết sự thật?”

Giọng mẹ Huy run lên, vừa đau đớn vừa phẫn nộ. Bà ngồi phịch xuống ghế, hai tay ôm mặt, khóc nức nở:

“Trời ơi, ông ơi là ông… Ông mất trong oan ức mà con trai mình chính là nguyên nhân, mà tôi cứ trách móc số phận, trách người đời bạc bẽo…”

Huy quỳ sụp xuống trước mặt mẹ, giọng anh vỡ ra:

“Con xin lỗi mẹ. Con biết con sai, con hèn nhát không dám nói sự thật, sợ ba mẹ thất vọng, sợ mất mặt với họ hàng. Con cứ nghĩ nếu giấu được, rồi từ từ làm ăn gỡ lại, không ai phải biết chuyện này cả. Nhưng con không ngờ mọi chuyện lại tệ tới mức này.”

Tôi đứng lặng nhìn cảnh tượng đó, trong lòng không còn chút hả hê nào như tôi từng tưởng tượng suốt mười năm qua. Tôi chỉ thấy xót xa cho một gia đình đang sụp đổ vì chính sự dối trá của người trong cuộc.

“Anh Huy, tôi không tới đây để bới móc chuyện cũ hay hả hê nhìn gia đình anh đau khổ. Nhưng tôi cần biết sự thật, vì tôi sắp ký một hợp đồng làm ăn nghiêm túc, không phải chuyện tình cảm cá nhân. Nếu anh còn tiếp tục giấu giếm, dối trá trong làm ăn như đã từng làm với ba mẹ mình, tôi không có cách nào tin tưởng để hợp tác lâu dài.”

Huy đứng dậy, lau nước mắt, giọng anh nghẹn nhưng dứt khoát hơn:

“Anh xin lỗi vì đã không thành thật với em ngay từ đầu. Sự thật đúng là do anh tự ý mang tiền đi đầu tư, thua lỗ, rồi dựng chuyện đổ lỗi cho việc nhập hàng kém chất lượng để che giấu. Anh biết mình sai, sai với ba, sai với mẹ, và giờ lại sai cả với em nữa.”

Mẹ Huy lau nước mắt, ngẩng lên nhìn tôi, giọng bà run rẩy nhưng cố giữ chút tự trọng còn sót lại:

“Cô Thảo, tôi xin lỗi vì gia đình tôi đã lừa dối cô. Tôi không dám mong cô còn hợp tác làm ăn với chúng tôi nữa. Có lẽ đây cũng là cái giá chúng tôi phải trả cho những gì đã gây ra, kể cả những lời tôi từng nói với cô mười năm trước.”

Tôi im lặng một lúc, suy nghĩ thật kỹ. Tôi không phải người sắt đá, nhưng tôi cũng hiểu, trong kinh doanh, lòng tin bị đánh mất một lần rất khó xây dựng lại, đặc biệt là khi nó liên quan tới sự trung thực trong hợp tác lâu dài.

“Bác à, cháu sẽ không hủy hợp đồng ngay lập tức, vì cháu hiểu cửa hàng này không chỉ là câu chuyện của một mình anh Huy, còn liên quan tới cuộc sống của bác và những người khác nữa. Nhưng cháu sẽ điều chỉnh lại điều khoản hợp đồng: từ nay, mọi giao dịch tài chính liên quan tới khoản nợ và việc nhập hàng, cháu sẽ làm việc trực tiếp với bác, có kế toán riêng của công ty cháu giám sát minh bạch, không thông qua anh Huy quản lý tài chính cửa hàng nữa.”

Mẹ Huy sững người, nhìn tôi với ánh mắt vừa bất ngờ vừa cảm kích:

“Cô… cô vẫn cho chúng tôi cơ hội sao? Sau khi biết sự thật như vậy?”

“Cháu cho cửa hàng cơ hội, không phải cho riêng anh Huy. Bác đã sống cả đời gắn bó với nghề buôn vải, cháu tin bác đủ kinh nghiệm và sự đàng hoàng để vực lại cửa hàng, miễn là mọi thứ minh bạch, rõ ràng từ bây giờ.”

Huy nhìn tôi, ánh mắt đầy ân hận nhưng cũng có chút nhẹ nhõm:

“Cảm ơn em, Thảo. Anh không xứng đáng được em đối xử tử tế như vậy, sau tất cả những gì gia đình anh đã gây ra cho em ngày xưa, và cả sự dối trá anh vừa gây ra hôm nay.”

“Tôi làm vậy không phải vì tình cảm cũ, cũng không phải để chứng minh mình cao thượng hơn ai. Tôi chỉ nghĩ đơn giản, mỗi người đều xứng đáng có cơ hội sửa sai, miễn là họ thật lòng muốn thay đổi. Còn việc anh có tận dụng được cơ hội đó hay không, là chuyện của riêng anh.”

Những tuần sau đó, hợp đồng chính thức được ký kết với điều khoản mới. Mẹ Huy trực tiếp đứng ra quản lý tài chính cửa hàng, làm việc chặt chẽ với đội kế toán bên công ty tôi để đảm bảo minh bạch. Huy, sau cú sốc bị vạch trần sự thật, xin nhận một vị trí nhân viên bình thường tại chính cửa hàng gia đình, không còn quyền quyết định tài chính, coi như một cách anh tự nhận trách nhiệm và làm lại từ đầu.

Ba tháng sau, cửa hàng dần ổn định trở lại nhờ nguồn vải chất lượng và mức chiết khấu hợp lý từ công ty tôi. Mẹ Huy, trong một lần gặp tôi để bàn công việc, đã nói một câu khiến tôi nhớ mãi:

“Mười năm trước, tôi đánh giá con người qua gia cảnh, qua đồng tiền, để rồi giờ đây, chính con dâu tương lai mà tôi từng đuổi đi lại là người cứu cả gia đình tôi khỏi cảnh phá sản. Tôi thật sự xin lỗi cô, Thảo à, không phải vì cô cần lời xin lỗi đó, mà vì tôi cần nói ra để lòng mình nhẹ nhõm hơn.”

Tôi mỉm cười, không còn chút oán giận nào trong lòng:

“Cháu cảm ơn bác đã thành thật. Chuyện ngày xưa, cháu coi như một phần ký ức đã qua, nó giúp cháu mạnh mẽ hơn để có được ngày hôm nay. Giờ mình cứ tập trung làm ăn đàng hoàng, đó mới là điều quan trọng nhất.”

Tôi rời khỏi cửa hàng hôm đó, bước ra con phố quen thuộc mười năm trước từng khiến tôi rơi nước mắt vì tủi nhục. Giờ đây, tôi bước đi với dáng vẻ tự tin, vững vàng, không phải vì tôi đã trả được thù, mà vì tôi hiểu ra, giá trị thật sự của một con người không nằm ở gia cảnh giàu nghèo, mà ở cách người đó đối diện với sự thật và sửa sai khi mắc lỗi. Còn chuyện tình cảm giữa tôi và Huy, có lẽ mãi mãi chỉ dừng lại ở một chương cũ đã khép, nhường chỗ cho một Thảo hoàn toàn mới, độc lập và vững vàng trên chính đôi chân của mình.