Ngay trước mặt mẹ ruột, con dâu tôi thản nhiên yêu cầu tôi trả lại khoản tiền sinh hoạt phí 3.600 tệ mỗi tháng.
“Mẹ, từ nay con sẽ tự đi chợ, tự nấu cơm. Mẹ trả lại khoản tiền đó cho vợ chồng con đi.”
Tôi không tranh cãi, lập tức đồng ý trả lại tiền.
Suốt bốn năm qua, ngày nào tôi cũng đi chợ, nấu cơm, đưa đón cháu gái đi học. Ngay cả quần áo của con trai và con dâu cũng một tay tôi giặt giũ.
Vậy mà bây giờ, chúng lại cho rằng tôi nhận tiền quá dễ dàng, chẳng khác nào đang chiếm lợi từ chúng.
Được thôi.
Ngay trong đêm, tôi thu dọn toàn bộ hành lý.
Sáng hôm sau, vừa nhìn thấy căn phòng của tôi đã trống đi quá nửa, con trai tôi cuối cùng cũng hoảng hốt.
01
Tôi tên là Thẩm Thu Bình, năm nay sáu mươi hai tuổi.
Trước khi nghỉ hưu, tôi đã làm việc ở một xưởng may suốt mấy chục năm. Bà con hàng xóm đều quen miệng gọi tôi là thợ may Thẩm.
Tôi có một người con trai tên là Lục Chí Thành.
Con dâu tôi, Lâm Nguyệt, là nhân viên văn phòng. Sau khi kết hôn, hai đứa sinh được một cô con gái, đặt tên là Lục Quả Quả.
Bốn năm trước, khi Quả Quả vừa chào đời chưa được bao lâu, Lâm Nguyệt đã ngỏ ý muốn tôi chuyển đến ở cùng để phụ giúp vợ chồng nó chăm con.
Lúc ấy, tôi nghĩ mình cũng đã nghỉ hưu, sức khỏe vẫn còn tốt. Con cái cần giúp đỡ thì làm mẹ, giúp được bao nhiêu hay bấy nhiêu.
Thế là tôi dọn đến nhà con trai.
Từ đó, ngày nào tôi cũng thức dậy lúc sáu giờ sáng, đi chợ, nấu cơm, dọn dẹp nhà cửa.
Đến giờ thì đưa Quả Quả đi học, chiều lại đón cháu về, giặt giũ quần áo, kiểm tra cặp sách.
Hôm nào Lâm Nguyệt tăng ca, tôi đều để phần cơm cho nó.
Lục Chí Thành về muộn, tôi lại hâm nóng thức ăn, ngay cả bát canh cũng để nguội đến nhiệt độ vừa miệng rồi mới mang ra.
Mỗi tháng, vợ chồng chúng đưa tôi 3.600 tệ làm tiền sinh hoạt.
Tiền mua gạo, mua dầu ăn, thực phẩm, rồi cả những vật dụng thiết yếu trong nhà, tất cả đều trích từ khoản ấy.
Nếu không đủ, tôi tự lấy tiền túi bù vào.
Lương hưu của tôi mỗi tháng được 4.300 tệ. Bình thường, tôi cũng chẳng nỡ tiêu xài hoang phí.
Đi chợ, tôi luôn lựa những món vừa rẻ vừa tươi.
Quả Quả thích ăn tôm, tôi liền bớt mua thịt vài bữa, dành tiền mua tôm cho cháu.
Trẻ con lớn nhanh, quần đồng phục mới mặc chẳng bao lâu đã ngắn cũn. Tôi lại lôi máy may ra, tháo sửa cho vừa.
Tay áo vest của Lâm Nguyệt không vừa, tôi cũng giúp nó chỉnh lại.
Cạp quần của Lục Chí Thành bị rộng, tôi tiện tay sửa luôn.
Tôi luôn nghĩ, đã là người một nhà thì đâu cần chuyện gì cũng tính toán rạch ròi.
Chỉ cần các con sống tốt, tôi có vất vả thêm một chút cũng chẳng sao.
Cho đến tối hôm ấy, Triệu Ngọc Phân đến chơi.
Triệu Ngọc Phân là mẹ ruột của Lâm Nguyệt, cũng chính là bà thông gia của tôi.
Bình thường bà ấy sống ở nhà riêng, thỉnh thoảng mới sang thăm con gái.
Hôm đó, tôi làm bốn món ăn, còn hầm thêm một nồi canh sườn.
Quả Quả vừa đi học về đã háo hức đứng bên bàn ăn, chờ được ăn cơm.
Khi Triệu Ngọc Phân bước vào, tôi đang ở trong bếp múc canh.
“Ôi, bà thông gia đến đúng lúc quá! Mau vào ngồi ăn cơm đi.”
Tôi vui vẻ lấy thêm bát đũa cho bà ấy.
Bà ấy nhìn mâm cơm đầy ắp, cười nói:
“Tôi đến đúng bữa thật đấy, lại phải phiền bà lấy thêm cho tôi bát cơm rồi.”
Tôi xua tay:
“Phiền phức gì đâu, trong nồi vẫn còn nhiều mà.”
Đúng lúc ấy, Lục Chí Thành cũng từ trong phòng đi ra.
“Mẹ, mẹ ngồi xuống ăn đi. Cơm nước đã có sẵn cả rồi.”
Lâm Nguyệt cũng góp lời:
“Đúng đấy! Bình thường vợ chồng con đi làm về, đến bát canh mẹ cũng để nguội sẵn cho vừa uống. Đúng là không đâu thoải mái bằng ăn cơm nhà.”
Nghe những lời ấy, lòng tôi vui lắm.
Vất vả cả ngày trời, chỉ cần con cái nói được một câu dễ nghe, tôi đã cảm thấy công sức của mình không uổng phí.
Nào ngờ, bữa cơm mới ăn được một nửa, Triệu Ngọc Phân bỗng đặt đũa xuống.
“Nói thật nhé, bà Thu Bình đúng là đảm đang.”
“Nào là trông cháu, nấu cơm, lại còn dọn dẹp nhà cửa sạch sẽ, gọn gàng.”
Tôi mỉm cười khiêm tốn.
“Ôi dào, cũng chỉ là mấy việc nhà bình thường thôi mà.”
Triệu Ngọc Phân gắp một miếng sườn, rồi tiếp tục:
“Bà ấy ở ngay trong nhà con trai mình, mỗi tháng còn được đưa 3.600 tệ tiền sinh hoạt. Mua gạo, mua dầu, mua rau cũng lấy từ khoản đó.”
“Cuộc sống như thế thì còn gì sung sướng bằng!”
Đôi đũa trong tay tôi khựng lại.
Bà ấy nói những lời ấy với vẻ mặt tươi cười, cứ như đang kể một chuyện hết sức bình thường.
Nhưng tôi nghe thế nào cũng không thấy vui nổi.
Tôi còn chưa kịp lên tiếng, Lâm Nguyệt đã nhanh nhảu tiếp lời:
“Mẹ nói đúng đấy ạ.”
Nó đặt đũa xuống, quay sang nhìn tôi.
“Mẹ, từ nay để con tự đi chợ, tự nấu cơm. Mỗi tháng mẹ trả lại cho vợ chồng con 3.600 tệ nhé.”
Tôi sững người.
Lục Chí Thành vội chen vào:
“Mẹ, mẹ nói thật đấy ạ?”
Triệu Ngọc Phân cười, xua tay.
“Tôi cũng có lương hưu mà. Mua ít thức ăn cho con cháu, chẳng lẽ còn phải ngửa tay xin tiền chúng nó hay sao?”
“Sau này cứ để tôi lo chuyện cơm nước.”
Tôi cúi nhìn mâm cơm trước mặt, bỗng nhiên chẳng còn chút khẩu vị nào.
Suốt bốn năm qua, tôi thức khuya dậy sớm, đôi tay gần như chưa từng được ngơi nghỉ.
Vậy mà giờ đây, chỉ sau một bữa cơm, tôi lại trở thành kẻ chiếm lợi từ con cái.
Tôi không muốn tranh cãi nữa.
“Được thôi.”
“Khoản 3.600 tệ của tháng sau, các con cứ chuyển cho mẹ như mọi khi. Mẹ sẽ chuyển trả lại ngay.”
Dường như Lâm Nguyệt không ngờ tôi lại đồng ý dễ dàng đến vậy.
Nó ngẩn ra một lát, rồi lập tức nở nụ cười.
“Vậy chúng ta thống nhất như thế nhé!”
Lục Chí Thành cũng thở phào nhẹ nhõm.
“Mẹ, từ giờ mẹ cứ nghỉ ngơi cho khỏe.”
Tôi gật đầu.
“Ừ, nghỉ ngơi cho khỏe.”
Bốn chữ ấy, tôi ghi nhớ rất rõ.
02
Sáng hôm sau, tôi vẫn dậy sớm chuẩn bị bữa sáng như thường lệ.
Quả Quả thích ăn trứng, tôi luộc hai quả.
Lục Chí Thành thích ăn cháo, tôi nấu cả một nồi.
Trước khi đi làm, Lâm Nguyệt còn tiện tay đưa cho tôi một bộ quần áo.
“Mẹ, mẹ tiện tay mang bộ này đi giặt giúp con nhé.”
Tôi ngước mắt nhìn nó.
“Từ nay mẹ chỉ giặt quần áo của mình thôi.”
Nụ cười trên mặt Lâm Nguyệt lập tức nhạt đi.
“Cơm còn chưa ăn xong mà mẹ đã bắt đầu phân chia rạch ròi rồi à? Mới nói chuyện trả tiền thôi, mẹ đã không chịu làm việc nữa sao?”
Tôi đặt bát xuống.
“Chẳng phải hôm qua các con nói từ nay sẽ để bà Triệu lo mọi việc sao?”
“Đã không cần đưa tiền sinh hoạt cho mẹ nữa, vậy những việc ấy cũng nên giao lại cho người khác chứ.”
Nó nhíu mày.
“Nhưng mẹ cũng ăn cơm trong nhà này mà. Chẳng lẽ mẹ định không động tay vào bất cứ việc gì?”
Tôi bình thản nhìn nó.
“Mẹ đi chợ, nấu cơm, múc canh, những việc ấy không tính là làm à?”
“Con rửa giúp mấy cái đĩa đi, vừa hay vận động một chút cho khỏe người.”
Lâm Nguyệt nghẹn họng, không biết đáp lại thế nào.
Đúng lúc ấy, Lục Chí Thành từ trong phòng bước ra.
Thấy hai mẹ con lại lời qua tiếng lại, nó vội đứng ra hòa giải.
“Mẹ, mẹ bớt nói vài câu đi.”
Tôi chẳng buồn để ý.
Ăn sáng xong, tôi chỉ rửa chiếc bát mình vừa dùng, còn lại đều để bên cạnh bồn rửa.
Lâm Nguyệt đứng đó, sắc mặt càng lúc càng khó coi.
Nhưng cuối cùng nó cũng chẳng làm gì được tôi.
Bởi vì nó còn phải vội đi làm.
Đến chiều, khi tôi vừa chuẩn bị ra ngoài, Lâm Nguyệt lại gọi giật lại.
“Mẹ, chiều mai con phải về nhà lấy ít quần áo, tiện thể mang thuốc sang cho bố con.”
“Quả Quả tan học lúc bốn giờ mười phút. Mẹ nhớ đến cổng phía Nam đón con bé nhé.”
Tôi đáp:
“Chiều mai mẹ có việc rồi.”
Nó sững người.
“Mẹ có việc gì cơ?”
“Việc riêng của mẹ.”
“Mẹ nghỉ hưu rồi, còn có chuyện gì quan trọng đến thế chứ?”
Nghe câu ấy, lòng tôi lạnh đi một nửa.
Hóa ra, trong mắt con dâu, chỉ cần tôi đã nghỉ hưu thì phải luôn sẵn sàng có mặt bất cứ lúc nào chúng cần.
Tôi không còn đi làm, chẳng lẽ không được có cuộc sống riêng?
Lục Chí Thành đứng bên cạnh lên tiếng khuyên vợ:
“Mẹ có việc thì cứ để mẹ đi. Chuyện đón con, vợ chồng mình tự tìm cách giải quyết.”
Lâm Nguyệt lập tức tỏ vẻ khó chịu.
“Mẹ em còn phải chạy qua chạy lại giữa hai nhà. Mẹ anh có việc thì mọi người bảo cứ để bà đi, còn em có việc thì lại phải xem có quan trọng hay không à?”
“Những lần em đột xuất tăng ca, chẳng phải trước giờ đều có mẹ anh đón con giúp sao?”
Càng nói, nó càng hăng.
“Với lại, trẻ con đến giờ tan học thì phải có người đón chứ! Chẳng lẽ để con bé đứng chờ ngoài cổng trường à?”
Tôi nhìn nó, không buồn giải thích thêm.
Đúng là trẻ con tan học thì phải có người đón.
Nhưng Quả Quả có cả bố lẫn mẹ.
Tại sao hễ có chuyện gì, người đầu tiên chúng nghĩ đến luôn là tôi?
Thấy tôi không đồng ý, Lâm Nguyệt lại đổi giọng:
“Hay là thế này, mẹ ra ngoài mua ít thức ăn, tiện đường đón Quả Quả về luôn. Về nhà vừa đúng lúc nấu cơm.”
Tôi trả lời dứt khoát:
“Mẹ không đi chợ, cũng không nấu cơm nữa.”
“Chẳng phải chính các con bảo mẹ cứ nghỉ ngơi sao?”
Mặt Lâm Nguyệt đỏ bừng vì tức giận.
“Nhưng đâu thể hiểu như thế được!”
“Con có bảo mẹ từ nay không cần quan tâm đến bất cứ việc gì đâu!”
Tôi nhìn thẳng vào mắt nó.
“Vậy con nói mẹ nghe xem, rốt cuộc những việc nào là trách nhiệm của mẹ?”
Lâm Nguyệt há miệng, nhưng mãi chẳng thốt ra được câu nào.
Cuối cùng, nó chỉ ném lại một câu:
“Mẹ đừng có lấy chuyện của trẻ con ra để giận dỗi.”
Tôi không hề giận dỗi.
Tôi chỉ vừa mới hiểu rõ một chuyện.
Chúng muốn tôi được nghỉ ngơi, nhưng không phải nghỉ ngơi thật sự.
Chúng muốn tiết kiệm 3.600 tệ mỗi tháng, nhưng lại chẳng muốn tự tay làm thêm dù chỉ một việc.
Nếu đã như vậy, tôi sẽ phân chia từng chuyện cho thật rạch ròi.
03
Mấy ngày tiếp theo, căn nhà lập tức rối tung rối mù.
Trước kia, mới hơn sáu giờ sáng, tôi đã nấu xong cháo, luộc xong trứng, ngay cả cặp sách của Quả Quả cũng được kiểm tra đầy đủ.
Còn bây giờ, ai dậy muộn thì tự tìm cách giải quyết.
Một buổi sáng, Lâm Nguyệt không tìm thấy kéo, liền quay sang hỏi tôi để ở đâu.
Tôi chỉ đáp:
“Chẳng phải tối qua con tự dọn đồ sao?”
Một lát sau, nó lại cuống cuồng đi tìm hộp bút màu của Quả Quả.
Tôi nhắc:
“Bút màu để trong cặp sách ấy. Cứ xem danh sách đồ dùng học tập mà chuẩn bị.”
Lâm Nguyệt chạy hết phòng này sang phòng khác, bận đến mức ngay cả bữa sáng cũng không kịp ăn.
Lục Chí Thành cũng chẳng khá hơn là bao.
Trước kia, mỗi lần tan làm về nhà, nó chỉ việc ngồi xuống bàn là có cơm nóng canh ngọt.
Bây giờ, nó phải tự hâm thức ăn, tự dọn bát đũa, thỉnh thoảng còn phải giặt đồng phục cho con gái.
Có một tối, cổ áo đồng phục của Quả Quả bị bẩn.
Lâm Nguyệt cầm chiếc áo đưa đến trước mặt tôi.
“Mẹ, mẹ giặt giúp con phần cổ áo này nhé. Sáng mai Quả Quả còn phải mặc đi học.”
Lúc ấy, tôi đang ngồi sắp xếp lại chùm chìa khóa căn nhà cũ của mình.
Tôi không ngẩng đầu, chỉ đáp:
“Mẹ không giặt.”
“Có mỗi cái áo thôi mà, giặt một chút thì có gì vất vả đâu?”
Tôi ngước lên nhìn nó.
“Vậy con cứ tự mang đi ngâm. Muốn ngâm bao lâu cũng được.”
Lâm Nguyệt tức tối đặt phịch chiếc áo xuống cạnh bồn rửa.
“Mẹ nhất định phải làm đến mức này sao?”
Tôi bình thản đáp:
“Mẹ có cố tình làm khó ai đâu.”
“Con bé có cả bố lẫn mẹ. Áo cũng đang nằm ngay trong tay con.”
“Thế mà con cứ một mực gọi mẹ ra giặt. Rốt cuộc là ai mới là người không chịu làm việc?”
Lâm Nguyệt im bặt.
Tôi cũng chẳng nói thêm, đứng dậy trở về phòng.
Sáng hôm sau, Quả Quả phải mặc một bộ đồng phục khác đến trường.
Chiếc áo bẩn vẫn chưa được giặt, cặp sách của con bé cũng suýt thiếu đồ.
Lục Chí Thành vừa giục con gái mau lên, vừa cuống cuồng tìm quyển vở bài tập.
Lâm Nguyệt sốt ruột đến mức giậm chân liên tục.
Thấy tôi đi ra từ bếp, nó lập tức càu nhàu:
“Mẹ, mẹ đã bật bếp nấu nướng rồi, sao không tiện tay làm thêm một chút cho mọi người?”
Nghe vậy, tôi không nhịn được mà bật cười.
“Tối qua mẹ chỉ chuẩn bị phần ăn cho mình thôi.”
“Chuyện bữa sáng của các con, chẳng phải hôm qua đã thống nhất rõ rồi sao?”
Lục Chí Thành vội kéo vợ lại.
“Thôi được rồi! Mau đưa con đi học trước đi.”
Đợi cả nhà ra khỏi cửa, tôi bắt đầu thu dọn đồ đạc của mình.
Quần áo, hộp thuốc, túi kim chỉ, cùng một cuốn sổ nhỏ đã theo tôi suốt nhiều năm.
Bốn năm trước, khi chuyển đến đây, tôi chỉ mang theo hai chiếc vali.
Bây giờ chuẩn bị trở về căn nhà cũ, đồ đạc của tôi cũng chẳng nhiều hơn là bao.
Hà Tú Tinh là người bạn thân lâu năm của tôi.
Biết chuyện xảy ra trong gia đình tôi mấy hôm nay, bà ấy đặc biệt gọi điện hỏi thăm.
“Thu Bình, bà định khi nào về dọn dẹp căn nhà cũ?”
Tôi đáp:
“Chắc trong một hai ngày tới.”
Bà ấy lại hỏi:
“Bà quyết định chuyển về đó thật à?”
“Ừ, tôi quyết rồi.”
Đầu dây bên kia im lặng vài giây.
Sau đó, bà ấy nói:
“Vậy để tôi đi cùng bà xem nhà. Tiện thể kiểm tra lại đường điện, đường nước, xem có chỗ nào cần sửa không.”
Nghe những lời ấy, lòng tôi bỗng ấm áp hẳn lên.
“Được. Vậy chín giờ sáng mai, chúng ta gặp nhau trước cửa hàng nhé.”
Cúp điện thoại, tôi tiếp tục thu dọn hành lý.
Tối hôm ấy, Lục Chí Thành đi làm về.
Vừa bước vào phòng, nhìn thấy tôi đang xếp quần áo ngay ngắn vào vali, sắc mặt nó lập tức thay đổi.
“Mẹ, mẹ định chuyển đi thật sao?”
Tôi không ngẩng đầu.
“Ừ.”
“Nhưng vợ chồng con có bảo mẹ phải đi đâu!”
Tôi kéo khóa vali lại.
“Mẹ biết.”
“Thế mẹ nghĩ xem, một mình mẹ về nhà cũ ở, chẳng phải vẫn phải tự nấu cơm, tự quét dọn hay sao?”
Tôi bình thản đáp:
“Đó là nhà của mẹ. Mẹ muốn sắp xếp cuộc sống thế nào cũng được.”
Nó lại nói:
“Mẹ vợ con sẽ lo chuyện cơm nước. Mẹ cứ ở đây ăn cùng mọi người, chẳng phải vừa tiện vừa đỡ vất vả hơn sao?”
Tôi ngước mắt nhìn con trai.
“Ở lại ăn cơm thì phải đưa đón cháu, giặt quần áo, đi chợ, rửa rau, thái thịt.”
“Mẹ không muốn tiếp tục sống như thế nữa.”
Lục Chí Thành nhất thời không biết nói gì.
Tôi cứ tưởng, đến đây thì mọi chuyện đã được giải thích rõ ràng.
Nào ngờ, ngay ngày hôm sau, Lâm Nguyệt lại chặn tôi lại.
Nó chỉ vào chiếc áo tôi vừa sửa xong, nói:
“Mẹ, ở cổ tay áo này vẫn còn mấy đầu chỉ thừa. Mẹ tiện tay cắt giúp con nhé.”
Tôi cúi nhìn chiếc áo ấy.
Đó chính là chiếc áo tối hôm trước Lâm Nguyệt mang đến nhờ tôi sửa.
Nó bảo hôm sau phải mặc đi họp, nên tôi đã cặm cụi ngồi chỉnh sửa cho đến tận mười một giờ rưỡi đêm mới xong.
Vậy mà hôm nay, cô ta mặc chiếc áo do chính tay tôi sửa, quay đầu lại còn đòi tôi trả khoản tiền sinh hoạt phí hằng tháng.
Tôi đặt chiếc áo xuống trước mặt cô ta.
“Kéo ở trong ngăn tủ đấy.”
“Con tự cắt đi.”
Sắc mặt Lâm Nguyệt lập tức sa sầm.
“Chỉ có một chiếc áo thôi mà, mẹ cũng phải ghi nhớ mãi thế sao?”
Tôi bình thản nhìn cô ta.
“Lúc mẹ ngồi sửa áo cho con, các con còn bận tính toán cả tiền lương hưu của mẹ. Sao khi ấy chẳng đứa nào nhớ đến công sức của mẹ?”
Lâm Nguyệt lập tức im bặt.
Tôi kéo vali, chuẩn bị ra khỏi nhà.
Lục Chí Thành đứng chắn ở cửa, cuối cùng cũng cuống lên.
“Mẹ! Rốt cuộc mẹ muốn thế nào?”
Tôi nhìn thẳng vào mắt con trai.
“Mẹ muốn trở về nhà của mình.”
“Còn nữa, những khoản thu chi suốt bốn năm qua, cũng đến lúc mẹ phải tính toán lại cho rõ ràng rồi.”
Chương 2
04
Trong mấy ngày tôi cùng Hà Tú Tinh dọn dẹp căn nhà cũ, cuộc sống ở nhà con trai tôi ngày càng trở nên rối ren.
Ban đầu, Triệu Ngọc Phân vô cùng tự tin.
Bà ấy nghĩ mình cũng có lương hưu, nấu vài bữa cơm, trông nom một đứa trẻ thì có gì khó khăn.
Thế nhưng, đến khi thật sự chuyển vào ở, bà ấy mới phát hiện mọi chuyện phức tạp hơn mình tưởng rất nhiều.
Buổi sáng phải chuẩn bị bữa ăn, buổi tối lại phải nấu cơm.
Đồng phục của Quả Quả phải giặt sạch, cặp sách cho ngày hôm sau cũng phải kiểm tra đầy đủ.
Lâm Nguyệt đột xuất tăng ca, Lục Chí Thành phải đứng ra lo liệu.
Những hôm cả hai vợ chồng đều bận, Triệu Ngọc Phân cũng phải tất bật theo.
Chưa được mấy ngày, bà ấy đã bắt đầu than thở.
“Trước đây mẹ đâu có biết, chăm một đứa trẻ lại lắm việc đến thế!”
Lâm Nguyệt đành phải an ủi:
“Mẹ cứ cố thêm vài hôm, quen rồi sẽ thấy đỡ vất vả thôi.”
Nhưng mọi chuyện đâu có đơn giản như vậy.
Một buổi tối, Lâm Nguyệt tan làm trở về, phát hiện tất cả thức ăn trong nhà đều bị đổ chung vào một nồi.
Ngay cả phần cơm cô ta định để dành mang đến công ty vào ngày hôm sau cũng chẳng tìm thấy đâu.
Triệu Ngọc Phân ngồi bệt trên ghế sofa, mệt đến mức chẳng buồn mở miệng.
“Mẹ chồng con đã làm những việc này suốt bốn năm trời, đương nhiên bà ấy quen tay rồi.”
Nghe xong, Lâm Nguyệt im lặng rất lâu.
Cuối cùng, cô ta cũng bắt đầu nhận ra những việc mình luôn cho là đương nhiên trước đây, thực chất chẳng hề tự nhiên mà có.
Thế nhưng, cô ta vẫn không chịu thừa nhận bản thân đã sai.
Sau một hồi suy nghĩ, cô ta bắt đầu bàn bạc với Lục Chí Thành.
“Hay là chúng ta vẫn đưa mẹ anh 3.600 tệ mỗi tháng để đi chợ, rồi trả thêm 1.680 tệ tiền công chăm sóc?”
“Như thế mẹ anh không phải chạy qua chạy lại giữa hai nhà nữa.”
Lục Chí Thành nghe xong cũng thấy hợp lý.
Ngày hôm sau, hai vợ chồng tìm đến gặp tôi.
Lần này, giọng điệu của Lâm Nguyệt khách sáo hơn hẳn.
“Mẹ, vợ chồng con đã bàn bạc rồi. Mỗi tháng chúng con sẽ đưa mẹ 3.600 tệ tiền đi chợ, cộng thêm 1.680 tệ tiền công chăm sóc.”
“Mẹ cứ dành thời gian giúp nhà con, như vậy mọi người đều đỡ phải lo nghĩ.”
Tôi nhìn cô ta.
“Chuyện tiền bạc có thể thương lượng.”
“Nhưng việc chuẩn bị bữa sáng, đưa đón Quả Quả, giặt quần áo, dọn dẹp nhà cửa, cả những việc đột xuất phát sinh nữa, tất cả đều phải nói rõ ngay từ đầu.”
Nụ cười trên mặt Lâm Nguyệt lập tức cứng đờ.
“Có từng ấy tiền thôi mà mẹ còn định đặt ra đủ thứ quy tắc với con sao?”
Tôi không tức giận, chỉ bình tĩnh đáp:
“Những việc nào các con không muốn tự làm thì cứ nói rõ từ bây giờ.”
“Chúng ta sẽ tìm cách sắp xếp người khác.”
“Đừng đợi đến khi có chuyện mới lại đẩy hết sang cho mẹ.”
Cuối cùng, chúng tôi viết toàn bộ thỏa thuận ra giấy.
Trong đó ghi rõ, 3.600 tệ dùng để mua thực phẩm và đồ dùng sinh hoạt, còn 1.680 tệ là tiền công chăm sóc trong hai mươi tám ngày.
Cụ thể phải làm những việc gì, làm vào thời gian nào, nếu phát sinh công việc ngoài thỏa thuận thì tính toán ra sao, tất cả đều được ghi chép rành mạch.
Hai vợ chồng cứ tưởng, chỉ cần làm như vậy là có thể mời tôi trở về sống cùng.
Nhưng tôi không đồng ý.
Tôi chỉ nói với chúng rằng, những việc đã nhận lời thì tôi sẽ làm đúng theo thỏa thuận.
Còn căn nhà cũ, tôi vẫn quyết định chuyển về đó ở.
Lục Chí Thành không hiểu.
“Mẹ, mọi chuyện trong nhà đã sắp xếp ổn thỏa rồi, sao mẹ vẫn nhất quyết muốn đi?”
Tôi nhìn con trai, chậm rãi đáp:
“Bởi vì mẹ muốn trở về nhà của mình.”
Nó còn định khuyên thêm, nhưng tôi đã cầm chìa khóa, xoay người bước ra cửa.
Tôi không tranh cãi với nó.
Cũng chẳng muốn giải thích thêm nữa.
Lần này, tôi sẽ không chỉ vì vài lời ngon ngọt của các con mà lại tự đẩy mình trở về cuộc sống cũ.
05
Thế nhưng, những sắp xếp vừa thỏa thuận xong chẳng bao lâu đã bắt đầu xảy ra vấn đề.
Triệu Ngọc Phân thuê một người giúp việc theo giờ tên là Tôn Cầm, phụ trách dọn dẹp và giặt phơi quần áo hai lần mỗi tuần.
Mỗi lần làm hai tiếng rưỡi, tổng cộng tám buổi, tiền công trả trước là 960 tệ.
Ngay từ đầu, Tôn Cầm đã nói rất rõ.
Bà ấy chỉ phụ trách dọn dẹp, giặt giũ và phơi quần áo theo đúng thỏa thuận, không nấu cơm, cũng không đưa đón trẻ con.
Thế nhưng, Lâm Nguyệt lại nghĩ, dù sao người ta cũng đã đến tận nhà làm việc, tiện đường đón Quả Quả một lần thì có gì to tát.
Một buổi chiều, Quả Quả tan học nhưng chờ mãi vẫn chẳng thấy ai đến đón.
Đến khi cô giáo gọi điện, Lục Chí Thành vẫn đang họp ở công ty.
Hóa ra, Lâm Nguyệt cứ đinh ninh rằng Tôn Cầm sẽ đi đón con bé.
Trong khi đó, Tôn Cầm khẳng định bà ấy chưa từng nhận lời làm việc này.
Cuối cùng, Lục Chí Thành đành bỏ dở cuộc họp, vội vàng chạy đến trường đón con gái.
Vừa về đến nhà, nó đã trút hết bực tức lên đầu Triệu Ngọc Phân.
“Mẹ, chẳng phải mẹ bảo đã sắp xếp mọi chuyện ổn thỏa rồi sao?”
Triệu Ngọc Phân cũng cảm thấy oan ức.
“Mẹ thuê bà ấy đến dọn dẹp, chứ có bảo bà ấy đi đón trẻ con đâu!”
Lâm Nguyệt lại chen vào:
“Thế còn quần áo trong nhà thì sao? Bà Tôn Cầm giặt hỏng áo khoác của con rồi!”
Thế là Tôn Cầm bị gọi đến để đối chất.
Bà ấy giải thích rằng mình chỉ giặt một túi quần áo theo yêu cầu, hoàn toàn không biết bên trong có chiếc áo khoác không được giặt bằng máy.
Lâm Nguyệt khăng khăng khẳng định bản thân đã dặn dò từ trước.
Nhưng Tôn Cầm lại nói bà ấy chưa từng nghe thấy lời dặn nào như vậy.
Hai bên tranh cãi qua lại, chẳng ai chịu nhường ai.
Khi nghe được chuyện này, tôi đang ở căn nhà cũ lau chùi tủ gỗ.
Lục Chí Thành gọi điện đến.
“Mẹ, mẹ về giúp chúng con xem chuyện này phải giải quyết thế nào đi.”
Tôi đáp:
“Mẹ đâu có nhận lời lo chuyện ấy.”
“Mẹ, chỉ lần này thôi.”
“Các con đã thuê người ta làm việc thì nên trực tiếp trao đổi với người ta cho rõ ràng.”
Đầu dây bên kia im lặng một lúc.
Sau đó, Lục Chí Thành khẽ nói:
“Trước đây mẹ đâu có như thế này.”
Tôi không tranh cãi.
Bởi vì trước đây, quả thật tôi không như vậy.
Trước kia, chỉ cần các con mở miệng, tôi sẽ lập tức gác hết mọi việc của mình sang một bên.
Chúng đột xuất tăng ca, tôi đi đón cháu.
Chúng quên giặt quần áo, tôi giặt giúp.
Chúng muốn ăn món gì, tôi lập tức ra chợ mua về nấu.
Nhưng tôi càng tận tụy, chúng lại càng cho rằng những việc ấy vốn dĩ là trách nhiệm của tôi.
Bây giờ, tôi chỉ không còn chủ động gánh vác mọi chuyện thay chúng nữa, vậy mà chúng đã cảm thấy tôi thay đổi.
Sau đó, Tôn Cầm đề nghị trả lại tiền công của sáu buổi chưa làm, còn chuyện chiếc áo bị hỏng thì sẽ thương lượng bồi thường riêng.
Triệu Ngọc Phân tiếc tiền, Lâm Nguyệt cũng không chịu nhận phần trách nhiệm của mình.
Mấy người họ lại tranh cãi thêm vài ngày.
Cuối cùng, Tôn Cầm hoàn trả tiền công của những buổi chưa thực hiện, chuyện bồi thường chiếc áo cũng được giải quyết ổn thỏa.
Thế nhưng, Lâm Nguyệt vẫn cho rằng, nếu Tôn Cầm không làm nữa thì tôi đương nhiên phải quay về tiếp tục nấu cơm cho cả nhà.
Cô ta gọi điện cho tôi.
“Mẹ, mẹ chịu khó về giúp chúng con vài hôm đi.”
“Dù sao thì cuộc sống trong nhà vẫn phải tiếp tục mà.”
Lúc ấy, tôi đang ngồi trong căn nhà cũ, sắp xếp lại hộp kim chỉ.
Tôi bình thản đáp:
“Các con thỏa thuận với ai thì cứ tìm người đó giải quyết.”
“Tiền công đã được trả lại rồi, cũng không có nghĩa là các con có quyền đẩy hết công việc sang cho mẹ.”
Lâm Nguyệt tức đến mức lập tức cúp máy.
Tôi đặt điện thoại xuống, tiếp tục sắp xếp đồ đạc.
Trong lòng tôi đã có quyết định.
Từ nay về sau, ai nhận lời làm việc gì thì người đó tự chịu trách nhiệm.
Ai nhận tiền thì phải hoàn thành đúng những gì đã thỏa thuận.
Tôi sẽ không còn đứng ra dọn dẹp hậu quả thay bất kỳ ai nữa.
06
Sau khi chuyển về căn nhà cũ, cuộc sống của tôi dần dần trở nên tốt đẹp hơn.
Hà Tú Tinh giúp tôi dọn dẹp nhà cửa, còn tìm người đến kiểm tra lại hệ thống điện nước.
Tôi lau chùi sạch sẽ chiếc máy may cũ, rồi đặt nó trở lại vị trí cạnh cửa sổ.
Dù đã rời xưởng may, nhưng tay nghề được rèn giũa suốt mấy chục năm của tôi vẫn còn nguyên.
Bà con hàng xóm biết tôi sửa quần áo rất khéo, thế là lần lượt mang đồ đến nhờ.
Người thì muốn lên gấu quần, người cần bóp eo, cũng có người muốn chỉnh sửa quần áo cũ cho vừa vặn hơn.
Nhưng lần này, tôi không còn giống trước kia, hễ ai mang đồ đến cũng lập tức nhận lời.
Tôi xem quần áo trước, sau đó mới báo giá và hẹn ngày giao.
Nếu khách đồng ý thì tôi nhận làm.
Không đồng ý cũng chẳng sao.
Thấy tôi bắt đầu bận rộn trở lại, Hà Tú Tinh vui vẻ nói:
“Tay nghề của bà vẫn chẳng hề mai một chút nào.”
“Sau này bà có muốn nhận thêm ít việc sửa quần áo chỗ tôi không?”
Tôi đáp ngay:
“Được thôi, nhưng phải tính tiền theo từng món, giá cả thỏa thuận rõ ràng từ đầu nhé.”
Bà ấy bật cười.
“Thuê người ngoài làm còn phải trả tiền, chẳng lẽ nhờ bà thì lại được làm miễn phí sao?”
Tôi cũng cười theo.
“Đương nhiên là không rồi!”
Kể từ khi bắt đầu nhận sửa quần áo, thu nhập của tôi tuy không nhiều, nhưng mỗi ngày làm việc xong, tôi đều có thời gian riêng dành cho bản thân.
Một hôm, Lâm Nguyệt mang theo một chiếc quần đến tìm tôi.
“Mẹ, mẹ giúp con bóp lại phần eo với thu nhỏ hai ống quần nhé.”
Tôi cầm chiếc quần lên xem xét một lượt.
“Sửa eo, thu ống quần, tổng cộng bốn mươi tệ.”
Lâm Nguyệt lập tức ngẩn người.
“Con là con dâu của mẹ mà cũng phải trả tiền sao?”
Tôi bình thản đáp:
“Con đã chọn những chỗ cần sửa, mẹ cũng báo giá rõ ràng rồi.”
“Ở đây, quần áo của khách nào cũng có ngày hẹn giao cụ thể. Không thể vì con là người nhà mà mẹ đẩy việc của người khác ra sau được.”
Lâm Nguyệt tỏ vẻ không vui.
“Nhưng lần trước, chỉ trong một buổi tối mẹ đã sửa xong áo cho con rồi mà!”
Tôi nhìn thẳng vào mắt cô ta.
“Lần trước, con bảo hôm sau phải mặc đi họp, nên mẹ đã ngồi sửa đến tận mười một giờ rưỡi đêm.”
“Bây giờ khách hàng đã đặt lịch hết cả rồi, mẹ không thể bỏ dở công việc của họ để sửa quần cho con được.”
Cuối cùng, Lâm Nguyệt vẫn cầm chiếc quần lên, miễn cưỡng trả đủ bốn mươi tệ.
Sau khi biết chuyện, Lục Chí Thành lập tức gọi điện cho tôi.
“Mẹ, đến người nhà mà mẹ cũng lấy tiền công sao?”
Tôi bình thản đáp:
“9.630 tệ con trả lại cho mẹ là khoản tiền mẹ đã ứng ra để lo chi phí sinh hoạt cho gia đình con.”
“Còn bốn mươi tệ này là tiền công sửa quần.”
“Hai chuyện hoàn toàn khác nhau.”
Lục Chí Thành im lặng.
Tôi đặt chiếc quần sang một bên, tiếp tục công việc đang làm dở.
Trước kia, tôi luôn cho rằng người một nhà thì không nên tính toán quá chi li.
Nhưng bây giờ tôi mới hiểu, ngay cả giữa những người thân ruột thịt cũng cần có giới hạn rõ ràng.
Tiền đã vay thì phải trả. Nhờ người khác làm việc thì phải trả công xứng đáng.
Không ai có quyền lấy hai chữ tình thân làm cái cớ để bắt người khác chịu thiệt thòi mãi được.
07
Chuyện thực sự khiến mọi việc trở nên ầm ĩ chính là đơn đặt may mười bốn chiếc áo ghi lê biểu diễn.
Trường của Quả Quả chuẩn bị tổ chức một buổi văn nghệ, đội biểu diễn của con bé cần mười bốn chiếc áo ghi lê mới.
Có một phụ huynh nhìn thấy chiếc áo ghi lê nhỏ do chính tay tôi may cho Quả Quả, cảm thấy kiểu dáng rất đẹp, bèn hỏi Lục Chí Thành có thể nhờ tôi may giúp cả đội một lô áo giống như vậy hay không.
Lục Chí Thành chẳng hề hỏi ý kiến tôi.
Nó lập tức nhận lời.
Không những thế, nó còn nói với các phụ huynh rằng toàn bộ số áo sẽ do tôi phụ trách, từ kiểu dáng đến chất lượng đường may đều được bảo đảm.
Các phụ huynh nghe vậy thì vô cùng vui mừng, lần lượt chuyển tiền đặt cọc cho nó.
Mãi đến khi có người mang vải vóc và số đo đến, tôi mới biết chuyện.
Hôm ấy, tôi đang ở cửa hàng sửa quần áo cho khách.
Lục Chí Thành dẫn theo vài phụ huynh tìm đến.
“Mẹ, mọi người đều khen mẹ may đẹp lắm! Lần này con mang đến cho mẹ một mối làm ăn đây.”
Tôi đặt chiếc kéo trong tay xuống.
“Mối làm ăn gì?”
Nó chỉ vào đống vải trước mặt.
“Mười bốn chiếc áo ghi lê biểu diễn.”
Tôi liếc nhìn một lượt rồi đáp:
“Đơn hàng này mẹ chưa từng nhận.”
Nụ cười trên mặt Lục Chí Thành lập tức biến mất.
“Tiền con đã nhận cả rồi, sao mẹ lại bảo không nhận?”
Tôi nhìn thẳng vào nó, hỏi từng câu:
“Mẹ đã được xem vải chưa?”
“Mẹ đã đo kích thước cho từng đứa trẻ chưa?”
“Giá cả và thời hạn giao hàng, con đã từng bàn bạc với mẹ chưa?”
Bị tôi hỏi liên tiếp, Lục Chí Thành nhất thời cứng họng.
Mấy vị phụ huynh đứng bên cạnh cũng ngơ ngác nhìn nhau.
Thấy tình hình không ổn, Lục Chí Thành vội vàng giải thích:
“Mẹ, chẳng phải chỉ cần may thêm vài chiếc giống áo của Quả Quả thôi sao? Có gì phức tạp đâu?”
Tôi nhìn nó.
“Chiếc áo của Quả Quả là món quà mẹ tự tay may tặng cháu gái.”
“Còn mười bốn chiếc áo này là một đơn đặt hàng.”
“Mẹ chưa từng đồng ý nhận.”
Lục Chí Thành lập tức hạ thấp giọng.
“Mẹ nhất định phải khiến con mất mặt trước các phụ huynh thế này sao?”
Tôi vẫn không nhượng bộ.
“Chưa hỏi ý kiến mẹ mà con đã tự tiện nói với người ta rằng mẹ đồng ý.”
“Bây giờ xảy ra vấn đề, con lại muốn đẩy hết công việc sang cho mẹ.”
Nó còn định khuyên nhủ, nhưng tôi đã nói thẳng:
“Con vào nhóm phụ huynh giải thích rõ mọi chuyện, rồi tự giải quyết số tiền đã nhận đi.”
“Chuyện này không liên quan đến mẹ.”
Lục Chí Thành tức đến đỏ bừng cả mặt.
Trong mắt nó, tôi đang cố tình không nể mặt con trai.
Nhưng tôi chỉ cảm thấy chuyện này thật nực cười.
Nó tự ý lấy danh nghĩa của tôi để nhận đơn hàng, lại còn thu tiền của người khác.
Bây giờ tôi không chịu làm, ngược lại tôi trở thành người khiến nó khó xử.
Chẳng bao lâu sau, nhóm phụ huynh bắt đầu xuất hiện hàng loạt tin nhắn.
Có người hỏi tại sao kiểu dáng áo may xong lại khác với mẫu đã thống nhất ban đầu.
Có người thắc mắc vì sao áo không có túi.
Thậm chí, có phụ huynh còn phản ánh rằng con mình mặc thử áo mà đến cúc cũng không cài nổi.
Đến lúc ấy, Lục Chí Thành mới thực sự hoảng hốt.
Hóa ra, trước đó vì muốn tiết kiệm thời gian và công sức, nó không hề lấy số đo riêng của từng đứa trẻ, cũng chẳng may áo mẫu để các con mặc thử.
Nó trực tiếp thuê người khác may theo kích cỡ thông thường, còn tự ý bảo rằng có thể bỏ bớt phần túi áo.
Kết quả, những chiếc áo được may ra hoàn toàn khác xa mong đợi của các phụ huynh.
Lục Chí Thành lại chạy đến tìm tôi.
“Mẹ, mẹ giúp con sửa lại mấy chiếc áo ấy trước đi. Thứ Bảy này bọn trẻ đã phải biểu diễn rồi!”
Tôi nhìn nó, bình thản đáp:
“Tiền là con thu của các phụ huynh, đơn hàng cũng do con tự nhận rồi giao cho người khác may.”
“Vậy con phải tự chịu trách nhiệm giải quyết.”
Nó lập tức cuống lên.
“Mẹ thật sự muốn nhìn con mất mặt trước tất cả mọi người sao?”
Tôi hỏi ngược lại:
“Đơn hàng mẹ chưa từng nhận, tại sao mẹ lại phải chịu trách nhiệm?”
“Con mượn danh nghĩa của mẹ để các phụ huynh yên tâm. Đến khi có chuyện, con lại muốn mẹ đứng ra giải quyết để chứng minh rằng con không nói dối.”
“Nhưng mẹ chưa từng đồng ý thì vẫn là chưa từng đồng ý.”
Lần này, tôi nhất quyết không để con trai có cơ hội đẩy trách nhiệm sang mình nữa.
Cuối cùng, Lục Chí Thành chỉ còn cách lên tiếng giải thích trong nhóm phụ huynh.
Nó thừa nhận rằng chính mình đã tự ý nhận đơn đặt áo, cũng chính mình tìm người khác may.
Còn tôi không hề nhận đơn, không nhận tiền, càng không tham gia kiểm tra chất lượng sản phẩm.
Những lời nó nói trước đó, rằng tôi sẽ trực tiếp phụ trách may áo và kiểm soát chất lượng, hoàn toàn không đúng sự thật.
Việc hoàn tiền và xử lý số áo đã may xong, nó sẽ tự liên hệ với từng phụ huynh để giải quyết.
Đến đây, mọi chuyện cuối cùng cũng được làm sáng tỏ.
Tôi không đứng ra thu dọn hậu quả thay con trai.
Càng không vì rắc rối do nó gây ra mà làm chậm thời hạn giao quần áo đã hẹn trước với những khách hàng khác.
Tối hôm ấy, sau khi đóng cửa hàng, tôi tự nấu cho mình một bát mì nóng.
Ăn xong, tôi ngồi bên cửa sổ, lặng lẽ ngắm những ánh đèn ngoài phố.
Bỗng nhiên, tôi cảm thấy cuộc sống như thế này cũng thật tốt.
Làm công việc mình yêu thích, tự kiếm tiền bằng chính đôi tay của mình.
Muốn nghỉ ngơi thì nghỉ ngơi, muốn ra ngoài thì ra ngoài.
Không cần phải canh giờ chờ ai tan làm trở về.
Cũng chẳng cần nhìn sắc mặt bất kỳ ai mà sống nữa.
08
Sau vụ mười bốn chiếc áo ghi lê, cuối cùng Lục Chí Thành cũng không còn tùy tiện lấy danh nghĩa của tôi để hứa hẹn với người khác.
Thế nhưng, những thói quen cũ đã hình thành suốt nhiều năm đâu dễ gì thay đổi.
Một hôm, nó nhắn tin cho tôi:
“Mẹ, thứ Ba với thứ Sáu mẹ đến đón Quả Quả giúp chúng con nhé.”
Tôi trả lời:
“Hai buổi chiều ấy mẹ không đón được.”
“Cuối tuần mẹ cũng không về giặt giũ, phơi phóng giúp các con nữa.”
“Vợ chồng con cứ tự sắp xếp cuộc sống của mình cho ổn thỏa đi.”
Một lúc lâu sau, nó mới nhắn lại:
“Mẹ không thể giúp chúng con một chút được sao?”
Lần này, tôi không trả lời nữa.