Phía sau vang lên tiếng sếp Triệu đập vỡ cốc.
Trở lại bàn làm việc.
Trương Vĩ thò đầu sang.
“Sao rồi? Bị chửi rồi chứ gì?”
Tôi mở máy tính.
“Không, chỉ bàn luận chút về cuộc đời thôi.”
Trương Vĩ trĩu môi.
“Ra vẻ.”
“Để xem cậu ra vẻ được đến khi nào.”
“Đắc tội sếp Triệu, để xem cậu có kết cục tốt đẹp gì.”
Tôi không thèm đoái hoài.
Tiếp tục gõ code.
Ba giờ chiều.
Nhóm công ty đột nhiên bùng nổ.
Sếp Triệu gửi một tin nhắn.
“Do thái độ làm việc của một số nhân viên tiêu cực, công ty quyết định hủy bỏ toàn bộ phụ cấp ăn tối và phụ cấp đi lại khi tăng ca của năm nay.”
Tôi nhìn tin nhắn.
Mỉm cười.
Đây là đang nhắm vào tôi sao?
Nhân tiện liên lụy luôn những người khác?
Quả nhiên.
Trong nhóm bắt đầu có người nhắn tin riêng cho tôi.
Tiểu Vương: “Anh Phương Chính, làm sao bây giờ? Em mỗi tháng đều dựa vào mấy khoản phụ cấp đó đấy.”
Một đồng nghiệp khác: “Cậu làm cái trò gì thế, hại mọi người đều mất phụ cấp rồi.”
Thậm chí có người tag thẳng tên tôi trong nhóm.
“Phương Chính, cậu muốn làm càn một mình thì đừng liên lụy mọi người được không?”
Tôi nhìn những dòng tin nhắn đó.
Ngón tay gõ vài chữ trên bàn phím.
Sau đó lại xóa đi.
Thôi bỏ đi.
Lười giải thích.
Sáu giờ, tan làm đúng giờ.
Bước ra khỏi công ty, điện thoại reo lên.
Là Lão Lý, bạn thời đại học.
“Phương Chính, nghe nói dạo này cậu đang đối đầu với công ty à?”
Tin tức truyền đi nhanh thật.
“Cũng coi là thế.”
Tôi cười khổ.
“Sao, cậu cũng đến để khuyên tôi à?”
“Khuyên cậu?”
Lão Lý bật cười.
“Tôi đến để like cho cậu đấy.”
“Ông đây từ lâu đã chướng mắt mấy gã sếp đen tối đó rồi.”
“Cậu làm thế, sướng!”
Trong lòng tôi thấy ấm áp hẳn lên.
“Chắc sắp mất việc rồi.”
“Mất thì mất.”
Lão Lý nói.
“Kỹ năng của cậu như thế, đi đâu mà chẳng tìm được việc?”
“Cứ phải ở đó chịu nhục à?”
“Hơn nữa, ông ta dám đuổi cậu thật thì cậu cứ đi kiện ra trọng tài.”
“Luật lao động bảo vệ người lao động, không phải viết ra để chưng đâu.”
Tôi cúp máy.
Đứng bên đường.
Màn đêm buông xuống, đèn nê-ông sáng lên.
Tôi đột nhiên cảm thấy.
Con đường này, đi đúng rồi.
—
Ngày thứ tư.
Tôi vẫn đến công ty đúng chín giờ.
Trên bàn làm việc xuất hiện thêm một tờ giấy nhớ.
“Đồ rác rưởi.”
Tôi xé nó xuống, vứt vào thùng rác.
Mở máy tính, xử lý công việc.
Buổi sáng trôi qua khá bình yên.
Đến buổi trưa.
Trong nhà ăn, tôi bưng khay cơm đi tìm chỗ.
Tất cả các bàn đều đã có người ngồi.
Nhưng tôi đi đến đâu, người ở bàn đó lại đột nhiên đứng dậy bỏ đi.
Cuối cùng tôi đành phải đứng ăn.
Trương Vĩ đi ngang qua, huých tôi một cái.
“Ngại quá nha, không nhìn thấy.”
Hắn ta cười vô cùng hèn hạ.
Tôi không nói gì.
Ăn xong cơm, quay về bàn.
Hai giờ chiều.
Quản lý Lý gửi email tới.
“Phương Chính, đây là bảng đánh giá hiệu suất tháng này của cậu, ký tên xác nhận đi.”
Tôi mở file đính kèm.
Điểm hiệu suất: D.
Lý do: Thái độ làm việc tiêu cực, không phục tùng sự sắp xếp.
Lương hiệu suất: 0.
Tôi trả lời email.
“Quản lý Lý, tôi có ý kiến về mức đánh giá này. Vui lòng cung cấp căn cứ đánh giá và tiêu chuẩn chấm điểm cụ thể.”
Năm phút sau, quản lý Lý phản hồi.
“Căn cứ chính là biểu hiện gần đây của cậu. Từ chối tăng ca, từ chối việc làm thêm, thái độ tồi tệ.”
Tôi tiếp tục gõ phím.
“Thứ nhất, từ chối tăng ca là vì công ty không trả tiền làm thêm giờ theo luật lao động. Thứ hai, từ chối việc làm thêm là vì không thuộc phạm vi chức trách của tôi. Thứ ba, xin hỏi câu nói nào, hành vi nào của tôi bị coi là ‘thái độ tồi tệ’?”
“Vui lòng giải thích cụ thể, nếu không tôi sẽ không ký.”
Quản lý Lý không trả lời lại nữa.
Nhưng mười phút sau, đích thân sếp Triệu đã đi tới.
Ông ta bước đến bàn làm việc của tôi.
“Phương Chính, đánh giá hiệu suất là quy định của công ty.”
“Cậu bắt buộc phải ký.”
Tôi ngẩng đầu.
“Sếp Triệu, đánh giá thì được, nhưng phải công bằng công chính.”
“Khối lượng và chất lượng công việc tháng này của tôi, ông có thể kiểm tra lịch sử hệ thống.”
“Dựa vào cái gì mà cho tôi điểm D?”
Sếp Triệu cười nhạt.
“Dựa vào việc cậu không phục tùng quản lý.”
“Công ty bảo cậu tăng ca, cậu không tăng.”
“Công ty nhờ cậu giúp, cậu không giúp.”
“Đây không phải vấn đề thái độ thì là gì?”
Tôi đứng dậy.
“Sếp Triệu, tôi yêu cầu trả tiền làm thêm khi tăng ca, đó là quyền lợi mà luật lao động ban cho.”
“Tôi yêu cầu thông báo bằng văn bản đối với công việc phát sinh, đó là để bảo vệ lợi ích đôi bên.”
“Tôi không phục tùng quản lý ở chỗ nào?”
“Tôi chỉ đang bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình theo pháp luật.”
Mặt sếp Triệu xanh mét.
“Cậu nói chuyện luật pháp với tôi à?”
“Được.”
Ông ta rút điện thoại ra.
“Bây giờ tôi thông báo cho cậu biết, từ ngày mai, cậu ra kho hàng báo danh.”
“Nếu không đi, sẽ xử lý như tự ý nghỉ việc.”
“Nghỉ việc không phép liên tục ba ngày, công ty có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động.”
Tôi mỉm cười.
“Sếp Triệu, ông đây là đang ép tôi đi?”
“Cậu hiểu thế nào thì tùy.”
Sếp Triệu quay người định đi.
Tôi gọi ông ta lại.
“Sếp Triệu, đợi đã.”
Ông ta quay đầu lại.
“Còn chuyện gì?”
Tôi mở máy tính.
“Bây giờ tôi sẽ gửi email cho Đội thanh tra lao động ngay lập tức.”
“Tố cáo công ty quỵt tiền tăng ca, điều chuyển nhân sự trái phép, cố tình trừ tiền hiệu suất vô cớ.”
“Nhân tiện đính kèm luôn hồ sơ tăng ca của cả ba năm nay.”
Ngón tay tôi gõ trên bàn phím.
“Ông xem, tôi chuẩn bị cũng đầy đủ lắm.”
“Hồ sơ chấm công, email công việc, ảnh chụp màn hình tin nhắn, đều ở đây cả.”
Sắc mặt sếp Triệu biến đổi.
“Cậu dám!”
Tôi bấm nút gửi.
“Tôi dám làm rồi đấy.”
Cả văn phòng im lặng như tờ.
Tất cả mọi người đều dừng tay lại, nhìn về phía chúng tôi.
Sếp Triệu chỉ tay vào tôi.
“Cậu, cậu cứ đợi đấy!”
Ông ta quay người, đóng sập cửa bỏ đi.
Tôi ngồi lại xuống ghế.
Tay đang run.
Nhưng trong lòng sướng vô cùng.
Tiểu Vương chạy tới.
“Anh Phương Chính, anh gửi thật rồi à?”
Tôi gật đầu.
“Gửi thật rồi.”
“Vãi chưởng.”
Tiểu Vương giơ ngón cái.
“Anh ác quá.”
Trương Vĩ đứng bên cạnh nói bóng nói gió.
“Gửi rồi thì đã sao?”
“Cứ đợi bị đuổi việc đi.”
“Đến lúc đó xem cậu khóc lóc thế nào.”
Tôi liếc hắn một cái.
“Trương Vĩ, chẳng phải cậu cũng hay tăng ca sao?”
“Theo luật lao động, công ty nợ cậu bao nhiêu tiền tăng ca, cậu đã tính thử chưa?”
Trương Vĩ sửng sốt.
“Tôi…”
“Nếu cậu muốn tính, tôi có thể dạy cậu.”
Tôi cười.
“Nói không chừng cậu còn lấy được nhiều hơn tôi đấy.”
Sắc mặt Trương Vĩ thay đổi liên tục.
Cuối cùng chẳng nói được câu nào, quay về chỗ ngồi.
Bốn giờ chiều.
Chủ quản nhân sự Trần tìm tôi.
“Phương Chính, qua đây một chút.”
Tôi theo cô ta vào phòng họp nhỏ.
Trên bàn đặt một tập tài liệu.
“Đây là thông báo chấm dứt hợp đồng lao động.”
Chủ quản Trần mặt không cảm xúc.
“Công ty quyết định chấm dứt quan hệ lao động với cậu.”
Tôi cầm tờ giấy lên.
Liếc nhìn qua.
Lý do chấm dứt: Vi phạm nghiêm trọng nội quy quy chế của công ty.
Tôi mỉm cười.
“Chủ quản Trần, tôi vi phạm nghiêm trọng ở chỗ nào?”
“Từ chối phục tùng sự sắp xếp công việc, gây rối loạn trật tự công ty.”
Chủ quản Trần đẩy gọng kính.
“Những điều này đều được ghi trong sổ tay nhân viên.”
Tôi lấy điện thoại ra.
“Chủ quản Trần, cô có chắc muốn làm thế này không?”
“Điều 48 Luật Hợp đồng lao động, người sử dụng lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật, người lao động có quyền yêu cầu tiếp tục thực hiện hợp đồng, hoặc yêu cầu trả tiền bồi thường.”
“Tiền bồi thường gấp đôi tiền bồi thường kinh tế.”
Tôi đặt điện thoại xuống.
“Tôi làm ở công ty ba năm, lương tháng mười hai ngàn.”
“Tính theo mức N+1, bồi thường kinh tế là bốn mươi tám ngàn.”
“Tiền bồi thường sẽ là chín mươi sáu ngàn.”
“Chủ quản Trần, cô có chắc công ty muốn trả số tiền này không?”
Sắc mặt chủ quản Trần biến đổi.
“Cậu…”
“Còn nữa, tôi đã khiếu nại lên Đội thanh tra lao động rồi.”
Tôi nói tiếp.
“Quỵt tiền tăng ca, điều chuyển trái phép, trừ tiền hiệu suất ác ý.”
“Ba khoản này cộng lại, công ty ít nhất phải đền cho tôi mười mấy vạn.”
“Chủ quản Trần, cô có muốn cân nhắc lại không?”
Phòng họp im ắng đến đáng sợ.
Chủ quản Trần nhìn tôi chằm chằm hồi lâu.
“Cậu đợi đấy.”
Cô ta cầm tập tài liệu bỏ đi.
Tôi ngồi trên ghế.
Tim đập thình thịch.
Nhưng sướng.
Thật con mẹ nó sướng.
Mười phút sau.
Sếp Triệu xông vào.
“Phương Chính!”
Ông ta đập bàn.
“Cậu rốt cuộc muốn làm gì?”
Tôi ngẩng đầu lên.
“Tôi muốn lấy lại những gì mình đáng được hưởng.”
“Đáng được hưởng?”
Sếp Triệu cười nhạt.
“Đáng được hưởng cái rắm!”
“Công ty nuôi cậu ba năm, cậu báo đáp như vậy sao?”
Tôi đứng lên.
“Nuôi tôi?”
“Sếp Triệu, khối lượng công việc mỗi tháng của tôi, trong lòng ông không rõ sao?”
“Dự án lớn năm ngoái đó, nếu không có tôi, có thể bàn giao đúng hạn không?”
“Dữ liệu Trương Vĩ làm hỏng, ai là người cuối tuần tăng ca sửa chữa?”
“Bản kế hoạch của quản lý Lý, ai là người giúp sửa đến tám lần?”
“Bây giờ ông lại nói với tôi là nuôi tôi?”
Tôi nhìn thẳng vào ông ta.
“Sếp Triệu, là tôi đã nuôi cái công ty này.”
Sếp Triệu tức không nói nên lời.
“Cậu, cậu…”
“Tôi sao?”
Tôi ngắt lời.
“Tôi chỉ muốn dựa vào luật lao động để lấy lại những gì tôi đáng có.”
“Như vậy có sai không?”
“Hay là, sếp Triệu cảm thấy luật lao động không cần phải tuân thủ?”
Mặt sếp Triệu đỏ lựng lên.
“Được, cậu tàn nhẫn lắm.”
Ông ta chỉ vào tôi.
“Vậy chúng ta gặp nhau ở tòa!”
“Được thôi.”
Tôi mỉm cười.
“Tôi chờ.”
Sếp Triệu đóng rầm cửa bỏ đi.
Tôi ngồi lại xuống ghế.
Lấy điện thoại ra.
Gửi cho Lão Lý một tin nhắn.
“Giới thiệu cho tôi một luật sư am hiểu luật lao động uy tín nhé.”
Lão Lý trả lời ngay lập tức.
“Đã chuẩn bị sẵn rồi, để tôi gửi liên lạc cho.”
Tôi nhìn màn hình điện thoại.
Chợt cảm thấy.
Trận chiến này, chỉ mới bắt đầu.
—
Ngày thứ năm.
Tôi đi làm bình thường.
Nhưng không khí trong công ty rõ ràng đã khác lạ.
Trên hành lang, mọi người thấy tôi đều đi đường vòng.
Cứ như tôi là ôn thần vậy.
Tôi không quan tâm.
Quẹt thẻ, mở máy tính, làm việc.
Mười giờ sáng.
Tiểu Vương lén lút tiến lại gần.
“Anh Phương Chính, tối qua em tính toán thử rồi.”
Cậu ta hạ giọng.
“Công ty nợ em tiền tăng ca, ít nhất cũng phải hai mươi ngàn.”
Tôi ngẩng lên.
“Chuẩn bị đòi à?”
Tiểu Vương do dự.
“Em…”
“Sợ gì chứ?”
Tôi cười.
“Luật lao động bảo vệ người lao động, không phải bảo vệ sếp.”
“Khoản nào cậu đáng được nhận thì phải lấy.”
Tiểu Vương cắn răng.
“Vậy em cũng gửi email khiếu nại nhé?”
“Được.”
Tôi gật đầu.
“Nhớ giữ lại bằng chứng.”
“Bảng chấm công, ảnh chụp màn hình tin nhắn, email công việc, giữ hết lại.”
Mắt Tiểu Vương sáng lên.
“Vâng!”
Cậu ta quay về chỗ ngồi, bắt đầu lục lại hồ sơ.
Mười một giờ.
Quản lý Lý đi tới.
“Phương Chính, thu dọn đồ đạc, ra kho hàng báo danh.”
Tôi nhìn ông ta.
“Quản lý Lý, tôi không đi.”
“Đây là quyết định của công ty.”
Quản lý Lý sa sầm mặt.
“Cậu không đi tức là vắng mặt không phép.”
“Vậy thì tôi vắng mặt không phép.”
Tôi tiếp tục gõ code.
“Dù sao tài liệu chuẩn bị cho trọng tài lao động tôi cũng làm xong hết rồi.”
“Công ty điều chuyển sai luật, tôi nắm phần lý.”
Quản lý Lý á khẩu.
“Cậu…”
“Quản lý Lý, ông cũng chỉ là người làm thuê thôi.”
Tôi ngẩng đầu.
“Cần gì phải làm khó tôi?”
“Sếp Triệu bảo ông đến gây áp lực, ông liền đến thật à?”
“Đến lúc xảy ra chuyện, người gánh tội là ông, chứ không phải ông ta.”
Sắc mặt quản lý Lý thay đổi.
Đứng một lúc rồi quay người bước đi.
Buổi trưa.
Trong nhà ăn vẫn không có ai muốn ngồi cùng tôi.
Tôi bưng khay cơm, tìm một góc.
Vừa ngồi xuống, Trương Vĩ bưng khay cơm đi tới.
“Phương Chính.”
Hắn ta ngồi đối diện.
“Tôi có chuyện muốn nói với cậu.”
Tôi ngước mắt nhìn hắn.
“Nói đi.”
Trương Vĩ xoa xoa tay.
“Cái đó, tiền tăng ca mà cậu nói…”
“Tôi cũng muốn tính thử xem.”
Tôi suýt thì bật cười.
“Cậu chẳng bảo tôi làm hại mọi người mất phụ cấp sao?”
Trương Vĩ đỏ mặt.
“Tôi, lúc đó tôi chỉ…”
“Được rồi.”
Tôi phẩy tay.
“Muốn tính thì tính, tôi dạy cậu.”
“Nhưng nói mất lòng trước được lòng sau, tính xong cậu phải tự đi mà đòi.”
“Đừng hòng mong tôi ra mặt thay cậu.”
Trương Vĩ gật đầu lia lịa.
“Được được được, tôi tự đi đòi.”
Ăn cơm xong.
Tôi quay về chỗ ngồi.
Phát hiện trên bàn có thêm một tờ giấy nhỏ.
“Đừng tưởng mày thắng, cứ chờ đấy.”
Tôi vo tròn lại, ném đi.
Hai giờ chiều.
Nhóm chat công ty bỗng nhiên bùng nổ.
Có người gửi tin nhắn ẩn danh.
“Vừa kiểm tra lại chấm công, công ty nợ tôi hơn ba mươi ngàn tiền tăng ca.”
“Tôi cũng thế, hai mươi ngàn.”
“Vãi chưởng, tôi bốn mươi ngàn.”
Nhóm chat lập tức sôi sục.
Mọi người bắt đầu tự tính tiền tăng ca của mình.
Càng tính càng kinh hãi.
“Cái công ty này coi chúng ta là lao động miễn phí đấy à.”
“Mẹ kiếp, sao trước đây không nhận ra nhỉ.”
“Phương Chính đỉnh thật, nếu không nhờ cậu ấy làm ầm lên, chúng ta vẫn ngu ngốc mà tăng ca đấy.”
Tôi nhìn tin nhắn trong nhóm.
Khóe môi nhếch lên.
Ba giờ.
Sếp Triệu gửi một tin nhắn vào nhóm.
“Những ai lan truyền thông tin sai lệch, kích động tâm lý nhân viên, công ty sẽ truy cứu trách nhiệm pháp lý.”
Nhóm chat lập tức im ắng.
Nhưng tin nhắn riêng thì bùng nổ.
Khá nhiều đồng nghiệp nhắn tin cho tôi.
“Phương Chính, bọn tôi cũng muốn đòi tiền tăng ca, làm sao đây?”
“Công ty có trả thù không?”
“Cùng đi kiện trọng tài, đông người sức mạnh lớn chứ?”
Tôi trả lời từng người một.
“Cứ giữ lại bằng chứng trước, khoản nào cần đòi thì không thiếu một xu.”
“Công ty dám trả thù thì tiếp tục kiện.”
“Luật lao động ở đó, không ai có thể thay đổi được.”
Bốn giờ.
Chủ quản nhân sự Trần gửi một tài liệu vào nhóm công ty.
“Thông báo về việc chuẩn hóa quản lý làm thêm giờ”.
Nội dung đại khái là:
Từ nay về sau tăng ca cần phải xin phép trước.
Được phê duyệt mới có thể tăng ca.
Tiền làm thêm giờ sẽ được chi trả theo quy định.
Tôi đọc xong, bật cười.
Đây là nhận thua rồi.
Nhưng muộn rồi.
Khoản nào cần đòi, sẽ không thiếu một xu.
Sáu giờ.
Tan làm đúng giờ.
Bước ra khỏi công ty.
Lão Lý gọi điện thoại tới.
“Nghe nói công ty cậu nổ tung rồi à?”
“Ừ.”
Tôi gật đầu.
“Cả công ty đang tính tiền tăng ca.”
“Hahaha!”
Lão Lý cười lớn.
“Cậu làm ầm lần này, đúng là chọc vào tổ ong vò vẽ rồi.”
“Sếp Triệu chắc tức đến mất ngủ mất.”
Tôi cũng cười.
“Đáng đời.”
“Đúng rồi, luật sư bên kia liên lạc chưa?”
“Liên lạc rồi, ngày mai gặp mặt.”
Tôi nói.
“Tài liệu tôi đều chuẩn bị xong xuôi hết rồi.”
“Chỉ chờ ra tòa thôi.”
“Cố lên.”
Lão Lý nói.
“Trận chiến này, cậu nhất định phải thắng.”
“Không chỉ vì bản thân cậu, mà còn vì hàng ngàn hàng vạn người làm thuê.”
Tôi cúp máy.
Đứng bên đường.
Gió đêm thổi qua.
Hơi lạnh.
Nhưng trong lòng, lại nóng rực lên.
—
Ngày thứ sáu, thứ Bảy.
Tôi hẹn gặp luật sư.
Luật sư họ Vương, hơn ba mươi tuổi, đeo kính, trông rất chuyên nghiệp.
“Anh Phương, tài liệu của anh tôi xem rồi.”
Luật sư Vương lật qua các tập hồ sơ.
“Chứng cứ rất đầy đủ.”
“Những điểm vi phạm của công ty rất nhiều.”
Anh bẻ ngón tay đếm.
“Thứ nhất, quỵt tiền tăng ca. Bảng chấm công ba năm này của anh, ít nhất họ đang nợ anh tám mươi ngàn.”
“Thứ hai, cố ý trừ tiền hiệu suất một cách ác ý. Chuyện chai nước kia, rõ ràng là hành vi gây khó dễ.”