(Tiếp theo phần 1)

Tôi nhìn chằm chằm vào chữ ký ở cuối hợp đồng cho tới khi dòng mực nhòe đi trước mắt. Cái móc cong dưới chữ T của chữ “Trần”, nét hất lên ở đuôi chữ m của chữ “Tám”. Tôi biết nét bút này. Biết rõ như biết mặt mình trong gương.

Năm tôi học lớp ba, anh Quân học lớp bảy. Anh là đứa viết chữ đẹp nhất trường, thầy cô khen suốt, nên anh tự chế cho mình một kiểu chữ ký có cái móc cong rất điệu. Anh ký lên tất cả vở của tôi, kèm dòng chữ: “Tặng em gái, từ ông anh tài giỏi”. Mấy cuốn vở đó tôi giữ tới tận khi lên cấp ba.

Giờ cái móc cong ấy nằm ngay dưới tên ba tôi. Một người mù chữ như ông thì ký làm sao nổi.

“Con nhận ra rồi phải không?”

Giọng ba vang lên trong bóng tối, khàn đặc. Tôi giật mình quay lại. Ba nằm nghiêng trên tấm ván, mắt mở trao tráo. Ông chưa hề ngủ.

“Ba… đây là chữ ký của anh Quân.”

Ba không đáp. Hồi lâu, ông chống tay ngồi dậy, thở nặng như vừa leo hết một con dốc dài.

“Ba biết từ hôm đầu. Ba không biết chữ, nhưng con ba đẻ ra, nhìn cái tay nó run run cầm bút là ba biết.”

“Biết mà ba vẫn im lặng? Ba để người ta bắt ba gánh phân, bắt ba quỳ xin hai triệu?”

“Nói ra thì nó đi tù. Nó là con ba.”

Mẹ tôi ngồi co ro ở góc chòi, nước mắt chảy mà không phát ra tiếng. Đến giờ tôi mới hiểu vì sao ba thà quỳ giữa sân chứ không chịu lôi cuốn sổ trong áo ra. Ông sợ Diễm giật mất. Mà cũng có thể ông sợ cả thứ nằm trong đó.

Sau khi từ phòng khám về, ba đã lén đưa cuốn sổ cho mẹ giấu chung với bản hợp đồng. Tôi mở nó ra.

Đó không phải sổ của ba. Bìa kẻ caro, nét chữ tròn xoe nắn nót của một đứa trẻ lớp ba. Trang đầu ghi: “Sổ của ông nội và Bin”.

“Ba nhờ thằng Bin ghi mấy bữa uống thuốc cho khỏi quên,” ba nói nhỏ. “Sau nó thấy gì nghe gì cũng ghi vào. Nó bé mà nó hiểu hết. Đêm nào cũng lén mang cơm ra cho ông bà.”

Cổ họng tôi nghẹn lại. Tôi lật từng trang, soi đèn pin.

Ngày 3 tháng 6: Chú Phát tới nhà. Chú đưa tờ giấy cho ông nội, bảo ông ấn ngón tay vào. Ông hỏi giấy gì, chú nói giấy hỏi thăm sức khỏe người già. Ba Bin đứng bên cạnh không nói gì.

Ngày 3 tháng 6, buổi tối: Ba mẹ Bin cãi nhau trong bếp. Mẹ bảo ba cứ ký đi, không ký thì bọn kia ra cổng trường đón con. Ba khóc.

Ngày 20 tháng 6: Mẹ nói điện thoại với chú Phát. Mẹ nói tiền về rồi, anh lo giấy tờ đất, em lo thằng Quân. Chú Phát nói ông già mù chữ thì dễ hơn mình nghĩ.

Ngày 12 tháng 7: Mẹ bảo ông bà nội dọn ra chòi. Mẹ nói để nhà trống thì người ta tới xem mới tiện.

Ngày 30 tháng 7: Mẹ có cái điện thoại nhỏ màu đen, mẹ để trong túi áo khoác xanh. Mẹ dặn Bin đừng nói với ba. Mỗi lần có tin nhắn mẹ đều chạy ra sau nhà.

Tôi đọc tới đâu tay lạnh tới đó. “Em lo thằng Quân.” Câu đó cứ lởn vởn trong đầu tôi. Nếu Diễm là người bị chủ nợ ép tới đường cùng, sao lại nhắc về anh Quân bằng giọng của người đang giăng bẫy?

Tôi chưa dám kết luận. Một cuốn sổ của đứa bé tám tuổi không đủ để buộc tội ai. Tôi cần nhiều hơn thế.

Tôi chụp lại từng trang sổ, từng dòng hợp đồng, gửi hết cho chồng tôi kèm một tin nhắn: “Tìm giúp em một luật sư, gấp.” Anh trả lời đúng hai chữ: “Đang tìm.”

Gà gáy lần thứ ba, trời còn tối mờ. Tôi thấy bóng Quân đứng bên chuồng gà, châm điếu thuốc, tay run tới mức bật lửa mấy lần không ăn. Tôi bước tới, đặt bản sao hợp đồng lên nắp thùng cám.

“Anh Quân.”

Anh giật bắn, điếu thuốc rơi xuống đất. “Chị… chưa ngủ à?”

“Chữ ký này, anh giải thích đi. Cái móc ở chữ T, em nhìn là biết.”

Anh nhìn tờ giấy rất lâu. Rồi cả người anh như bị rút hết xương, ngồi sụp xuống cái thùng nhựa lật úp.

“Anh không còn đường nào, Hà ơi.”

Giọng anh vỡ ra từng mảng. Hồi đầu năm, Diễm chơi hụi rồi góp vốn vào một cái app đầu tư gì đó, sập sạch, mất hơn một tỷ hai. Sau đó bắt đầu có người nhắn tin đòi nợ, hai lần gọi điện. Diễm kể có lần mấy gã mặc đồ đen đứng ngoài cổng trường thằng Bin.

“Nó nhắn: con anh học lớp 3B phải không? Anh sợ… anh sợ tụi nó đ:ánh thằng Bin. Diễm nói nhà mình chỉ có mảnh đất đó, vay tạm bằng tên ba, trả xong chủ nợ rồi trả dần hai năm là xong.”

“Anh lấy tên ba đi vay hai tỷ tám để trả món nợ hơn một tỷ hai?”

“Diễm nói còn lãi, còn phí, còn tiền sửa nhà…” Anh khựng lại. “Tiền ngân hàng giải ngân, anh có thấy đồng nào đâu. Diễm nói chuyển thẳng cho người ta. Thằng Phát em họ nó làm tín dụng ở ngân hàng, nó lo hết.”

“Còn ba mẹ ra chòi?”

Quân cúi gằm mặt.

“Diễm bảo ba mẹ ở trong nhà, người ngân hàng xuống thẩm định thấy hai ông bà ốm yếu thì sinh nghi. Lại nói mỗi tháng lãi bốn chục triệu, phải thắt lưng buộc bụng. Anh chạy xe đường dài, mười ngày mới về một lần. Hôm qua anh mới về tới nhà thì mọi chuyện đã thành ra vậy rồi. Anh hèn, chị ạ. Có lúc anh chỉ muốn ch:ết cho xong.”

Tôi nhìn người anh từng đứng chắn trước mặt tôi mỗi khi bị bắt nạt, giờ ngồi thu lu bên chuồng gà. Tôi không biết anh là kẻ ph:ản bội hay là nạn nhân. Có lẽ cả hai.

“Cho em xem tin nhắn đòi nợ.”

Anh đưa điện thoại. Một dãy số lạ đuôi 0369. Tin nhắn cuối gọn lỏn: “Hạn cuối tuần này. Con anh học 3B, đúng không?” Tôi chép số đó vào máy mình, rồi nhớ tới dòng chữ nắn nót của Bin: cái điện thoại nhỏ màu đen trong túi áo khoác xanh.

“Anh có tận mắt thấy chủ nợ nào chưa? Một tờ giấy vay, một cái tên?”

“Anh… Diễm kể lại. Anh chỉ thấy tin nhắn.”

“Vậy là suốt mấy tháng, anh chỉ biết mọi thứ qua lời của Diễm.”

Quân ngẩng lên, mặt tái đi từng chút một. “Ý chị là sao?”

“Sáng nay anh làm đúng theo lời em. Rồi anh muốn tin ai thì tin.”

Tám giờ sáng, Diễm chở thằng Bin đi học về. Cô vẫn mặc chiếc áo khoác chống nắng màu xanh. Tôi đã ngồi sẵn ở bộ bàn ghế giữa sân, ba mẹ ngồi hai bên, Quân đứng sau lưng tôi, mặt xám ngoét. Bà Sáu hàng xóm, người thuê ba gánh phân, nghe động ghé qua rào.

“Cô về nhà người ta bày trò gì nữa đấy?” Diễm vắt cái áo khoác lên lưng ghế rồi ngồi phịch xuống.

Tôi đẩy bản hợp đồng qua. “Chị đọc đi.”

Diễm liếc nhanh. Chỉ nửa giây mặt cô cứng lại, rồi lại nhếch mép. “Thì sao? Ba cô vay thì ba cô trả. Giấy trắng mực đen, có cả chữ ký.”

“Ba tôi mù chữ. Ba tôi chỉ điểm chỉ vào một tờ giấy hỏi thăm sức khỏe người già do người ngân hàng mang tới.”

“Cô nói gì tôi không hiểu. Phát nó chỉ làm đúng quy trình thôi!”

Sân im phăng phắc. Tôi nhìn thẳng vào mắt cô.

“Tôi chỉ nói có người ngân hàng lên nhà. Sao chị biết đó là Phát? Sao chị biết nó làm đúng quy trình?”

Diễm mở miệng, rồi ngậm lại.

“Tôi… nghe anh Quân kể.”

“Anh chưa từng kể chuyện Phát lên nhà,” Quân nói. Giọng anh khàn, nhưng lần đầu tiên từ lúc tôi về, anh nhìn thẳng vào vợ. “Bao nhiêu tháng nay, em chưa từng nói với anh chuyện đó.”

Tôi quay ra sau.

“Anh Quân, gọi đi.”

Tay anh run bần bật, bấm từng số trên màn hình. Anh bật loa ngoài. Tiếng tút kéo dài giữa cái sân im lặng. Rồi từ chiếc áo khoác xanh vắt trên lưng ghế vang lên một bản nhạc chuông rẻ tiền, rè rè, chói tai.

Mẹ tôi đưa tay che miệng. Bà Sáu ngoài rào há hốc. Diễm bật dậy chộp lấy cái áo, nhưng Quân đã nắm chặt cổ tay cô.

“Buông ra!”

“Em nhắn tin dọa anh? Dọa cả con trai anh?”

Diễm giằng ra không được. Cô đứng đó, ngực phập phồng, rồi đột nhiên bật cười, tiếng cười the thé.

“Ừ, tôi đấy thì sao? Không dọa thì anh có dám ký không? Cả đời anh chạy xe cũng không kiếm nổi cái nhà cho thằng Bin! Tôi làm hết là vì cái nhà này!”

Cô quay sang tôi, mắt sáng lên một thứ ánh sáng lạnh.

“Nhưng cô nhớ cho rõ, người cầm bút ký là Quân. Giả mạo chữ ký là tội hình sự. Tôi chưa ký một nét nào. Cô báo công an thì người vào tù đầu tiên là chồng tôi. Là anh trai ruột của cô.”

Quân buông tay cô ra. Anh quay người, khuỵu xuống trước mặt ba tôi, trán chạm xuống nền đất.

“Ba… con xin lỗi ba. Con xin lỗi…”

Ba tôi ngồi bất động rất lâu. Bàn tay nứt nẻ của ông nắm chặt thành ghế, nổi gân xanh.

“Đứng dậy,” ông nói. “Đàn ông con trai, quỳ cái gì. Ba quỳ xin hai triệu mà con đứng nhìn, ba không bắt con quỳ lại.”

Rồi ông quay sang tôi, giọng nhẹ mà dứt khoát hơn tôi tưởng.

“Hà, con cứ làm cho đúng việc phải làm. Ba không giữ thằng Quân bằng cách để cả nhà này mất hết.”

“Em đi cùng chị,” Quân nói, vẫn quỳ đó, nước mắt chảy ròng ròng. “Em khai hết. Em ngồi tù cũng được.”

Mẹ tôi lần đầu lên tiếng, giọng run nhưng rõ từng chữ. “Diễm. Tôi coi cô như con ruột. Tôi không ngờ.”

Diễm không đáp. Cô nhìn từng người một, như tính xem còn ai đứng về phía mình. Không còn ai. Cô chộp cái áo khoác, vào nhà, một lát sau kéo ra một chiếc vali.

“Được. Các người cứ báo đi, xem ai thắng. Tối mai tôi về đón con. Đừng ai dại dột giữ con tôi lại.”

Tiếng bánh vali lăn trên nền gạch xa dần. Tôi nghe tiếng xe taxi nổ máy ngoài đầu ngõ, rồi mọi thứ chìm xuống.

Chiều hôm đó, tôi chở ba, Quân và mẹ lên chi nhánh ngân hàng trên huyện. Luật sư bạn của chồng tôi gọi điện dặn qua máy: phải nộp ngay đơn trình báo giả mạo chữ ký, yêu cầu tạm dừng mọi giao dịch với tài sản đảm bảo và giám định lại hồ sơ.

Cô nhân viên ở quầy đón nhận đơn, đóng dấu, mặt tái dần khi đọc nội dung.

“Chuyên viên phụ trách hồ sơ này là anh Phát, nhưng anh ấy xin nghỉ phép từ hôm qua,” cô nói nhỏ. “Đơn của chị em sẽ chuyển lên phòng kiểm soát. Quy trình xác minh mất khoảng một tuần làm việc.”

“Một tuần?” tôi hỏi lại.

“Dạ, bình thường là vậy ạ.”

Bước ra khỏi cổng ngân hàng, tôi có cảm giác mình đang chạy nước rút mà đối thủ đã đi trước tôi một bước từ lâu.

Tối đó, tôi và Quân khiêng chiếc giường gỗ từ nhà kho cạnh chuồng gà về lại căn phòng cũ của ba mẹ. Mẹ trải lại tấm chăn hoa đã phai màu, vuốt đi vuốt lại, vừa vuốt vừa khóc. Ba nằm xuống chiếc giường thật sự đầu tiên sau ba tháng, thở ra một hơi dài. Chưa tới mười phút ông đã ngủ.

Quân đón thằng Bin về từ trường. Thằng bé im lặng suốt bữa cơm, mắt cứ liếc về phía mẹ tôi, liếc về phía tôi, rồi cúi xuống bát. Ăn xong, nó nép vào bên cạnh tôi ở thềm hiên, kéo kéo vạt áo.

“Cô ơi, cô đọc sổ của con rồi hả?”

“Cô đọc rồi. Con viết rất giỏi, Bin ạ. Con làm ông bà nội đỡ khổ lắm.”

Nó cắn môi, nhìn quanh xem có ai nghe không. Rồi nó ghé sát tai tôi, thì thầm.

“Cô, con còn một chuyện chưa kịp ghi vào sổ.”

“Chuyện gì vậy con?”

“Hôm kia mẹ nói điện thoại với chú Phát. Mẹ bảo sáng mai, tám giờ, người mua đất đã đưa cọc rồi, ký xong ở phòng công chứng là xong. Chú Phát hỏi ông nội già yếu có đi nổi không. Mẹ bảo không cần ông nội đi đâu, chú tìm ông nội khác.”

Nó ngước đôi mắt tròn xoe lên nhìn tôi.

“Con không hiểu. Ông nội khác là ông nào hả cô?”

Tôi nhìn qua cánh cửa phòng, ba tôi đang ngủ say, hơi thở nặng nhọc phập phồng dưới tấm chăn cũ. Sáng mai lúc tám giờ, ở một phòng công chứng nào đó, sẽ có một người đàn ông xa lạ mang tên ba tôi, điểm chỉ bán đi mảnh đất cuối cùng của ông. Và tôi chỉ còn đúng một đêm.

Tôi không gọi ba dậy. Tôi kéo Bin ra góc hiên, ngồi xuống ngang tầm mắt thằng bé.

“Bin, con nhớ chính xác mẹ nói sáng mai tám giờ, đúng không?”

“Dạ. Mẹ nói ký xong là xong. Chú Phát bảo xong rồi chú dẫn mẹ đi ăn mừng.”

“Phòng công chứng nào hả con? Con có nghe mẹ nói gần chỗ nào không?”

Bin nhăn mặt, hai chân mày bé xíu chụm lại.

“Mẹ nói chỗ có hai con sư tử đá trước cửa, đối diện bưu điện huyện. Hồi trước ba chở con đi ngang, con đòi leo lên con sư tử, ba không cho.”

Tôi xoa đầu thằng bé, cổ họng nóng ran. Trong cái nhà này, người nhớ chi tiết nhất lại là đứa nhỏ nhất. Tôi dỗ nó vào ngủ, rồi bấm số luật sư Khải, bạn đại học của chồng tôi, người mà anh vừa tìm được từ chiều.

Ông nghe tôi kể một mạch, không ngắt lời. Khi tôi dừng, đầu dây bên kia im vài giây.

“Chị Hà, đơn chiều nay chỉ có tác dụng với ngân hàng. Văn phòng công chứng chưa chắc nhận được thông tin trước tám giờ sáng. Mà nếu chỉ chặn giao dịch, bọn họ sẽ đổi chỗ, đổi người, vài tuần sau làm lại.”

“Vậy em phải làm sao, anh?”

“Tôi đoán kịch bản của họ thế này. Bán đất cho người mua, lấy tiền người mua tất toán khoản vay. Hồ sơ sạch bóng, ngân hàng không mất đồng nào nên không ai kêu. Còn 2,8 tỷ đã giải ngân lúc đầu thì nằm yên trong túi người rút ra. Muốn dứt điểm, phải để công an có mặt đúng lúc người giả ký tên. Và cần người trong nhà đi trình báo ngay đêm nay, mang theo toàn bộ bằng chứng.”

Ông ngừng một nhịp.

“Người trực tiếp ký là anh trai chị. Anh ấy tự đến trình diện trước khi bị phát hiện, hay bị bắt sau, hai trường hợp khác nhau một trời một vực.”

Tôi cúp máy, nhìn sang Quân đang ngồi bệt dưới chân cột hiên, hai tay ôm đầu. Tôi kể lại gần như nguyên văn. Anh ngẩng lên, mắt đỏ ngầu, không do dự một giây.

“Đi bây giờ. Anh làm sai thì anh chịu. Anh không để ba mất thêm một đêm nào nữa.”

Mẹ ở lại với Bin. Bà nắm tay tôi, bàn tay ráp như giấy nhám, không nói gì, chỉ gật đầu. Ra tới cổng, tôi nghe tiếng ba ho trong phòng, rồi giọng ông gọi vọng ra:

“Hà! Sáng mai ba đi.”

“Ba cứ nghỉ đi, ba mới uống thuốc…”

“Họ lấy tên ba. Ba phải có mặt.”

Tôi không cãi nổi.

Gần mười một giờ đêm, đại úy Tín ngồi nghe Quân khai trong căn phòng nhỏ của công an huyện. Anh kể từng chi tiết: lần đầu Diễm đưa giấy, cái đêm anh ngồi tập đi tập lại nét chữ ký anh quen từ thuở nhỏ, những tin nhắn đe dọa, cái điện thoại đen. Giọng anh đều đều như người đang đọc bản án của chính mình. Tôi đặt cuốn sổ caro của Bin lên bàn, kèm bản chụp hợp đồng và số máy đuôi 0369.

Đại úy Tín lật từng trang sổ, im lặng rất lâu. Rồi anh gập cuốn sổ lại, nhẹ nhàng như sợ làm nó đau.

“Cháu bé viết cái này còn rõ hơn nhiều bản tường trình,” anh nói. “Nhưng tôi nói thẳng. Sổ của một đứa trẻ, tin nhắn và lời tự thú đủ để lập hồ sơ. Chưa đủ để giữ người nếu họ kịp bỏ đi. Muốn chắc, phải bắt tận tay lúc họ ký.”

Tôi kể về hai con sư tử đá. Đại úy Tín gật, nhấc máy gọi ngay cho giám đốc văn phòng công chứng đối diện bưu điện. Cuộc gọi ngắn gọn. Cuối cùng anh nói:

“Cứ nhận hồ sơ như bình thường. Không ai được báo cho người phụ trách ký kết biết. Sáng mai bảy giờ chúng tôi có mặt.”

Gần một giờ sáng, chồng tôi và luật sư Khải lái xe tới. Chồng tôi không nói gì, chỉ ôm tôi một cái rất chặt giữa phòng đầy người. Lúc đó tôi mới nhận ra từ chiều tới giờ mình chưa khóc lần nào.

Sáu giờ rưỡi sáng, chồng tôi đưa ba tới. Ba mặc cái áo sơ mi duy nhất còn lành, cài kín cúc tận cổ, tóc chải gọn như đi ăn cưới. Ông bước vào phòng chờ, nhìn thấy Quân ngồi ở góc ghế, vai rũ xuống. Quân đứng bật dậy, môi run, chưa kịp mở miệng. Ba đi tới, đặt bàn tay nứt nẻ lên vai anh, đúng một cái, rồi quay đi. Ông không nói gì. Quân cúi mặt, vai anh rung lên.

Bảy giờ mười lăm, tôi, ba và luật sư Khải ngồi ở dãy ghế chờ trong sảnh văn phòng công chứng, giả làm khách đang đợi tới lượt. Hai con sư tử đá trước cửa sơn đã bong, mặt nghiêm nghị nhìn ra con đường chạy ngang bưu điện. Đại úy Tín mặc sơ mi thường, kẹp tập hồ sơ như người đi làm giấy tờ nhà, ngồi cách chúng tôi hai ghế. Quân ngồi trong xe bên kia đường cùng một nữ cán bộ.

Ba ngồi thẳng lưng, hai tay đặt trên đầu gối. Tôi hỏi nhỏ:

“Ba có mệt không?”

“Ba ổn. Ba chỉ lo cho thằng Quân.”

Tám giờ kém năm, một chiếc taxi trắng trờ tới. Diễm bước xuống, đeo kính đen, vẫn chiếc áo khoác chống nắng màu xanh, tay phải thọc sâu trong túi. Tôi biết cái điện thoại đen nằm trong đó. Đi cạnh cô là một ông già gầy gò, đội nón lá, chống gậy, bước đi cà nhắc diễn rất khéo. Phía sau, một chiếc ô tô đỗ lại, một cặp vợ chồng chừng năm mươi tuổi bước ra, người đàn ông xách cặp da. Tôi lia mắt khắp con đường. Không thấy Phát.

Nhân viên văn phòng đưa cả nhóm vào phòng ký kết có vách kính. Tôi nhìn được từng cử động bên trong. Cô nhân viên đọc dòng đầu hợp đồng, rồi hỏi:

“Ông Trần Văn Tám, ông xác nhận tự nguyện chuyển nhượng thửa đất này cho ông bà đây với giá bốn tỷ rưỡi?”

“Dạ… tự nguyện.” Giọng ông già khàn khàn, hơi run.

“Ông có đọc được nội dung hợp đồng không?”

“Ông cụ không biết chữ, tôi là con dâu, tôi đã đọc cho ông nghe rồi,” Diễm đỡ lời, giọng trơn tru như đã tập nhiều lần.

“Vậy ông điểm chỉ vào đây.”

Ông già giơ ngón cái lên, lơ lửng trên hộp mực đỏ. Tim tôi đập mạnh tới mức đau. Đại úy Tín đứng dậy, bước tới cửa phòng ký kết, mở cửa, giọng không lớn nhưng cả phòng nghe rõ:

“Công an huyện. Dừng lại.”

Ngón tay ông già khựng giữa không trung. Diễm quay phắt lại. Và ngay sau lưng đại úy Tín, ba tôi chống tay đứng dậy khỏi ghế, bước vào ngưỡng cửa, từng bước chậm mà vững.

“Khoan. Tôi mới là Trần Văn Tám.”

Căn phòng im như tờ. Ông già đội nón lá buông cây gậy, rơi xuống sàn một tiếng khô khốc. Diễm bất động, hai tay buông thõng, môi mấp máy mà không thành tiếng. Phải mất mấy giây cô mới nói được, giọng đã mất hết vẻ trơn tru:

“Ba… sao ba lại ở đây? Ông này… là bác họ bên nhà tôi, ba bệnh nên nhờ bác…”

“Chị cho biết quan hệ giữa vị này và ông Trần Văn Tám?” đại úy Tín hỏi.

Ông già run như cầy sấy, nón lá rớt xuống, để lộ cái đầu hói lấm tấm mồ hôi.

“Tôi… tôi chỉ được thuê. Cậu Phát bảo ra đây ấn tay vào một tờ giấy, xong cho ba trăm ngàn. Tôi không biết gì hết, thật đó!”

Ông chủ trang trại, người mua đất, lúc này mới tái mặt, nắm chặt tay vợ.

“Tôi đã chuyển tám trăm triệu tiền cọc cho anh Phát hôm kia. Anh ấy nói tài khoản của gia đình ông Tám.”

“Số tài khoản nhận đó là của ai?” đại úy Tín hỏi.

Người mua mở điện thoại. Đại úy Tín đọc to dãy số, nhìn Diễm.

“Tài khoản này đứng tên Nguyễn Văn Phát. Còn khoản 2,8 tỷ ngân hàng giải ngân tháng sáu cũng chuyển về một công ty mà anh Phát đứng sau. Chị Diễm, chị đã nhận được đồng nào trong số đó chưa?”

“Không thể nào!” Diễm thò tay vào túi áo khoác, rút ra cái điện thoại nhỏ màu đen, ngón tay run bấm số. “Phát nói tiền cọc vào tài khoản của tôi. Nó hứa chia sáu bốn, tôi sáu nó bốn…”

Điện thoại kêu một tiếng, rồi giọng tổng đài vang lên trong căn phòng im lặng: Thuê bao quý khách vừa gọi hiện không liên lạc được. Diễm gọi lần hai, lần ba. Vẫn giọng nói đó, đều đều, vô cảm. Tay cô buông xuống, chiếc điện thoại tuột khỏi lòng bàn tay, rơi xuống nền gạch.

Cô ngồi sụp xuống chiếc ghế gần nhất, và lần đầu tiên tôi thấy Diễm không còn cái mặt cứng đờ lạnh lùng nữa. Cô nhìn xuống sàn, nói như nói với chính mình:

“Cái app đó là nó giới thiệu. Tôi bỏ vào hơn một tỷ hai, tiền hụi, tiền để dành, tiền vay bạn. Mất sạch. Nó bảo nó có cách gỡ lại gấp đôi, chỉ cần một mảnh đất làm vốn. Nó bảo đừng nói với Quân, Quân hiền, Quân sợ.”

“Còn chủ nợ ngoài cổng trường thằng Bin?” tôi hỏi.

“Người của Phát thuê. Tin nhắn tôi gửi theo lời nó đọc.”

Tôi nghe cổ họng mình khô khốc, hít một hơi rồi nói, giọng thấp mà dứt khoát:

“Chị biết chị gửi tin nhắn dọa cả con ruột của chị. Chị biết ba tôi mù chữ. Chị bắt ông ấn tay vào tờ giấy ông tưởng là giấy hỏi thăm sức khỏe. Chị đẩy ông ra cái chòi tôn, bắt ông gánh phân. Rồi ông xin hai triệu mua thuốc, chị còn hất cả ca nước bẩn vào chân ông.”

“Hai ông bà ở trong nhà, người mua tới xem đất, ông bà chạy ra hỏi han lung tung thì hỏng chuyện hết!” Diễm ngẩng lên, gần như quát, nước mắt chảy mà giọng vẫn gắt. “Tôi lấy chồng gần chín năm, hai ông bà chưa lần nào nhìn tôi như con. Trong mắt hai người, chỉ có thằng Quân là con! Tôi phải làm gì thì làm, để thằng Bin không phải sống như tôi hồi nhỏ!”

“Thằng Bin không cần chị làm vậy,” tôi nói. “Nó chỉ cần một người mẹ biết nó đang ngồi viết sổ mỗi đêm.”

Diễm ngẩn người. Môi cô run rẩy, nhưng cô không nói được lời nào nữa.

Đại úy Tín ra hiệu cho hai cán bộ bước vào. Tiếng còng khóa lách cách. Ông già đội nón lá được lập biên bản riêng, vừa khóc vừa lắp bắp rằng mình chỉ muốn kiếm ba trăm ngàn. Cặp vợ chồng mua đất ngồi bệt xuống ghế, người đàn ông ôm đầu: “Tôi suýt mất cả cơ nghiệp…”

Khi Diễm được dẫn ra sảnh, cô khựng lại. Quân đang đứng ở cửa văn phòng, cạnh nữ cán bộ đã đưa anh vào, mặt không còn một giọt máu.

“Anh tố cáo tôi?” cô hỏi, giọng khản đặc.

“Anh tự thú,” Quân nói. Anh đứng thẳng lên, lần đầu tôi thấy anh đứng thẳng như vậy từ lúc về quê. “Từ giờ cái tên anh ký, anh chịu. Còn cái tên em ký, em chịu.”

“Thằng Bin… Tôi nói tối nay tôi về đón con…”

“Bin ở với anh. Ông bà nội nó vẫn ở nhà. Em lo thân em trước đi.”

Diễm quay sang ba. Ông nhìn cô rất lâu, tôi tưởng ông sẽ nói điều gì nặng nề. Nhưng ông chỉ nhẹ giọng:

“Tôi không nguyền rủa cô. Nhưng cô tự đi mà trả.”

Cô cúi gằm mặt, để hai cán bộ dẫn ra xe. Chiếc áo khoác xanh khuất dần sau cánh cửa kính. Hai con sư tử đá vẫn đứng đó, nghiêm nghị nhìn theo.

Ba ngày sau, Phát bị bắt tại một thị trấn gần biên giới phía Bắc, trong cốp xe còn hơn tám trăm triệu tiền mặt chưa kịp chuyển đi. Phần lớn khoản 2,8 tỷ đã bị rút qua nhiều tài khoản trung gian, cơ quan điều tra phong tỏa được hơn một nửa. Ngân hàng đình chỉ ngay các cán bộ liên quan. Sau khi giám định chữ ký, hợp đồng thế chấp bị tuyên vô hiệu. Thửa đất một nghìn mét vuông trở về đúng tên Trần Văn Tám, nguyên vẹn như chưa từng bị ai đụng tới.

Diễm bị khởi tố vì đồng phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Mấy tháng sau, tòa tuyên cô mười năm tù. Quân được xem xét vì tự thú, vì bị uy hiếp bằng chính con mình, vì đã nộp lại những gì có thể nộp và hợp tác điều tra đến cùng. Anh nhận án treo. Anh nộp đơn ly hôn, tòa giao Bin cho anh nuôi.

Hôm tòa tuyên án, Quân đứng ngoài hành lang rất lâu, tay xoắn chặt vạt áo. Tôi định lại gần thì ba đã chống gậy đến trước anh.

“Ba không giận con,” ba nói. “Nhưng con phải làm sao cho thằng Bin lớn lên còn thấy cha nó đứng thẳng được.”

Quân gật đầu, nước mắt chảy dài, không nói được một chữ.

Một tuần sau, tôi chở ba lên thành phố khám huyết áp và cột sống ở bệnh viện lớn. Bác sĩ chỉnh lại thuốc, dặn ba không được gánh vác nữa, mỗi ngày đi bộ nhẹ và ăn nhạt. Ba nghe, không cãi, còn hỏi tôi một câu rất lạ:

“Hà, con thấy ba còn sống được mấy năm?”

“Ba sống lâu để coi thằng Bin thi đại học.”

Ông cười, nụ cười đầu tiên tôi thấy từ ngày về quê.

Tháng sau, Quân đi chạy xe đường dài trở lại, nhưng lần này anh đặt lịch chỉ đi ba ngày rồi về, không còn kéo dài mười ngày như trước. Lương tháng đầu tiên, anh gom đủ một phong bì nhỏ, bước vào gian nhà ngói ba gian vẫn thơm mùi nhang sau Tết, đặt xuống trước mặt ba.

“Tiền thuốc của ba. Hai triệu.”

Căn nhà im bặt. Mẹ đứng ở cửa bếp, tay nắm chặt vạt áo. Ba nhìn phong bì rất lâu. Ông không khóc, cũng không nói lời nào nặng nề. Ông đưa tay, cầm lấy.

“Lần này ba nhận.”

Hôm đó, Quân tự tay tháo cái chòi tôn sau vườn xuống. Anh bảo không muốn thằng Bin lớn lên mà còn thấy nó ở đó. Từng tấm tôn gỉ được xếp gọn bên chuồng gà. Chỗ đất trống ấy, mẹ trồng một luống hoa cúc vàng.

Ba tôi làm một tờ giấy, có luật sư Khải chứng kiến. Mảnh đất đứng tên ba cho tới ngày ông nhắm mắt, nhưng phần có căn nhà ngói ba gian sẽ để lại cho thằng Bin. Phần còn lại, ba chia cho tôi và Quân, mỗi người một nửa. Tôi từ chối. Ba lắc đầu: “Con nhận, để sau này còn có chỗ mà về.”

Cuối năm đó, tôi về quê ăn cơm cùng cả nhà. Bin đưa cho tôi cuốn sổ caro, trang cuối còn trống một nửa. Tôi lật tới trang có nét chữ mới nhất, tròn xoe, ngay ngắn như mọi khi:

Hôm nay ông nội ăn cơm trong nhà. Ông nội kể chuyện hồi nhỏ cho con nghe. Bà nội cười. Ba cười. Con thích nhất là hôm nay.

Tôi gập cuốn sổ lại, nhìn ra ngoài sân. Mẹ đang tưới luống cúc vàng, ba ngồi trên ghế gỗ dưới hiên, Quân ngồi cạnh, kể cho ông nghe chuyện đường xa. Thằng Bin chạy qua chạy lại giữa hai người, tiếng cười vang cả khoảng vườn từng là cái chòi tôn.

-HẾT-