(Tiếp theo phần 1)

Tôi nhìn bà Sáu quỳ trên nền gạch, hai bàn tay run rẩy úp lên đống mảnh gốm như che một vết thương đang chảy máu. Bà chưa bao giờ quỳ trước mặt tôi. Chính cái dáng quỳ ấy làm tôi hiểu, thứ nằm dưới tay bà không phải chuyện nhỏ.

— Mẹ, mẹ tránh ra.

— Mai, mẹ xin con… Để mẹ nói đã…

— Mẹ tránh ra cho con.

Tôi đặt thằng Tí ngồi xuống ghế, bảo con ngồi yên. Rồi tôi cúi xuống, nắm cổ tay bà Sáu, nhấc nhẹ ra. Bà không giằng lại. Bà chỉ nhắm mắt, nước mắt chảy dọc hai bên gò má nhăn nheo.

Tôi nhặt mảnh giấy màu nâu lên. Nó là một phong thư nhỏ, đã ngả vàng, được gấp làm tư, nằm lẫn trong lớp mùn cưa và vài mảnh gốm vụn. Bên ngoài ghi bằng nét chữ nghiêng nghiêng quen thuộc: “Gửi Mai và Tí. Chỉ mở khi anh không còn.”

Tim tôi như ngừng đập. Hai năm nay, tôi đã đọc đi đọc lại những tin nhắn cuối cùng của anh Khải đến thuộc lòng. Tôi chưa từng biết anh để lại thư.

— Cái gì đây? Giọng tôi khản đặc. Mẹ, đây là cái gì?

Cô Thảo lùi một bước, mặt nhợt đi, nhưng vẫn cố gắt:

— Chị đừng có làm quá! Đồ của anh tôi giấu trong nhà tôi, tôi có quyền…

— Nhà cô? Tôi quay phắt lại. Thư ghi tên tôi với con tôi. Cô có quyền gì?

— Mai, bà Sáu nói, giọng vỡ ra, mẹ cất nó từ lúc anh Khải mất. Mẹ không có ý xấu…

— Hai năm. Tôi nhìn bà. Mẹ cất thư của chồng con hai năm, mà mỗi tháng con sang biếu tiền, mẹ vẫn nhận, vẫn nhìn con?

Bà Sáu không nói được nữa. Bà gục đầu xuống, hai vai rung lên.

Tôi xé mép phong thư. Bên trong có hai thứ: một tờ giấy kẻ ô li gấp gọn, và một chiếc chìa khóa nhỏ bằng đồng, loại chìa của két sắt mini. Tôi mở tờ giấy ra. Thằng Tí rón rén bước lại đứng sát chân tôi, tôi đặt tay lên đầu con rồi đọc.

“Mai ơi, nếu em đọc được thư này thì anh đã không còn ở bên hai mẹ con. Anh xin lỗi vì không thể là chỗ dựa lâu hơn. Anh có để lại một chút ở ngân hàng, cất trong két số 17 tại chi nhánh Hoàng Gia ở thị trấn Đ., tên em đứng chung với anh từ hôm anh làm thủ tục. Đừng cho ai biết, kể cả mẹ. Anh không nói xấu mẹ, nhưng em biết đấy, mẹ thương Thảo hơn tất cả, và Thảo thì…”

Câu thư bỏ lửng, mực hơi nhòe. Tôi đọc tiếp.

“Nếu Thảo hỏi vay tiền, đừng đưa. Nếu mẹ bảo em đưa Tí về ở hẳn nhà nội, hãy suy nghĩ thật kỹ. Anh gửi chìa khóa trong bình gốm ở nhà mẹ vì chỉ có chỗ đó là nơi anh tin sẽ không ai dám đụng, vì mẹ rất quý cái bình này. Thằng Tí biết cái bình, anh có chỉ cho nó từ hồi nhỏ. Anh thương hai mẹ con.”

Tôi ngẩng lên, mắt nhòe đi. Thằng Tí níu tay áo tôi, thì thào:

— Mẹ ơi, hồi bố còn, bố có bảo con là trong bình có kho báu. Con chỉ muốn lấy ra cho mẹ thôi…

Tôi ôm con vào lòng, mũi cay xè. Ra là thằng bé không phá. Nó chỉ làm đúng lời bố dặn.

Cô Thảo đứng im lặng, tay vặn vặn vạt áo. Bà Sáu vẫn quỳ đó. Tôi đứng dậy, nhìn cả hai người.

— Hai người biết trong thư có gì, đúng không?

Không ai trả lời.

— Mẹ, mẹ đọc rồi?

— Mẹ… mẹ đọc rồi, bà Sáu thì thào. Hôm lo hậu sự cho thằng Khải, mẹ tìm thấy phong bì trong ngăn tủ đầu giường. Mẹ nhét vào bình, tính hôm nào đưa lại cho con. Nhưng rồi… rồi Thảo biết.

Cô Thảo bật lên:

— Mẹ nói cái gì! Mẹ bảo mẹ không nói mà!

— Cô nói gì cơ? Tôi nhìn cô.

Cô Thảo cắn môi, mặt đỏ lên, rồi gằn giọng:

— Thì sao? Anh Khải có tiền thì cũng là tiền của nhà họ Lê, của mẹ tôi, của tôi! Chị là gái ngoại họ, được gì mà giữ?

— Tôi là vợ hợp pháp của anh ấy. Thằng Tí là con ruột anh ấy.

— Nó là cháu, nhưng nó mang họ nhà này thôi, chị tưởng chị đẻ con trai là xong à?

Tôi hít vào một hơi thật sâu. Tôi nhớ lại cái tát, nhớ tiếng “bốp” khô khốc, và cuối cùng tôi hiểu. Chiếc bình gốm không phải lý do. Nó chỉ là cái cớ để cô Thảo xua hai mẹ con tôi khỏi nhà, vì cô biết thằng Tí đã biết chỗ giấu chìa khóa.

— Cô cần cái bình vỡ để làm gì? Tôi nói chậm rãi. Cô biết thằng Tí biết chuyện chiếc chìa khóa. Cô sợ nó nói ra. Cô tát nó, quát nó để nó sợ, để tôi bỏ đi, để chẳng ai còn nhắc đến cái bình nữa. Đúng không?

— Chị đừng có vu khống!

— Vậy tại sao hôm nay tôi vừa nhìn vào cái hộp, cô đã nhìn bà Sáu? Tôi hỏi. Tại sao mẹ lại bảo cô “Đừng để nó nói” mà không bảo “Đừng làm thế”? Hai người đều biết.

Cô Thảo cứng họng. Bà Sáu ngồi bệt xuống nền, ôm mặt khóc nấc. Tôi nghe tiếng bà thều thào:

— Mẹ sai rồi. Mẹ già rồi mà vẫn sai…

Tôi không đáp. Tôi cúi xuống, nhặt chiếc chìa khóa đồng, đặt vào lòng bàn tay thằng Tí.

— Con cầm đi, đây là của bố để lại cho con.

Nó nắm chặt, mắt vẫn còn đỏ vì khóc, nhưng gật đầu rất nghiêm túc. Tôi quay sang cô Thảo, giọng thấp xuống:

— Cô tát con tôi. Cô gọi nó là con hoang. Cô nhớ cho kỹ, tôi sẽ không bỏ qua chuyện này.

— Chị làm gì được tôi? Cô Thảo nhếch môi, nhưng giọng đã chùng. Chị có bằng chứng gì? Tát một cái thì sao? Con nít hư thì dạy!

— Cô quên là nhà này có camera?

Mặt cô Thảo trắng bệch. Tôi chỉ tay lên góc trần, nơi chiếc camera nhỏ gắn từ hồi anh Khải còn, anh gắn vì bà Sáu hay quên khóa cổng. Tôi không chắc nó còn hoạt động, nhưng tôi thấy rõ ánh mắt cô Thảo, đó là ánh mắt của người biết nó còn.

Tôi bế con lên, nắm lấy tay thằng bé, quay sang bà Sáu lần cuối:

— Mẹ, con nể mẹ là mẹ chồng con, là bà nội của thằng Tí. Nhưng chuyện hôm nay con sẽ không im lặng. Con đi ngân hàng trước, rồi con sẽ quay lại.

Tôi bước ra cổng. Sau lưng, tôi nghe tiếng cô Thảo thì thầm gì đó với bà Sáu, và tiếng bà gắt lên: “Mày im đi!” Tôi không quay lại.

Trên đường ra thị trấn Đ., thằng Tí ngồi sau xe, vòng tay ôm eo tôi chặt cứng. Nó hỏi bằng giọng nhỏ xíu:

— Mẹ ơi, bố có giận con không? Con làm vỡ cái bình rồi.

— Không đâu con. Tôi nuốt nước mắt, bố tự hào về con lắm.

Chi nhánh Hoàng Gia vắng khách chiều Chủ nhật, nhưng may mắn là còn mở cửa đến năm giờ. Tôi đưa giấy tờ tùy thân, giấy chứng tử của anh Khải, giấy đăng ký kết hôn, mang theo cả thằng Tí để chứng minh quan hệ. Cô nhân viên nhìn tôi một lúc rồi nói nhỏ:

— Chị chờ em một chút. Em gọi quản lý.

Mười lăm phút sau, một người đàn ông trung niên đeo kính dẫn tôi vào một phòng nhỏ, chốt cửa lại. Ông xem hồ sơ, rồi nhìn tôi:

— Chị Mai, anh Khải đúng là có đăng ký két sắt ở đây hai năm trước đó, tên chị đứng chung. Nhưng… Ông ngập ngừng. Tuần trước đã có một người đến hỏi về két này.

Tôi đứng sững.

— Ai ạ?

— Một cô gái trẻ, nói là em gái anh Khải. Cô ấy mang theo giấy ủy quyền của bà Sáu, mẹ anh ấy. Chúng tôi từ chối vì giấy ủy quyền không đủ điều kiện, cần có chữ ký của cả chị.

— Giấy ủy quyền ký ngày nào?

Ông giở hồ sơ ghi chép:

— Ngày hai mươi sáu tháng trước.

Tôi siết chặt thành ghế. Vậy là bà Sáu đã ký giấy cho cô Thảo từ một tháng trước. Cô Thảo đã biết chuyện két sắt từ lâu, chỉ còn thiếu chìa khóa. Và chiếc chìa khóa nằm trong cái bình gốm mà bà Sáu đã giấu, không chịu đưa cho cô.

Tôi chợt hiểu ra điều khiến tôi lạnh sống lưng. Bà Sáu không giấu thư để chiếm đoạt. Bà giấu để bảo vệ gì đó.

— Anh cho tôi mở két được không ạ?

— Được, nhưng chị phải ký xác nhận, và có người chứng kiến.

Tôi nắm chặt tay thằng Tí, theo ông xuống tầng hầm. Két số 17 nằm ở hàng thứ ba, ô nhỏ bằng hộp giày. Tôi tra chiếc chìa khóa đồng vào ổ, xoay nhẹ. Cạch.

Bên trong két có ba thứ: một cuốn sổ tiết kiệm đứng tên Lê Minh Khải và Nguyễn Thị Mai, số dư hơn ba trăm triệu, một xấp giấy tờ gấp gọn, và một chiếc đĩa USB nhỏ bọc trong túi nilon.

Tôi mở xấp giấy tờ trước. Đó là một bản hợp đồng cho vay, người vay: Lê Thị Thảo. Số tiền: bốn trăm triệu. Người cho vay: Lê Minh Khải. Ngày ký: một năm trước khi anh mất.

Tôi sững sờ. Anh Khải đã cho em gái vay bốn trăm triệu mà tôi hoàn toàn không biết. Và dưới hợp đồng là một tờ giấy ghi tay của anh:

“Thảo vay để mở tiệm nail với chồng cũ. Sau đó họ ly hôn, tiệm đóng cửa, tiền mất. Anh đã nói chuyện với Thảo nhiều lần, nó hứa trả nhưng chưa trả. Anh gom lại chứng từ này, phòng khi có chuyện.”

Tôi hít vào một hơi thật chậm. Tức là cô Thảo nợ anh Khải bốn trăm triệu. Và khi anh mất, món nợ ấy theo luật phải được thừa kế cho vợ con anh. Hai mẹ con tôi chính là chủ nợ của cô.

Tôi chợt hiểu vì sao cô Thảo sợ đến vậy. Cô không muốn tôi biết có bản hợp đồng này. Cô cần xóa nó đi, hoặc cần tôi bỏ đi, để cô khỏi phải trả.

Nhưng chưa hết. Tôi cầm chiếc USB lên. Quản lý ngân hàng nhìn tôi, gật đầu như ngầm cho phép. Tôi ra phòng làm việc, cắm vào chiếc laptop ông cho mượn.

Trong USB chỉ có một tệp video. Tôi bấm phát.

Màn hình hiện ra gương mặt anh Khải, gầy hơn tôi nhớ, nhưng vẫn là nụ cười hiền lành quen thuộc. Phía sau anh là chiếc giường trong căn phòng nhà bà Sáu. Anh nhìn thẳng vào ống kính, nói:

— Mai à, nếu em đang xem cái này thì anh đã đi rồi. Anh quay vào đêm trước ngày đi công tác cuối cùng. Anh có chuyện cần nói với em, và phải nói thật nhanh vì anh sợ mình không còn thời gian.

Giọng anh nghẹn lại. Tôi nghe tiếng thằng Tí bên cạnh bật khóc khẽ.

— Anh không muốn dọa em, nhưng gần đây anh thấy không ổn. Có một người đang theo dõi anh. Anh không biết là ai, nhưng chiếc xe đó đã đi sau anh ba lần.

Tôi nín thở.

— Anh để lại video này vì nếu có chuyện gì xảy ra với anh thì em phải biết. Anh nghi… anh nghi vụ này liên quan đến món nợ của Thảo. Người cho Thảo vay thêm tiền không phải ngân hàng. Là một nhóm cho vay nặng lãi. Thảo vay thêm sáu trăm triệu của họ để lấp khoản vay của anh, nhưng không trả được. Họ đã đến tận nhà tìm anh hai lần.

Màn hình rung nhẹ. Anh ngừng một lúc, rồi nói tiếp, từng chữ rất chậm:

— Anh sợ họ làm gì đó. Nếu có chuyện, em đừng tin đó là t:ai n:ạn.

Video kết thúc. Màn hình tối đen.

Tôi ngồi bất động. Tiếng quạt máy lạnh trong phòng quản lý vo ve như tiếng ong đập vào đầu. Thằng Tí níu tay áo tôi, hỏi bằng giọng run run:

— Mẹ ơi, bố nói gì vậy mẹ? Bố bị người ta làm hại hả mẹ?

Tôi không trả lời được. Tôi chỉ ôm chặt con. Hai năm trước, công an kết luận anh Khải mất vì t:ai n:ạn giao thông, chiếc xe tải mất lái, tài xế bỏ trốn không tìm ra. Tôi đã tin. Tôi đã chấp nhận.

Điện thoại tôi bỗng rung lên trên mặt bàn. Màn hình hiện số của bà Sáu. Tôi nhấc máy, chưa kịp nói gì thì đầu dây bên kia vang lên giọng bà, hoảng loạn đến lạc cả đi:

— Mai, con đừng về nhà! Thảo nó… Thảo nó dẫn người đến! Có mấy người đàn ông lạ đang đứng ngoài cổng, họ hỏi con với thằng Tí! Họ bảo… họ bảo chuyện của anh Khải chưa xong!

Rồi tiếng cửa đập rầm rầm, tiếng đàn ông quát lớn, và đường dây đột ngột đứt.

Tay tôi lạnh buốt. Tôi gọi lại cho bà Sáu, chuông đổ mấy hồi rồi tắt. Gọi lần nữa, thuê bao không liên lạc được.

Ông quản lý ngân hàng nhìn sắc mặt tôi, hỏi khẽ:

— Chị Mai, có chuyện gì vậy?

— Có người đang xông vào nhà mẹ chồng tôi. Giọng tôi run nhưng đầu óc lại tỉnh lạ thường. Anh cho tôi sao chép tệp video này, và làm ơn gọi công an giúp tôi. Nói là có nhóm người đe dọa, liên quan đến một vụ việc cũ.

Ông gật ngay, nhấc máy bàn. Tôi rút chiếc USB nhét vào túi áo, gói hợp đồng cho vay và cuốn sổ tiết kiệm vào túi nilon, rồi nắm tay thằng Tí. Nó vẫn còn thút thít, tay kia nắm chặt chiếc chìa khóa đồng.

— Mẹ ơi, mình về nhà bà hả?

— Không con. Mẹ gửi con ở đây một lát.

Tôi gửi thằng bé cho cô nhân viên ngân hàng, người từ nãy vẫn nhìn hai mẹ con tôi bằng ánh mắt thương cảm. Tôi cúi xuống, nhìn thẳng vào mắt con:

— Con ngồi đây với cô, chờ mẹ. Mẹ hứa sẽ quay lại.

— Mẹ đừng đi, nó níu tay áo tôi, con sợ.

— Mẹ phải đi xem bà nội. Bà nội sai nhiều chuyện, nhưng vừa rồi bà gọi báo cho mình biết. Con hiểu không?

Nó mím môi, gật đầu, nước mắt rơi lã chã nhưng không khóc thành tiếng. Tôi hôn lên trán con rồi chạy ra bãi xe.

Mười cây số, tôi đi hết mười phút. Trên đường, tôi gọi cho công an xã. Người trực máy hỏi dồn mấy câu rồi bảo sẽ cử người ngay, nhưng giọng ông ấy có vẻ không gấp gáp lắm. Tôi biết mình không thể chờ.

Đến đầu ngõ, tôi tắt máy, dắt xe bộ lại gần. Trước cổng nhà bà Sáu có hai chiếc xe máy dựng lệch, ba gã đàn ông đứng hút thuốc. Một gã xăm kín cánh tay, một gã mập lùn, gã còn lại đứng quay lưng, dáng cao gầy, mặc áo sơ mi đen. Trong sân, cô Thảo đứng co rúm, mặt tái xanh như tàu lá. Bà Sáu ngồi bệt dưới bậc thềm, tóc rối, một bên má đỏ ửng. Tôi chưa kịp nghĩ gì thì cả người đã nóng ran. Có kẻ vừa đ:ánh mẹ chồng tôi, người đàn bà sáu mươi hai tuổi, ngay trong sân nhà bà.

Tôi nép sau bức tường rào, nghe rõ giọng gã cao gầy, lạnh và đều:

— Cô Thảo, hôm trước cô hứa tuần này có tiền. Giờ cô bảo anh cô m:ất rồi, vợ con anh ấy giữ hết, vậy thì đi gặp vợ con anh ấy. Nợ thì phải có người trả.

— Anh Hùng, em xin anh… chị ấy sẽ về, em sẽ nói chuyện với chị ấy…

— Mày nói chuyện kiểu gì? Hai năm rồi mày nói, tao nghe chán rồi.

Tôi lôi điện thoại ra, bấm quay video, giơ lên ngang mép tường, hướng thẳng vào sân. Tay tôi ướt đẫm mồ hôi nhưng giữ rất chắc. Tôi bỗng nhớ đến thằng Tí lúc ở góc nhà, nhỏ xíu mà dám nói ra sự thật. Mình lớn rồi, không thể sợ hơn con.

Gã tên Hùng bước đến trước bà Sáu, cúi xuống:

— Bà già, thằng con bà năm đó cũng cứng đầu như bà. Bảo nó trả nợ thay em nó, nó không chịu, còn dọa báo công an. Cuối cùng thì sao?

Bà Sáu ngẩng lên. Đôi mắt đục ngầu của bà bỗng lóe lên thứ ánh sáng tôi chưa từng thấy:

— Mày… mày nói cái gì?

— Tôi nói, nó đáng đời.

Câu nói rơi xuống sân như một tảng đá. Tôi nghe tiếng bà Sáu thở hắt ra. Cô Thảo hét lên, giọng vỡ ra:

— Anh Hùng! Anh hứa với tôi là anh chỉ dằn mặt thôi mà! Anh hứa là không ai bị gì hết!

Gã mập lùn quay phắt lại nhìn gã cao gầy, rõ ràng không ngờ ông chủ lỡ lời. Gã tên Hùng khựng một giây, rồi cười khẩy:

— Tao nói bậy. Mày nghe nhầm.

Quá muộn. Tôi bước ra khỏi chỗ nấp, giơ cao điện thoại đang quay:

— Tôi nghe rõ rồi. Tôi quay lại hết rồi.

Cả sân quay lại nhìn tôi. Cô Thảo mở to mắt như thấy ma. Gã xăm hình lùi một bước. Gã tên Hùng nheo mắt, giọng trầm hẳn xuống:

— Cô là vợ thằng Khải?

— Đúng. Tôi bước vào sân, đứng chắn trước mặt bà Sáu. Anh vừa thừa nhận chuyện chồng tôi. Tôi có ghi âm, có video, có hợp đồng cho vay, có cả lời chồng tôi dặn lại trước khi anh ấy m:ất. Công an sắp tới.

— Cô dọa tôi?

— Không. Tôi báo cho anh biết.

Gã bước lên một bước. Tôi không lùi. Tim tôi đập thình thịch trong lồng ngực nhưng hai chân không nhúc nhích.

— Đưa điện thoại đây.

— Anh lấy được cái này, nhưng không lấy được bản sao tôi đã gửi, tôi nói, dù thật ra chưa kịp gửi cho ai. Và cái USB trong túi tôi cũng không còn ở đây.

Gã dừng lại. Ánh mắt gã dao động, lần đầu tiên tôi thấy gã tính toán. Gã mập lùn thì thào:

— Anh Hùng, mình đi thôi, nghe chừng không ổn.

Đúng lúc đó, ngoài cổng vang lên tiếng còi hụ. Hai chiếc xe công an dừng phắt trước nhà, ba cán bộ bước xuống, theo sau là hai dân quân xã. Gã mập lùn quay đầu định chạy, gã xăm hình cũng lao ra phía sau vườn, nhưng lối sau đã có người chặn.

— Tất cả đứng yên! Không ai được rời khỏi hiện trường!

Mọi thứ diễn ra rất nhanh. Tôi thấy gã tên Hùng bị còng tay, miệng vẫn chửi bới không dứt. Cô Thảo ngồi sụp xuống sân, ôm đầu, nấc lên từng tiếng. Bà Sáu run rẩy đứng dậy, bước đến bên tôi, nắm lấy bàn tay đang run của tôi.

— Mai… mẹ xin lỗi con…

Tôi quay sang nhìn bà. Gương mặt bà hốc hác như già đi mười tuổi chỉ trong một buổi chiều. Tôi muốn giận, nhưng nhìn dấu tay đỏ trên má bà, cổ họng tôi nghẹn lại.

— Mẹ ngồi xuống đi. Để con xem mẹ có bị thương không.

Bà lắc đầu, nhưng vẫn để tôi dìu vào ghế.

Chiều hôm đó, ở trụ sở công an xã rồi sau đó là công an huyện, tôi nộp toàn bộ chứng cứ: bản hợp đồng cho vay, tệp video của anh Khải, đoạn ghi âm vừa quay. Quản lý ngân hàng cũng cử người sang làm chứng việc cô Thảo từng đến hỏi về két sắt bằng giấy ủy quyền không hợp lệ.

Tôi ngồi đối diện một cán bộ điều tra, người đàn ông trung niên có đôi mắt mệt mỏi, kể một lèo từ đầu đến cuối. Ông lắng nghe, ghi chép, thỉnh thoảng gật đầu. Khi tôi nói xong, ông tựa lưng ra ghế:

— Chị Mai, vụ t:ai n:ạn hai năm trước, hồ sơ ghi tài xế bỏ trốn, không tìm ra. Nhưng với những gì chị đưa, cùng lời tự thú vô tình của gã Hùng trước mặt nhiều người, chúng tôi sẽ mở lại điều tra. Nhóm này đã có tiền án về cho vay nặng lãi và gây thương tích.

— Chú nghĩ sẽ tìm ra người lái xe tải ạ?

— Chúng tôi sẽ tìm. Ông nhìn tôi. Nhưng chị cần chuẩn bị tinh thần, vì có thể trong chuyện này còn người trong nhà liên quan.

Tôi im lặng. Ngoài hành lang, tôi thấy cô Thảo ngồi co ro trên chiếc ghế gỗ, hai tay ôm đầu gối, không còn chút gì của người đàn bà hung hăng lúc sáng.

Khoảng một tiếng sau, ông cán bộ gọi tôi vào, đặt trước mặt tôi một chiếc đĩa cứng nhỏ. Bên cạnh là bà Sáu, tay bà đang run.

— Bà cụ vừa giao cho chúng tôi cái này, ông nói. Bà bảo đây là ổ lưu trữ của chiếc camera trong nhà. Bà giữ từ hôm anh Khải m:ất.

Tôi quay sang bà Sáu. Bà không dám nhìn tôi.

— Camera nhà mẹ ạ?

— Cái camera thằng Khải gắn, bà thều thào. Hôm đưa đám con, mẹ ngồi một mình, mới mở lại xem. Mẹ thấy…

— Mẹ thấy gì?

Bà nhắm mắt, nước mắt chảy dài:

— Một tuần trước hôm thằng Khải m:ất, thằng Hùng cao gầy ấy đến nhà. Hôm đó mẹ đi chợ, con Thảo ở nhà một mình. Camera quay lại hết. Con Thảo đưa cho nó một tờ giấy. Rồi nó chỉ vào tờ giấy, nói gì đó, con Thảo gật đầu.

— Tờ giấy gì?

Ông cán bộ bật máy chiếu đoạn phim lên màn hình nhỏ. Hình ảnh hơi mờ nhưng đủ rõ: cô Thảo đứng ở hiên, chìa ra một tờ giấy nhỏ viết tay. Gã đàn ông áo đen cầm lấy, đọc, rồi nói chuyện với cô, vẻ mặt thản nhiên. Ông cán bộ tạm dừng hình, phóng to tờ giấy. Chữ rất nhỏ, nhưng có thể đọc được một dòng: “Anh Khải đi làm về qua đường đê, khoảng 6 giờ chiều.”

Tôi ngồi bất động. Căn phòng như lùi xa khỏi tôi.

— Cô ấy cho họ biết lịch đi làm của chồng tôi.

— Đúng vậy, ông cán bộ nói chậm. Cô Thảo khai ban đầu là không biết. Nhưng với đoạn video này, cô ấy không thể phủ nhận.

Tôi đứng dậy, bước ra hành lang. Cô Thảo ngẩng lên nhìn tôi, rồi nhìn ánh mắt tôi, và cô hiểu. Cô bật khóc không thành tiếng, mặt méo xệch đi.

— Chị Mai, em… em chỉ muốn họ dọa để anh Khải khỏi đòi nợ… Em không biết họ làm thật…

— Cô đưa cho họ giờ giấc và đường đi của anh ấy, tôi nói, từng chữ rất nhẹ, mà cô bảo cô không biết?

— Em tưởng chỉ là dằn mặt! Em thề với chị, em tưởng chỉ là dằn mặt thôi!

— Anh ấy là anh ruột cô.

Cô không trả lời nữa. Cô gục đầu xuống đầu gối, vai rung lên từng đợt. Tôi đứng nhìn cô, trong người trống rỗng. Tôi từng nghĩ nếu có ngày biết sự thật, tôi sẽ gào lên, sẽ xông vào đ:ánh cô. Nhưng khi đứng trước người đàn bà ấy, tôi chỉ thấy lạnh. Một cái lạnh rất sâu.

— Cô nhớ cho kỹ, tôi nói, hôm nay cô tát con tôi, gọi nó là con hoang, là vì cô sợ nó biết chuyện. Cô đã hại cha nó, rồi cô còn định đuổi nó khỏi nhà. Cô nợ hai mẹ con tôi cả cuộc đời.

Cô Thảo không dám nhìn tôi.

Tôi quay lại phòng, kéo ghế ngồi cạnh bà Sáu. Bà ôm chặt chiếc khăn trong lòng, khóc không ra tiếng.

— Mẹ biết từ hai năm trước, tôi nói, mà mẹ vẫn im.

— Mẹ biết. Bà nghẹn giọng. Mẹ sai. Mẹ vừa là mẹ của Khải, vừa là mẹ của Thảo. Mẹ nhìn đoạn phim đó, mẹ đã định đem nộp công an. Nhưng rồi mẹ nghĩ, nếu nộp thì mất nốt đứa con còn lại. Mẹ chọn giữ. Mẹ cứ nghĩ giấu đi thì mọi chuyện sẽ qua.

— Nhưng mẹ không giấu hẳn, tôi nói. Mẹ nhét chìa khóa vào bình, mẹ cất đĩa cứng cạnh bàn thờ. Mẹ để lại đường cho con tìm ra.

Bà Sáu ngước lên nhìn tôi, đôi mắt già nua lộ vẻ ngạc nhiên:

— Sao con biết?

— Vì nếu mẹ muốn xóa sạch thì mẹ đã đập bình từ lâu. Mẹ không đập. Hôm nay mẹ quỳ xuống che mảnh vỡ, nhưng mẹ không giật tờ thư từ tay con. Mẹ gọi báo con đừng về, khi biết bọn họ đang gõ cửa. Mẹ chọn đúng vào lúc quan trọng nhất.

Bà Sáu ôm mặt, khóc nấc lên như một đứa trẻ. Tôi đặt tay lên lưng bà. Tôi không nói được lời tha thứ, nhưng tôi không rút tay lại.

Gần tối, tôi quay lại ngân hàng đón thằng Tí. Cô nhân viên đã cho nó ăn bánh, nó ngồi trên ghế, hai chân đung đưa, chiếc chìa khóa đồng vẫn nắm trong tay. Vừa thấy tôi, nó nhảy xuống chạy lại, ôm chầm lấy chân tôi.

— Mẹ về rồi! Bà nội có sao không mẹ?

— Bà nội không sao rồi con.

Nó ngẩng lên, mắt còn long lanh:

— Mẹ ơi, bố nói bố tự hào về con, đúng không mẹ?

Tôi quỳ xuống, ôm con thật chặt, mũi cay xè:

— Đúng rồi. Bố tự hào về con. Con làm đúng lời bố dặn, con tìm được kho báu thật rồi.

Tối đó, tôi đưa con về phòng trọ. Thằng bé ngủ ngay khi đặt lưng xuống giường, tay vẫn nắm chặt chiếc chìa khóa. Tôi ngồi bên cạnh, nhìn con thật lâu. Khuôn mặt nó giống anh Khải đến lạ, cái sống mũi, cái cằm hơi vuông. Tôi nhớ lại cái tát, năm ngón tay đỏ hằn trên má con, và nhớ cách nó vẫn cố nói với tôi rằng nó không cố ý. Nó bảy tuổi. Nó chỉ làm theo lời bố.

Ba tháng sau, vụ án được mở lại theo đúng quy trình. Gã Hùng cùng đồng bọn bị truy tố. Tài xế chiếc xe tải được tìm thấy sau hai tháng truy lùng, hắn khai là do gã Hùng thuê để chặn xe anh Khải trên đường đê, dọa cho sợ, không ngờ xe mất lái, anh Khải ngã xuống mương. Tòa tuyên án nặng với cả nhóm: gã Hùng chịu mức án cao nhất vì chủ mưu, tài xế và đồng bọn chịu mức án thấp hơn nhưng đều phải ngồi tù nhiều năm. Họ còn bị truy tố thêm về hoạt động cho vay lãi nặng và gây thương tích cho bà Sáu hôm ấy.

Đến phiên xử cô Thảo, tôi có mặt. Cô ngồi giữa phòng xử án, gầy rộc, tóc rối, tay khô khốc như người đã ốm lâu. Cô bị kết tội đồng phạm về hành vi cung cấp thông tin dẫn đến vụ việc, nhưng nhờ tự nguyện khai báo, hợp tác điều tra và có tình tiết giảm nhẹ, hội đồng xét xử tuyên mức án thấp hơn khung. Khi chủ tọa hỏi cô có điều gì muốn nói, cô đứng lên, quay về phía tôi, giọng khản đặc:

— Tôi xin lỗi chị Mai, xin lỗi anh Khải, xin lỗi mẹ. Tôi không mong được tha thứ. Tôi chỉ mong được trả giá cho đến hết.

Tôi nhìn cô, không đáp. Bà Sáu ngồi cạnh tôi, hai tay chắp lại, môi mấp máy mà không phát ra tiếng.

Ra khỏi phòng xử án, bà Sáu đứng ngoài hành lang rất lâu, lưng còng xuống như chiếc lá khô. Tôi dìu bà ra xe, bà nắm tay tôi:

— Mẹ có nên ở lại căn nhà đó nữa không con? Nhà vắng, mẹ ngồi một mình, nghe đâu cũng thấy tiếng thằng Khải.

— Mẹ cứ ở, tôi nói. Nhà đó là của anh Khải. Còn con và thằng Tí sẽ về với mẹ mỗi cuối tuần, như trước. Nhưng con sẽ ở cùng, không gửi con một mình nữa.

— Cảm ơn con… cảm ơn con…

Tôi không nói thêm. Tôi biết lòng mình chưa thể gọi là tha thứ. Nhưng hôm đó, lần đầu tiên sau hai năm, tôi gọi bà bằng tiếng “mẹ” mà không thấy nghẹn.

Số tiền trong két, hơn ba trăm triệu, cùng khoản tiền cô Thảo bán đồ đạc, xe máy và phần đất nhỏ bà Sáu để dành chia cho cô, góp lại được thêm hơn hai trăm triệu. Cô viết giấy cam kết, có luật sư xác nhận, rằng sau khi chấp hành xong án, cô sẽ đi làm và gửi thêm mỗi tháng vào sổ tiết kiệm đứng tên thằng Tí cho đến khi trả đủ bốn trăm triệu cô nợ anh Khải. Tôi không tiêu một đồng nào cho riêng mình. Một phần tôi dùng mở một cửa hàng nhỏ bán đồ thủ công ở thị trấn Đ., đặt tên “Cửa hàng Khải Tí”. Phần còn lại tôi gửi tiết kiệm, đứng tên con.

Gần một năm sau, một chiều cuối tuần, tôi đang lau kệ hàng thì thấy một người phụ nữ gầy gò đứng ngoài cửa kính. Cô Thảo. Cô mặc chiếc áo công nhân bạc màu, tay xách một túi bánh nhỏ, đứng đó rất lâu không dám bước vào. Thằng Tí đang ngồi chơi xếp hình ở góc tiệm, ngẩng lên nhìn thấy, đứng dậy chạy ra mở cửa.

— Cô!

Cô Thảo đứng sững, rồi quỳ xuống ngay ngưỡng cửa, hai tay run run ôm lấy thằng bé.

— Cô xin lỗi con. Cô đã gọi con bằng những lời con không bao giờ đáng bị gọi. Cô xin lỗi con, xin lỗi bố con.

Thằng Tí nhìn cô thật lâu. Rồi nó đưa bàn tay nhỏ xíu lên, lau nước mắt cho cô:

— Cô đừng khóc. Bố con bảo, người biết sai thì mới sửa được.

Cô Thảo ôm chầm lấy nó, tiếng khóc vỡ ra. Tôi đứng sau quầy, thấy cổ họng mình nghẹn cứng. Tôi không tha thứ cho cô, tôi biết mình sẽ không bao giờ quên chuyện đã xảy ra. Nhưng tôi cũng không ngăn cô lại. Có những vết thương không lành, chỉ học được cách sống cùng.

— Cô vào uống nước đi, tôi nói, trước khi nguội.

Cô ngẩng lên nhìn tôi, mắt đỏ hoe, gật đầu rất nhẹ.

Vài hôm sau, bà Sáu chống gậy đến cửa hàng, mang theo một chiếc túi vải. Bên trong là chiếc bình gốm. Bà đã nhờ một ông thợ ở chợ xa dán lại từng mảnh. Chiếc bình lành lặn, chỉ còn những đường nứt nhỏ như mạng nhện chạy ngang thân.

— Mẹ để lại đây, bà nói, để thằng Tí nhớ bố nó.

Tôi đón chiếc bình, đặt lên kệ cao nhất, nơi ánh nắng chiều chiếu qua cửa kính, làm sáng lên những vết nứt.

— Mẹ ơi, thằng Tí chạy lại, chỉ vào chiếc bình, sao nó bị nứt mà vẫn đẹp vậy?

Tôi xoa đầu con, nhìn vết nứt lấp lánh dưới nắng:

— Vì nó đã từng vỡ, con ạ. Nhưng có người chịu dán lại.

Bà Sáu đứng bên, lặng lẽ nhìn chiếc bình, rồi nhìn tôi. Tôi biết bà hiểu. Tôi đưa tay đỡ lấy khuỷu tay bà, dìu bà ngồi xuống chiếc ghế mây cạnh quầy. Ba người chúng tôi, bà, tôi, thằng Tí, không ai nói gì thêm.

Đêm hôm ấy, khi con đã ngủ, tôi mở tệp video của anh Khải thêm một lần nữa. Anh vẫn nhìn tôi bằng đôi mắt hiền lành ấy. Tôi khẽ nói:

— Anh à, người làm hại anh đã trả giá. Em và con ổn rồi. Anh yên tâm.

Gió thổi qua khung cửa, rèm khẽ bay lên. Tôi tắt máy, ngồi lặng một lúc lâu, rồi đứng dậy, kéo chăn đắp lại cho thằng Tí. Nó vẫn nắm chặt chiếc chìa khóa đồng trong tay, môi khẽ mấp máy trong giấc ngủ. Tôi cúi xuống, nghe loáng thoáng được một tiếng gọi nhỏ xíu:

— Bố…

Tôi mỉm cười, nước mắt chảy xuống nhưng lòng nhẹ đi rất nhiều.

-HẾT-