(Tiếp theo phần 1)

Mẹ tôi bước lại gần bàn, đặt chiếc hộp giấy xuống, tay bà run run mở nắp. Bên trong là một xấp giấy tờ cũ, vài tấm ảnh đen trắng, và một cuốn sổ tiết kiệm đã ngả màu thời gian. Cả ba anh em chúng tôi im bặt, chờ đợi.

“Đây là sổ tiết kiệm bố các con để lại trước khi mất, đứng tên mẹ, số dư còn hơn năm trăm triệu. Mẹ chưa từng đụng tới, vì bố dặn, để dành phòng khi mẹ già yếu, cần tiền chữa bệnh hay thuê người chăm sóc, không phải để các con chia chác gì cả.”

Anh Phúc sững người: “Mẹ, sao mẹ giữ kín chuyện này bao lâu nay? Nếu mẹ có tiền, sao không nói cho tụi con biết, để tụi con đỡ phải bàn tính chuyện bán nhà?”

Mẹ tôi thở dài, ánh mắt bà buồn bã nhìn con trai cả: “Mẹ giấu vì mẹ muốn xem, khi mẹ già yếu, khi mẹ không còn minh mẫn hoàn toàn, các con sẽ đối xử với mẹ ra sao. Mẹ muốn biết, các con thương mẹ thật lòng, hay chỉ quan tâm tới tài sản mẹ để lại.”

Câu nói của mẹ khiến cả anh Phúc và chị Hoài cúi gằm mặt, không dám nhìn thẳng vào bà. Tôi đứng lặng, trong lòng vừa xót xa vừa thấy nhẹ nhõm, vì cuối cùng, sự thật đã được phơi bày đúng lúc, trước khi anh chị tôi kịp đẩy mẹ vào một quyết định sai lầm không thể cứu vãn.

Mẹ tôi tiếp tục, giọng bà nghẹn lại: “Mẹ nghe hết những gì các con bàn tính lúc nãy. Anh Phúc, chị Hoài, các con định bán căn nhà bố mẹ gây dựng cả đời, đẩy mẹ vào viện dưỡng lão, chỉ vì nghĩ mẹ lẫn rồi, không còn biết gì nữa sao? Mẹ tuy hay quên chuyện nhỏ nhặt, nhưng mẹ vẫn biết rõ, đâu là nhà của mình, đâu là nơi mẹ muốn sống những ngày cuối đời.”

Chị Hoài bật khóc, giọng chị nghẹn ngào: “Mẹ, tụi con xin lỗi. Tụi con không có ý xấu, chỉ là tụi con lo lắng, sợ mẹ ở nhà một mình gặp chuyện gì mà không ai biết, với lại… với lại tụi con cũng đang cần vốn làm ăn, nên mới nghĩ tới phương án đó, chứ không phải muốn hại mẹ.”

Mẹ tôi nhìn chị Hoài, ánh mắt bà vừa nghiêm khắc vừa xót xa: “Mẹ hiểu các con có khó khăn riêng, nhưng cách các con chọn để giải quyết, lại là đẩy mẹ ra khỏi chính căn nhà của mình, coi mẹ như một gánh nặng cần thanh lý. Điều đó khiến mẹ đau lòng hơn bất kỳ chuyện tiền bạc nào.”

Anh Phúc, sau một hồi im lặng, cuối cùng cũng lên tiếng, giọng anh đầy hối hận: “Mẹ, con xin lỗi. Con quá vội vàng, chỉ nghĩ tới giải pháp nhanh gọn mà không suy nghĩ tới cảm xúc của mẹ. Con hứa, từ nay sẽ không nhắc lại chuyện bán nhà nữa.”

Tôi đứng nhìn cảnh tượng đó, lòng dâng lên nhiều cảm xúc lẫn lộn. Tôi lên tiếng, giọng đã dịu hơn: “Mẹ, con nghĩ, thay vì bán nhà hay đẩy mẹ vào viện dưỡng lão, mình nên dùng một phần tiền tiết kiệm của bố để thuê người giúp việc chăm sóc mẹ tại nhà, kết hợp với việc anh chị luân phiên về thăm mẹ thường xuyên hơn. Như vậy, mẹ vẫn được sống trong ngôi nhà quen thuộc, mà vẫn có người chăm sóc chu đáo.”

Mẹ tôi gật đầu, nắm chặt tay tôi: “Đó mới là cách mẹ mong muốn. Mẹ không cần tiền bạc dư dả, mẹ chỉ cần được sống những ngày cuối đời trong ngôi nhà có kỷ niệm với bố các con, và được nhìn thấy các con thương yêu, đoàn kết với nhau.”

Cả ba anh em chúng tôi cùng gật đầu đồng ý với phương án mới. Anh Phúc và chị Hoài cam kết sẽ đóng góp thêm hàng tháng để thuê người giúp việc chăm sóc mẹ, đồng thời sắp xếp thời gian về thăm mẹ đều đặn hơn, không còn chỉ dịp lễ Tết như trước.

Tối hôm đó, sau khi anh chị đã ra về, tôi ở lại giúp mẹ dọn dẹp lại chiếc hộp giấy cũ. Trong lúc sắp xếp lại những tấm ảnh cũ, tôi vô tình nhìn thấy một bức thư viết tay của bố, đề ngày tháng cách đây không lâu trước khi ông mất, nét chữ đã run rẩy vì tuổi già và bệnh tật. Tôi tò mò mở ra đọc, nội dung khiến tôi sững sờ.

Bức thư bố viết gửi cho mẹ, dặn dò về việc chăm sóc bản thân sau khi ông ra đi, nhưng ở đoạn cuối, có một câu khiến tôi phải đọc lại nhiều lần: “Em à, khoản tiền tiết kiệm anh để lại, ngoài phần cho các con sau này, anh cũng đã âm thầm mua thêm một mảnh đất nhỏ ở quê, đứng tên con Ngọc, coi như phần riêng cho nó, vì anh biết, trong ba đứa, chỉ có con Ngọc là đứa sẽ ở bên chăm sóc em lâu dài, không phải vì nó giỏi giang hơn, mà vì nó có tấm lòng.”

Tôi cầm bức thư, tay run lên, không ngờ bố lại để lại cho tôi một mảnh đất riêng mà tôi hoàn toàn không hề hay biết. Tôi ngước nhìn mẹ, giọng tôi lạc đi: “Mẹ, mẹ có biết chuyện bố để lại đất cho con không?”

Mẹ tôi gật đầu, ánh mắt bà đầy yêu thương: “Mẹ biết. Bố con dặn mẹ giữ bí mật, chờ tới lúc thích hợp mới nói cho con biết. Bố thương con nhất trong ba đứa, vì con là đứa luôn ở bên cạnh bố mẹ những lúc khó khăn nhất.”

Tôi ôm chầm lấy mẹ, nước mắt lăn dài, vừa xúc động vừa có chút áy náy, vì tôi biết, nếu chuyện này lộ ra, chắc chắn sẽ khiến anh Phúc và chị Hoài có những suy nghĩ không hay, dù bản thân tôi chưa từng mong muốn được đối xử đặc biệt hơn anh chị.

Vài ngày sau, khi mọi chuyện tưởng như đã lắng xuống, tôi nhận được một cuộc điện thoại từ người quản lý mảnh đất mà bố để lại cho tôi ở quê, giọng ông có vẻ gấp gáp: “Cô Ngọc phải không? Tôi gọi để báo, gần đây có người tới hỏi mua mảnh đất đó, nói là đại diện cho một dự án quy hoạch lớn, giá đền bù khá cao, nhưng tôi thấy có gì đó không ổn, vì họ cứ hỏi kỹ về tình trạng pháp lý, đặc biệt là việc mảnh đất này có tranh chấp gì trong gia đình hay không, cô nên cẩn thận.”

Tôi siết chặt điện thoại, tim đ:ập thình thịch, giọng cố giữ bình tĩnh: “Chú Sáu, chú nói rõ hơn được không? Họ là ai, tới mấy người, họ hỏi những gì?”

Đầu dây bên kia, chú Sáu — người đàn ông sáu mươi tuổi trông coi mảnh đất giúp bố tôi mấy năm nay — hạ giọng như sợ ai nghe thấy: “Ba người, đi xe con biển thành phố. Người đứng đầu tên Khải, tự xưng là giám đốc một công ty đầu tư. Ban đầu họ hỏi mua bình thường, giá cao gấp rưỡi thị trường. Nhưng lạ lắm cô Ngọc à, họ biết rõ chuyện nhà cô. Họ biết ông nhà m:ất ba năm rồi, biết bà nhà đang y:ếu, còn nói bóng gió là ‘mảnh đất này về nguyên tắc phải chia cho ba người con, chứ đứng tên một mình cô Ngọc là không hợp lệ, dễ b:ị kiện lắm’. Tôi nghe mà thấy g:ai người.”

Tôi lặng đi vài giây. Chuyện bố để lại mảnh đất riêng cho tôi, cả nhà chỉ có ba người biết: bố, mẹ, và tôi — mà tôi thì vừa mới biết cách đây đúng bốn ngày. Vậy thì tại sao một người xa lạ tên Khải lại nắm rõ đến từng chi tiết như vậy?

“Chú Sáu, chú giúp cháu một việc. Nếu họ quay lại, chú đừng k:ý gì hết, đừng đưa giấy tờ gì hết, cứ nói chủ đất đang đi công tác. Cháu về quê ngay ngày mai.”

Tối đó tôi không ngủ được. Tôi ngồi bên bàn, lật lại từng tờ giấy trong chiếc hộp cũ của mẹ. Và rồi tôi thấy nó — một tờ biên nhận photo công chứng giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, đề ngày cách đây hai tháng. Hai tháng. Tức là trước cuộc họp gia đình đúng sáu tuần.

Tôi đưa tờ giấy cho mẹ, giọng run run: “Mẹ, hai tháng trước, có ai tới nhà mình xin photo giấy tờ đất không mẹ?”

Mẹ tôi nheo mắt nhìn hồi lâu, rồi chậm rãi gật đầu: “Có. Thằng Phúc về, nói là làm hộ khẩu gì đó cho mẹ, xin mượn hết giấy tờ trong hộp đi photo một buổi rồi mang trả. Mẹ già rồi, mẹ đâu biết gì mà hỏi.”

Tôi thấy lạnh sống lưng. Mẹ hay quên chuyện nhỏ, nhưng chuyện này bà nhớ rõ như in.

Sáng hôm sau tôi bắt chuyến xe sớm nhất về quê. Chú Sáu đón tôi ở đầu đường đất, mặt méo xệch: “Họ tới từ bảy giờ sáng rồi cô ơi. Đang đo đạc ngoài kia kìa, còn cắm cả cọc.”

Tôi đi thẳng ra mảnh đất — mảnh đất năm trăm mét vuông bố mua âm thầm, giờ cỏ mọc xanh um, có một hàng cau bố tự tay trồng. Ba người đàn ông đang đứng đó với máy đo. Người mặc áo sơ mi xanh, tay đeo đồng hồ to bản, quay lại nhìn tôi, nở nụ cười rất chuyên nghiệp.

“Chắc là cô Ngọc? Tôi là Khải. Tôi có nghe anh Phúc nhắc về cô nhiều lắm.”

Ba chữ “anh Phúc” như một nhát dao. Tôi đứng thẳng người, nhìn thẳng vào mắt ông ta: “Anh quen anh trai tôi?”

“Quen chứ. Làm ăn chung mấy năm rồi.” — Khải rút trong cặp ra một tập hồ sơ, đặt lên nắp capo xe. “Nói thẳng luôn cho nhanh nhé cô Ngọc. Mảnh đất này nằm trong ranh quy hoạch, chúng tôi trả cô ba tỷ, cao hơn thị trường nhiều. Cô k:ý vào đây, tuần sau có t:iền. Còn nếu cô không k:ý…” — ông ta lật sang tờ cuối, đẩy về phía tôi — “…thì đây, đơn của hai người đồng thừa kế yêu cầu phân chia lại di sản, vì cho rằng ông cụ lúc lập giấy tờ đã không còn minh mẫn. Kiện ra tòa thì ba năm nữa cô cũng chưa cầm được sổ đâu.”

Tôi cầm tờ đơn lên. Tay tôi run, không phải vì sợ, mà vì g:iận. Bên dưới là hai chữ k:ý: Nguyễn Văn Phúc. Nguyễn Thị Hoài.

Nhưng có một chi tiết khiến tôi khựng lại. Chữ k:ý của chị Hoài — chị tôi làm kế toán, chị luôn k:ý tên kèm một dấu gạch chân kép rất đặc trưng, thói quen mười mấy năm nghề. Chữ k:ý trên tờ đơn này không có dấu gạch đó.

Tôi ngẩng lên, giọng bình thản đến mức chính tôi cũng ngạc nhiên: “Anh Khải, anh cho tôi xin một bản photo tờ đơn này. Tôi phải hỏi lại anh chị tôi đã.”

Khải cười, đưa luôn: “Cứ tự nhiên. Tôi cũng muốn gia đình cô ngồi lại với nhau cho sớm.”

Tôi cầm tờ giấy, quay lưng đi, và bấm dừng đoạn ghi âm trong túi áo — đoạn ghi âm tôi đã bật từ lúc bước chân ra khỏi nhà chú Sáu.

Tôi gọi cho chị Hoài ngay trên xe về. Chỉ một câu: “Chị, chị có k:ý đơn yêu cầu chia lại mảnh đất bố để lại cho em không?”

Đầu dây im lặng ba giây. Rồi giọng chị vỡ ra: “Đất nào? Ngọc, em nói cái gì vậy? Chị còn không biết bố có mảnh đất nào hết!”

Tôi thở ra một hơi dài. Vậy là chữ k:ý đó là g:iả m:ạo. Chị Hoài không biết gì.

Nhưng anh Phúc thì có.

Cuộc họp gia đình thứ hai diễn ra ba ngày sau, cũng tại phòng khách căn nhà cũ, cũng đúng cái bàn gỗ đó. Chỉ khác là lần này, người triệu tập là tôi.

Anh Phúc tới muộn nửa tiếng, áo quần vẫn bảnh bao nhưng mắt trũng sâu, râu lởm chởm. Anh ngồi xuống, cố giữ giọng trịch thượng như mọi khi: “Có chuyện gì mà gấp gáp vậy? Anh đang bận chốt hợp đồng.”

Tôi không trả lời. Tôi đặt tờ đơn photo lên bàn, xoay về phía anh.

Mặt anh Phúc tái đi trong một giây — chỉ một giây, nhưng đủ để tất cả chúng tôi nhìn thấy.

Chị Hoài chồm tới, giật lấy tờ giấy, đọc lướt rồi h:ét lên: “Anh Phúc! Ai k:ý tên tôi vào đây? Ai cho anh cái quyền k:ý tên tôi vào cái đơn kiện mẹ và em ruột mình?”

“Bình tĩnh đi Hoài…”

“Bình tĩnh cái gì mà bình tĩnh!” — chị Hoài đ:ập tay xuống bàn, đúng cái động tác anh Phúc từng làm hôm trước. “Anh biết k:ý g:iả chữ k:ý người khác trong giấy tờ đất là t:ội gì không? Tôi là kế toán, tôi biết! Anh k:éo tôi vào chuyện này để làm gì?”

Anh Phúc bật dậy, g:ắt lên: “Thì tại tôi hết đường rồi chứ sao!”

Cả căn phòng lặng phắc. Mẹ tôi ngồi trên chiếc ghế mây cạnh cửa sổ, hai bàn tay đặt trên đùi, không nói một lời, chỉ nhìn con trai cả bằng ánh mắt mà tôi không bao giờ quên được — ánh mắt của một người đã đoán trước tất cả, và vẫn hy vọng mình đoán sai.

Anh Phúc ngồi phịch xuống, hai tay ôm đầu. Rồi anh nói, giọng khàn đặc:

“Anh n:ợ hai tỷ tư. Hai năm trước anh ôm một lô đất nền theo tin quy hoạch, ôm bằng t:iền vay nóng. Quy hoạch không về, đất đứng hình, lãi mẹ đẻ lãi con. Người cho anh vay chính là Khải. Nó cầm giấy n:ợ của anh, nó dí anh suốt một năm nay.”

Chị Hoài run giọng: “Nên anh mới bày ra cái vụ b:án nhà của mẹ…”

“Ừ.” — anh Phúc gật đầu, không dám ngẩng lên. “Anh tính b:án nhà, chia ba, phần anh hơn một tỷ, cộng thêm vay mượn thì trả được một nửa, xin khất phần còn lại. Anh nói với Khải là ‘sắp có nhà b:án’, nó mới giãn cho anh tới cuối năm. Rồi hôm đó mẹ đưa cuốn sổ ra, mọi chuyện đổ bể.”

Tôi nghe mà lòng đau thắt, nhưng vẫn hỏi tiếp: “Thế còn mảnh đất của em? Ai nói cho anh biết?”

Anh Phúc im lặng rất lâu. Rồi anh nói ra điều khiến tôi lạnh cả người:

“Anh biết từ ba năm trước. Từ lúc bố còn sống.”

“Hôm bố n:ằm v:iện lần cuối, anh vào trực đêm. Bố tỉnh, bố kêu anh lại gần, bố nói: ‘Phúc à, bố có mua một mảnh đất ở quê, để riêng cho con Ngọc. Bố không giấu con, bố nói trước để sau này con đừng trách em. Con là anh cả, con có nghề, có vốn, có nhà thành phố. Con Ngọc nó không có gì hết, nó chỉ có tấm lòng. Bố đi rồi, mẹ con sẽ dựa vào nó, thì bố phải lo cho nó một chỗ đứng.’”

Anh Phúc cười, một tiếng cười méo mó: “Lúc đó anh ‘dạ’ cho bố yên lòng. Nhưng anh ra khỏi phòng b:ệnh là anh ứ nghẹn cả cổ. Anh là con trai trưởng, anh lo giỗ chạp, anh lo bàn thờ, vậy mà bố giấu của riêng cho đứa út. Anh mang cái ấm ức đó ba năm trời. Tới lúc anh sập, anh nghĩ… mảnh đất đó vốn cũng là t:iền của bố mẹ, thì anh có phần chứ.”

Tôi nhìn anh, nước mắt chảy lúc nào không hay: “Rồi anh đưa hết giấy tờ photo cho Khải. Anh chỉ điểm cho một kẻ cho vay nặng lãi vào nhà mình, nhắm vào mẹ, nhắm vào em.”

“Anh không nghĩ nó làm tới mức g:iả chữ k:ý…”

“Anh k:ý mà!” — chị Hoài h:ét lên. “Chữ k:ý anh là thật, chỉ có chữ k:ý tôi là g:iả! Anh đừng đổ cho ai hết!”

Cuộc c:ãi v:ã bùng lên d:ữ d:ội. Anh Phúc đứng dậy, mặt đỏ gay, quát: “Thì tao sai! Mày muốn gì? Muốn tao đi t:ù à? Muốn cả nhà này nhìn tao ch:ết à?”

Và đúng lúc đó, mẹ tôi lên tiếng.

“Phúc. Ngồi xuống.”

Chỉ ba chữ, rất khẽ, nhưng cả ba anh em chúng tôi đều im bặt. Anh Phúc ngồi xuống như một đứa trẻ.

Mẹ đứng dậy, chậm rãi đi vào buồng, rồi trở ra với một chiếc phong bì lớn màu vàng. Bà đặt lên bàn.

“Mẹ lẫn. Các con nói mẹ lẫn, mẹ không c:ãi. Nhưng mẹ còn nhớ một chuyện: mẹ là mẹ của ba đứa, không phải của riêng đứa nào.”

Bà mở phong bì, rút ra một tập giấy có dấu đỏ.

“Đây là di chúc của mẹ, mẹ lập cách đây mười tháng, có công chứng, có giấy khám của bác sĩ chứng nhận mẹ đủ minh mẫn tại thời điểm lập. Mẹ làm ngay sau lần đầu tiên mẹ quên đường về nhà. Mẹ biết mẹ sẽ y:ếu đi, nên mẹ phải làm trước khi quá muộn.”

Anh Phúc ngẩng phắt lên. Chị Hoài há hốc miệng. Tôi thì chỉ biết nhìn mẹ, người đàn bà bảy mươi tám tuổi mà cả ba đứa con đều tưởng là đã hết khôn.

“Trong di chúc, căn nhà này sau khi mẹ m:ất sẽ chia đều cho ba đứa. Đều tuyệt đối. Không đứa nào hơn đứa nào một mét vuông.” — mẹ nhìn anh Phúc — “Nghe rõ chưa? Bố con lo cho con Ngọc mảnh đất, thì mẹ lo cho hai đứa lớn phần nhà. Bố mẹ không thiên vị đứa nào hết. Chỉ là bố mẹ chưa kịp nói, thì các con đã kịp nghĩ xấu về nhau rồi.”

Anh Phúc bật khóc. Lần đầu tiên trong đời tôi thấy anh Hai mình khóc — người đàn ông ba mươi tám tuổi, quen quát tháo, quen đ:ập bàn, ngồi gục xuống cái bàn gỗ của bố mà khóc như một đứa trẻ.

Mẹ đặt tay lên vai anh: “Mẹ giấu cuốn sổ tiết kiệm không phải để thử các con cho vui. Mẹ giấu vì mẹ sợ. Mẹ sợ đúng cái ngày hôm nay. Và mẹ đã sợ đúng.”

Nhưng chuyện chưa kết thúc ở đó.

Bốn giờ chiều hôm đó, Khải tới. Không gọi trước. Ông ta bước vào sân, theo sau là hai người đàn ông xăm trổ, đứng dựa cổng.

“Chào cả nhà. Anh Phúc, chú em trốn anh giỏi ha.” — Khải ngồi xuống ghế, vắt chân, nhìn quanh căn nhà như đang định giá. “Nhà đẹp đấy. Bà cụ, con trai bà n:ợ tôi hai tỷ tư. Bà tính sao?”

Mẹ tôi nhìn ông ta, không chớp mắt: “Nó n:ợ thì nó trả. Tôi già rồi, tôi không có gì cho anh.”

Khải cười nhạt, quay sang tôi: “Cô Ngọc, ba tỷ mảnh đất, cô k:ý là xong hết. Anh em nhà cô yên, bà cụ yên. Không k:ý thì…” — ông ta hất hàm ra cổng — “…tôi cũng có cách của tôi. Người già hay ngã lắm cô à. N:guy h:iểm lắm.”

Câu đó — câu đ:e d:ọa nhắm vào mẹ tôi — là giọt nước cuối cùng.

Tôi đứng dậy, đặt điện thoại lên bàn, bấm phát đoạn ghi âm hôm ở quê. Giọng Khải vang lên rành rọt giữa phòng khách: “…đây, đơn của hai người đồng thừa kế… kiện ra tòa thì ba năm nữa cô cũng chưa cầm được sổ đâu.”

Tôi nói, giọng không run một chữ: “Anh Khải, tôi đã nộp đơn t:ố c:áo lên c:ơ q:uan c:ông a:n từ sáng nay rồi. Kèm theo tờ đơn có chữ k:ý g:iả m:ạo của chị tôi, kèm bản ghi âm anh vừa nghe, và kèm cả giấy n:ợ với lãi suất một trăm tám mươi phần trăm một năm mà anh cho anh tôi vay. Anh biết mức lãi đó gọi là gì không? Cho vay lãi nặng. Cộng thêm hành vi làm g:iả tài liệu và đ:e d:ọa người khác nữa.”

Mặt Khải cứng lại.

Chị Hoài bước tới đứng cạnh tôi, tay chị run nhưng giọng chị chắc nịch: “Tôi là người bị g:iả chữ k:ý. Tôi đã làm đơn t:ố c:áo riêng. Tôi làm kế toán mười hai năm, tôi biết đường đi nước bước của mấy bộ hồ sơ này.”

Và rồi anh Phúc đứng lên. Anh đi tới trước mặt Khải, đưa ra một tập giấy: “Đây là toàn bộ tin nhắn, chuyển khoản, giấy n:ợ giữa tôi với anh, tôi in ra hết rồi. Tôi n:ợ anh hai tỷ tư, tôi sẽ trả đúng gốc và lãi theo đúng quy định pháp luật. Còn phần lãi c:ắt c:ổ kia, tôi không trả. Anh muốn kiện thì mời anh kiện.”

Khải nhìn ba anh em chúng tôi đứng thành một hàng trước mặt mẹ. Lần đầu tiên, nụ cười chuyên nghiệp của ông ta tắt hẳn.

Ông ta đứng dậy, phủi quần: “Được. Gia đình các người được lắm.”

Rồi đi. Chiếc xe con rời khỏi ngõ, để lại một vệt bụi dài.

Chúng tôi đứng đó, không ai nói gì. Mẹ tôi ngồi trên ghế mây, khẽ thở ra, rồi nói một câu mà sau này tôi khắc mãi trong lòng:

“Đấy. Ba đứa đứng chung một hàng, có phải hơn không.”

Bảy tháng sau.

Khải b:ị khởi tố về hành vi cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự và làm g:iả tài liệu của cơ quan, tổ chức. Trong quá trình điều tra, người ta phát hiện ông ta còn dính tới bốn vụ tương tự ở ba tỉnh khác, toàn nhắm vào những gia đình có người già và tài sản là nhà đất. Tòa tuyên bốn năm t:ù. Phần lãi c:ắt c:ổ b:ị tuyên vô hiệu; anh Phúc chỉ phải trả gốc và phần lãi trong hạn — tổng cộng chín trăm sáu mươi triệu.

Anh Phúc b:án căn hộ ở thành phố, b:án luôn chiếc xe hơi anh từng tự hào khoe mỗi dịp về quê, trả hết n:ợ. Anh cũng phải ra làm việc với c:ơ q:uan c:ông a:n về việc để Khải dùng giấy tờ gia đình. Chị Hoài rút đơn t:ố c:áo phần liên quan tới anh, chỉ giữ phần t:ố c:áo Khải. Anh không b:ị xử lý hình sự, nhưng cái giá anh trả không hề nhẹ: vợ anh d:ọn về nhà ngoại hai tháng, giấy phép môi giới của anh b:ị thu hồi, và cái danh “anh Hai thành đạt” mà anh giữ suốt mười mấy năm thì tan thành mây khói.

Anh d:ọn về quê. Thuê một căn nhà nhỏ cách nhà mẹ ba cây số, mở lại từ đầu bằng nghề môi giới nhà đất nhỏ lẻ ở huyện, thu nhập bằng một phần mười ngày xưa. Nhưng mỗi sáng anh đều chạy xe máy qua nhà mẹ, pha cho mẹ ly sữa, tưới giùm mẹ luống hoa mười giờ trước sân. Có hôm tôi bắt gặp anh ngồi im bên bàn thờ bố rất lâu, không thắp nhang, không nói gì, chỉ ngồi.

Một lần anh nói với tôi, mắt vẫn nhìn ra vườn: “Ngọc, anh xin lỗi em. Không phải xin lỗi vì mảnh đất. Anh xin lỗi vì ba năm trời anh ganh tị với em, mà em thì có biết gì đâu. Bố nói đúng, em không có gì hết ngoài tấm lòng. Mà anh thì có đủ thứ, trừ cái đó.”

Tôi không trả lời được. Tôi chỉ pha thêm một ly trà, đặt xuống cạnh anh.

Chị Hoài thì xin chuyển công tác về chi nhánh gần nhà hơn, chấp nhận giảm lương ba triệu một tháng. Hai tuần chị về một lần, ở lại hai ngày, tự tay giặt giũ, cắt móng tay cho mẹ. Chị lập một tài khoản chung, mỗi tháng ba anh em cùng đóng vào để lo cho mẹ: anh Phúc ba triệu, chị Hoài bốn triệu, tôi ba triệu — cộng với t:iền thuê dì Năm, người giúp việc sáu mươi mốt tuổi ở xóm dưới, tới trông mẹ ban ngày.

Cuốn sổ tiết kiệm năm trăm triệu của bố, mẹ vẫn giữ nguyên, không cho ai đụng tới. Bà nói: “Của bố các con để lo cho mẹ lúc ố:m đ:au. Chưa ố:m thì chưa tiêu.”

Còn mảnh đất ở quê, tôi không b:án. Tôi cho chú Sáu mượn một nửa để trồng rau, nửa còn lại tôi giữ nguyên hàng cau của bố. Tôi cũng làm một việc mà tôi nghĩ mãi mới dám: tôi ra phòng công chứng, lập một văn bản cam kết, rằng nếu sau này mẹ cần một khoản lớn để chữa b:ệnh, mảnh đất đó sẽ được dùng trước tiên, trước cả cuốn sổ của bố.

Khi tôi đưa tờ cam kết cho mẹ xem, bà cầm rất lâu, rồi trả lại tôi, mắt đỏ hoe: “Con giữ đi. Bố con để lại cho con là để con có chỗ dựa, không phải để con gánh mẹ.”

Tôi nắm tay bà: “Mẹ, chỗ dựa của con là mẹ. Đất chỉ là đất thôi.”

Tết năm đó, lần đầu tiên sau bảy năm, cả nhà tôi đông đủ trong căn nhà cũ. Anh Phúc dắt vợ và thằng cu Bin về — chị dâu tôi đã quay lại, sau khi chứng kiến chồng mình thật sự làm lại từ con số không. Chị Hoài về từ hai mươi tám Tết, mang theo một cây quất nhỏ.

Chiều ba mươi, mẹ tôi ngồi trên ghế mây trước sân, nhìn ba đứa con lau bàn thờ, bày mâm ngũ quả, c:ãi nhau chí chóe chuyện cắm hoa lệch bên trái hay bên phải. Bà cười, cái cười móm mém mà tôi tưởng đã lâu lắm rồi không thấy.

Đêm giao thừa, sau khi thắp nhang cho bố, mẹ gọi cả ba anh em lại. Bà lấy trong buồng ra chiếc hộp giấy cũ — vẫn chiếc hộp đã làm thay đổi tất cả — và đặt vào tay tôi.

“Mẹ giao cho con Ngọc giữ. Không phải vì mẹ thương nó hơn. Mà vì cái hộp này, ai giữ cũng được, miễn là ba đứa đều biết trong đó có gì. Bí mật trong nhà là thứ đ:ộc nhất, các con nhớ chưa.”

Anh Phúc gật đầu. Chị Hoài gật đầu. Tôi ôm chiếc hộp vào lòng, nghe tiếng pháo hoa nổ xa xa ngoài thị trấn.

Mẹ tôi vẫn hay quên. Có hôm bà hỏi tôi ba lần liền cùng một câu, có hôm bà gọi tên tôi thành tên chị Hoài. Nhưng mỗi sáng, bà vẫn ngồi ở khung cửa sổ đó, nhìn ra luống hoa mười giờ trước sân — luống hoa bố trồng năm nào — và nói với dì Năm bằng giọng rất tự hào:

“Nhà này là nhà tôi. Tôi ở đây tới lúc nào tôi đi gặp ông ấy thì thôi.”

Và lần này, không còn ai trong ba đứa con của bà nghĩ tới chuyện b:án nó nữa.

-HẾT-