Trước đám cưới 7 ngày, tôi cố tình đưa vợ sắp cưới về căn nhà cấp bốn xiêu vẹo ở quê để thử lòng. không ngờ, vừa gặp mẹ tôi, em đã làm một việc khiến tôi chết lặng. đọc mảnh giấy em đưa, tôi chỉ biết cúi đầu xấ///u hổ…
Tôi tên Minh Khải, 32 tuổi, hiện là trưởng phòng kỹ thuật của một công ty công nghệ lớn tại HN. Tôi có công việc ổn định, thu nhập khá, một căn hộ chung cư và chiếc ô tô mua bằng chính sức lao động của mình.
Vợ sắp cưới của tôi tên Ngọc Anh, 29 tuổi, là giáo viên mầm non. Chúng tôi yêu nhau đã ba năm, tình cảm luôn êm đềm. Em không phải người thích phô trương, cũng chưa bao giờ đòi hỏi tôi mua những món quà đắt tiền.
Có lần sinh nhật em, tôi chỉ tặng một chiếc khăn len tự chọn. Em vui vẻ quàng ngay lên cổ rồi nói:
“Chỉ cần là anh chọn, em đều thích.”
Tôi từng nghĩ mình đã tìm được người phụ nữ có thể cùng đi hết cuộc đời.
Thế nhưng, càng gần ngày cưới, tôi lại càng bị những câu chuyện trên mạng ảnh hưởng. Nào là con dâu chỉ thương nhà chồng khi có tiền, nào là phụ nữ thay đổi sau hôn nhân, nào là những cuộc hôn nhân đổ vỡ vì khác biệt hoàn cảnh gia đình.
Một người bạn thân còn nói:
“Trước khi cưới, mà//y phải thử lòng cô ấy một lần. Đừng để cưới xong mới biết người ta chỉ yêu điều kiện của mày.”
Những lời ấy khiến tôi bắt đầu nghi ngờ người con gái đã ở bên mình suốt ba năm.
Cuối cùng, tôi nảy ra một ý định mà đến tận bây giờ vẫn khiến tôi xấ//u hổ mỗi khi nhớ lại.
Tôi quyết định đưa Ngọc Anh về quê, đến căn nhà cấp bốn cũ kỹ nơi mẹ tôi đang sống một mình, để xem em có thực sự chấp nhận hoàn cảnh gia đình chồng hay không.
Mẹ tôi tên bà Hạnh, năm nay 68 tuổi. Cha m//ất sớm, bà một mình làm đủ nghề để nuôi tôi ăn học. Ngày trước, bà từng bán rau ngoài chợ, làm thuê ở xưởng may, có những hôm đi làm từ sáng đến tối chỉ để kiếm đủ tiền đóng học phí cho con.
Sau khi tôi thành đạt, nhiều lần tôi muốn đón mẹ lên Hà Nội nhưng bà đều từ chối.
Bà bảo:
“Mẹ quen sống ở quê rồi. Có vườn rau, có hàng xóm, có bàn thờ bố con. Mẹ không muốn đi đâu cả.”
Tôi gửi tiền về hàng tháng, nhưng thú thật, số lần tôi về thăm mẹ trong một năm chỉ đếm trên đầu ngón tay.
Một tuần trước đám cưới, tôi nói với Ngọc Anh:
“Cuối tuần này anh đưa em về quê thăm mẹ nhé.”
Em vui vẻ gật đầu:
“Thật ạ? Em cũng muốn về với mẹ. Lâu rồi em chưa được gặp mẹ.”
Tôi cố tình nói thêm:
“Xe anh đang sửa, chắc mình phải đi xe khách. Nhà mẹ cũng cũ lắm, không được tiện nghi như trên này đâu.”
Em chỉ cười:
“Thì mình về thăm mẹ chứ có phải đi nghỉ dưỡng đâu anh.”
Tôi nghe vậy nhưng vẫn chưa tin.
Tối hôm đó, tôi gọi điện cho mẹ.
“Mẹ ơi, chủ nhật con đưa Ngọc Anh về. Mẹ cứ mặc quần áo cũ ở nhà thôi nhé. Nếu được thì mẹ cứ than đau lưng, đau khớp một chút. Con muốn xem cô ấy có thật lòng không.”
Đầu dây bên kia im lặng rất lâu.
Một lúc sau, mẹ mới hỏi:
“Con định thử lòng con bé à?”
Tôi cười:
“Con chỉ muốn chắc chắn trước khi cưới thôi mẹ.”
Mẹ thở dài:
“Khải à, người ta yêu con ba năm rồi mà con vẫn phải dùng cách này để kiểm tra sao?”
Tôi gạt đi:
“Mẹ cứ giúp con lần này.”
Mẹ không nói thêm, chỉ khẽ đáp:
“Được rồi. Nhưng mẹ mong con đừng phải hối hận.”
***
Sáng chủ nhật, tôi và Ngọc Anh lên chuyến xe khách lúc 6 giờ.
Em mang theo hai chiếc túi lớn. Một túi đựng quần áo, túi còn lại chứa đủ thứ đồ ăn, sữa, thuốc bổ và một chiếc áo khoác mới.
Tôi tò mò hỏi:
“Em mang nhiều đồ thế làm gì?”
Em cười:
“Hôm trước anh bảo mẹ hay đau lưng, trời trở lạnh lại đau khớp. Em mua ít đồ cho mẹ. Không biết mẹ thích ăn gì nên em mua thêm vài món.”
Tôi hơi bất ngờ nhưng vẫn cố giữ vẻ thản nhiên.
Trên đường đi, tôi còn cố tình kể:
“Nhà mẹ có khi mất nước, nhà vệ sinh cũng cũ rồi. Em đừng ngạc nhiên nhé.”
Ngọc Anh quay sang nhìn tôi:
“Anh à, mẹ đã nuôi anh lớn từng ấy năm. Chẳng lẽ chỉ vì nhà cũ mà em lại không muốn về thăm mẹ sao?”
Tôi không trả lời.
Trong lòng tôi bắt đầu cảm thấy kế hoạch của mình có phần vô nghĩa, nhưng vẫn cố chờ đến lúc em tận mắt nhìn thấy căn nhà.
Gần trưa, xe khách dừng ở đầu làng.
Từ đó vào nhà mẹ tôi phải đi bộ thêm một đoạn đường đất nhỏ.
Hai bên đường là những thửa ruộng vừa gặt xong. Xa xa, những mái nhà thấp thoáng sau hàng cau.
Căn nhà của mẹ hiện ra sau một cánh cổng sắt đã hoen gỉ. Mái ngói cũ phủ rêu, bức tường bong tróc từng mảng. Ngoài sân có vài chậu hoa cũ, một chiếc ghế gỗ và chiếc xe đạp đã bạc màu.
Mẹ tôi đang chống gậy đứng trước cổng.
Vừa nhìn thấy chúng tôi, bà liền nở nụ cười:
“Khải về rồi đấy à con!”
Tôi định bước lên đỡ mẹ, nhưng còn chưa kịp làm gì thì Ngọc Anh đã đặt hành lý xuống, chạy nhanh đến bên bà.
“Mẹ ơi!”
Em vui vẻ nắm lấy cánh tay mẹ tôi:
“Mẹ đứng ngoài nắng lâu chưa ạ? Sao mẹ không vào nhà ngồi chờ? Chân mẹ lại đau phải không?”
Mẹ tôi hơi bất ngờ, nhưng nhanh chóng mỉm cười:
“Mẹ mới ra thôi con. Hai đứa đi đường có mệt không?”
Ngọc Anh nhìn đôi dép cũ của mẹ, rồi cúi xuống chỉnh lại chiếc dép bị lệch.
“Mẹ đi chậm thôi ạ, để con dìu mẹ vào nhà.”
Tôi đứng phía sau, sững người.
Tôi chờ một ánh mắt thất vọng, một cái nhăn mặt hay chút ngập ngừng khi em nhìn thấy căn nhà xiêu vẹo.
Nhưng không có.
Em chỉ quan tâm đến mẹ tôi.
Bước vào nhà, Ngọc Anh lập tức mở cửa sổ cho thoáng, lấy khăn lau chiếc bàn gỗ phủ bụi rồi hỏi:
“Mẹ ăn cơm chưa ạ? Hay để con xuống bếp nấu thêm món gì nhé?”
Mẹ tôi xua tay:
“Mẹ nấu rồi, con cứ nghỉ đi. Đường xa chắc mệt lắm.”
Trên mâm cơm chỉ có đĩa rau muống luộc, bát canh cà chua và một đĩa cá kho nhỏ.
Tôi cố tình quan sát nét mặt Ngọc Anh.
Nhưng em lại vui vẻ kéo ghế ngồi xuống:
“Ôi, cá kho là món con thích nhất đấy mẹ ạ. Lâu rồi con chưa được ăn bữa cơm quê như thế này.”
Mẹ tôi nhìn em, đôi mắt ánh lên niềm vui.
Trong bữa ăn, em liên tục gắp thức ăn cho mẹ, còn nhắc bà ăn chậm vì sợ hóc xương.
Có một lúc, mẹ tôi ho liên tục.
Ngọc Anh lập tức đứng dậy rót nước, nhẹ nhàng vỗ lưng bà.
Tôi nhìn cảnh ấy mà trong lòng bắt đầu cảm thấy khó chịu với chính bản thân mình.
***
Ăn cơm xong, mẹ tôi vào phòng lấy một chiếc hộp gỗ nhỏ.
Bà đặt trước mặt Ngọc Anh:
“Đây là ít đồ bà nội Khải để lại. Mẹ muốn tặng con làm kỷ niệm trước ngày cưới.”
Ngọc Anh vội vàng từ chối:
“Mẹ giữ lại đi ạ. Con về đây thăm mẹ đã là vui rồi.”
Mẹ tôi cười hiền:
“Con cứ nhận. Không đáng giá bao nhiêu, nhưng là tấm lòng của mẹ.”
Trong lúc hai người nói chuyện, tôi ra sân nghe điện thoại của đồng nghiệp.
Khi quay vào, tôi thấy Ngọc Anh đang ngồi cạnh mẹ, cẩn thận xoa bóp hai bàn tay gầy guộc của bà.
Em hỏi:
“Mẹ có thường xuyên đau khớp không ạ?”
Mẹ tôi đáp:
“Già rồi, bệnh vặt ấy mà. Không có gì đáng lo đâu con.”
Ngọc Anh nhìn về phía chiếc tủ thuốc cũ đặt cạnh giường.
“Mẹ uống thuốc đều không ạ?”
Mẹ tôi hơi lúng túng:
“Thỉnh thoảng mẹ quên. Với lại mẹ cũng không muốn làm phiền thằng Khải.”
Tôi nghe câu ấy mà thấy nhói lòng.
Tôi chưa từng biết mẹ vẫn uống thuốc mỗi ngày.
Cũng chưa từng hỏi bà có thường xuyên đi khám hay không.
Tôi luôn nghĩ chỉ cần gửi tiền về là đã làm tròn bổn phận.
Đúng lúc ấy, Ngọc Anh quay sang nhìn tôi.
Em không trách móc, cũng không lớn tiếng. Chỉ lặng lẽ lấy từ trong túi xách ra một mảnh giấy được gấp làm tư rồi đặt vào lòng bàn tay tôi.
Tôi ngạc nhiên:
“Đây là gì?”
Em khẽ nói:
“Anh đọc đi. Đừng đọc thành tiếng nhé.”
Tôi mở mảnh giấy.
Bên trong là vài dòng chữ viết tay.
Dòng đầu tiên khiến tôi sững người:
“Anh Khải, em biết anh đang thử lòng em. Nhưng em không buồn vì căn nhà này nghèo, cũng không buồn vì bữa cơm hôm nay chỉ có rau và cá.”
Tôi ngẩng đầu nhìn em.
Ngọc Anh vẫn bình tĩnh, nhưng ánh mắt đã có chút buồn.
Tôi tiếp tục đọc:
“Em chỉ buồn vì anh chưa từng kể với em rằng mẹ đang sống một mình vất vả đến thế nào. Em nhìn thấy thuốc mẹ uống, giấy hẹn tái khám và cả chiếc áo cũ đã sờn ở khuỷu tay. Em không biết mẹ đã giấu anh bao nhiêu chuyện nữa.”
Bàn tay tôi bắt đầu run.
Tôi nhìn xuống dòng cuối cùng.
“Em đồng ý lấy anh không phải vì căn hộ, chiếc xe hay mức lương của anh. Em muốn lấy một người đàn ông biết yêu thương gia đình. Nhưng hôm nay, em mới nhận ra có lẽ anh đã quá bận thử lòng người khác mà quên mất người cần được quan tâm nhất chính là mẹ mình.”
Tôi đọc xong, chỉ biết cúi gằm mặt.
Một cảm giác xấu hổ chưa từng có trào lên trong lòng.
Tôi đã dựng lên một màn thử thách để xem em có chấp nhận người mẹ nghèo khó hay không.
Nhưng người bị thử thách lại chính là tôi.
Đúng lúc đó, Ngọc Anh nhẹ nhàng đặt tay lên tay tôi.
Em nói rất khẽ:
“Anh đừng giận mẹ nhé. Mẹ chỉ sợ làm phiền anh thôi.”
Tôi chưa kịp đáp thì mẹ tôi từ trong phòng bước ra, trên tay cầm một chiếc hộp sắt cũ.
Bà đặt chiếc hộp lên bàn rồi nhìn tôi:
“Khải, có chuyện này mẹ định giấu con đến cuối đời. Nhưng hôm nay, mẹ nghĩ đã đến lúc con nên biết.”
Tôi ngạc nhiên:
“Chuyện gì vậy mẹ?”
Mẹ mở hộp.
Bên trong là một cuốn sổ tiết kiệm cũ, vài tờ giấy khám bệnh và một bức ảnh đã ngả vàng.
Tôi cầm bức ảnh lên.
Trong ảnh, mẹ đang đứng trước một căn nhà lớn, bên cạnh là một người đàn ông mặc vest mà tôi chưa từng gặp.
Phía sau bức ảnh có một dòng chữ viết tay:
“Ngày mẹ bán đi mảnh đất cuối cùng để lo cho tương lai của Khải.”
Tôi quay sang nhìn mẹ.
Bà khẽ lau nước mắt rồi nói:
“Con trai à, có một chuyện mẹ chưa từng kể. Căn nhà này không phải thứ duy nhất mẹ còn lại. Hai mươi năm trước, mẹ đã làm một việc mà chính mẹ cũng chưa từng tha thứ cho mình…”
Ngọc Anh nắm chặt tay mẹ.
Còn tôi vẫn nhìn chằm chằm vào bức ảnh, không hiểu vì sao mẹ lại giữ nó suốt ngần ấy năm.
Tôi không ngờ rằng, chuyến về quê để thử lòng vợ sắp cưới hôm ấy lại trở thành ngày tôi phát hiện ra bí mật lớn nhất trong cuộc đời mình.
Và điều khiến tôi đa//u lòng nhất không phải là bí mật ấy, mà là nhận ra mình đã vô tâm với người phụ nữ hy sinh cả cuộc đời vì mình đến mức nào….
Bà Hạnh đặt xấp giấy tờ đã ngả màu vàng úa xuống chiếc bàn gỗ, hơi thở khẽ run lên. Nhìn ánh mắt ngơ ngác và có phần hoảng hốt của tôi, bà nghẹn ngào mở lời:
“Ngày cha con mất, để lại cho mẹ một khoản nợ khổng lồ từ tiền chữa bệnh. Khắp làng trên xóm dưới, chẳng ai dám cho mẹ vay nữa. Lúc đó… chủ nợ đã đến tận nhà tạt sơn, đe dọa sẽ mang con đi bán nếu mẹ không trả tiền.”
Bà dừng lại, đưa tay gạt vội giọt nước mắt lăn dài trên gò má gầy guộc:
“Người đàn ông trong bức ảnh đó là chủ một xưởng gạch ở huyện bên. Ông ấy thương mẹ góa con côi, ngỏ ý muốn nhận mẹ làm vợ lẽ, bù lại ông sẽ trả toàn bộ nợ nần và bao bọc mẹ con ta. Nhưng ngặt một nỗi… điều kiện của ông ấy là mẹ phải để con cho họ hàng nuôi, còn mẹ phải theo ông ấy đi nơi khác.”
Tôi chết lặng. Tim như thắt lại, lồng ngực trống rỗng đến mức không thở nổi. Mẹ giữ tôi lại ư? Bằng cách nào?
Bà Hạnh nhìn tôi, ánh mắt đong đầy nỗi đau của mấy chục năm trời đè nén:
“Mẹ đã quỳ gối xin ông ấy suốt ba tiếng đồng hồ. Mẹ bảo con là giọt máu duy nhất của cha con, là mạng sống của mẹ. Cuối cùng, ông ấy đồng ý rủ lòng thương: Cho mẹ mượn tiền trả nợ, nhưng đổi lại, toàn bộ đất đai, nhà cửa của ông bà nội để lại đều phải bán sạch để cấn trừ. Căn nhà cấp bốn rách nát này vốn không phải của ông bà, mà là mẹ phải đi ở nhờ, đi làm thuê làm mướn suốt mười mấy năm trời mới chuộc lại được một phần đất để dựng lên che nắng che mưa…”
Bà chìa cuốn sổ tiết kiệm cũ kỹ ra:
“Còn số tiền con gửi về hàng tháng, mẹ chưa từng dám tiêu một đồng. Mẹ tích góp từng chút một, định bụng đợi đến ngày con cưới vợ sẽ đưa lại để các con làm vốn mua cái ti vi, sắm cái tủ lạnh, chứ trên thành phố thuê nhà tốn kém lắm ai ơi…”
Nghe đến đây, nước mắt tôi trào ra từ lúc nào.
Tôi ngẩng đầu nhìn mẹ — người phụ nữ mà tôi từng trách móc là cổ hủ, là không chịu lên thành phố ở cùng con cái, người phụ nữ mà tôi đã nhẫn tâm dùng trò thử lòng ích kỷ để đo lường tình cảm. Hóa ra, cả cuộc đời mẹ đã phải gồng gánh những vết thương tâm hồn nặng nề đến nhường nào, thế mà lúc nào mẹ cũng chỉ sợ làm phiền đến tôi, sợ tôi bận lòng vì chuyện ở quê.
Ngọc Anh bên cạnh không kìm được xúc động, cô ôm chầm lấy bà Hạnh, nghẹn ngào khóc nức nở:
“Mẹ ơi… sao mẹ khổ thế này… Từ nay con với anh Khải sẽ đón mẹ lên thành phố, tuyệt đối không để mẹ phải chịu cô độc ở đây nữa đâu mẹ ơi…”
Bà Hạnh mỉm cười, bàn tay run rẩy vỗ nhẹ lên lưng Ngọc Anh:
“Mẹ già rồi, quen chân quen tay ở cái làng này thôi con ạ. Chỉ cần thấy hai đứa thương nhau, sống tử tế với nhau, và con… không chê thằng Khải nông nổi, thế là mẹ mãn nguyện lắm rồi.”
Tôi quỳ sụp xuống trước mặt mẹ, hai bàn tay run lẩy bẩy ôm lấy đôi chân gầy guộc, chai sần của bà. Cảm giác xấu hổ, hối hận và dằn vặt cào xé tâm can tôi từng cơn.
“Mẹ ơi… con bất hiếu quá… Con sai thật rồi mẹ ơi…”
Tôi khóc như một đứa trẻ, giọt nước mắt muộn màng thấm ướt vạt áo của mẹ. Trò đời thật cay đắng, tôi cứ nghĩ mình là người đứng trên cao để thử lòng thiên hạ, nhưng hóa ra tôi chỉ là một gã đàn ông vô tâm, kiêu ngạo và ích kỷ đứng trước sự vĩ đại của tình mẫu tử.
—
Một tuần sau, đám cưới diễn ra.
Tôi không còn bận tâm đến những định kiến hay những lời xì xào ngoài xã hội nữa. Vào ngày rước dâu, thay vì đón mẹ lên thành phố sống chung một cách gượng ép, tôi và Ngọc Anh đã quyết định cải tạo lại căn nhà cấp bốn ở quê thật khang trang, lắp đặt đầy đủ tiện nghi, đồng thời thuê một người hàng xóm tốt bụng thường xuyên sang tảng sáng cơm nước, chăm sóc bà.
Cuối tuần nào vợ chồng tôi cũng lái xe về quê thăm mẹ. Không còn khoảng cách, không còn những nghi ngờ vụ lợi.
Bài học lớn nhất cuộc đời tôi đã phải trả giá bằng những giọt nước mắt hối hận, nhưng thật may mắn, vẫn kịp để tôi học cách trở thành một người con hiếu thảo và một người chồng xứng đáng với tấm chân tình của vợ mình.