Sau khi đưa vào vận hành, số liệu không tăng mà còn giảm.
Khi tổng kết lại, cậu ta đổ lỗi cho “mô hình thuật toán chưa đủ hoàn thiện”.
Vương tổng nói trước toàn bộ mọi người:
“Không sao, người trẻ dám nghĩ dám làm, dù thất bại cũng là kinh nghiệm.”
Dám nghĩ dám làm.
Tôi nhớ lại năm năm trước, tôi cũng từng đưa ra một phương án.
Khi đó tôi đề xuất tái cấu trúc hệ thống đơn hàng, dùng kiến trúc mới, dự kiến có thể nâng tốc độ phản hồi lên 40%.
Vương tổng nói gì?
“Chu Lâm à, ý tưởng của cô rất tốt, nhưng hiện tại chúng ta cần sự ổn định, đợi thời cơ chín muồi rồi hãy nói.”
Thời cơ chín muồi.
Năm năm rồi, vẫn chưa bao giờ chín muồi.
Sau đó tôi tự mình dùng thời gian rảnh để sửa lại module lõi, tốc độ phản hồi thực sự tăng lên 38%.
Vương tổng xem báo cáo, nói “không tệ”, rồi trong cuộc họp phòng ban đã nói:
“Tối ưu hóa lần này là kết quả nỗ lực chung của cả đội, phải cảm ơn Tiểu Trần vì đã đưa ra định hướng.”
Định hướng của Tiểu Trần.
Lúc đó Tiểu Trần còn chưa vào công ty.
Tôi không nói gì.
Tôi đã quen rồi.
Nhưng bây giờ tôi bỗng muốn hỏi chính mình một câu: tôi quen với nó để làm gì?
Cuộc họp kết thúc, tôi quay lại chỗ ngồi.
Tiểu Lưu từ bên cạnh đi tới, cười tủm tỉm.
“Chị Chu, trưa nay ăn cùng không?”
Trước đây kiểu mời này tôi đều đồng ý.
Lần này tôi lắc đầu.
“Không, tôi có việc.”
Cô ta sững lại.
“Chị Chu, gần đây chị có phải… tâm trạng không được tốt không?”
Tôi nhìn cô ta.
Cô ta là HR, cô ta biết Vương tổng đánh giá tôi thế nào.
Nhưng cô ta vẫn có thể cười tủm tỉm lừa tôi rằng “đang giúp chị tranh thủ”, “năm sau chắc chắn có phần chị”.
“Không,” tôi nói, “chỉ là hơi mệt thôi.”
Cô ta gật đầu, không nói thêm gì.
Tôi quay người, tiếp tục gõ code.
Chiều thứ Tư, headhunter Lisa nhắn tin.
“Chị Chu, bên Đỉnh Huy hỏi chị đã suy nghĩ xong chưa?”
Tôi nghĩ một chút, trả lời bốn chữ:
“Tôi đồng ý rồi.”
“Tuyệt quá!” cô ta gửi một loạt dấu chấm than, “vậy tôi sẽ sắp xếp HR liên hệ chị làm thủ tục, bên chị khi nào thuận tiện nộp đơn nghỉ việc?”
Khi nào thuận tiện.
Tôi cúi đầu nhìn chỗ ngồi của mình.
Bên cạnh máy tính dán một tờ giấy ghi chú, trên đó viết mười yêu cầu, tất cả đều là việc của riêng tôi.
Trên bàn có một chậu trầu bà, tôi đã nuôi ba năm, là lúc tôi được thăng chức kỹ sư cao cấp thì tự mua để chúc mừng.
Đó cũng là lần duy nhất tôi được “thăng chức” ở công ty này.
Ba năm trước.
“Thứ Hai tuần sau.”
Tôi đưa ra quyết định.
Thứ Năm, tôi bắt đầu âm thầm dọn dẹp đồ đạc.
Từng chút từng chút mang đồ cá nhân về nhà, xóa hết file cá nhân trong máy tính.
Code cần commit thì commit, tài liệu cần viết thì viết.
Chiều thứ Sáu, tôi in đơn xin nghỉ việc.
Giấy A4, một trang, rất đơn giản.
“Vì lý do cá nhân, tôi xin nghỉ việc, mong được phê duyệt.”
Ngay cả lý do tôi cũng lười bịa.
Thứ Bảy và Chủ Nhật nghỉ hai ngày, tôi không làm gì cả.
Sáng thứ Hai, tôi vào công ty lúc 8 giờ 50, đúng 9 giờ gõ cửa phòng Vương tổng.
“Vương tổng, có rảnh không?”
Ông ta đang xem điện thoại, đầu cũng không ngẩng lên.
“Chuyện gì?”
Tôi đặt đơn xin nghỉ việc lên bàn ông ta.
“Tôi muốn nghỉ việc.”
Ông ta ngẩng đầu, nhìn tôi, rồi nhìn tờ giấy.
Sau đó ông ta cười.
Không phải cười giữ lại, cũng không phải cười ngạc nhiên.
Mà là kiểu cười “à, chỉ có vậy thôi à”.
“Nghĩ kỹ rồi?”
“Nghĩ kỹ rồi.”
Ông ta cầm bút, ký tên vào đơn xin nghỉ việc, động tác rất nhanh, giống như đang ký một tờ thanh toán chẳng quan trọng.
“Được, bên nhân sự tôi sẽ nói một tiếng, để quy trình nhanh hơn.”
Tôi gật đầu.
Ông ta lại nói:
“Việc bàn giao làm nhanh lên, những thứ trong tay cô không ít đâu.”
“Vâng.”
Tôi quay người đi ra ngoài.
Khi đi đến cửa, ông ta gọi tôi lại.
“Chu Lâm.”
Tôi dừng bước, nhưng không quay đầu.
“Đi đâu vậy?”
Tôi im lặng một giây.
“Chưa quyết định.”
Ông ta “ồ” một tiếng, không nói gì thêm.
Tôi bước ra ngoài, nhẹ nhàng đóng cửa lại.
Hành lang rất yên tĩnh.
Ánh nắng chiếu qua cửa kính sát đất, rọi xuống sàn, sáng chói.
Tôi đi rất chậm.
Khi trở về chỗ ngồi, Tiểu Lưu đã đứng đó chờ tôi.
“Chị Chu, Vương tổng nói với em rồi,” biểu cảm của cô ta có chút phức tạp, “chị… thật sự muốn đi sao?”
“Ừ.”
“Tại sao vậy? Có phải có hiểu lầm gì không? Chị có suy nghĩ gì có thể nói với em, em sẽ giúp chị phản ánh——”
“Không cần.”
Tôi ngắt lời cô ta.
Cô ta sững lại.
“Chị Chu…”
“Tiểu Lưu,” tôi nhìn cô ta, “tháng trước cô tìm tôi nói chuyện, nói Vương tổng vẫn luôn giúp tôi tranh thủ suất thăng chức, đúng không?”
Sắc mặt cô ta thay đổi.
“Đúng, đúng vậy…”
“Vậy tôi hỏi cô,” giọng tôi rất bình tĩnh, “Vương tổng có phải đã nói với cô rằng tôi ‘có vay nhà vay xe, không dám nhảy việc, giữ ổn định là được’ không?”
Mặt cô ta lập tức trắng bệch.
“Chị Chu, em, em…”
“Không sao,” tôi cười, “tôi không trách cô, cô cũng chỉ là người đi làm thuê, cấp trên bảo cô nói gì thì cô phải nói.”
Môi cô ta động đậy, nhưng không nói được gì.
“Nhưng mà,” tôi thu lại nụ cười, “lần sau khi lừa người khác, diễn xuất có thể tốt hơn một chút.”
Tôi không nhìn cô ta nữa, ngồi xuống, bắt đầu viết tài liệu bàn giao.
Việc bàn giao phức tạp hơn tôi tưởng rất nhiều.
Không phải vấn đề của tôi, mà là vấn đề của họ.
Bởi vì căn bản không có ai có thể tiếp nhận được.
Những thứ trong tay tôi quá nhiều.
Module lõi của hệ thống đơn hàng, giao diện frontend và backend, cấu trúc cơ sở dữ liệu, tác vụ định kỳ, xử lý ngoại lệ… tất cả đều do một mình tôi viết, một mình tôi bảo trì.
Tài liệu? Có.
Nhưng phần lớn là viết từ ba bốn năm trước, sau đó sửa đổi quá nhiều, từ lâu đã không còn khớp nữa.
【2】
Điều này cũng không thể hoàn toàn trách tôi.
Mỗi lần tôi nói cần bổ sung tài liệu, Vương tổng đều nói: “Cứ làm xong yêu cầu trước rồi tính.”
Yêu cầu thì mãi mãi không làm xong.
Tài liệu thì mãi mãi không có thời gian bổ sung.
Bây giờ cần bàn giao, mới phát hiện đó là một cái hố lớn.
Vương tổng gọi tôi đi họp, bảo tôi liệt kê một danh sách bàn giao.
Tôi đã liệt kê.
Giấy A4, ba trang, kín đặc chữ.
Ông ta xem xong, nhíu mày.
“Nhiều vậy?”
“Vâng.”
“Một mình cô làm hết?”
“Vâng.”
Ông ta im lặng một lúc.
“Vậy cô nghĩ ai có thể tiếp nhận?”
Tôi suy nghĩ một chút.
“Không có.”
“Ý cô là gì?”
“Tôi nói là, trong nhóm không có ai có thể tiếp nhận toàn bộ.”
Sắc mặt ông ta trở nên khó coi.
“Còn Tiểu Trần thì sao? Kỹ thuật của cậu ta không phải khá tốt sao?”
Tôi suýt bật cười.
“Vương tổng, thế mạnh của Tiểu Trần là làm PPT, không phải viết code. Logic lõi của hệ thống đơn hàng cậu ta còn chưa từng xem qua.”
“Vậy… lão Trương?”
Lão Trương là một nhân viên kỳ cựu khác trong nhóm, vào sau tôi ba năm.
“Lão Trương chỉ quen phần frontend, backend và cơ sở dữ liệu anh ấy chưa từng đụng vào.”
“Backend và cơ sở dữ liệu thì ai quen?”
“Không ai.”
“Sao có thể không ai?”
“Bởi vì từ trước đến nay đều là tôi làm.”
Mặt Vương tổng hoàn toàn tối sầm lại.
“Chu Lâm, cô có ý gì? Cô đang uy hiếp tôi sao?”
Tôi nhìn ông ta, rất bình tĩnh.
“Vương tổng, tôi không uy hiếp, tôi chỉ đang nói sự thật. Ông yêu cầu tôi bàn giao, tôi đương nhiên sẽ bàn giao. Nhưng bàn giao cần thời gian, cũng cần người tiếp nhận có nền tảng.”
“Vậy cô nói xem phải làm sao?”
“Có hai lựa chọn,” tôi nói, “thứ nhất, kéo dài thời gian bàn giao lên hai tháng, tôi từ từ hướng dẫn. Thứ hai, thuê ngoài một đội, tôi sẽ giải thích kiến trúc và logic, sau đó để họ tiếp quản bảo trì.”
Ông ta nhìn tôi rất lâu.
“Hai tháng… quá lâu.”
“Vậy thì thuê ngoài.”
“Thuê ngoài phải tốn tiền.”
Tôi không nói gì.
Ông ta xoa xoa thái dương.
“Chu Lâm, cô thật sự không thể suy nghĩ lại sao? Cô ở đây mười năm, nói đi là đi, công ty cũng rất khó xử.”
Đến rồi.
Tôi biết chắc sẽ có màn này.
“Vương tổng,” tôi nói, “lúc trước khi ông ký đơn xin nghỉ việc của tôi, ông không nói như vậy. Ông ký rất dứt khoát.”
Biểu cảm trên mặt ông ta có chút cứng lại.
“Đó là… đó là vì tôi nghĩ cô chỉ nói cho có, đang giận dỗi thôi.”
“Tôi không giận dỗi.”
“Vậy cô nói xem, rốt cuộc vì sao muốn đi?”
Tôi suy nghĩ một chút, quyết định cho ông ta một cơ hội cuối cùng—để ông ta nghe sự thật.
“Vương tổng, tôi vào công ty mười năm, chưa từng được thăng chức một lần. Mỗi năm đều nói ‘năm sau’, nhưng ‘năm sau’ mãi mãi không đến.”
“Chuyện này… là do công ty có cân nhắc…”
“Tiểu Trần vào hai năm, đã thăng chức hai lần. Ngoài việc làm PPT giỏi, cậu ta còn có gì?”
“Tiểu Trần có ưu thế riêng của cậu ta——”
“Ưu thế của cậu ta là bố cậu ta là phó tổng của Huida, đúng không?”
Mặt Vương tổng hoàn toàn cứng đờ.
“Chu Lâm, lời này của cô có hơi…”
“Hơi cái gì? Hơi quá thẳng thắn sao?” tôi cười, “Vương tổng, trước đây ông nói với Tiểu Lưu rằng tôi ‘có vay nhà vay xe, không dám nhảy việc’. Ông nói đúng, tôi đúng là có vay nhà vay xe. Nhưng ông sai một chuyện—không phải tôi không dám nhảy, mà là tôi ngu, vẫn luôn tin lời ông nói ‘đợi thêm chút nữa’.”
Ông ta há miệng, nhưng không nói được gì.
“Bây giờ tôi không tin nữa,” tôi đứng dậy, “Vương tổng, việc bàn giao tôi sẽ làm tốt, ông yên tâm. Nhưng ngày nghỉ việc của tôi sẽ không thay đổi.”
Tôi quay người đi ra khỏi văn phòng.
Phía sau truyền đến giọng ông ta.
“Chu Lâm! Cô đi đâu vậy? Có phải sang công ty đối thủ không?”
Tôi không quay đầu.
Cửa đóng “rầm” một tiếng.
Trở về chỗ ngồi, tay tôi có chút run.
Không phải vì sợ.
Mà là vì hả hê.
Mười năm rồi, đây là lần đầu tiên tôi nói rõ mọi thứ.
Trước đây tôi luôn cảm thấy, trở mặt với lãnh đạo không tốt, lỡ sau này còn phải gặp lại thì sao?
Bây giờ tôi đã nghĩ thông.
Tôi sắp rời đi rồi, còn gì phải sợ nữa?
Buổi chiều, Tiểu Trần lững thững đi đến bên cạnh chỗ ngồi của tôi.
“Chị Lâm, nghe nói chị sắp nghỉ việc?”
“Ừ.”
“Thật hay giả vậy? Tại sao?”
Tôi nhìn cậu ta.
“Vì không thể làm tiếp được nữa.”
Cậu ta sững lại, rồi cười.
“Chị Lâm, chị nghĩ không thông rồi. Công ty chúng ta bây giờ phát triển tốt như vậy, vòng C cũng gọi vốn xong rồi, chị đợi thêm chút nữa, biết đâu năm sau sẽ niêm yết——”
“Tiểu Trần,” tôi ngắt lời cậu ta, “cậu biết vì sao cậu thăng chức nhanh không?”
Biểu cảm cậu ta thay đổi.
“Bởi vì… bởi vì tôi có năng lực, tôi có tư duy sáng tạo——”
“Bởi vì bố cậu là phó tổng của Huida.”
Mặt cậu ta lập tức trắng bệch.
“Chị Lâm, chị nói vậy là có ý gì?”
“Không có ý gì,” tôi tiếp tục gõ code, “chỉ là muốn cậu biết, có những chuyện, người khác không nói, không có nghĩa là người khác không biết.”
Cậu ta đứng đó, mặt lúc đỏ lúc trắng.
“Chị Lâm, chị… chị đừng nghĩ mình làm lâu là có thể nói như vậy, tôi——”
“Cậu cái gì?” tôi dừng lại, nhìn cậu ta.
“Tiểu Trần, tôi làm mười năm, hệ thống lõi là tôi xây dựng. Cậu vào hai năm, ngay cả code ở đâu cũng không biết. Cậu nghĩ tôi đi rồi, ai sẽ bảo trì?”
Môi cậu ta động đậy, không nói được gì.
“Về làm việc đi,” tôi chuyển ánh mắt trở lại màn hình, “có những thứ, thật sự không phải chỉ cần làm PPT giỏi là có thể giải quyết.”
Cậu ta đứng vài giây, rồi quay người rời đi.
Bóng lưng có chút chật vật.
Tôi tiếp tục viết tài liệu bàn giao.
Tâm trạng rất tốt.
Offer từ Đỉnh Huy chính thức được gửi đến vào thứ Tư.
Tôi nhìn con số trong email, xác nhận đi xác nhận lại ba lần.
Chức vụ: Giám đốc kỹ thuật
Lương tháng: 55000
Thưởng cuối năm: 2–4 tháng
Quyền chọn cổ phiếu: bắt đầu phân kỳ sau khi làm đủ một năm
Thử việc: sáu tháng, hưởng đủ lương
Còn có một dòng ghi chú:
“Sau khi vượt qua thử việc, lương có thể được điều chỉnh dựa trên biểu hiện.”
Ý là, còn có thể tăng nữa.
Tôi chụp màn hình gửi cho chồng.
Anh trả lời một chữ: “Đỉnh.”
Sau đó lại gửi thêm một câu: “Họ không bị mù.”
Tôi bật cười.
Mười năm qua, dường như tôi luôn sống trong một cái lồng.
Thế giới bên ngoài cái lồng trông như thế nào, tôi không biết.
Tôi cứ tưởng mình bước ra sẽ chết, nên vẫn luôn không dám động đậy.
Bây giờ cửa mở rồi, tôi mới phát hiện——
Bên ngoài không phải vách núi.
Mà là mặt đất bằng phẳng.
Hơn nữa còn rất rộng rãi.
Tôi ký offer, scan rồi gửi lại.
Cùng ngày hôm đó, Vương tổng lại tìm tôi nói chuyện.
Lần này thái độ của ông ta tốt hơn lần trước rất nhiều.
“Chu Lâm, ngồi đi.”
Ông ta rót cho tôi một ly nước, tự tay đưa tới.
Đãi ngộ này, mười năm qua là lần đầu tiên.
“Chu Lâm à, lần trước có thể tôi nói hơi nặng lời, cô đừng để bụng.”
“Không sao.”
“Tôi thật sự không nỡ để cô đi, cô làm ở đây mười năm rồi, là nhân viên kỳ cựu, tình cảm sâu đậm.”
Tôi không nói gì.
Ông ta lại nói:
“Thật ra chuyện thăng chức, tôi vẫn luôn giúp cô tranh thủ. Nhưng công ty có quy trình riêng, cô cũng biết mà.”
“Tôi biết.”
“Hay thế này nhé,” ông ta nghiêng người về phía trước, “cô rút lại đơn xin nghỉ việc trước, tôi sẽ đi xin HR, tháng sau nâng cấp bậc cho cô thành trưởng nhóm. Còn lương thì… tôi sẽ cố gắng giúp cô tăng thêm.”
Tôi nhìn ông ta.
“Tăng bao nhiêu?”
“Cái này… phải xem HR phê duyệt thế nào… nhưng chắc chắn cao hơn bây giờ.”
“Khoảng bao nhiêu?”
Ông ta suy nghĩ một chút.
“Khoảng mười đến mười lăm phần trăm.”
Mười đến mười lăm phần trăm.
Hiện tại lương tháng của tôi là 18000.
Tăng mười lăm phần trăm, tức là 20700.
So với 55000 mà Đỉnh Huy đưa ra, còn thiếu hơn ba mươi nghìn.
Chênh lệch hơn gấp đôi.
Vậy mà ông ta vẫn nghĩ mình rất có thành ý.
“Vương tổng,” tôi nói, “cảm ơn ý tốt của ông. Nhưng tôi đã ký offer của công ty mới rồi.”
Sắc mặt ông ta thay đổi.
“Ký rồi?”
“Ký rồi.”
“Khi nào ký?”
“Hôm nay.”
Ông ta im lặng một lúc.
“Là công ty đối thủ đúng không?”
Tôi không phủ nhận.
“Chu Lâm, cô có biết hậu quả của việc này không? Những thứ trong tay cô liên quan đến bí mật cốt lõi của công ty——”
“Vương tổng,” tôi ngắt lời ông ta, “tôi chỉ chuyển việc, không phải bán đứng công ty. Đỉnh Huy tuyển tôi vì năng lực của tôi, không phải vì code của ông.”
“Cô có thể đảm bảo?”
“Tôi có thể đảm bảo. Hơn nữa,” tôi nhìn ông ta, “bộ code đó là do tôi tự tay viết từ đầu, từng dòng đều là tâm huyết của tôi. Ông yên tâm, tôi không cần mang đi.”
Ông ta nhìn tôi rất lâu.
“Chu Lâm, cô thay đổi rồi.”
“Vậy sao?”
“Trước đây cô không như vậy.”
Tôi suy nghĩ một chút.
“Đúng vậy, trước đây tôi không như vậy. Trước đây tôi nghĩ chỉ cần chăm chỉ làm việc, sớm muộn cũng sẽ được nhìn thấy. Sau này tôi mới phát hiện, sẽ không.”
Ông ta nhíu mày.
“Lời cô nói——”
“Vương tổng, tôi nói lại lần nữa,” tôi đứng dậy, “việc bàn giao tôi sẽ làm tốt, đó là đạo đức nghề nghiệp của tôi. Nhưng ngày nghỉ việc của tôi sẽ không thay đổi.”
Tôi không đợi ông ta nói thêm, trực tiếp bước ra ngoài.
Bên ngoài văn phòng, Tiểu Lưu đang đợi.
“Chị Chu, Vương tổng nói gì vậy?”
Tôi nhìn cô ta.
“Ông ta nói sẽ tăng lương cho tôi mười lăm phần trăm.”
“Vậy… cũng ổn mà? Chị suy nghĩ lại xem?”
Tôi cười.
“Tiểu Lưu, cô biết công ty mới trả tôi bao nhiêu không?”
Cô ta lắc đầu.
“Gấp ba.”
Cô ta sững người.
“Ba… ba lần?”
“Ừ. Hơn nữa còn là giám đốc.”
Biểu cảm của cô ta rất đặc sắc, giống như vừa bị ai đó tát một cái.
“Chị Chu, chị…”