Năm năm sau khi ba tôi qua đời, tôi gặp lại chồng cũ tại một diễn đàn y khoa.
Người dẫn chương trình hỏi Lục Hoài Xuyên: “Từ khi hành nghề y đến nay, ca phẫu thuật mạo hiểm nhất mà anh từng thực hiện là ca nào?”
Ngồi cạnh anh ta, Ôn Thư Nhã mỉm cười đón lấy micrô.
“Chắc là ca phẫu thuật lóc tách động mạch chủ của mẹ tôi.”
“Lúc đó Chủ nhiệm Lục đang dự hội thảo y khoa ở thành phố bên cạnh, mà bệnh viện lại có quy định rõ ràng:Bác sĩ không được tự ý sang bệnh viện khác thực hiện phẫu thuật. Khi nhận được điện thoại, anh ấy bỏ cả lễ nhận giải, lái xe suốt bảy tiếng đồng hồ để chạy về. Dọc đường mưa to tầm tã, đường cao tốc còn bị phong tỏa một đoạn.”
“Nếu không có anh ấy, mẹ tôi có lẽ đã không qua khỏi.”

Dưới khán đài vang lên tiếng vỗ tay.
Lục Hoài Xuyên cụp mắt chỉnh lại tay áo, không phủ nhận, chỉ hờ hững nói một câu:
“Mạng người quan trọng, lúc đó không thể bận tâm quá nhiều quy củ.”
Tay tôi khựng lại trên quai túi xách.
Cô con gái nhỏ ngồi bên cạnh tôi đang cúi đầu bóc kẹo, nghe thấy tiếng vỗ tay cũng đập đập hai bàn tay nhỏ xíu hùa theo.
Lục Hoài Xuyên nghe tiếng bèn nhìn sang.
Cách nửa hội trường, ánh mắt anh ta rơi vào ngón áp út của tôi, rồi từ từ chuyển sang đứa trẻ.
Sắc mặt anh ta chợt trắng bệch.
Năm năm trước, ba tôi cũng bị lóc tách động mạch chủ.
Lúc đó, Lục Hoài Xuyên cũng đang ở thành phố bên cạnh.
Tôi ôm tờ kết quả khám của ba, đứng ở hành lang phòng cấp cứu gọi điện thoại cho anh ta, cầu xin anh ta về mổ chính.
Anh ta nói bệnh viện cấm tự ý đi mổ ngoài.
Anh ta nói anh ta là Phó chủ nhiệm khoa Ngoại tim mạch, càng không thể đi đầu phá vỡ quy củ.
Ba tôi đã không thể đợi được đến lúc làm xong thủ tục chuyển viện.
Năm năm sau khi ba tôi qua đời, tôi gặp lại chồng cũ tại một diễn đàn y khoa.
Người dẫn chương trình hỏi Lục Hoài Xuyên: “Từ khi hành nghề y đến nay, ca phẫu thuật mạo hiểm nhất mà anh từng thực hiện là ca nào?”
Ngồi cạnh anh ta, Ôn Thư Nhã mỉm cười đón lấy micrô.
“Chắc là ca phẫu thuật lóc tách động mạch chủ của mẹ tôi.”
“Lúc đó Chủ nhiệm Lục đang dự hội thảo y khoa ở thành phố bên cạnh, mà bệnh viện lại có quy định rõ ràng:Bác sĩ không được tự ý sang bệnh viện khác thực hiện phẫu thuật. Khi nhận được điện thoại, anh ấy bỏ cả lễ nhận giải, lái xe suốt bảy tiếng đồng hồ để chạy về. Dọc đường mưa to tầm tã, đường cao tốc còn bị phong tỏa một đoạn.”
“Nếu không có anh ấy, mẹ tôi có lẽ đã không qua khỏi.”
Dưới khán đài vang lên tiếng vỗ tay.
Lục Hoài Xuyên cụp mắt chỉnh lại tay áo, không phủ nhận, chỉ hờ hững nói một câu:
“Mạng người quan trọng, lúc đó không thể bận tâm quá nhiều quy củ.”
Tay tôi khựng lại trên quai túi xách.
Cô con gái nhỏ ngồi bên cạnh tôi đang cúi đầu bóc kẹo, nghe thấy tiếng vỗ tay cũng đập đập hai bàn tay nhỏ xíu hùa theo.
Lục Hoài Xuyên nghe tiếng bèn nhìn sang.
Cách nửa hội trường, ánh mắt anh ta rơi vào ngón áp út của tôi, rồi từ từ chuyển sang đứa trẻ.
Sắc mặt anh ta chợt trắng bệch.
Năm năm trước, ba tôi cũng bị lóc tách động mạch chủ.
Lúc đó, Lục Hoài Xuyên cũng đang ở thành phố bên cạnh.
Tôi ôm tờ kết quả khám của ba, đứng ở hành lang phòng cấp cứu gọi điện thoại cho anh ta, cầu xin anh ta về mổ chính.
Anh ta nói bệnh viện cấm tự ý đi mổ ngoài.
Anh ta nói anh ta là Phó chủ nhiệm khoa Ngoại tim mạch, càng không thể đi đầu phá vỡ quy củ.
Ba tôi đã không thể đợi được đến lúc làm xong thủ tục chuyển viện.
Trước khi nhắm mắt, ông còn dặn tôi đừng trách Lục Hoài Xuyên.
“Bác sĩ có quy củ của bác sĩ, nó cũng khó xử.”
Tôi đã tin điều đó suốt một thời gian rất dài.
Cho đến đúng ngày kỷ niệm 5 năm ngày cưới, tôi nhận được một lẵng hoa do nhà họ Ôn gửi tới.
Trên tấm thiệp viết:
*[Cảm ơn Chủ nhiệm Lục đã vội vã đi ngay trong đêm về mổ chính cho mẹ tôi. Ơn cứu mạng này, nhà họ Ôn xin khắc cốt ghi tâm.]*
Tối hôm đó, Lục Hoài Xuyên về nhà, liếc nhìn bàn ăn trống trơn.
“Em không nấu cơm à?”
Tôi ngồi trên thảm phòng khách, trước mặt bày cuốn bệnh án cũ ba tôi để lại.
Động tác thay giày của Lục Hoài Xuyên khựng lại một nhịp.
“Em lại xem mấy thứ này làm gì?”
Tôi ngẩng đầu lên.
“Ca phẫu thuật của mẹ Ôn Thư Nhã, là do anh làm?”
Không gian ngoài cửa im lặng vài giây.
Anh ta đặt chìa khóa xe vào khay, nét mặt không có nhiều thay đổi.
“Ca mổ cấp cứu, bệnh viện điều động tạm thời.”
“Vậy tại sao nhà cô ta lại cảm ơn anh đã vội vã về ngay trong đêm từ thành phố bên cạnh?”
Giữa hàng lông mày của Lục Hoài Xuyên xẹt qua tia mất kiên nhẫn.
“Tình huống lúc đó đặc biệt, dì Ôn có thể bị vỡ động mạch chủ bất cứ lúc nào. Trong tỉnh không có nhiều bác sĩ dám nhận ca đó, nếu anh không về, bà ấy không sống qua nổi đêm đó.”
Tôi nhìn anh ta, bỗng nhiên rất buồn cười.
Năm năm trước, anh ta cũng từng đánh giá bệnh tình của ba tôi như vậy.
Nguy hiểm.
Khẩn cấp.
Có thể chết bất cứ lúc nào.
Nhưng đến lượt ba tôi, anh ta hết lần này đến lần khác nhắc nhở tôi trong điện thoại: quy trình không thể đảo lộn, quy định không thể phá vỡ, bác sĩ không thể vì quan hệ người nhà mà mổ vượt tuyến.
Tôi ôm chút hy vọng cuối cùng hỏi anh ta:
“Vậy còn ba em thì sao?”
Cơ hàm Lục Hoài Xuyên bạnh ra.
“Em lại muốn lôi chuyện cũ ra tính toán à?”
“Em chỉ muốn biết, cùng một căn bệnh, cùng không thể đợi được đến ngày hôm sau, tại sao mẹ cô ta lại khiến anh lái xe suốt 7 tiếng trong đêm, còn ba em thì chỉ có thể đợi chuyển viện?”
“Gia Hòa, tình trạng của hai người không thể đem ra so sánh.”
“Khác nhau ở chỗ nào?”
Anh ta cởi áo khoác, vắt lên lưng ghế.
“Ba em lúc đó đã suy đa tạng, rủi ro chuyển viện rất cao. Dù anh có chạy về thì cũng chưa chắc thay đổi được kết quả.”
“Lúc đó anh đâu có nói như vậy.”
Tôi nhớ rất rõ.
Đêm đó tôi từng hỏi anh ta, ba tôi còn cứu được không.
Anh ta nói chỉ cần phẫu thuật kịp thời thì vẫn còn cơ hội.
Nhưng anh ta không chịu về.
Mãi cho đến khi ba tôi qua đời, anh ta mới nói với tôi rằng, y học không bao giờ có 100%.
Ngày nay, anh ta lại dùng hai chữ “chưa chắc” để nhẹ nhàng giũ bỏ sự lựa chọn của mình năm xưa.
Lục Hoài Xuyên nhìn thấy tấm thiệp trên lẵng hoa ở bàn trà, bèn tiện tay cầm lên lướt qua.
“Người nhà họ Ôn không hiểu rõ sự sắp xếp của bệnh viện, viết hơi khoa trương thôi.”
“Vậy anh không hề vội vã chạy về trong đêm?”
Anh ta không trả lời.
Sự im lặng đó đã là quá đủ.
Tôi gập bệnh án lại.
“Hôm nay là ngày gì, anh nhớ không?”
Lục Hoài Xuyên nhìn đồng hồ.
“Thứ Tư.”
“Còn gì nữa?”
Anh ta nghĩ vài giây, ánh mắt rơi xuống bàn ăn.
Chắc cuối cùng cũng hiểu vì sao tôi không nấu cơm.
“Kỷ niệm ngày cưới?”
Tôi gật đầu.
“Năm thứ năm.”
Lục Hoài Xuyên đưa tay day day mi tâm.
“Dạo này tình trạng sau phẫu thuật của dì Ôn hay lặp đi lặp lại, anh không rảnh để bận tâm. Cuối tuần anh bù cho em.”
Anh ta nói một cách tự nhiên, tựa như thứ bỏ sót chỉ là một bữa cơm.
Tiếng chuông điện thoại vang lên. Trên màn hình hiện tên Ôn Thư Nhã.
Lục Hoài Xuyên lập tức bắt máy.
“Sao vậy?”
Đầu dây bên kia không biết nói gì, sắc mặt anh ta trầm xuống.
“Làm điện tâm đồ trước đi, tôi qua ngay.”
Cúp điện thoại, anh ta mặc lại áo khoác.
Tôi hỏi: “Mẹ cô ta lại có vấn đề gì à?”
“Rối loạn nhịp thất, chỉ có một mình Thư Nhã ở phòng bệnh.”
“Phòng bệnh không có bác sĩ trực sao?”
Lục Hoài Xuyên nhíu mày nhìn tôi.
“Cô ấy vừa mất ba chưa lâu, mẹ lại bệnh thế này, tâm lý dễ sụp đổ. Em đừng so đo vào những lúc như thế này.”
Ba của Ôn Thư Nhã qua đời vì bạo bệnh vào năm ngoái.
Lục Hoài Xuyên đã giúp cô ta lo hậu sự, liên hệ nghĩa trang, còn giúp chuyển mẹ cô ta vào bệnh viện nơi anh ta công tác.
Lúc đó anh ta nói, nhà đồng nghiệp neo người, anh ta chỉ giúp một tay.
Tôi chưa bao giờ ngăn cản.
Giờ nghĩ lại, tôi thực sự chưa từng ngăn cản được anh ta.
“Đi đi.”
Tôi cúi đầu, tiếp tục sắp xếp lại bệnh án của ba.
Lục Hoài Xuyên đi đến cửa, dường như nhận ra phản ứng của tôi quá bình tĩnh, liền quay lại nhìn tôi một cái.
“Đợi tình hình ổn định, anh sẽ cố gắng về sớm.”
“Không cần đâu.”
“Sao cơ?”
“Em nói, không cần vội.”
Sau khi cửa đóng lại, tôi ngồi trên thảm rất lâu.
Trong tủ lạnh vẫn còn thức ăn tôi làm từ buổi chiều.
Bánh kem cũng đã đặt, nhân viên cửa hàng còn hỏi tôi muốn viết gì lên đó.
Vốn dĩ tôi viết là: *Năm thứ 5, và còn nhiều năm về sau nữa.*
Bây giờ không cần dùng đến nữa rồi.
Tôi gọi điện cho tiệm bánh, bảo họ không cần giao tới.
Sau đó, tôi liên hệ với luật sư.
Lúc điện thoại được kết nối, đối phương vẫn đang tăng ca.
“Cô Thẩm, cô muốn tư vấn về vấn đề gì?”
Tôi vuốt ve góc mép đã sờn cũ của bệnh án của ba.
“Ly hôn.”
“Hôn nhân 5 năm, chưa có con, nhà cửa là tài sản trước hôn nhân, thu nhập hàng ngày quản lý riêng.”
“Tôi muốn làm xong càng sớm càng tốt.”
Luật sư hỏi: “Đối phương đã biết chưa?”
“Chưa biết.”
“Vậy cô cần xác nhận thái độ của anh ấy trước. Thuận tình ly hôn là nhanh nhất, còn khởi kiện thì cần thời gian.”
Tôi nhìn bức ảnh cưới trên tường.
Trong ảnh, Lục Hoài Xuyên hiếm khi cười ôn hòa, một tay ôm lấy vai tôi.
Khi đó ba tôi vẫn còn.
Ông đứng sau thợ chụp ảnh, ra sức nhắc tôi ngẩng cằm lên một chút, khen con gái ba chụp thế nào cũng đẹp.
“Tôi sẽ bảo anh ta ký.”
Tôi nói.
“Trong vòng 7 ngày.”
**2**
Trưa hôm sau, tôi mang theo hồ sơ bệnh án của ba đến bệnh viện.
Năm đó sau khi phát bệnh, ba tôi được đưa đến Bệnh viện số 2 của thành phố trước.
Bác sĩ khoa Ngoại tim mạch ở đó không dám nhận, đề nghị lập tức chuyển sang Bệnh viện trực thuộc – nơi Lục Hoài Xuyên làm việc.
Tôi muốn điều tra rõ xem quy định mổ ngoại viện của hai bệnh viện năm đó rốt cuộc là gì.
Nhân viên phòng hồ sơ đối chiếu giấy tờ của tôi xong, đưa cho tôi một xấp tài liệu sao chép.
“Thời gian hơi lâu rồi, có mấy tờ phiếu hội chẩn scan không rõ lắm.”
“Cảm ơn chị.”
Tôi ôm tài liệu đi ra khỏi phòng hồ sơ, lúc đi ngang qua nhà ăn nhân viên, tôi nhìn thấy Lục Hoài Xuyên.
Anh ta đang ngồi ở bàn bốn người cạnh cửa sổ, áo blouse trắng vắt trên lưng ghế, tay áo sơ mi xắn lên tận khuỷu tay.
Ôn Thư Nhã ngồi đối diện anh ta.
Trên bàn bày ba món ăn, một món súp, còn có một đĩa củ sen ngọt hương hoa quế rất khó mua quanh khu bệnh viện.
Đó là món tôi thích ăn.
Ôn Thư Nhã đang nói chuyện thì thầm.
Lục Hoài Xuyên cụp mắt lắng nghe, thỉnh thoảng ừ một tiếng.
Cô ta không biết nói gì, khóe miệng Lục Hoài Xuyên khẽ nhếch lên một chút.
Tôi đứng ngoài cửa kính, chợt nhớ lại hai năm đầu mới cưới.
Lục Hoài Xuyên tan làm rất ít khi nói chuyện.
Tôi kể cho anh nghe những chuyện thú vị ở studio, anh ta đa phần chỉ đáp một tiếng “Ừ”.
Tôi hỏi anh có mệt không, anh nói một ngày làm mấy ca phẫu thuật, không có tâm trạng bàn luận dăm ba chuyện vụn vặt này.
Hóa ra người làm xong phẫu thuật vẫn có thể nghe chuyện vụn vặt.
Chỉ xem người nói là ai.
“Chị Gia Hòa?”
Ôn Thư Nhã nhìn thấy tôi trước.
Cô ta lập tức đứng dậy, vẫy tay gọi tôi.
Trong nhà ăn khá nhiều người biết tôi, ánh mắt cũng đổ dồn về phía này.
Tôi không tiện quay lưng đi, đành phải bước vào.
Ôn Thư Nhã kéo ghế ra cho tôi.
“Chị đến đúng lúc lắm, Chủ nhiệm Lục vừa nhắc chị đấy.”
Tôi liếc nhìn hai bộ bát đũa trên bàn.
“Nhắc tôi chuyện gì?”
“Anh ấy nói chị thích ăn củ sen ngọt, bảo em gọi thêm một phần, ăn xong mang về cho chị.”
Cô ta đẩy đĩa củ sen đó đến trước mặt tôi.
“Em còn bảo hay gọi chị đến ăn cùng luôn, nhưng Chủ nhiệm Lục sợ chị chê bệnh viện xa, không nỡ bắt chị chạy tới.”
Lục Hoài Xuyên ngước mắt nhìn tôi.
“Em đến tra bệnh án của ba à?”
“Ừ.”
“Đã qua bao nhiêu năm rồi, cứ lật đi lật lại thì có ý nghĩa gì?”
Anh ta đặt một đôi đũa chưa bóc bao bì đến trước mặt tôi.
“Ăn cơm trước đi.”
Tôi không ngồi xuống.
Ôn Thư Nhã nhẹ nhàng khuyên nhủ: “Chị Gia Hòa, Chủ nhiệm Lục tối qua gần như không chợp mắt, cứ túc trực chăm mẹ em. Sáng nay lại mổ liền hai ca, bữa trưa này cũng là em cố kéo anh ấy ra ăn đấy.”
“Vốn dĩ anh ấy còn định về nhà cùng chị tổ chức bù lễ kỷ niệm.”
Cô ta cười nhẹ.
“Chủ nhiệm Lục bình thường ít nói, nhưng trong lòng luôn nhớ đến chị. Anh chị kết hôn bao năm nay, tình cảm thật đáng ghen tị.”
Tôi nhìn cô ta.
“Anh ấy có nhớ đến tôi hay không, tại sao lúc nào cũng phải để cô nói cho tôi biết?”
Nụ cười trên mặt Ôn Thư Nhã cứng đờ.
Tiếng xì xào của mấy bàn xung quanh nhỏ dần.
Cô ta theo bản năng nhìn về phía Lục Hoài Xuyên.
Lục Hoài Xuyên nhíu mày.
“Gia Hòa.”
Tôi không để ý đến anh ta.
“Điều dưỡng trưởng Ôn, mẹ cô nhập viện, anh ấy giúp liên hệ giường, phẫu thuật cho bà ấy, sau phẫu thuật ngày nào cũng đích thân đến xem tình hình, những chuyện này tôi đều biết.”
“Cô cảm ơn anh ấy, cũng là điều rất bình thường.”
“Nhưng đây là chuyện giữa vợ chồng chúng tôi. Cô cứ hết lần này đến lần khác thay anh ấy nói yêu tôi, thay anh ấy sắp xếp lễ kỷ niệm, thay anh ấy mua món tôi thích, có phải cô lo chuyện bao đồng quá nhiều rồi không?”
Viền mắt Ôn Thư Nhã đỏ lên nhanh chóng.
“Em xin lỗi, em không nghĩ nhiều như vậy.”
Cô ta cúi đầu, giọng run rẩy.
“Em chỉ thấy Chủ nhiệm Lục có ơn với gia đình em, cũng luôn coi anh ấy như sư huynh. Thấy anh chị vì em mà xảy ra hiểu lầm, trong lòng em rất áy náy.”
“Chị Gia Hòa không thích, sau này em không nói nữa.”
Những người xung quanh không nhịn được lên tiếng.
“Thư Nhã cũng có ý tốt mà.”
“Mẹ cô ấy vừa mới từ bàn mổ xuống, nhà lại không có ai khác, Chủ nhiệm Lục chăm sóc thêm một chút cũng bình thường.”
“Chắc chị dâu không biết, Điều dưỡng trưởng Ôn mấy ngày nay còn chẳng được ngủ.”
Ôn Thư Nhã vội xua tay.
“Mọi người đừng nói nữa, đều do tôi không tốt.”
Cô ta càng khuyên, người nói đỡ cho cô ta càng nhiều.
Lục Hoài Xuyên đặt đũa xuống.
“Đủ rồi.”
Nhà ăn im bặt.
Anh ta nhìn tôi, trong ánh mắt mang theo sự bất mãn kìm nén.
“Thư Nhã không có ý xấu.”
“Em nói những lời này trước mặt bao nhiêu người, khiến cô ấy mất mặt trước mọi người, sau này làm sao cô ấy làm việc trong khoa?”
Tôi hỏi: “Tôi nói sai câu nào?”
“Em cứ cố tình bắt bẻ câu chữ à?”
“Cô ta xen vào cuộc hôn nhân của chúng ta, tôi không được nói?”
Ôn Thư Nhã vội vàng đứng dậy.
“Chủ nhiệm Lục, anh đừng cãi nhau với chị Gia Hòa. Em ra ngoài ăn.”
Cô ta bưng khay cơm lên, động tác quá gấp gáp, làm đổ bát canh súp.
Canh nóng hắt lên mu bàn tay cô ta.
Cô ta khẽ kêu lên một tiếng.
Lục Hoài Xuyên lập tức nắm lấy cổ tay cô ta, kéo đến bên bồn rửa để xả nước.
“Có bị bỏng không?”
“Không sao ạ.”
“Da đỏ hết lên rồi còn không sao?”
Anh ta quay đầu gọi y tá trực lấy thuốc mỡ trị bỏng.
Vài người xúm lại.
Tôi đứng tại chỗ, trên tay vẫn ôm tập bệnh án của ba.
Không ai nhìn tôi nữa.
Đĩa củ sen ngọt trên bàn bị ngâm trong phần canh súp tràn ra, những bông hoa quế ngọt lịm nổi lềnh bềnh trên lớp váng mỡ, trông đến buồn nôn.
Tôi quay người bước ra ngoài.
Lục Hoài Xuyên đuổi theo đến cửa, tóm lấy cánh tay tôi.
“Em đi đâu?”
“Đi làm việc.”
“Xin lỗi Thư Nhã trước đã.”
Tôi nhìn bàn tay anh ta.
“Buông ra.”
“Cô ấy vẫn luôn nói tốt cho chúng ta. Hôm nay em vô cớ làm cô ấy mất mặt, một câu xin lỗi khó thế sao?”
“Anh cảm thấy tôi nên xin lỗi, vậy anh thay tôi nói đi.”
Sắc mặt Lục Hoài Xuyên sầm xuống.
“Thẩm Gia Hòa.”
Anh ta rất hiếm khi gọi cả họ lẫn tên tôi.
Thường chỉ vào những lúc anh ta cho rằng tôi đang vô cớ gây rối.
“Đây là bệnh viện, không phải nơi để em nổi cáu.”
“Tôi không nổi cáu.”
Tôi rút tay ra.
“Chủ nhiệm Lục, quay lại chăm sóc bệnh nhân đi.”
Khoảnh khắc danh xưng đó thốt ra, anh ta sững người mất một giây.
Tôi đã quay lưng bước ra khỏi nhà ăn.
Buổi chiều, tôi đến Bệnh viện số 2 của thành phố.
Bác sĩ Triệu – người tiếp nhận ba tôi năm đó – đã nghỉ hưu. Nghe rõ mục đích của tôi, ông hẹn gặp ở gần bệnh viện.
Tóc ông đã bạc trắng, nhưng vẫn nhớ rõ ca bệnh của ba tôi.
“Tình trạng của ba cháu lúc đó đúng là nguy hiểm, nhưng chưa đến mức hoàn toàn không thể phẫu thuật.”
“Bệnh viện chúng tôi không có ê-kíp thay quai động mạch chủ có kinh nghiệm, vì vậy mới liên hệ Bệnh viện trực thuộc.”
Tôi kể lại lời giải thích năm xưa của Lục Hoài Xuyên cho ông nghe.
Bác sĩ Triệu im lặng một lát.
“Bệnh viện trực thuộc mấy năm đó đúng là có chấn chỉnh lại việc mổ chéo viện.”
“Nhưng những ca cấp cứu nguy kịch thế này, có thể thông qua hội chẩn liên viện. Bệnh viện bên kia đồng ý tiếp nhận, phòng y vụ sẽ lập biên bản khẩn cấp, chuyên gia có thể qua đây, hoặc điều phối ê-kíp mổ đợi sẵn để bệnh