(Tiếp theo phần 1)

Cái tên đó là tên tôi.

Nguyễn Thị Thảo. Nằm ngay dưới ba chữ viết tay nắn nót, nét mực đã hơi phai: GIẤY THỎA THUẬN.

Tôi đọc một lần mà không hiểu gì. Đọc lần hai, ngón tay tôi bắt đầu lạnh toát.

“Anh Hùng, đây là cái gì? Sao tên em lại nằm trong này?”

Anh Hùng không trả lời. Yết hầu anh chạy lên chạy xuống, như đang nuốt một thứ quá to.

Chị Mai giành nói trước, giọng the thé:

“Giấy viết tay! Không công chứng, không dấu đỏ, chẳng có giá trị gì hết! Cô đừng có hù ai.”

“Không có giá trị thì sao chị run?” tôi hỏi.

Chị Mai mím môi, không đáp.

Mẹ lên tiếng, nhẹ như hơi thở:

“Con đọc to lên đi Thảo. Để anh chị con nghe cho rõ.”

Tôi nhìn mẹ. Cái dáng co ro lúc nãy biến đâu mất. Người ngồi trên ghế nhựa bây giờ bình thản như đã chờ khoảnh khắc này suốt ba năm.

Tôi hít sâu, đọc.

“Ngày mười hai tháng chín năm 2023. Bên A: bà Trần Thị Lành. Bên B: ông Nguyễn Văn Hùng và bà Lê Thị Mai. Bên C: Nguyễn Thị Thảo, người được bên A chỉ định giám sát việc thực hiện.”

Tôi khựng lại.

“Mẹ, con có biết gì đâu mà giám sát?”

“Mẹ ghi tên con trước, nói sau,” mẹ đáp. “Đọc tiếp đi con.”

“Điều một. Bên A giao cho bên B hai trăm triệu đồng, là toàn bộ t:iền b:án nhà ở quê, để bên B tất toán khoản vay ngân hàng của căn nhà đang ở. Điều hai. Bên B cam kết nuôi dưỡng bên A đến cuối đời, bố trí phòng riêng, không để bên A thiếu ăn, thiếu mặc, thiếu thuốc men.”

Giọng tôi bắt đầu run.

“Điều ba. Nếu vì bất kỳ lý do gì bên A phải rời khỏi căn nhà này, bên B phải hoàn trả đủ hai trăm triệu trong vòng ba mươi ngày. Nếu không hoàn trả, bên C có quyền thay mặt bên A k:iện ra tòa. Điều bốn. Khi bên A còn sống, bên B không được b:án hoặc chuyển nhượng căn nhà này nếu chưa có sự đồng ý bằng văn bản của bên A.”

Cuối tờ giấy có ba chữ ký. Một nét run run của mẹ. Một nét to đậm, hằn cả xuống giấy của anh Hùng. Một nét ngoằn ngoèo của chị Mai.

Tôi ngẩng lên. Căn phòng im đến mức nghe được tiếng quạt trần kêu cọt kẹt.

“Nghĩa là,” tôi nói chậm rãi, “căn nhà này trả xong n:ợ ngân hàng là nhờ t:iền b:án nhà quê của mẹ?”

“Chuyện cũ rồi!” anh Hùng gắt. “Mẹ cho con, giờ lôi ra làm gì!”

“Giấy ghi là mẹ giao để anh tất toán. Không có chữ ‘cho’ nào hết.” Tôi giơ tờ giấy lên. “Mà khoan. Lúc nãy chính miệng anh nói t:iền đó tiêu hết rồi. Vậy là tiêu hết, hay là trả n:ợ nhà? Cái nào là thật?”

Anh Hùng há miệng, rồi ngậm lại.

“Anh… anh nói cho cô sợ thôi.”

“Cho em sợ?” Tôi bật cười, tiếng cười khô khốc. “Đấy là cách anh nói chuyện với em, với mẹ à?”

Chị Mai khoanh tay chặt hơn, giọng đã bớt cứng nhưng vẫn cố gồng:

“Thì sao? Có giấy đi nữa, mẹ ở nhà này ba năm, cơm nước, điện nước ai lo? Tôi cũng đâu có bỏ đói mẹ.”

Tôi không đáp. Tôi bước tới, nắm lấy bàn tay mẹ, bàn tay có miếng băng cá nhân từ nãy giờ tôi cứ thấy lấn cấn.

“Mẹ, cho con xem.”

“Không sao đâu con…”

Tôi vẫn nhẹ nhàng bóc miếng băng ra. Dưới đó là một vết bỏng rộp, đỏ ửng, loang gần hết lòng bàn tay.

Tim tôi như bị ai bóp.

“Cái này là sao hả mẹ?”

Mẹ rụt tay định giấu, nhưng tôi giữ lại.

“Hôm qua mẹ nấu cơm chiều cho cả nhà. Dầu b:ắn vào tay thôi. Mẹ già rồi, hậu đậu…”

“Mẹ bảo đi khám,” tôi nhìn thẳng chị Mai, “mà chị khuyên mẹ bôi gì?”

Chị Mai quay mặt đi.

“Chị Mai bảo bôi kem đánh răng cho mát,” mẹ nói khẽ. “Cũng đỡ.”

Tôi lấy điện thoại, chụp vết bỏng ba tấm, rõ nét, có cả bàn tay mẹ nằm trong tay tôi. Anh Hùng thấy vậy thì nhíu mày.

“Cô chụp làm gì?”

“Lưu lại. Như em đã lưu mấy thứ khác.”

Tôi nhìn sang mẹ.

“Mẹ, ba năm nay sáng nào mẹ cũng dậy mấy giờ?”

“Năm giờ,” mẹ đáp, giọng không oán trách, như đang kể chuyện người khác. “Nấu cơm cho cả nhà, đưa thằng Bin ra đầu ngõ chờ xe, về giặt đồ, chợ búa, chiều lại nấu. Mẹ ở nhà mà, làm cho đỡ buồn tay.”

Tôi quay sang anh chị, hai mắt cay xè.

“Vậy ra ‘mẹ ăn nhà này ở nhà này’ là như vậy. Ba năm không công người giúp việc, mất luôn hai trăm triệu, rồi bị quát: ‘đừng lôi công ơn ra đ:òi’.”

“Cô nói quá lên!” anh Hùng đập tay xuống bàn kính, tiếng chát khô khốc. “Ai bắt mẹ làm? Mẹ tự giành làm!”

“Anh có mặt ở nhà được mấy buổi cơm?”

Anh Hùng nghẹn lời.

Tôi đưa tay vào túi áo, lấy điện thoại ra, mở màn hình lên. Một dòng chữ đỏ đang chạy đều: Đang ghi âm. 14:07.

“Từ lúc em đứng ngoài cửa nghe anh quát mẹ, em đã bấm ghi âm rồi,” tôi nói. “Em ghi hết. Anh nói ‘tiêu hết rồi’. Anh nói ‘đón mẹ đi cho đỡ phiền’. Chị nói ‘nuôi mẹ già đâu phải nghĩa vụ’. Cả chuyện chị bảo mẹ bôi kem đánh răng, mẹ vừa kể xong cũng nằm trong đó.”

Mặt anh Hùng từ tái chuyển sang xám ngoét. Chị Mai há miệng định nói gì đó, nhưng lần này không thốt ra được chữ nào.

Anh Hùng lao tới, tay chộp vào tờ giấy tôi đang cầm.

“Đưa đây! Giấy này vô giá trị, tôi xé luôn cho xong!”

Tôi không buông, chỉ nhìn thẳng vào mắt anh.

“Xé đi. Em chụp từ nãy, ba tấm.”

Giọng mẹ vang lên, vẫn hiền, nhưng từng chữ rơi xuống rất nặng:

“Xé đi con. Mẹ đã photo ba bản. Một bản mẹ gửi ở nhà bác Sáu Tâm đầu hẻm quê cũ, một bản mẹ để trong túi này, một bản đưa cho người mà con chưa biết.”

Anh Hùng sững sờ, bàn tay đang giật giấy từ từ buông xuống.

“Mẹ già rồi, nhưng không lú đâu con ạ,” mẹ nói tiếp, mắt nhìn anh không chớp.

Tôi nhìn mẹ mà không nhận ra người đàn bà ba năm nay tôi cứ nghĩ là đang chịu thiệt thòi. Hóa ra từ ngày đặt chân lên căn nhà này, mẹ đã tự dựng sẵn cho mình một con đường lui. Chỉ là mẹ không nỡ dùng nó, cho tới khi thằng con trai tự tay đẩy mẹ ra khỏi cửa.

Đúng lúc đó, điện thoại anh Hùng đặt trên tủ giày rung lên.

Màn hình sáng, chữ hiện rõ mồn một: Chị Ngân – Môi giới.

Anh Hùng nhìn thấy, mặt biến sắc, lao tới. Nhưng chị Mai nhanh hơn, vì chị đứng gần tủ giày. Chị chộp lấy điện thoại, ngón tay quẹt trúng nút nhận cuộc gọi, loa ngoài đang bật sẵn.

Giọng một người phụ nữ vang lên, nhanh nhảu, rõ từng chữ:

“Alo anh Hùng hả? Em Ngân đây. Bên mua họ chốt rồi nha anh, mai họ qua xem nhà lần cuối rồi mình ký cọc luôn. Anh nhớ cho dọn trống cái phòng cuối hành lang giùm em. Khách sợ nhà còn người già ở, vướng thủ tục sang tên. Mẹ anh xong chưa anh?”

Căn phòng c:hết lặng.

Chị Mai cầm điện thoại, ngón tay run run bấm tắt máy. Rồi chị từ từ quay sang chồng, giọng khản đặc:

“Môi giới? Mua nhà? Nhà nào?”

“Mai, em nghe anh giải thích…”

“Nhà nào hả Hùng?!” chị Mai hét lên.

Anh Hùng cúi gằm đầu, hồi lâu mới thốt ra được:

“Nhà này.”

Tôi nghe thấy tiếng chị Mai hít vào một hơi dài, như người bị ai tát.

“Anh b:án nhà? Anh b:án nhà mà không nói với tôi một tiếng?”

“Anh định nói… anh nợ thằng Tuấn ba trăm triệu, góp vốn đầu tư với nó, nó l:ừa anh, mất sạch. Người ta đòi từng ngày. Anh không xoay nổi. Anh tính b:án nhà này, mua căn nhỏ hơn, trả n:ợ…”

“Ba trăm triệu?” chị Mai gần như thét lên. “Anh bảo anh làm ăn có lãi! Anh bảo mẹ cho t:iền để mình tất toán nhà! Anh nợ ai tôi cũng không biết!”

Tôi đứng đó, nhìn hai người cãi nhau như hai kẻ xa lạ, và bỗng hiểu ra một chuyện. Chị Mai đối xử với mẹ không tốt, đó là sự thật tôi không bao giờ bỏ qua. Nhưng chuyện b:án nhà, chị không hề biết. Người nắm đằng chuôi là anh Hùng.

Tôi nhìn xuống tờ giấy, rồi nhìn anh Hùng.

“Điều bốn, anh nhớ không? Nhà không được b:án khi mẹ chưa đồng ý bằng văn bản. Mẹ ở đây là vướng mắc duy nhất giữa anh và người mua. Cho nên anh phải đ:uổi mẹ trước khi khách tới xem. Còn lý do thằng Bin cần phòng chỉ là cái cớ cho nghe lọt tai.”

“Tôi đâu có đ:uổi…”

“Anh quát mẹ ‘tự biết đường mà sống’. Anh dồn đồ mẹ ra bao tải. Anh còn muốn gọi cái đó là gì?”

Anh Hùng ngồi phịch xuống ghế sô-pha, hai tay ôm đầu.

Chị Mai quay sang tôi, mắt đỏ hoe, nhưng giọng đã lạnh:

“Cô định làm gì?”

Tôi hít sâu. Mười mấy phút trước tôi còn đứng như trời trồng ngoài cửa, giờ thì từng bước tôi đã biết mình phải đi thế nào.

“Em nói một lần thôi, anh nghe cho kỹ.” Tôi quay sang anh Hùng. “Một: trong ba mươi ngày, anh hoàn trả đủ hai trăm triệu theo điều ba. Hai: anh viết giấy xác nhận số t:iền đó là của mẹ và đã dùng để tất toán nhà này. Ba: anh không được ký bất kỳ cọc b:án nhà nào khi mẹ chưa đồng ý. Em sẽ gửi bản chụp giấy này và đoạn ghi âm vào điện thoại của anh ngay bây giờ. Nếu hết ba mươi ngày anh không làm, em k:iện.”

“Cô dám?” anh Hùng ngẩng lên, giọng yếu xìu, không còn chút hống hách nào lúc nãy.

“Em không muốn k:iện anh,” tôi nói, và đây là câu thật lòng nhất tôi nói hôm nay. “Em muốn anh làm đúng điều anh đã ký. Nhưng nếu anh không làm, em sẽ làm thay.”

Cửa chính bật mở.

Một cậu bé mặc đồng phục, đeo ba lô nặng trĩu bước vào, tay còn cầm hộp sữa chua uống dở. Thằng Bin, mười bốn tuổi, học lớp chín, vừa đi học thêm về.

Nó khựng lại ngay ngưỡng cửa. Mắt nó đảo từ ba nó, mẹ nó, tới tôi, rồi dừng lại trên bà nội, cái bao tải dưới chân bà, và miếng băng cá nhân đã bị bóc ra, để lộ vết bỏng đỏ ửng.

“Bà…” giọng thằng bé khẽ khàng. “Bà đi đâu vậy? Sao bao đồ của bà nằm ngoài này?”

Không ai trả lời. Thằng Bin nhìn sang anh Hùng.

“Ba, ba nói bà muốn về quê mà. Ba nói bà nhớ quê, con đừng níu bà. Con nghe lời ba, con không nói gì hết…”

Giọng nó vỡ ra.

“Nhưng con có bảo là con cần phòng đâu ba? Con học ở phòng con mà. Tối nào bà cũng pha sữa mang lên cho con. Con còn tính xin ba cho bà ở lại tới khi con thi xong nữa mà!”

Anh Hùng nhìn con, miệng mấp máy mà không phát ra tiếng.

Mẹ vươn tay, thằng Bin chạy tới ôm chầm lấy bà, mặt vùi vào vai bà. Mẹ vỗ vỗ lưng nó, nhẹ nhàng như vỗ một đứa bé lên ba.

“Bà không sao đâu con. Con học bài đi, đừng lo cho bà.”

Tôi quay đi, giả vờ nhìn ra cửa sổ. Khóe mắt tôi nóng ran.

Chị Mai đứng ngay đó, nhìn con trai ôm bà nội mà khóc. Tôi thấy cổ họng chị chuyển động, như chị muốn nói gì mà không nói được. Cuối cùng chị quay sang chồng, giọng đã mất hết sức lực:

“Anh nói dối tôi. Nói dối cả thằng Bin. Anh lấy con ra làm cái cớ.”

“Mai…”

“Bin, vào thu dọn ít đồ. Mẹ con mình về ngoại vài hôm.”

Thằng Bin buông bà ra, ngơ ngác nhìn mẹ.

“Đi đi con. Mẹ không đùa.”

Nó chậm chạp quay đi, được vài bước thì ngoái lại, nhìn bà một lúc lâu.

“Bà ơi, con sẽ gọi cho bà mỗi tối nhé.”

“Ừ,” mẹ cười, mắt rưng rưng. “Bà chờ.”

Anh Hùng bật dậy, chộp lấy cánh tay vợ.

“Mai, em đừng làm vậy! Em đi rồi anh biết làm sao?”

Chị Mai gỡ tay anh ra, từng ngón một, rất chậm.

“Anh cứ giữ lấy căn nhà này đi. À quên, nhà này anh sắp b:án rồi mà.”

Câu nói nhẹ tênh, nhưng khiến anh Hùng đứng chôn chân như bị đóng đinh.

Chị Mai vào phòng, vài phút sau kéo vali ra, tay còn lại nắm tay thằng Bin. Lúc đi ngang chỗ mẹ ngồi, chị dừng lại một nhịp. Tôi chờ chị nói câu xin lỗi, nhưng chị chỉ cúi đầu rất nhẹ, như một cái gật đầu không thành lời, rồi bước ra cửa. Tôi không biết đó là hối hận hay chỉ là sượng sùng. Tôi cũng không có ý định hỏi.

Cánh cửa khép lại. Căn nhà chỉ còn tiếng quạt trần kêu và hơi thở nặng nề của anh Hùng.

Mẹ chống tay đứng dậy, khó nhọc. Tôi vội đỡ, nhưng mẹ vẫn đứng thẳng lưng, cầm cái túi vải trong tay.

“Hùng.”

Anh Hùng ngước nhìn mẹ, mắt đỏ, không còn gì để che giấu.

“Mẹ không đòi con trả công nuôi con khôn lớn,” mẹ nói, giọng khàn nhưng rõ từng chữ. “Mẹ nuôi con vì mẹ là mẹ, mẹ chưa bao giờ tính. Mẹ chỉ đòi con làm đúng điều con đã ký. Hai trăm triệu đó là t:iền mẹ gom từ căn nhà ba mẹ dựng cả đời, mẹ không đòi con trả bằng lời xin lỗi. Mẹ đòi con trả bằng việc làm.”

Anh Hùng bật khóc. Không phải kiểu khóc ăn năn, mà là khóc của một người bị dồn vào góc tường. Tôi nhìn anh, và lần đầu tiên trong ba mươi hai năm làm em gái, tôi thấy thương hại nhiều hơn giận.

“Mẹ đi với Thảo. Ba mươi ngày. Mẹ chờ xem con làm gì.”

Mẹ quay lưng, bước ra cửa. Tôi xách bao tải theo sau, vừa đi vừa nhắn tin cho Khoa. Từ nãy anh vẫn đậu xe ngoài đầu hẻm chờ tôi, vì ở đây không có chỗ đậu. Tôi nhắn gọn: Anh vào xách đồ giúp em.

Chưa đầy một phút, Khoa chạy vào, thấy mẹ thì không hỏi gì, chỉ đỡ lấy bao tải trên tay tôi, nhẹ nhàng dìu mẹ ra xe.

Xe lăn bánh. Mẹ ngồi ghế sau cạnh tôi, hai tay ôm cái túi vải trước ngực, mắt nhìn ra cửa kính. Con hẻm quen thuộc ba năm của mẹ lùi dần phía sau. Mẹ không ngoái lại.

Tôi nắm tay mẹ, bàn tay bỏng rộp, lòng bàn tay mẹ nóng hổi.

“Mẹ, về nhà con rồi mình đi khám tay liền nha. Con đã hẹn…”

Điện thoại tôi rung lên trong túi áo. Một tin nhắn từ anh Hùng, gửi sau hai phút im lặng.

Tôi mở ra đọc. Chỉ có mấy dòng:

“Cô tưởng mẹ tội nghiệp lắm hả? Hỏi mẹ xem ba năm trước căn nhà quê b:án được bao nhiêu. Hỏi xem chín trăm triệu còn lại mẹ đưa cho ai.”

Tôi đọc đi đọc lại, rồi từ từ ngẩng lên nhìn mẹ.

Mẹ vẫn nhìn ra cửa kính, nhưng bàn tay đang ôm cái túi vải đã siết chặt lại, các khớp ngón trắng bệch. Một lúc sau mẹ mới khẽ nói, không quay đầu:

“Về tới nhà con rồi mẹ kể hết. Nhưng Thảo, con đừng gọi cho anh con tối nay.”

Tôi nhìn mẹ, rồi nhìn xuống cái túi vải cũ. Nó vẫn còn căng phồng, như vẫn còn thứ gì đó bên trong mẹ chưa lấy ra.

Tôi úp điện thoại xuống đùi, không trả lời tin nhắn của anh Hùng. Cũng không gọi lại.

Khoa liếc tôi qua gương chiếu hậu. Tôi lắc đầu rất khẽ. Anh không hỏi gì, chỉ lặng lẽ bẻ lái về phía phòng khám gần nhà.

Bác sĩ là một người đàn ông trung niên đeo kính. Ông nhìn lòng bàn tay mẹ chưa tới hai giây đã nhíu mày.

“Bỏng độ hai rồi. Bà bôi gì lên đây?”

“Kem đánh răng, bác sĩ,” mẹ đáp, giọng như người vừa nhận lỗi.

“Trời ơi, tuyệt đối đừng bôi mấy thứ đó. Dễ nhiễm trùng lắm. Ai chỉ bà vậy?”

Mẹ im lặng. Tôi cũng im. Tôi đứng nhìn ông rửa sạch vết thương, cắt bỏ phần da rộp, băng lại gọn gàng, rồi dặn từng chữ: thay băng mỗi ngày, không để dính nước, ít nhất mười ngày không được nấu nướng.

“Không nấu nướng,” tôi nhắc lại, nhìn mẹ. “Mẹ nghe rõ chưa?”

Mẹ bật cười, một nụ cười lạ lẫm như vừa nghe điều gì chưa từng nghe. Ba năm nay chưa có ai cấm mẹ vào bếp.

Về tới nhà, Khoa pha ấm trà gừng đặt lên bàn ăn, rồi lặng lẽ vào phòng, khép cửa lại. Tôi biết anh cố tình để hai mẹ con ở lại một mình.

Mẹ đặt cái túi vải lên mặt bàn. Lần này mẹ mở nó thật chậm, như mở một cái hòm kỷ vật.

Bên trong có ba thứ. Một xấp giấy kẹp bằng kẹp sắt. Một cuốn sổ nhỏ bìa nhựa xanh đã sờn góc. Và một cuốn sổ tiết kiệm bìa đỏ.

Mẹ đẩy cuốn sổ đỏ về phía tôi.

“Con mở ra xem.”

Tôi mở. Chủ sổ: Trần Thị Lành. Số t:iền gửi: chín trăm triệu đồng. Ngày gửi: chỉ hai ngày sau chữ ký trên tờ thỏa thuận.

Tôi ngẩng lên, cổ họng khô khốc.

“Căn nhà quê b:án được một tỷ một,” mẹ nói. “Mẹ đưa anh con hai trăm. Chín trăm còn lại mẹ gửi vào đây.”

“Vậy là anh Hùng nói đúng. Mẹ giấu.”

“Giấu.” Mẹ không chối. “Mẹ nói với hai anh em con là nhà quê chỉ b:án được hai trăm, vì đất xa đường, người ta chê. Mấy chữ ‘toàn bộ t:iền b:án nhà’ trong tờ giấy cũng là mẹ cố ý viết. Cả đời mẹ chưa nói dối ai, vậy mà lần đầu tiên lại nói dối chính con trai mình.”

Mẹ ôm tách trà bằng hai bàn tay, một bàn tay băng trắng, một bàn tay gân guốc nổi lên từng đường.

“Con còn nhớ hồi ba con còn sống, anh Hùng vay ba một trăm rưỡi triệu để ‘làm ăn’ không?”

Tôi nhớ. Hồi đó tôi vừa ra trường, chỉ biết ba mẹ to tiếng một trận rồi ba nằm viện cả tuần. Mãi sau này tôi mới hiểu, số t:iền ba dành dụm bao năm đã mất sạch vào một cái gọi là “dự án” nào đó của anh.

“Lúc ra viện, ba con chỉ dặn mẹ đúng một câu,” mẹ nói. “Bà giữ lấy phần của bà. Đừng đưa hết cho nó.”

Mẹ im một lúc lâu.

“Mẹ không giữ t:iền vì sợ nó tiêu, Thảo. Thằng Hùng không xấu từ gốc, nó chỉ yếu, mà người yếu hay tìm chỗ dựa sai. Mẹ giữ để biết một chuyện thôi. Nếu mẹ chỉ là bà già hai bàn tay trắng, nó còn muốn nuôi mẹ không.”

“Vậy là mẹ có câu trả lời rồi,” tôi nói khẽ.

“Có.” Giọng mẹ không oán trách, nghe như đang kể chuyện thời tiết. “Hôm qua mẹ có.”

Tôi nhìn bàn tay băng trắng của mẹ, nhìn cái túi vải ba năm không rời người. Hóa ra thứ mẹ ôm chặt suốt ba năm không chỉ là giấy tờ. Đó là cả một lần mẹ tự đặt cược vào đứa con trai của mình.

“Sao mẹ không nói với con? Con đón mẹ đi từ lâu rồi.”

“Chính vì vậy đấy,” mẹ nhìn tôi. “Con sẽ không để mẹ ở đó thêm một ngày. Mà mẹ cần biết.”

Tôi lật cuốn sổ xanh. Từng dòng chữ run run của mẹ: ngày, tháng, bốn triệu đồng, bên cạnh ghi hai chữ “đưa Hùng”. Ba mươi sáu dòng.

“Lãi sổ mỗi tháng gần bốn triệu,” mẹ nói. “Mẹ đưa hết cho nó, bảo là t:iền lãi mẹ cho người ở quê vay, cầm về lo cơm nước. Mẹ ghi lại để lỡ sau này có ai nói mẹ ăn nhờ ở đậu, mẹ có cái mà đưa ra.”

Tôi lật hết trang này tới trang khác, đều đặn như nhịp thở. Ba năm. Bốn triệu mỗi tháng. Vậy mà người ta bảo mẹ ăn bám.

Điện thoại tôi lại rung. Màn hình hiện tên anh Hùng, cuộc gọi nhỡ thứ ba. Tôi nhìn mẹ. Mẹ lắc đầu.

“Mẹ bảo đừng gọi là có lý do. Mai nhà nó có khách tới xem nhà. Mẹ muốn có mặt.”

“Mẹ định làm gì?”

“Không phải để làm nhục nó.” Mẹ đặt tách xuống bàn. “Mẹ muốn cho nó một cơ hội cuối. Nếu nó đứng trước mặt người ta mà nói thật, mẹ tha. Còn nếu không…”

Mẹ không nói hết câu. Mẹ rút từ xấp giấy ra một tấm danh thiếp, đặt cạnh cuốn sổ đỏ.

“Bản thứ ba mẹ đưa cho chị Diệp, luật sư, cháu bác Sáu Tâm, làm ở thành phố. Hồi đó mẹ ngồi với chị ấy ba buổi chiều, từng chữ trong tờ thỏa thuận là chị ấy ngồi chỉ mẹ viết.”

Thì ra “người mà con chưa biết” là một luật sư. Tôi nhìn bà mẹ nhỏ thó ngồi đối diện mình, thấy mẹ lạ như lần đầu gặp. Ba năm nhẫn nhịn, hóa ra là ba năm mẹ tính từng bước, mà bước nào cũng để dành chỗ cho con trai quay đầu.

Khuya, tôi vào phòng ngủ. Khoa vẫn thức, đèn tắt.

“Em có thấy mình tàn nhẫn không?” tôi hỏi vào khoảng tối. “Hôm qua em nói sẽ k:iện anh ấy.”

“Em nói ba mươi ngày,” Khoa đáp. “Anh nghe cả. Em không muốn k:iện, em chỉ không muốn mẹ thiệt. Hai chuyện đó khác nhau.”

Tôi im rất lâu.

“Mai em đi cùng mẹ. Em muốn nghe anh ấy nói thật. Chỉ cần một câu.”

Khoa nắm tay tôi, không nói thêm gì.

Gần mười hai giờ, tôi tìm số chị Mai, gõ:

“Chị Mai, em cần chị có mặt ở nhà lúc hai giờ chiều mai. Nhà đứng tên cả hai vợ chồng, b:án mà không có chữ ký của chị thì không b:án được. Em không ép chị. Nhưng chị nên nghe.”

Tin nhắn trả lời tới lúc gần sáng, chỉ ba chữ: “Chị sẽ về.”

Hai giờ kém năm chiều hôm sau, bốn người chúng tôi đứng trước cánh cổng sắt quen thuộc: mẹ, tôi, Khoa và chị Diệp. Chị Diệp ngoài năm mươi, tóc cắt ngắn, tay xách một chiếc cặp da cũ. Trước khi vào, chị nghiêng đầu nói nhỏ với mẹ:

“Bác Lành, phần giấy tờ bác để cháu lo.”

Cửa nhà mở sẵn. Trong phòng khách, một cặp vợ chồng trẻ ngồi trên ghế sô-pha, chị Ngân môi giới ngồi cạnh, tay cầm tập hồ sơ. Anh Hùng đứng giữa phòng, cười gượng, đang nói dở câu:

“…nhà chỉ có hai vợ chồng tôi với cháu nhỏ, pháp lý hoàn toàn sạch sẽ…”

Anh quay ra cửa. Nụ cười tắt ngấm.

Chị Ngân thấy mẹ, ngạc nhiên ra mặt:

“Ủa, bác là… Anh Hùng nói bác về quê ở từ đầu tuần rồi mà?”

Mẹ bước vào, đứng giữa phòng, đối diện anh Hùng. Giọng mẹ nhẹ như hôm qua:

“Tôi chưa về quê. Và tôi chưa từng nói tôi muốn đi.”

Cặp vợ chồng nhìn nhau. Người chồng, anh Phát, nhíu mày:

“Anh Hùng, anh bảo nhà không có người già ở chung, thủ tục sang tên gọn lắm mà.”

Mẹ nhìn con trai, không nhìn ai khác.

“Hùng, con nói thật với người ta đi.”

Tôi nín thở. Tôi thật sự chờ. Chỉ cần anh nói một câu thật, dù chỉ một câu, thì mọi chuyện sau đó có thể khác. Yết hầu anh chạy lên chạy xuống, giống hệt hôm qua.

“Mẹ tôi tuổi cao rồi, hay nhớ nhầm,” anh nói, mắt tránh đi. “Anh chị đừng để ý.”

Căn phòng lặng đi. Mẹ nhắm mắt một giây, như vừa nghe một cánh cửa nào đó khép lại. Rồi mẹ quay sang chị Diệp, gật nhẹ.

Chị Diệp bước lên, mở cặp, đặt tờ giấy ố vàng lên mặt bàn kính.

“Chào anh chị. Tôi là luật sư Diệp, đại diện bà Trần Thị Lành. Đây là thỏa thuận ký ngày mười hai tháng chín năm 2023 giữa bà Lành, ông Hùng và bà Mai. Điều bốn ghi rõ: khi bà Lành còn sống, ông Hùng không được b:án hoặc chuyển nhượng căn nhà này nếu chưa có văn bản đồng ý của bà.”

“Giấy viết tay chứ có công chứng đâu!” chị Ngân chen vào.

“Pháp luật không bắt buộc công chứng loại thỏa thuận này, thưa chị,” chị Diệp đáp, giọng đều đều. “Các bên đã ký thì bị ràng buộc. Nhưng đó chưa phải điểm mấu chốt.” Chị quay sang đôi vợ chồng. “Căn nhà là tài sản chung của vợ chồng ông Hùng. Muốn b:án phải có văn bản đồng ý của cả hai người. Anh chị đã gặp bà Mai chưa?”

“Anh Hùng bảo vợ anh đi công tác, về sẽ ký sau,” anh Phát chậm rãi đáp, mắt không còn dễ chịu như lúc đầu.

Tiếng bước chân vang lên ngoài hiên.

Chị Mai xuất hiện ở cửa. Áo sơ mi nhàu, mắt thâm quầng, nhưng lưng thẳng.

“Tôi là Lê Thị Mai, đồng sở hữu căn nhà này,” chị nói, giọng khàn nhưng rõ từng chữ. “Tôi không đi công tác. Tôi không biết gì chuyện b:án nhà, và tôi sẽ không ký bất cứ giấy tờ nào.”

Chị Hạnh, vợ anh Phát, đứng bật dậy, quàng túi lên vai.

“Anh Phát, mình về.” Chị quay sang anh Hùng, giọng thất vọng nhiều hơn tức giận. “Anh l:ừa chúng tôi từ đầu.”

Chị Ngân chạy theo vài bước rồi quay lại, hằn học:

“Anh Hùng, em chạy gần hai tháng cho vụ này! Anh làm em mất mặt với khách rồi đó!”

Rồi chị ta cũng hấp tấp rời đi. Tiếng cổng sắt sập lại, chát một tiếng.

Anh Hùng đứng đó, một mình giữa phòng khách. Hai bàn tay anh buông thõng. Anh nhìn quanh như người vừa tỉnh dậy trong một căn nhà lạ. Rồi anh quay phắt về phía mẹ, giọng vỡ ra:

“Mẹ vui rồi chứ? Mẹ dồn con tới đường cùng rồi! Con về quê tuần trước, người ta bảo nhà b:án một tỷ một! Một tỷ một mà mẹ nói hai trăm! Mẹ có t:iền mà để con ngày nào cũng bị người ta đ:òi, mẹ nhìn con khổ được à?”

“Anh!” tôi gắt.

“Chín trăm triệu mẹ đưa cho ai? Cho cô hả Thảo? Cô ngồi đó làm người tốt…”

“Thảo không nhận một đồng.” Mẹ giơ bàn tay băng trắng lên, và anh Hùng im bặt.

Mẹ mở túi vải, lấy cuốn sổ đỏ, đặt lên mặt bàn kính cạnh tờ thỏa thuận. Một tiếng “cạch” nhỏ.

“Đây. Chín trăm triệu. Không đưa cho ai hết. Thảo cũng mới biết tối hôm qua.”

Mắt anh Hùng dán chặt vào cuốn sổ. Tôi nhìn thấy rất rõ bàn tay anh nhấc lên, vô thức, đưa về phía nó như bị ai kéo. Khoa nhích một bước. Nhưng anh Hùng đã khựng lại giữa chừng, nhìn bàn tay chính mình lơ lửng trong không khí như nhìn một thứ gì xa lạ.

“Con muốn cầm không?” mẹ hỏi rất khẽ. “Cầm đi.”

Bàn tay anh rụt về. Từng ngón co lại.

“Đấy,” mẹ nói. “Con biết mình đang muốn gì rồi.”

Mẹ thu cuốn sổ lại, đặt vào lòng.

“Mẹ nói dối con, mẹ nhận. Mẹ giấu chín trăm triệu để biết một điều: nếu mẹ chỉ là bà già không một xu dính túi, con có muốn nuôi mẹ không. Hôm qua con dồn đồ mẹ vào bao tải lúc con tưởng mẹ hết t:iền. Tối qua con nhắn em con hỏi chín trăm triệu. Từ lúc mẹ bước vào căn nhà này tới giờ, con nhắc t:iền với mẹ ba lần rồi.” Giọng mẹ nghẹn hẳn. “Con chưa hỏi mẹ một câu: tay mẹ có đau không.”

Anh Hùng quỵ xuống ghế. Anh không nói, chỉ nhìn bàn tay băng trắng của mẹ, nhìn rất lâu, như lần đầu nhìn thấy nó.

Chị Mai hít vào một hơi dài.

“T:iền chợ,” chị nói, như nói với chính mình. “Tháng nào anh cũng đưa tôi bốn triệu t:iền chợ, bảo là t:iền anh làm thêm. T:iền của ai?”

Anh Hùng không đáp. Mẹ mở cuốn sổ xanh, đẩy qua bàn. Chị Mai cầm lấy, lật vài trang. Hai vai chị chùng xuống.

“Ba mươi sáu tháng,” mẹ nói. “Mẹ đưa Hùng hết lãi sổ, bảo nó lo cơm nước. Mẹ chưa bao giờ nói ra, vì mẹ nghĩ ngồi ăn với con cháu một bữa cơm mà đem ra tính thì không còn là mẹ con.”

Chị Mai khép cuốn sổ lại, hai tay run. Câu “ai lo t:iền chợ” chị nói hôm qua, giờ như quay lại tát vào mặt chị.

“Mẹ… con xin lỗi mẹ,” chị nói, giọng vỡ ra. “Vụ kem đánh răng, những lời con nói…”

Mẹ nhìn chị rất lâu.

“Mẹ nhận lời xin lỗi,” mẹ nói. “Còn con xin lỗi vì thương mẹ hay vì sợ, thì con tự hiểu.”

Chị Mai cúi đầu, nước mắt rơi xuống bìa cuốn sổ xanh. Tôi không biết trong lòng chị lúc đó là hối hận thật hay chỉ là xấu hổ. Nhưng lần này, chị không né ánh mắt của mẹ nữa.

Chị Diệp lấy từ cặp ra thêm một tập giấy.

“Bà Lành đã nói rõ ý định với tôi từ trước. Bà có lời muốn nói.”

Mẹ chống tay lên mặt bàn, đứng thẳng.

“Mẹ nói một lần, con nghe cho rõ. Hai trăm triệu theo thỏa thuận, con trả mẹ trong ba mươi ngày, tính từ hôm qua. Mẹ không gia hạn, không bớt một đồng. Đó là chữ ký của con.”

“Nhưng con lấy gì…”

“N:ợ của con là n:ợ của con,” mẹ cắt lời. “Mẹ không trả giùm một đồng. Chín trăm triệu, mẹ chia thế này. Ba trăm triệu lập sổ đứng tên thằng Bin, chị Diệp giữ, đến khi nó học đại học thì dùng. Sáu trăm triệu mẹ giữ lo tuổi già, để không phải làm phiền đứa nào. Còn phần của con, mẹ đã viết tên con trong di chúc. Mẹ không nói bao nhiêu, mẹ chỉ mong tới ngày mở ra, con không còn hỏi.”

Anh Hùng cúi gằm, đôi vai run lên. Tôi tưởng anh sẽ cãi. Nhưng anh chỉ gật, một cái gật rất nhỏ.

Tôi đứng đó, bỗng nhận ra mình không còn giận như hôm qua. Không phải vì anh đáng được tha. Mà vì tôi thấy rõ, người đàn ông trước mặt tôi đã tự tay mất đi những thứ đắt giá hơn nhiều so với hai trăm triệu.

Chị Mai lên tiếng, giọng lạnh và rõ:

“B:án nhà.”

Mọi người quay lại nhìn chị.

“B:án đàng hoàng. Có tôi, có công chứng, người mua biết hết giấy tờ. Hai trăm triệu trả mẹ đầu tiên. Trả hết n:ợ của anh. Phần còn lại chia đôi theo luật.”

“Em đòi ly hôn?” anh Hùng ngẩng lên, giọng khản đặc.

“Tôi chưa nói tới chữ đó,” chị Mai đáp. “Nhưng tôi không thể ngủ chung mái nhà với người đã lấy con trai mình làm cái cớ để đ:uổi mẹ ra khỏi cửa. Tôi với Bin về ngoại. Anh làm xong những việc đó rồi mình nói tiếp.”

Mẹ nhìn chị Diệp. Chị Diệp lấy ra một tờ giấy trắng, cặm cụi viết vài dòng rồi đẩy sang cho mẹ.

“Mẹ đồng ý cho b:án nhà, bằng văn bản,” mẹ nói. “Nhưng chỉ khi hai trăm triệu của mẹ vào tài khoản trước tất cả mọi khoản khác.”

Mẹ ký. Nét ký run run quen thuộc. Chị Diệp đưa bút cho anh Hùng. Anh cầm lấy, tay run đến mức nét đầu tiên lệch ra ngoài dòng, anh phải ký lại.

Lúc chúng tôi bước ra khỏi nhà, nắng chiều đã xế. Mẹ đi giữa tôi và Khoa, lưng vẫn thẳng. Tới cổng, tôi nghe sau lưng tiếng anh Hùng gọi, nhỏ như gió:

“Mẹ.”

Mẹ dừng lại, không quay đầu. Một lúc lâu, mẹ nói:

“Ba mươi ngày. Mẹ chờ.”

Rồi mẹ bước tiếp.

Căn nhà được b:án vào ngày thứ hai mươi chín. Đêm đó, điện thoại mẹ rung lên: tin nhắn ngân hàng, hai trăm triệu đồng vừa vào tài khoản. Mẹ đọc xong, im lặng, đặt điện thoại xuống bàn rồi đi pha trà. Nếu mẹ có khóc thì mẹ giấu trong tiếng nước sôi.

Số t:iền còn lại sau khi trả đủ ba trăm triệu n:ợ cho những người đ:òi, anh Hùng chia đôi với chị Mai đúng như chị Diệp tính. Thằng Tuấn thì biến mất tăm. Anh Hùng nộp đơn tố giác, công an vẫn đang xác minh.

Hai tháng sau, chị Mai và anh Hùng ký đơn thuận tình ly hôn. Chị nhận nuôi Bin, thuê một căn hộ nhỏ gần trường nó. Anh Hùng thuê phòng trọ, ban ngày chạy xe công nghệ, ban đêm đi giao hàng. Nghe nói người ta thấy anh gầy đi nhiều.

Một Chủ nhật, chị Mai tới nhà tôi cùng thằng Bin, tay cầm một tuýp thuốc trị sẹo.

“Mẹ, cho con bôi thuốc cho mẹ,” chị nói, đứng trước cửa mà không dám bước vào.

Mẹ nhìn chị, rồi chìa bàn tay ra.

Thằng Bin chạy tới ôm chầm lấy bà nội, như lần ở phòng khách hôm đó, chỉ khác là lần này nó cười. Tối nào nó cũng gọi cho bà đúng hẹn, từ cái hôm nó hứa. Còn mẹ, tối nào cũng ngồi chờ điện thoại trước giờ đi ngủ, bên cái giường Khoa đã tự tay kê ở phòng tầng trệt cho mẹ.

Một chiều Chủ nhật gần Tết, tôi đang rửa rau thì thấy một bóng người đứng ngoài cổng, hai tay xách bịch cam, không dám bấm chuông. Tôi nhìn qua khe cửa và nhớ lại cái hôm tôi xách giỏ trái cây đứng trước nhà anh, chưa kịp bấm chuông đã nghe tiếng quát bên trong. Mọi thứ y hệt, chỉ đổi chỗ đứng.

Anh Hùng gầy sọp, da sạm, áo bạc màu. Mẹ bước ra từ phía sau tôi, đứng ở bậc thềm nhìn anh.

“Mẹ… con trả đủ hai trăm triệu rồi,” anh nói.

“Mẹ biết,” mẹ đáp.

“Nhưng con không tới vì chuyện đó.” Giọng anh nghẹn lại. “Mẹ lôi công ơn ra mà mắng con đi. Mẹ cứ nói ‘mẹ nuôi mày khôn lớn’ mười lần, trăm lần cũng được. Con xin mẹ, con nghe.”

Mẹ nhìn anh một lúc lâu, rồi bước xuống bậc thềm, nắm lấy bàn tay chai sạn của anh, lật lên xem.

“Mẹ không lôi,” mẹ nói. “Mẹ nuôi con vì mẹ là mẹ, chưa bao giờ mẹ tính. Tay con sao chai thế này?”

Anh Hùng bật khóc. Lần này không phải kiểu khóc của người bị dồn vào góc tường. Anh khóc như đứa trẻ đi lạc, và mẹ vỗ nhẹ lên lưng anh y hệt cách mẹ vỗ thằng Bin hôm nào.

“Vào ăn cơm,” mẹ nói. “Thảo nấu, nó nấu dở lắm, nhưng cũng phải ăn.”

Tôi cười, mắt cay xè.

Vết bỏng trong lòng bàn tay mẹ lành hẳn trước Tết, để lại một vệt sẹo nhạt. Cuốn sổ đỏ vẫn nằm trong cái túi vải cũ ở đầu giường mẹ. Còn anh Hùng, cho tới hôm nay, chưa một lần hỏi tới nó.

–HẾT–