(Tiếp theo phần 1)

Tiếng chuông cửa vang lên lần thứ hai, dài hơn, dứt khoát hơn.

Không ai trong bếp nhúc nhích. Bà Lệ đứng như trời trồng, tay còn giơ lơ lửng giữa không trung. Anh Dũng nhìn mẹ tôi, rồi nhìn ra cổng, yết hầu chuyển động một lần.

“Ai đấy?” anh quát, nhưng giọng đã mất hẳn khí thế.

Mẹ tôi không trả lời. Bà đặt giỏ quà đã nhặt được nửa giỏ lên mặt bàn, phủi tay vào vạt áo, rồi nói với tôi, rất nhẹ:

“Ngân, con đứng dậy được không? Ra mở cổng cho người ta.”

“Không ai được mở!” bà Lệ gào lên. “Đây là nhà tôi!”

“Nhà chị?” Mẹ tôi quay sang, lần đầu tiên nhìn thẳng vào bà Lệ, giọng đều đến lạnh người. “Chị chắc không?”

Bà Lệ cứng họng. Tôi chống tay đứng dậy, má vẫn rát, đầu gối nhói từng đợt. Tôi đi qua phòng khách, mở cổng.

Người đàn ông mặc vest khoảng bốn mươi tuổi, đeo kính gọng mảnh, cúi chào tôi rất lịch sự.

“Chị Ngân phải không ạ? Tôi là Phong, luật sư bên văn phòng Phong & Cộng sự. Bác Hòa nhờ tôi đến.”

Tôi ngoảnh lại. Mẹ tôi đã đứng ngay sau lưng, gật đầu với ông ta.

“Anh vào đi. Cứ làm đúng như đã thỏa thuận.”

Luật sư Phong bước vào, đặt cặp lên bàn phòng khách, mở ra từng tờ giấy. Anh Dũng và bà Lệ đi theo sau, mặt cắt không còn giọt máu.

“Có chuyện gì ở đây? Ai cho ông vào nhà tôi?” anh Dũng hỏi, giọng lạc đi.

“Anh Dũng,” luật sư Phong nói, ngữ điệu bình thản như đọc bản tin, “tôi đại diện cho bà Nguyễn Thị Hòa, bên cho vay trong hợp đồng vay tiền có thế chấp quyền sử dụng đất ký cách đây ba tháng. Hôm nay là ngày đến hạn thanh toán đợt một.”

Cả phòng im phăng phắc. Tôi nghe tiếng đồng hồ treo tường tích tắc rõ từng nhịp.

“Hợp đồng vay nào?” Anh Dũng nhắc lại, giọng khàn đặc. “Tôi không ký hợp đồng nào với bà ấy.”

Mẹ tôi nhìn anh, không giận, không cười, chỉ nhìn.

“Con không ký. Mẹ ký với người khác.”

“Với ai?”

Mẹ tôi quay sang bà Lệ. Chỉ cần thế, mặt bà Lệ đã trắng bệch.

“Với chị thông gia.”

Tôi đứng giữa phòng, đầu óc quay cuồng. Tôi quay sang bà Lệ.

“Mẹ… mẹ vay tiền của mẹ con?”

Bà Lệ không trả lời. Bà lùi một bước, tay vịn vào thành ghế.

Luật sư Phong rút một tờ giấy trong tập hồ sơ, đặt xuống bàn.

“Hợp đồng vay tài sản, số tiền ba trăm triệu đồng, kỳ hạn mười hai tháng, lãi suất theo quy định. Bên vay là bà Trần Thị Lệ. Tài sản bảo đảm là quyền sử dụng đất kèm nhà ở tại địa chỉ này. Có người làm chứng ký xác nhận.”

Anh Dũng giật tờ giấy lên, mắt đảo nhanh qua từng dòng. Tay anh run dần.

“Mẹ! Mẹ vay ba trăm triệu để làm gì? Nhà này đứng tên mẹ mà!”

“Tao…” Bà Lệ lắp bắp. “Tao vay để… để…”

“Để lo cho con trai bà,” mẹ tôi nói thay. “Bà đến tìm tôi ba tháng trước, ngồi khóc trong bếp nhà tôi, bảo thằng Dũng làm ăn thua lỗ, nợ vật liệu hơn hai trăm triệu, nếu không trả sẽ bị người ta kiện. Bà xin tôi cho vay, vì bà biết tôi có chút tiền bán mảnh vườn ở quê. Bà bảo đừng cho Ngân biết, sợ con bé lo.”

Tôi nghe mà thấy chân mình mềm ra.

Tôi nhớ ra cái buổi chiều ba tháng trước. Mẹ về quê, tay cầm xấp giấy bảo tôi ký, nói là giấy tờ quê. Tôi ký nhanh vì mẹ giục, mà không đọc. Tôi cứ nghĩ đó là giấy tờ chia đất.

“Thế giấy mẹ bắt con ký hôm đó…” tôi hỏi, giọng run.

“Là giấy xác nhận con đồng ý cho mẹ bỏ tiền ra giúp gia đình bên này, coi như vợ chồng đồng thuận,” mẹ tôi đáp. “Mẹ xin lỗi con. Mẹ không muốn con biết sớm.”

“Vì sao mẹ không nói với con?”

Mẹ tôi nhìn tôi rất lâu.

“Vì mẹ muốn xem con rể mẹ là người thế nào khi nó nghĩ không ai đứng sau con.”

Anh Dũng đứng đờ ra. Những lời tôi vừa nghe như từng cái búa đập xuống phòng khách im lặng.

“Mẹ đến hôm nay,” mẹ tôi nói tiếp, “định mang quà quê cho con rể ăn thử. Nhưng đúng lúc mẹ bước vào, mẹ thấy con gái mẹ nằm dưới đất, má in dấu tay. Mẹ nghe rõ từng câu anh quát nó. ‘Tiền tôi kiếm, tôi muốn đưa bao nhiêu thì đưa’. Nhưng tiền nào của anh, hả Dũng?”

Anh Dũng há miệng, không phát ra tiếng.

“Ba trăm triệu mà mẹ anh vay của tôi để trả nợ cho anh, anh nghĩ đó là tiền ai?”

Bà Lệ ngã phịch xuống ghế, hai tay ôm mặt. Tiếng nấc khô khốc vang lên từ cổ họng bà.

“Chị Hòa, tôi… tôi không có ý…”

“Chị có ý hay không thì khi chị chỉ vào mặt tôi bảo ‘đừng dạy con gái bà ăn vạ’, chị đã quên chị còn nợ tôi ba trăm triệu,” mẹ tôi nói. Giọng bà không to, nhưng mỗi chữ đều rõ. “Tôi không đến đây đòi nợ. Tôi chỉ muốn xem, con gái tôi sống ở cái nhà mà tôi đã gánh giúp cái nợ ấy, nó được đối xử thế nào.”

Tôi quay sang anh Dũng. Anh đã mất hẳn vẻ hung hăng, đứng im như người bị rút hồn.

“Anh,” tôi hỏi, từng chữ rất chậm, “anh biết mẹ vay tiền của mẹ em không?”

“Anh… anh biết mẹ vay, nhưng anh không biết là của bác…”

“Vậy anh biết khoản nợ hai trăm triệu vật liệu của anh được trả bằng cách nào?”

“Mẹ bảo mẹ xoay được…”

“Anh không hỏi mẹ xoay ở đâu?” Tôi nhìn thẳng vào anh. “Anh làm kinh doanh, anh nợ hai trăm triệu mà em không hề biết. Anh đưa em nửa lương rồi bảo em tính toán. Phần còn lại anh để đâu?”

Anh Dũng lùi một bước. Mắt anh tránh đi chỗ khác.

Luật sư Phong lúc này mới lên tiếng, rút từ cặp ra một phong bì thứ hai.

“Chị Ngân, có một việc tôi phải thông báo, vì nó liên quan đến chị. Sau khi hợp đồng vay được ký, chúng tôi đã tra cứu lịch sử thanh toán các khoản nợ của anh Dũng, với sự đồng ý của bà Hòa. Khoản nợ vật liệu hai trăm triệu đúng là đã được thanh toán. Nhưng có một khoản chuyển một trăm triệu từ số tiền vay sang tài khoản khác, và người nhận không phải chủ nợ vật liệu.”

Cả phòng như đóng băng.

“Ai?” Tôi hỏi.

Luật sư Phong nhìn tôi, rồi liếc sang anh Dũng, như đang cân nhắc có nên nói tiếp.

“Anh có muốn tự nói không, anh Dũng?”

Anh Dũng nắm chặt mép bàn, vai gồng lên.

“Không liên quan đến cô ấy!”

“Liên quan,” mẹ tôi lên tiếng. “Vì nó nằm trong khoản tiền của tôi.”

Tôi tiến một bước, đứng đối diện anh.

“Anh Dũng. Một trăm triệu đó anh chuyển cho ai?”

Anh không đáp. Bà Lệ ôm mặt, bờ vai run lên bần bật. Tôi nhìn bà, rồi nhìn anh, bỗng hiểu bà biết. Bà biết từ đầu.

“Mẹ,” tôi nói với bà Lệ, giọng hạ xuống, “mẹ biết anh ấy chuyển tiền cho ai, đúng không?”

Bà Lệ lắc đầu, nhưng nước mắt chảy xuống không ngừng.

Luật sư Phong lúc này mở phong bì thứ hai, rút ra mấy tờ sao kê ngân hàng, đặt lên bàn trước mặt tôi.

“Đây là bản sao kê. Số tài khoản nhận tiền đứng tên một người phụ nữ tên Vân. Anh Dũng chuyển cho người này tổng cộng ba lần, mỗi lần ba mươi đến bốn mươi triệu, trong vòng sáu tháng qua.”

Tôi cầm tờ giấy lên. Tên người nhận: Lê Thu Vân. Ở dòng nội dung chuyển khoản, một dòng chữ in nhỏ làm tim tôi ngừng đập:

“Tiền sữa và viện phí con tháng 5.”

Tôi ngẩng lên nhìn anh Dũng. Anh nhìn tôi, ánh mắt không còn chối cãi, chỉ còn sợ hãi trần trụi.

“Con nào?” Tôi hỏi, giọng nhỏ đến mức chính tôi cũng không nhận ra. “Anh Dũng, đứa con nào?”

Anh mở miệng, nhưng người trả lời không phải anh.

Từ phía cửa bếp, giọng bà Lệ vang lên, khàn đặc, như từ đáy giếng:

“Thằng bé ba tuổi. Mẹ biết từ lâu rồi. Mẹ chỉ… mẹ chỉ muốn nó có cháu đích tôn.”

Tôi quay phắt lại. Mẹ tôi đứng cạnh tôi, bàn tay già nua nắm chặt cổ tay tôi, như sợ tôi ngã.

Tôi nhìn người đàn bà đã sống chung nhà với tôi suốt năm năm, người đã chỉ vào mặt mẹ tôi bảo “đàn bà lấy chồng thì phải biết nhịn”, và tôi thấy mọi mảnh ghép trong đời mình bỗng vỡ tan, rồi tự xếp lại thành một hình thù mà tôi chưa từng muốn nhìn.

“Mẹ biết,” tôi nhắc lại, rất chậm. “Mẹ biết con anh ấy có với người khác. Và mẹ bảo con nhịn.”

Bà Lệ không dám ngẩng lên.

Tôi quay sang anh Dũng, giọng lạnh đến mức chính tôi cũng giật mình.

“Anh có thể giải thích cho em, từ khi nào, và vì sao một đứa trẻ ba tuổi lại ăn tiền sữa bằng khoản tiền mẹ em vay giúp nhà anh trả nợ?”

Anh Dũng đứng đó, mồ hôi chảy dọc thái dương. Anh mở miệng, định nói gì đó. Nhưng đúng lúc ấy, điện thoại của luật sư Phong rung lên. Anh ta nhìn màn hình, nhíu mày, rồi ngẩng lên nhìn tôi, vẻ mặt khác hẳn.

“Chị Ngân, bên bệnh viện vừa gọi. Có một người phụ nữ tên Vân đang ở khoa nhi, nhờ chuyển lời đến chị. Cô ấy nói muốn gặp chị ngay hôm nay, và… cô ấy nói đứa trẻ không phải con của anh Dũng.”

Anh Dũng chết lặng. Bà Lệ ngẩng phắt lên, mắt trợn trừng.

Còn tôi nghe tiếng mẹ tôi thở ra rất khẽ bên cạnh, như người đã chờ đúng giây phút này từ lâu lắm.

“Không phải con anh Dũng?” bà Lệ bật ra, giọng the thé. “Con nhỏ đó nói láo! Thằng bé giống thằng Dũng như đúc!”

“Mẹ im đi!” anh Dũng gầm lên, nhưng tiếng gầm vỡ ra giữa chừng. Anh nhìn luật sư Phong, mắt đỏ ngầu. “Cô ấy… cô ấy nói gì nữa?”

“Cô ấy chỉ nhắn một câu,” luật sư Phong đáp. “Nếu chị Ngân muốn biết toàn bộ sự thật, cô ấy sẽ đợi ở hành lang khoa nhi đến sáu giờ chiều.”

Tôi nhìn đồng hồ. Gần hai giờ chiều. Tôi quay sang mẹ.

“Mẹ, con đi.”

“Mẹ đi với con.”

“Tôi đi nữa!” anh Dũng chộp lấy chìa khóa xe.

Tôi quay lại nhìn anh. Má tôi vẫn còn rát, nhưng giọng tôi bình tĩnh đến mức chính tôi cũng lạ.

“Anh có thể đi. Nhưng anh không được nói một lời nào trước khi chị ấy nói xong. Anh làm được không?”

Anh im lặng, rồi gật đầu.

**

Khoa nhi bệnh viện tỉnh vào đầu giờ chiều đông nghẹt người. Tiếng trẻ con khóc, tiếng loa gọi số, mùi thuốc sát trùng. Ở cuối hành lang, trên chiếc ghế nhựa sát cửa sổ, một người phụ nữ gầy gò, tóc buộc thấp, đang ôm một cậu bé ngủ gục trên vai, tay còn cắm kim truyền băng dán trắng.

Chị ngẩng lên khi thấy chúng tôi. Ánh mắt chị lướt qua tôi, qua mẹ tôi, dừng lại ở anh Dũng. Tôi thấy chị siết chặt đứa bé hơn.

“Chị Ngân,” chị nói khẽ. “Em là Vân. Em xin lỗi vì phải gặp chị trong hoàn cảnh này.”

“Chị nói đi,” tôi đáp. “Tôi nghe.”

Chị Vân hít một hơi.

“Em quen anh Dũng bốn năm trước, lúc em làm kế toán cho một cửa hàng vật liệu ở huyện. Anh ấy nói anh độc thân. Em tin, vì anh ấy tặng em chiếc nhẫn, hứa cưới. Em có thai, anh bảo chờ anh thu xếp với gia đình.”

Tôi nghe tiếng mẹ tôi thở ra rất khẽ bên cạnh. Anh Dũng đứng im, mặt trắng bệch, hai tay buông thõng.

“Con trai em sinh ra thiếu tháng, ốm yếu suốt,” chị Vân tiếp tục. “Anh Dũng đưa tiền đều, nhưng không bao giờ cho em đến nhà. Mãi sau này em mới biết anh đã có vợ năm năm. Em định dừng. Nhưng mẹ anh tìm đến em.”

Tôi quay phắt sang nhìn anh. Bà Lệ không có mặt, nhưng cái tên ấy vẫn như một vết dao.

“Bà bảo em cứ nuôi con, đừng làm lớn, bà sẽ lo,” chị Vân nói. “Bà nói chị Ngân năm năm chưa có con, bà cần cháu đích tôn nối dõi, và nếu em ngoan, sớm muộn cũng có chỗ cho mẹ con em.”

Anh Dũng bật ra một tiếng nghẹn:

“Mẹ… mẹ nói với cô như thế?”

“Anh bảo tôi im, thì tôi hỏi anh,” tôi nhìn anh, giọng lạnh hẳn. “Anh có biết mẹ anh làm chuyện đó không?”

“Anh không biết,” anh lắc đầu, mắt rưng rưng. “Anh thề, anh chỉ biết mẹ có đến thăm thằng bé…”

“Anh thề thì được gì?” Tôi quay sang chị Vân. “Chị nói đứa trẻ không phải con anh ấy. Vậy là sao?”

Chị Vân cúi xuống nhìn khuôn mặt đang ngủ của con. Nước mắt chị rơi xuống tóc thằng bé.

“Tuần trước, thằng bé phải truyền máu vì thiếu máu bẩm sinh. Bác sĩ cần nhóm máu của bố hoặc mẹ để xét nghiệm tương hợp. Em nhờ anh Dũng đến. Bác sĩ lấy mẫu. Kết quả ra hôm kia: nhóm máu của anh không thể là nhóm máu của bố thằng bé. Bác sĩ đề nghị làm xét nghiệm huyết thống, em đồng ý. Kết quả sáng nay.”

Chị run run mở túi áo, rút ra một tờ giấy gấp tư, đưa cho tôi. Tôi mở ra. Dòng kết luận in đậm ở cuối trang: Loại trừ quan hệ cha con sinh học giữa người được xét nghiệm và đứa trẻ.

Anh Dũng ngã quỵ xuống chiếc ghế nhựa. Hai bàn tay anh ôm lấy đầu.

“Không thể nào,” anh lẩm bẩm. “Không thể nào. Bốn năm nay anh nuôi nó…”

“Anh nuôi nó bốn năm,” chị Vân nói, giọng bỗng cứng lại, “bằng tiền của người khác, và anh bắt vợ anh nhịn. Em có lỗi vì đã tin anh. Nhưng em không lừa anh.”

“Vậy bố nó là ai?” tôi hỏi.

Chị Vân im lặng rất lâu. Rồi chị nói, từng chữ rất khẽ:

“Một người bạn của em, trước khi em quen anh Dũng. Em có thai hơn hai tháng mà không biết. Lúc anh ấy xuất hiện, em tưởng đó là con anh, vì anh quá nhiệt tình. Cho đến khi bác sĩ báo kết quả, em mới hiểu.”

Tôi nhìn người đàn bà trẻ trước mặt. Tôi chờ mình thấy hận, nhưng chỉ thấy mệt, và thương, một chút thôi.

“Tại sao chị muốn gặp tôi?”

“Vì em nghe nói số tiền một trăm triệu kia là tiền của mẹ chị,” chị Vân nói. “Em không biết. Anh Dũng nói đó là tiền anh làm ăn. Em dùng một phần trả viện phí cho con, phần còn lại em chưa động đến. Em muốn trả lại.”

Chị lấy từ trong túi một cuốn sổ tiết kiệm nhỏ, đặt vào tay mẹ tôi.

“Sáu mươi tám triệu. Phần đã tiêu em xin viết giấy nợ, làm trả dần. Em không dám xin tha thứ.”

Mẹ tôi cầm cuốn sổ, nhìn chị rất lâu. Rồi bà ngồi xuống cạnh chị, đặt tay lên vai đứa bé.

“Cháu ơi, cháu dại, nhưng cháu không ác,” bà nói. “Tiền ấy bác không lấy. Cháu giữ cho thằng bé chữa bệnh.”

“Mẹ!” tôi thốt lên.

“Mẹ biết,” bà nhìn tôi. “Nhưng đứa nhỏ này không có tội. Người có tội ngồi kia kìa.”

Bà quay sang anh Dũng. Cái nhìn ấy không có giận dữ, chỉ có một nỗi thất vọng sâu đến mức anh phải cúi đầu.

**

Chúng tôi về nhà khi trời đã nhá nhem. Bà Lệ ngồi chờ ở phòng khách, mắt sưng húp, trên bàn là tờ hợp đồng vay tiền mà luật sư Phong để lại.

“Thế nào rồi?” bà hỏi, giọng khản đặc.

Anh Dũng đứng im ở cửa, không nói một lời. Tôi cầm tờ giấy xét nghiệm đặt lên bàn, ngay trước mặt bà.

“Mẹ đọc đi.”

Bà đọc. Tôi thấy mắt bà đi từ dòng này sang dòng khác, rồi dừng lại ở dòng cuối. Tờ giấy tuột khỏi tay bà.

“Không… không thể…” bà thều thào. “Mẹ đã thấy nó… nó có cái cằm của nhà họ Trần…”

“Mẹ thấy cái mẹ muốn thấy,” tôi nói. “Mẹ muốn có cháu đích tôn nên mẹ nhắm mắt trước mọi dấu hiệu. Mẹ chỉ vào mặt mẹ con, bảo con ăn vạ, bảo con biết nhịn, trong khi mẹ biết con anh ấy có với người khác.”

Bà Lệ ngã gục xuống ghế, đôi vai nhỏ run rẩy. Tôi chưa từng thấy bà yếu như thế.

“Mẹ… mẹ chỉ muốn nhà này có người nối dõi…” bà nói trong tiếng nấc. “Năm năm, con không có tin. Mẹ sợ… mẹ sợ nhà họ Trần tuyệt tự…”

“Năm năm con chưa có con,” tôi nhắc lại, từng chữ rất chậm, “vì sức khỏe của con hay vì không phải lúc, mẹ có hỏi con một lần nào không?”

Bà không đáp.

Tôi thở ra. Nhìn lại căn nhà này, những bức tường quen thuộc, cái bàn thờ có ảnh ông nội anh Dũng, tôi thấy mình như đứng ở một nơi không còn là của mình.

“Mẹ,” tôi nói, “con có ba điều muốn nói, nói xong con sẽ đi.”

Anh Dũng ngẩng phắt lên.

“Ngân…”

“Anh nghe đi.” Tôi quay sang bà Lệ. “Thứ nhất, ba trăm triệu mẹ con cho mẹ vay, mẹ phải trả đủ gốc lẫn lãi trong mười hai tháng theo hợp đồng. Nhà này mẹ đứng tên, mẹ bán nhà để trả cũng được, mượn con trai mẹ trả cũng được. Con không can thiệp.”

Bà Lệ nhắm mắt, gật đầu.

“Thứ hai, những ngày vợ chồng con sống chung, con đã chịu đủ. Con sẽ nộp đơn ly hôn. Con không cần nhà, không cần tài sản. Con chỉ cần được đi.”

“Ngân, em đừng…” anh Dũng bước tới. “Anh sai rồi. Anh sẽ làm lại. Anh sẽ cắt hết liên lạc với cô ấy, anh sẽ…”

“Anh định cắt gì?” Tôi nhìn anh, mắt không còn nước mắt. “Anh cắt liên lạc với một đứa trẻ anh đã nuôi bốn năm à? Hay cắt liên lạc với người mẹ đã giấu em chuyện ấy? Anh Dũng, vấn đề không phải chị Vân. Vấn đề là anh t:át em trước mặt mẹ em và bảo em tính toán, trong khi anh đang dùng tiền của mẹ em nuôi con của người khác.”

Anh đứng đờ ra.

“Thứ ba,” tôi nói, quay sang mẹ chồng, “con xin mẹ đừng bao giờ chỉ vào mặt mẹ con thêm một lần nào nữa. Mẹ con là người đã gánh nợ cho mẹ mà không nói với ai, vì bà không muốn nhà mẹ mất mặt. Còn mẹ thì chỉ vào mặt bà bảo ăn vạ.”

Bà Lệ ngẩng lên. Môi bà run, rồi bà làm một việc tôi không ngờ: bà đứng dậy, bước đến trước mặt mẹ tôi, cúi đầu thật sâu.

“Chị Hòa… tôi có lỗi. Tôi xin lỗi chị.”

Mẹ tôi nhìn bà một lúc lâu. Giọng bà trầm, bình tĩnh:

“Tôi nhận lời xin lỗi. Nhưng tôi không tha thứ thay cho con gái tôi.”

**

Ba tháng sau, tòa chấp nhận đơn ly hôn thuận tình. Tôi không lấy gì ngoài số tiền tiết kiệm chung hai vợ chồng đã góp cho quỹ học của con. Mà mãi sau này tôi mới nhớ ra, đứa con tôi nhắc trong câu hỏi buổi sáng hôm ấy, câu “tiền học cho con”, chính là đứa con nhỏ của chị họ tôi mà tôi đang nhận đỡ đầu, tôi vẫn gọi nó là con từ ngày nó mất mẹ. Anh Dũng cố tình hiểu sai, và tôi để mặc.

Anh Dũng dọn về ở với bà Lệ trong căn nhà ấy. Nghe nói bà Lệ bán dần đồ đạc, rồi bán luôn mảnh đất nhỏ ở quê để trả nợ cho mẹ tôi. Hợp đồng đáo hạn, bà trả đủ đến đồng cuối cùng. Anh Dũng nghỉ công việc kinh doanh vật liệu, đi làm công cho một xưởng cơ khí ở khu công nghiệp, lương chẳng đủ nuôi thân. Có lần tôi tình cờ gặp anh ở bến xe, người xanh xao, râu ria lởm chởm. Anh chào tôi, tôi gật đầu, chỉ vậy.

Chị Vân và cậu bé sau đó dọn về quê. Tôi nghe nói ông bạn cũ, bố đẻ của thằng bé, khi biết chuyện đã đến tìm hai mẹ con, nhận con, và đang cùng chị chữa bệnh cho thằng bé ở Sài Gòn. Mẹ tôi vẫn giữ liên lạc, thỉnh thoảng gửi gạo nếp và mắm tép qua bưu điện, cho cả hai mẹ con.

Còn tôi, tôi thuê một căn phòng nhỏ gần công ty, đón mẹ lên ở cùng một thời gian. Buổi tối bà nấu cơm, tôi rửa bát, hai mẹ con ngồi xem tivi, thỉnh thoảng bà kể chuyện ngày xưa. Có đêm tôi hỏi:

“Mẹ, hôm đó mẹ định thử anh Dũng thật à?”

“Mẹ thử,” bà nói, tay vẫn đan chiếc khăn len. “Nhưng mẹ cầu cho nó đừng làm mẹ thất vọng. Mẹ chờ nó nói một câu tử tế với con, dù chỉ một câu.”

“Nhưng anh ấy không nói.”

“Ừ. Không nói.” Bà ngừng tay, nhìn ra ngoài cửa sổ. “Thế nên mẹ mới gọi cho luật sư Phong.”

Tôi tựa đầu vào vai bà. Mùi mắm tép, mùi nếp, mùi đất quê quen thuộc dậy lên từ chiếc áo bà mặc.

Mùa xuân năm sau, tôi nhận lời cầu hôn của một người đồng nghiệp lớn hơn tôi hai tuổi, góa vợ, có một cô con gái năm tuổi. Anh chưa bao giờ nói to với tôi dù một lần. Ngày anh đến nhà xin cưới, mẹ tôi pha trà, nhìn anh rất lâu, rồi nói một câu mà đến giờ tôi vẫn nhớ:

“Cậu đừng hứa gì với tôi. Cứ đối xử với con gái tôi như cậu muốn tôi đối xử với con gái cậu.”

Anh gật đầu, rưng rưng.

Hôm đám cưới, mẹ tôi mặc chiếc áo dài màu nâu, tay cầm giỏ quà quê quen thuộc. Bà đứng ở cửa nhà trai, không run rẩy, không lúng túng, nhìn tôi mỉm cười. Tôi bước tới ôm bà, và lần đầu tiên sau rất nhiều năm, tôi cảm thấy mình không còn phải nhịn một điều gì nữa.

-HẾT-