(Tiếp theo phần 1)

Tôi cầm chiếc điện thoại của Quang trong tay, đọc đi đọc lại dòng tin nhắn đến ba bốn lần. Hai trăm triệu. Mẹ vay chỗ em. Sắp bán nhà. Những cụm từ đó cứ nhảy múa trước mắt tôi, không sao ghép lại thành một bức tranh trọn vẹn.

“Mẹ ơi, mẹ lại đây xem cái này.” — tôi gọi mẹ, giọng vẫn còn run.

Mẹ tôi đang dọn nốt mấy mảnh bát vỡ cuối cùng, nghe tôi gọi thì đứng dậy, phủi tay bước lại. Bà nhìn màn hình điện thoại, nheo mắt đọc, rồi quay sang tôi, vẻ mặt không giấu được ngạc nhiên.

“Nhà đó giàu vậy mà lại đi vay nợ hai trăm triệu à? Mà sao lại tính chuyện bán nhà?”

“Con cũng không hiểu nổi mẹ ạ. Bà Kim Chi vừa mắng nhà mình nghèo, chê nhà mình rớt mồng tơi, vậy mà chính nhà bà ấy lại đang nợ nần đến mức phải bán nhà. Con thấy có gì đó không đúng.”

Tôi định tắt màn hình cất điện thoại lại để mai trả cho Quang thì có tiếng chuông cửa vang lên gấp gáp. Tôi ra mở, là Quang, thở hổn hển như vừa chạy một quãng đường dài, trên tay không có gì, có vẻ như đã nhận ra mình bỏ quên điện thoại nên vội quay lại.

“Yến, em có thấy điện thoại của anh không? Anh để quên ở đâu đó trong nhà.”

Tôi nhìn anh, im lặng một lúc rồi mới đưa chiếc điện thoại ra, nhưng không buông tay ngay, giữ chặt lấy nó.

“Anh nói cho em nghe trước đã. Cái tin nhắn hai trăm triệu là gì vậy? Sao mẹ anh vay nợ, mà lại nói nhà em nghèo?”

Mặt Quang biến sắc ngay lập tức. Anh đưa mắt nhìn quanh, như sợ có ai nghe thấy, rồi hạ giọng: “Em… em đọc tin nhắn của anh à?”

“Em không cố ý đọc, nó hiện lên màn hình khóa lúc em nhặt điện thoại anh bỏ quên. Anh trả lời em đi, chuyện gì đang xảy ra vậy?”

Quang đứng tần ngần ngoài cửa một lúc lâu, cuối cùng thở dài, bước hẳn vào nhà, ngồi xuống ghế, hai tay ôm đầu. Mẹ tôi cũng đứng lại gần, muốn nghe cho rõ ngọn ngành.

“Chuyện này anh giấu em lâu rồi, không phải vì anh muốn lừa dối, mà vì anh không biết phải nói thế nào.” — Quang bắt đầu, giọng nghẹn lại — “Ba năm trước, ba anh làm ăn thua lỗ, công ty phá sản, nợ ngân hàng một khoản rất lớn. Mẹ anh sĩ diện, không muốn ai biết, nên giấu kín, một mình xoay xở, vay mượn khắp nơi để trả nợ dần, trong đó có vay của bạn bè, người quen, cả những người cho vay lãi ngoài.”

Tôi và mẹ tôi nhìn nhau, không ai nói gì, để Quang kể tiếp.

“Căn nhà hiện tại gia đình anh đang ở, thực ra đã cầm cố ngân hàng từ hai năm trước. Mẹ anh vẫn cố giữ vẻ ngoài giàu có, đi xe sang, mặc đồ hiệu, một phần là để giữ thể diện, một phần vì sợ nếu để lộ ra gia đình đang khó khăn, người ta sẽ đòi nợ dồn dập hơn, không ai còn tin tưởng cho vay thêm nữa.”

“Vậy còn số tiền hai trăm triệu trong tin nhắn đó là sao?” — tôi hỏi, cố giữ giọng bình tĩnh dù trong lòng đang rối bời.

“Đó là khoản mẹ anh vay của một người bạn thân từ hồi trẻ, hẹn trả trong vòng một năm, nhưng đến hạn vẫn chưa xoay đủ. Người ta nhắn tin nhắc anh vì họ không liên lạc được với mẹ anh, mẹ anh né tránh không nghe máy người ta cả tháng nay rồi.”

Tôi ngồi lặng, những điều Quang vừa nói khiến tôi hiểu ra nhiều thứ. Bà Kim Chi mắng nhà tôi nghèo, chê đũa mốc chòi mâm son, nhưng thực chất, gia đình bà cũng đang chìm trong nợ nần, chỉ là cố che giấu bằng vẻ ngoài hào nhoáng. Càng nghĩ, tôi càng thấy cay đắng cho cách bà đối xử với mẹ tôi ban chiều.

“Vậy tại sao mẹ anh lại còn dám chê nhà em nghèo? Trong khi chính nhà anh cũng đang nợ đầm nợ đìa như vậy?” — tôi không kìm được, giọng có phần gay gắt.

Quang cúi đầu, không dám nhìn thẳng vào mắt tôi. “Anh nghĩ, mẹ anh càng sợ mất thể diện, thì càng cố tỏ ra bề trên với người khác. Có lẽ, mẹ anh coi việc chê bai nhà em nghèo là cách để tự trấn an bản thân, rằng nhà mình vẫn còn hơn người khác, dù thực tế không phải vậy.”

Mẹ tôi lúc này mới lên tiếng, giọng bình thản nhưng đầy chua xót: “Bác không trách gì chuyện nhà cháu khó khăn, ai cũng có lúc lên lúc xuống. Nhưng bác không chấp nhận được cách mẹ cháu đối xử với mẹ con bác chiều nay. Người ta nghèo tiền chứ không nghèo lòng tự trọng, còn có người giàu tiền mà nghèo cách cư xử.”

Quang im lặng, không biết đáp lại thế nào. Anh đứng dậy, định nói thêm điều gì đó thì điện thoại trong túi quần anh — chiếc điện thoại thứ hai, tôi mới để ý — bỗng đổ chuông. Anh nhìn màn hình, sắc mặt lập tức thay đổi.

“Là mẹ anh gọi.” — Quang nói, giọng căng thẳng — “Anh xin phép nghe máy.”

Anh bước ra hiên nhà nghe điện thoại, nhưng vì cửa để mở, tôi và mẹ vẫn nghe được loáng thoáng. Giọng bà Kim Chi bên kia the thé vọng vào: “Con về ngay, đừng có dây dưa với cái nhà đó nữa. Mẹ tìm được chỗ khác rồi, con gái nhà ông Đạt bên quận ba, nhà giàu, ba mẹ làm ăn lớn, mẹ nói chuyện qua rồi, họ cũng có ý muốn làm sui gia với nhà mình. Con chấm dứt với con Yến đi, thứ nhà nghèo đó chỉ làm khổ con thôi.”

Tôi nghe rõ từng chữ, tim đau nhói. Quang quay vào nhà, mặt tái mét, cố nói nhỏ để tôi không nghe thấy nhưng đã quá muộn.

“Yến, em…”

“Em nghe hết rồi.” — tôi ngắt lời, giọng lạnh — “Vậy ra mẹ anh đã tính sẵn chuyện gả anh cho nhà khác từ trước, chuyện hôm nay chỉ là cái cớ để đuổi khéo em thôi phải không?”

Quang không phủ nhận, chỉ cúi đầu, im lặng đến đáng sợ. Sự im lặng đó, một lần nữa, lại là câu trả lời rõ ràng nhất mà tôi từng nhận được.

“Anh xin lỗi. Anh không muốn như vậy, nhưng mẹ anh…”

“Mẹ anh, mẹ anh, lúc nào cũng là mẹ anh.” — tôi bật cười chua chát — “Anh biết không, cái đáng sợ nhất không phải là mẹ anh chê nhà em nghèo. Cái đáng sợ là suốt hai năm quen nhau, anh chưa từng một lần đứng ra bảo vệ em trước mặt mẹ anh, kể cả hôm nay, khi bà ấy hất cả mâm cơm mẹ em nấu xuống đất, anh vẫn chỉ biết cúi đầu im lặng.”

Quang đứng chết trân, không nói được lời nào để biện minh. Tôi quay sang nhìn mẹ, thấy bà đang lặng lẽ gạt nước mắt, lòng tôi càng thêm quyết tâm.

“Anh về đi. Chuyện của chúng ta, em nghĩ đến đây là dừng lại được rồi.”

“Yến, em đừng quyết định vội, để anh nói chuyện lại với mẹ, anh sẽ thuyết phục mẹ…”

“Không cần đâu anh.” — tôi cắt ngang, giọng cương quyết — “Em không muốn làm dâu trong một gia đình mà mẹ chồng tương lai sẵn sàng chà đạp lòng tự trọng của mẹ em, còn con trai thì chỉ biết im lặng đứng nhìn. Em cảm ơn hai năm anh dành cho em, nhưng đến đây, có lẽ là điểm dừng phù hợp nhất.”

Quang đứng lặng thêm một lúc, mắt đỏ hoe, rồi lặng lẽ quay người bước ra khỏi cửa. Tiếng xe máy anh nổ máy rồi xa dần ngoài ngõ, để lại tôi và mẹ trong căn nhà vẫn còn ngổn ngang chưa dọn hết.

Đêm đó, tôi không ngủ được. Tôi nằm trằn trọc, nghĩ lại từng chi tiết trong buổi tối hôm nay, từ lúc bà Kim Chi bước vào nhà với ánh mắt khinh miệt, đến lúc hất cả mâm cơm xuống đất, rồi câu chuyện về khoản nợ hai trăm triệu, và cuối cùng là cuộc điện thoại định đoạt số phận mối quan hệ của tôi trong tích tắc.

Sáng hôm sau, tôi đến trường dạy học như thường lệ, nhưng đầu óc vẫn còn vương vấn chuyện tối qua. Giờ ra chơi, tôi nhận được cuộc gọi từ một số lạ. Tôi định không nghe, nhưng nghĩ lại, biết đâu là phụ huynh học sinh, nên vẫn bắt máy.

“Alo, xin lỗi có phải là Hải Yến không ạ?” — giọng một người phụ nữ trung niên, lạ hoàn toàn.

“Vâng, tôi là Yến đây, xin lỗi chị là ai ạ?”

“Tôi là Thu, bạn thân của chị Kim Chi, mẹ của Quang. Tôi… tôi xin lỗi vì gọi đường đột thế này, nhưng tôi cần nói chuyện với em một chút, chuyện liên quan đến khoản nợ hai trăm triệu mà chị Chi vay của tôi.”

Tôi sững người, không ngờ người nhắn tin cho Quang tối qua chính là người đang gọi cho mình lúc này. “Chị cứ nói, tôi nghe.”

“Tôi biết chuyện tối qua chị Chi qua nhà em ra mắt, rồi có chuyện không hay xảy ra, con Ngân — con gái tôi, bạn của chị Chi trong nhóm tập gym — nó kể lại cho tôi nghe hết rồi. Tôi thấy áy náy quá, vì phần nào tôi cũng là nguyên nhân khiến chị Chi làm vậy.”

“Chị nói vậy là sao ạ? Chuyện chị cho vay tiền liên quan gì đến việc bác Chi đối xử với mẹ con em như vậy?”

Chị Thu thở dài trong điện thoại, giọng trầm xuống. “Cách đây hai tuần, tôi có gọi cho chị Chi, nói thẳng là nếu tháng này không trả được, tôi buộc phải nhờ người quen bên ngân hàng làm thủ tục, vì căn nhà chị Chi đang ở, chính là tài sản tôi nhận thế chấp khi cho vay. Chị Chi van xin tôi cho thêm thời gian, bảo đang tính cách xoay xở, trong đó có nói đến chuyện đang lo cưới xin cho con trai, nếu cưới được nhà giàu thì sẽ có thêm tiền lo liệu.”

Tôi nghe mà lạnh cả người. Hóa ra, không chỉ đơn thuần là chuyện coi trọng vật chất, bà Kim Chi thực sự đang tính toán, nhắm đến việc cưới vợ giàu cho con trai như một cách để giải quyết khoản nợ đang treo lơ lửng trên đầu.

“Vậy ra bác Chi định cưới vợ giàu cho Quang để lấy tiền trả nợ chị sao?”

“Tôi cũng không dám khẳng định chắc chắn, nhưng nghe cách chị Chi nói, tôi cảm giác đúng là như vậy. Tôi gọi cho em hôm nay, không phải để nói xấu chị Chi, mà vì tôi thấy tội cho em, cho cả mẹ em. Tôi nghĩ em có quyền biết sự thật, để tự mình quyết định, đừng để người khác quyết định thay em.”

Tôi cảm ơn chị Thu, cúp máy mà lòng nặng trĩu. Không ngờ đằng sau cái mâm cơm bị hất đổ, đằng sau câu nói cay nghiệt “đũa mốc mà chòi mâm son,” lại là cả một âm mưu toan tính hôn nhân vì tiền bạc, mà tôi và mẹ tôi suýt chút nữa trở thành nạn nhân không hề hay biết.

Chiều hôm đó, tan trường, tôi ghé qua chợ thăm mẹ đang bán hàng. Tôi kể lại toàn bộ câu chuyện cho mẹ nghe. Mẹ tôi nghe xong, gật gù, ánh mắt không còn buồn bã như tối qua nữa, mà ánh lên vẻ cương quyết.

“Mẹ nghĩ rồi, con quyết định chia tay là đúng. Nhà đó, mẹ nó tính toán như vậy, sau này con có lấy Quang, chắc gì đã được yên ổn. Thà đau một lần rồi thôi, còn hơn sống cả đời trong một gia đình toàn mưu tính, dối trá.”

Tôi gật đầu, lòng nhẹ nhõm hơn khi có mẹ đồng hành. Nhưng tôi vẫn còn một câu hỏi lởn vởn trong đầu: liệu Quang có biết hết những toan tính của mẹ mình hay không, hay anh cũng chỉ là một quân cờ trong ván bài đó, giống như tôi?

Tối hôm đó, khi tôi đang chấm bài cho học sinh, điện thoại lại reo lên, lần này là Quang. Tôi định không nghe, nhưng nghĩ đến câu hỏi vẫn còn bỏ ngỏ trong lòng, tôi vẫn bắt máy.

“Yến, anh biết em không muốn nghe anh nói nữa, nhưng anh xin em cho anh năm phút thôi.” — giọng Quang nghe mệt mỏi, khàn đặc như vừa khóc.

“Anh nói đi.”

“Anh vừa cãi nhau với mẹ một trận rất lớn. Anh hỏi thẳng mẹ về khoản nợ, về chuyện mẹ định giới thiệu anh cho con gái nhà ông Đạt. Mẹ anh thừa nhận hết, còn nói thẳng với anh, nếu anh không nghe lời, không chịu cưới người mẹ chọn, mẹ sẽ mất nhà, sẽ phải đi ở trọ, anh muốn nhìn mẹ khổ như vậy sao.”

Tôi im lặng nghe, không biết nên nói gì. Quang nói tiếp, giọng càng lúc càng nghẹn: “Anh không đồng ý với cách làm của mẹ. Anh nói với mẹ, nợ nần là chuyện của người lớn, không thể đem hôn nhân của con cái ra để giải quyết. Nhưng mẹ anh không nghe, còn dọa nếu anh cứ khăng khăng theo em, mẹ sẽ ra đứng trước cổng trường em dạy học, làm ầm lên cho cả trường biết, cho em mất mặt luôn.”

Tôi nghe mà lạnh sống lưng. Bà Kim Chi, người phụ nữ tối qua vừa hất cả mâm cơm nhà tôi, giờ lại sẵn sàng làm chuyện tồi tệ hơn nữa chỉ để ép con trai theo ý mình.

“Anh định làm gì?” — tôi hỏi, giọng khẽ.

“Anh không biết nữa. Anh thương mẹ, nhưng anh cũng không muốn để mẹ dùng em, dùng chuyện tình cảm của tụi mình như một con bài để giải quyết nợ nần. Anh chỉ xin em, cho anh thêm chút thời gian để giải quyết chuyện gia đình, đừng vội kết luận anh là kẻ nhu nhược như tối qua.”

Tôi thở dài, lòng vẫn còn ngổn ngang. “Em không trách anh phải thương mẹ. Nhưng em cần anh hiểu, em không thể sống cả đời trong nơm nớp lo sợ, không biết ngày nào mẹ anh lại nghĩ ra chiêu trò gì để chia rẽ hay hạ nhục mẹ con em nữa. Anh cứ giải quyết chuyện gia đình anh trước đi, còn chuyện của tụi mình, để sau này tính.”

Tôi cúp máy, ngồi lặng một lúc lâu. Ngoài trời, mưa bắt đầu lất phất rơi. Tôi nhìn ra cửa sổ, lòng vừa mệt mỏi vừa lo lắng, không biết những ngày sắp tới, chuyện gì sẽ còn xảy đến với gia đình nhỏ của mình và cả mối quan hệ đang chông chênh này.

Ba ngày sau, tôi đang trên đường đến trường thì thấy trước cổng có một chiếc xe hơi sang trọng đậu sẵn, và bà Kim Chi đang đứng đó, tay cầm một chiếc cặp da, gương mặt nghiêm nghị khác hẳn vẻ hung hăng hôm trước. Bà nhìn thấy tôi, bước tới, giọng bất ngờ nhũn nhặn:

“Cô Yến, bác cần nói chuyện với cô một chút, chuyện quan trọng, mong cô cho bác chút thời gian.”

Tôi đứng sững nhìn bà, không hiểu nổi sự thay đổi thái độ đột ngột này có ý nghĩa gì, trong lòng dấy lên một linh cảm chẳng lành.

Tôi đứng trước cổng trường, nhìn bà Kim Chi trong bộ dạng khác hẳn hôm ra mắt. Không còn dáng vẻ kiêu kỳ, hất hàm khinh khỉnh, bà đứng đó với gương mặt mệt mỏi, tay siết chặt lấy chiếc cặp da như đang bám víu vào thứ gì đó quan trọng lắm.

“Bác vào phòng bảo vệ ngồi chờ được không ạ? Con còn mười phút nữa mới vào tiết.” — tôi nói, giọng cố giữ bình thản dù trong lòng không khỏi cảnh giác.

Bà gật đầu, theo tôi vào phòng bảo vệ nhỏ cạnh cổng trường, ngồi xuống chiếc ghế nhựa đối diện. Một lúc lâu, bà mới mở lời, giọng khàn đặc như đã khóc nhiều:

“Bác biết, sau chuyện hôm đó, bác không có tư cách gì để đến đây gặp cháu nữa. Nhưng bác… bác không còn cách nào khác.”

Tôi im lặng, chờ bà nói tiếp. Bà mở chiếc cặp da, lấy ra một xấp giấy tờ, đặt lên bàn, tay run run.

“Đây là toàn bộ giấy tờ nợ nần của nhà bác. Khoản vay ngân hàng thế chấp nhà, khoản vay chị Thu hai trăm triệu, với cả mấy khoản vay nóng khác nữa, tổng cộng gần bốn trăm triệu. Bác không giấu cháu nữa, bác nói thẳng luôn.”

Tôi nhìn xấp giấy tờ, không chạm vào, chỉ hỏi: “Bác đưa những thứ này cho con để làm gì ạ?”

Bà Kim Chi cúi đầu, giọng nghẹn lại: “Bác biết, bác sai rồi. Cái đêm hôm đó, bác không kiểm soát được, thấy nhà cháu đơn sơ quá, mà bác đang bí bách chuyện tiền bạc, bác sợ, bác hoảng, nên trút hết cơn bực dọc lên đầu cháu với mẹ cháu, thật ra không phải cháu có lỗi gì cả.”

“Bác đến đây chỉ để xin lỗi thôi sao?” — tôi hỏi thẳng, không muốn vòng vo thêm.

“Không chỉ vậy.” — bà lắc đầu, hai tay đan vào nhau — “Bác đến đây, là để cầu xin cháu. Thằng Quang mấy hôm nay không chịu ăn uống gì, cứ nhốt mình trong phòng, nói với bác nếu bác ép nó cưới con gái nhà ông Đạt, nó sẽ bỏ nhà đi luôn. Bác sợ, bác sợ mất luôn cả con trai. Bác nghĩ lại rồi, bác không muốn ép nó nữa, nhưng bác không biết phải làm sao với khoản nợ này, nên…”

“Nên bác định làm gì tiếp theo?”

Bà ngập ngừng, rồi nói, giọng nhỏ hẳn: “Bác nghĩ, nếu cháu với thằng Quang vẫn còn thương nhau, có khi nào… gia đình cháu có thể giúp bác một phần, coi như của hồi môn trước, để bác xoay xở qua giai đoạn khó khăn này không?”

Tôi sững người, không ngờ sau tất cả những chuyện đã xảy ra, bà Kim Chi vẫn quay lại với một lời đề nghị mang đầy tính toán như vậy. Tôi bật cười, nhưng là nụ cười chua chát.

“Bác Chi, con phải nói thẳng với bác thế này. Mẹ con con bán rau ngoài chợ, tằn tiện lắm mới có được căn nhà cấp bốn để ở, tiền dư dả để mà giúp bác bốn trăm triệu thì con e là không có đâu ạ. Nhưng dù có, con cũng sẽ không đưa, vì con không muốn hôn nhân của mình bắt đầu bằng một món nợ của nhà chồng, càng không muốn bị coi là công cụ để giải quyết chuyện tiền bạc.”

Mặt bà Kim Chi tái đi, môi mấp máy nhưng không nói được gì. Tôi đứng dậy, nhìn đồng hồ, tiết học sắp bắt đầu.

“Con xin phép vào lớp. Chuyện của bác với chú Quang, con nghĩ hai mẹ con nên tự giải quyết. Còn chuyện của con với anh Quang, con đã nói rõ với anh ấy rồi, để anh ấy tự quyết định.”

Tôi quay người bước đi, để lại bà Kim Chi ngồi thẫn thờ trong phòng bảo vệ, xấp giấy tờ nợ nần vẫn còn nằm nguyên trên bàn.

Buổi trưa hôm đó, khi tôi vừa tan tiết, điện thoại lại reo, là Quang. Giọng anh gấp gáp: “Yến, mẹ anh vừa gọi cho anh, kể lại chuyện sáng nay, mẹ anh khóc rất nhiều, bảo là em từ chối thẳng thừng, không giúp gì cả. Anh không trách em, chỉ muốn hỏi em có sao không, mẹ anh có làm gì quá đáng với em không?”

“Anh yên tâm, mẹ anh chỉ nói chuyện với em thôi, không có gì căng thẳng cả.” — tôi đáp, giọng bình tĩnh — “Nhưng anh Quang, em nghĩ đã đến lúc anh cần nói chuyện thẳng thắn với mẹ, về hướng đi sắp tới của gia đình anh, chứ không thể cứ để mẹ anh loay hoay tìm cách lấy vợ giàu cho anh để trả nợ mãi được.”

Quang im lặng một lúc, rồi thở dài: “Anh biết. Thật ra sáng nay, sau khi mẹ đi gặp em về, anh với mẹ đã ngồi nói chuyện rất lâu. Anh nói thẳng với mẹ, nếu mẹ tiếp tục nghĩ đến chuyện cưới vợ giàu cho anh để trả nợ, anh sẽ chuyển ra ở riêng, tự lo cho cuộc sống của mình, không phụ thuộc vào mẹ nữa. Anh cũng nói với mẹ, dù em có đồng ý quay lại với anh hay không, anh cũng không chấp nhận cách làm của mẹ nữa.”

Tôi lặng người nghe, không ngờ Quang đã thực sự đứng lên đối đầu với mẹ mình. Đây là lần đầu tiên, kể từ khi quen nhau, tôi thấy anh thể hiện rõ lập trường như vậy.

“Mẹ anh phản ứng thế nào?”

“Mẹ khóc rất nhiều, giận anh, trách anh bất hiếu. Nhưng anh vẫn giữ vững lập trường. Anh nói với mẹ, con thương mẹ, nhưng con không thể để mẹ dùng cuộc đời con để giải quyết chuyện nợ nần, càng không thể để mẹ tiếp tục đối xử tệ với người con thương.”

Tôi nghe mà lòng dịu lại đôi chút, nhưng vẫn còn một khoảng cách chưa thể xóa nhòa ngay được. “Anh làm vậy, em ghi nhận. Nhưng em cần thời gian, Quang à. Chuyện hôm đó không chỉ là chuyện mẹ anh nóng giận nhất thời, mà là cả một chuỗi những toan tính phía sau. Em cần nhìn xem, sau cơn giận này, mẹ anh có thực sự thay đổi hay không, và cả anh nữa, anh có thực sự đủ bản lĩnh để bảo vệ gia đình nhỏ sau này hay không.”

“Anh hiểu. Anh sẽ chứng minh cho em thấy, không phải bằng lời nói, mà bằng hành động.”

Một tuần sau, tôi nhận được tin từ chị Thu — người bạn đã gọi báo tin cho tôi hôm trước — rằng bà Kim Chi đã quyết định bán bớt chiếc xe hơi sang trọng cùng một số đồ trang sức để trả bớt phần lớn khoản nợ, đồng thời chuyển ra thuê một căn nhà nhỏ hơn, không còn cố giữ vẻ ngoài hào nhoáng như trước nữa. Quang cũng chuyển ra ở trọ riêng, đi làm thêm buổi tối ngoài công việc chính để phụ mẹ trả dần phần nợ còn lại, không còn ỷ lại hoàn toàn vào mẹ như trước.

Tôi nghe những thông tin đó, trong lòng có chút cảm động, nhưng vẫn giữ khoảng cách, chưa vội quay lại ngay. Tôi cần thời gian để quan sát, để chắc chắn rằng đây không phải chỉ là một màn kịch nhất thời để lấy lại lòng tin của tôi.

Nửa tháng sau, vào một buổi chiều cuối tuần, tôi đang phụ mẹ dọn hàng ở chợ thì thấy bà Kim Chi xuất hiện, lần này không có xe hơi sang trọng, không có cặp da đắt tiền, chỉ mặc bộ đồ giản dị, đi xe máy cũ, tay xách một túi trái cây.

Bà đứng trước sạp rau của mẹ tôi, cúi đầu thật thấp, giọng run run: “Chị Nga, tôi… tôi biết mình không có tư cách gì để đứng đây nói chuyện với chị nữa, nhưng tôi thật lòng muốn xin lỗi chị vì chuyện hôm đó. Tôi đã sai, sai hoàn toàn. Tôi đem cái sĩ diện hão của mình ra trút lên người chị, người phụ nữ một mình nuôi con, chăm chỉ làm ăn lương thiện, đáng ra tôi phải nể phục chị mới đúng.”

Mẹ tôi đứng lặng, nhìn bà Kim Chi một lúc lâu, rồi mới lên tiếng, giọng nhẹ nhàng nhưng không thiếu phần cương quyết: “Tôi cảm ơn chị đã đến xin lỗi. Nhưng chị Chi à, cái tôi cần không phải một lời xin lỗi suông, mà là chị thực sự hiểu ra vấn đề. Con Yến nhà tôi, nó không nghèo lòng tự trọng, cũng không phải hạng người ham giàu sang mà bỏ qua nhân cách. Nếu chị vẫn còn nghĩ hôn nhân là cách để giải quyết nợ nần, thì tôi khuyên chị, đừng nên tác hợp cho hai đứa nhỏ làm gì, vì sớm muộn gì, cũng sẽ lại có chuyện không hay xảy ra.”

Bà Kim Chi cúi đầu, nước mắt rơi lã chã: “Chị nói đúng. Tôi đã suy nghĩ lại rất nhiều trong mấy tuần qua. Tôi nhận ra, chính vì tôi cứ mãi sĩ diện, mãi coi trọng tiền bạc hơn tình cảm, mà suýt nữa tôi đã đẩy con trai mình vào một cuộc hôn nhân giả tạo, đồng thời làm tổn thương một gia đình lương thiện như chị. Tôi không dám xin chị tha thứ ngay, tôi chỉ mong, chị cho tôi cơ hội để chứng minh, tôi thực sự đã thay đổi.”

Tôi đứng cạnh mẹ, chứng kiến toàn bộ cuộc trò chuyện, lòng cũng dần lay động. Tôi bước lên, lên tiếng: “Bác Chi, con nghĩ, lời xin lỗi hôm nay của bác, con ghi nhận. Nhưng để con thực sự tin tưởng, cần thêm thời gian, cần những hành động cụ thể hơn, chứ không chỉ là lời nói lúc này.”

Bà Kim Chi gật đầu, không đòi hỏi gì thêm, chỉ lặng lẽ đặt túi trái cây xuống sạp hàng, cúi đầu chào rồi quay đi, dáng vẻ khác hẳn người phụ nữ kiêu ngạo hất cả mâm cơm xuống đất ngày nào.

Ba tháng sau, mọi chuyện dần đi vào ổn định. Bà Kim Chi trả gần hết khoản nợ nhờ bán bớt tài sản và sự phụ giúp của Quang, không còn phải sống trong nơm nớp lo sợ chủ nợ đòi siết nhà nữa. Bà cũng không còn nhắc gì đến chuyện giới thiệu Quang cho con gái nhà ông Đạt, thay vào đó, mỗi lần gặp tôi, bà đều cư xử nhã nhặn, thậm chí có phần rụt rè, khác hẳn với hình ảnh ban đầu.

Quang vẫn kiên trì, mỗi tuần đều ghé thăm mẹ con tôi, không phải để cầu xin quay lại ngay, mà chỉ lặng lẽ giúp đỡ những việc lặt vặt, sửa lại mái tôn bị dột, phụ khiêng vác hàng hóa cho mẹ tôi ngoài chợ, không đòi hỏi hay thúc ép điều gì. Anh cũng đã hoàn toàn dọn ra ở riêng, tự trang trải cuộc sống bằng chính sức lao động của mình, không còn phụ thuộc vào mẹ như trước.

Một buổi tối, khi tôi đang ngồi chấm bài ở nhà, Quang ghé qua, mang theo một túi trái cây, ngồi xuống hiên nhà trò chuyện cùng mẹ tôi. Sau khi mẹ vào trong, anh mới quay sang tôi, giọng nghiêm túc:

“Yến, anh biết ba tháng qua, anh không có quyền đòi hỏi gì ở em. Anh chỉ muốn em biết, dù em có chọn quay lại với anh hay không, anh vẫn sẽ tiếp tục sống tốt hơn, tiếp tục là một người biết bảo vệ những người anh yêu thương, không còn nhu nhược như trước nữa. Đó là bài học lớn nhất anh học được sau chuyện này.”

Tôi nhìn anh, ánh mắt anh giờ đây không còn né tránh, không còn cúi gằm như buổi tối hôm mẹ anh hất mâm cơm xuống đất nữa, mà là ánh mắt của một người đã thực sự trưởng thành hơn qua biến cố.

“Em cũng cần nói với anh một điều.” — tôi đáp, giọng nhẹ nhàng — “Em không phải người hay giận dai. Ba tháng qua, em thấy anh thay đổi thật, thấy mẹ anh cũng thay đổi thật. Em nghĩ, mình có thể cho nhau thêm một cơ hội, nhưng lần này, mọi chuyện phải rõ ràng ngay từ đầu — không có chuyện hôn nhân được dùng để giải quyết nợ nần, không có chuyện coi thường gia cảnh của nhau, và quan trọng nhất, anh phải luôn đứng về phía lẽ phải, kể cả khi điều đó có nghĩa là phải đối đầu với chính mẹ mình.”

Quang gật đầu, mắt đỏ hoe nhưng nụ cười trên môi anh là nụ cười chân thành nhất tôi từng thấy: “Anh hứa.”

Nửa năm sau, đám cưới của tôi và Quang được tổ chức giản dị nhưng ấm cúng, không rình rang, không mâm cao cỗ đầy phô trương như những gì bà Kim Chi từng mong muốn ngày trước. Bà đứng ra làm chủ hôn bên nhà trai, ánh mắt nhìn mẹ tôi giờ đây đầy sự trân trọng, không còn chút khinh miệt nào như buổi tối định mệnh năm nào.

Trong bữa tiệc nhỏ sau lễ cưới, bà Kim Chi nâng ly, quay sang mẹ tôi, giọng xúc động: “Chị Nga, cảm ơn chị đã dạy con Yến trở thành một cô gái bản lĩnh, biết giữ lòng tự trọng, cũng cảm ơn chị đã bao dung, cho tôi cơ hội sửa sai. Từ nay, chị em mình là thông gia thật rồi, mong sau này, hai gia đình mình sẽ luôn yêu thương, đùm bọc lẫn nhau.”

Mẹ tôi nâng ly đáp lại, nụ cười hiền hậu: “Chị nói phải, giờ mình là người một nhà rồi. Chuyện cũ, coi như đã qua, mình cùng hướng tới tương lai của các con thôi.”

Tôi ngồi giữa Quang và mẹ, nhìn hai người phụ nữ từng đối đầu gay gắt giờ đây cùng nâng ly, lòng tôi tràn đầy niềm hạnh phúc. Tôi hiểu, không phải mọi câu chuyện đều có kết thúc dễ dàng ngay từ đầu, nhưng nếu mỗi người đều biết nhìn lại chính mình, biết sửa sai và trân trọng những giá trị thật sự quan trọng, thì rồi mọi sóng gió cũng sẽ qua đi, nhường chỗ cho những điều tốt đẹp hơn ở phía trước.

-HẾT-