Ly nước bị hất đổ
Chiều chủ nhật, Lan đang dọn mâm cơm thì nghe tiếng bà Hoa gọi từ phòng khách.
“Cô ra đây tôi hỏi.”
Lan lau tay vào tạp dề, bước ra. Bà Hoa ngồi trên bộ sofa gỗ, trước mặt là phong bì tiền mừng đám cưới của em chồng, mở toang và mỏng hơn lúc bà nhét vào.
“Thiếu năm triệu. Cả nhà này chỉ có mình cô giữ phong bì.”
Lan sững người. “Mẹ, con chỉ cất giùm mẹ vào ngăn tủ. Con chưa động vào.”
“Chưa động?” Bà Hoa đứng dậy, giọng cao dần. “Tôi nuôi con trai tôi ăn học, để nó rước về một người tính toán từng đồng. Ngày nào cô cũng ghi sổ chi tiêu, cô tưởng tôi không biết cô đang đếm xem nhà này nợ cô bao nhiêu à?”
“Con ghi sổ để lo cho cả nhà…”
“Lo? Cô lo cho cô thì có!”
Lan hít một hơi. Cô đã nhịn suốt ba năm, nhịn từ chuyện nấu ăn không hợp khẩu vị đến chuyện không sinh được con trai đầu lòng. Nhưng hôm nay, bị gán cho hai chữ “ăn cắp” trước bàn thờ nhà chồng, có thứ gì đó trong cô vừa gãy.
“Mẹ muốn nghi ngờ con thì cứ nói thẳng. Nhưng con không lấy. Mẹ lục lại túi áo, lục lại ngăn tủ phòng mẹ đi.”
Bà Hoa nhìn Lan trừng trừng. Bàn tay bà quơ lấy ly nước trên bàn, và trước khi ai kịp nhận ra, nước đã hắt thẳng vào mặt Lan.
Căn phòng im bặt.
Nước chảy từ tóc xuống cằm, thấm vào cổ áo. Lan nhắm mắt, đứng chết lặng, nghe tim mình đập thình thịch trong tai. Ba năm. Ba năm cô chưa từng bị ai đối xử như vậy.
Cửa chính mở. Minh, chồng cô, vừa đi làm về, tay còn xách cặp. Anh đứng khựng ở ngưỡng cửa, nhìn mẹ cầm chiếc ly rỗng, nhìn vợ ướt sũng, nước nhỏ tong tong xuống nền gạch.
“Chuyện… chuyện gì vậy?” Giọng anh khô khốc.
“Hỏi vợ anh ấy!” Bà Hoa quay đi, hai tay khoanh trước ngực. “Nó lấy tiền phong bì, còn lớn tiếng với mẹ.”
Lan mở mắt. Cô không nhìn bà Hoa. Cô nhìn Minh, nhìn thật lâu, chờ một câu, chỉ một câu thôi.
Minh mấp máy môi. Anh nhìn mẹ, rồi nhìn vợ, bàn tay giơ lên nửa chừng như định can, rồi lại hạ xuống.
“Mẹ… Lan… hai người bình tĩnh đã…”
Chỉ vậy.
Lan khẽ cười, một nụ cười không có chút vui nào. Cô đưa tay vuốt nước trên mặt, bước đến bàn thờ, nhìn tấm ảnh bố chồng đã mất, rồi quay lại.
“Mẹ, phong bì đó con chưa mở. Camera ở hành lang ghi hết, từ lúc mẹ đưa con cho đến giờ. Con sẽ không cãi nữa.”
Cô nhìn sang Minh.
“Còn anh, em chờ ba năm để nghe anh nói một câu. Hôm nay em hiểu rồi, im lặng cũng là một câu trả lời.”
Lan quay vào phòng, lấy chiếc túi nhỏ đã sắp sẵn từ lâu dưới đáy tủ. Lúc cô bước ra, bà Hoa vẫn đứng đó, môi mím chặt nhưng ánh mắt lần đầu thoáng dao động. Minh vẫn đứng giữa phòng, hai tay buông thõng.
Tiếng cửa đóng lại rất khẽ.
Trong nhà, chỉ còn tiếng nước nhỏ giọt từ vạt áo ướt trên nền gạch, và chiếc phong bì mỏng nằm trên bàn, chưa ai dám nhìn đến.
Truyện ngắn: Ly nước (Phần 2-4)
Phần 2: Đoạn băng
Đêm đó Minh không ngủ. Anh ngồi ở bậc thềm, nhìn chiếc ghế trống bên bàn ăn, nơi Lan hay ngồi. Mâm cơm chiều vẫn chưa ai dọn.
Bà Hoa vào phòng từ sớm, đóng cửa. Nhưng Minh nghe rõ tiếng bà trở mình suốt đêm.
Gần sáng, anh nhớ đến câu Lan nói: “Camera ở hành lang ghi hết.”
Cái camera ấy anh lắp từ năm ngoái, sau vụ trộm cắp vặt trong khu phố, và gần như đã quên nó tồn tại. Minh mở điện thoại, tua lại đoạn ghi hình chiều hôm trước.
Mười bốn giờ ba mươi hai phút. Bà Hoa đưa phong bì cho Lan, dặn gì đó. Lan cất vào ngăn tủ, khóa lại, đưa chìa cho bà. Mười lăm giờ mười phút, khi cả nhà đi ngủ trưa, một bóng người nhỏ bé rón rén mở tủ.
Là mẹ anh.
Bà lấy phong bì ra, đếm vội vài tờ, nhét vào túi áo bà ba, rồi đặt phong bì về chỗ cũ. Mười lăm giờ mười hai phút, bà đi thẳng vào phòng thờ, mở ngăn kéo dưới bàn thờ, giấu tờ tiền vào trong chiếc hộp gỗ đựng hương.
Minh đặt điện thoại xuống. Tay anh run.
Anh đẩy cửa phòng mẹ. “Mẹ, mẹ lấy năm triệu đó làm gì?”
Bà Hoa ngồi bật dậy, mặt cắt không còn giọt máu. “Con nói gì lạ vậy? Mẹ…”
Minh không nói gì, chỉ chìa màn hình điện thoại ra. Bà nhìn chính mình trong đoạn video, rồi buông thõng vai xuống, già đi mười tuổi chỉ trong một khoảnh khắc.
“Mẹ…” Giọng bà vỡ ra. “Mẹ không định lấy luôn. Mẹ chỉ… mẹ muốn xem con bé có tham không.”
Minh nhìn mẹ rất lâu. Anh không biết nên giận hay nên khóc.
“Mẹ thử vợ con bằng năm triệu,” anh nói khẽ, “và mẹ hắt nước vào mặt cô ấy.”
Phần 3: Cuốn sổ
Quê Lan cách thành phố bốn mươi cây số. Minh đến lúc trời vừa sáng, đứng trước cổng nhà mẹ vợ với đôi mắt đỏ hoe.
Mẹ Lan mở cổng, nhìn anh, không nói gì, chỉ lẳng lặng rót cho anh một ly trà rồi vào bếp.
Lan ra sau mười phút. Cô đã thay áo, tóc búi gọn, gương mặt bình thản đến đáng sợ.
“Em, anh xem camera rồi. Anh xin lỗi. Là mẹ lấy tiền, mẹ…”
“Em biết,” Lan ngắt lời. “Em biết từ lúc mẹ đưa phong bì cho em. Mẹ nhìn em khác lắm, như đang chờ em phạm lỗi.” Cô nhìn thẳng vào mắt chồng. “Nhưng em không giận chuyện cái phong bì, Minh. Em giận là hôm đó em đứng ướt sũng, và chồng em đứng đó bảo ‘bình tĩnh đã’.”
Minh cúi đầu. Anh không biện hộ được câu nào.
“Ba năm rồi,” Lan nói tiếp, giọng không cao nhưng từng chữ rất rõ. “Mỗi lần mẹ nói nặng, anh bảo ‘mẹ già rồi, em nhịn đi’. Mỗi lần em tủi, anh bảo ‘đừng để bụng’. Em nhịn được vì nghĩ anh ở phía em. Hôm đó em mới biết anh chưa bao giờ đứng ở phía nào cả.”
Minh ngẩng lên, nước mắt chảy xuống mà anh không buồn lau. “Anh sai. Anh sợ mất mẹ, nên anh để mất em.”
Lan im lặng. Gió thổi qua hàng cau trước sân, và đâu đó trong nhà vang lên tiếng mẹ cô đang gọt khoai.
“Anh về đi,” cuối cùng cô nói. “Em cần thời gian.”
Chiều hôm đó, khi Minh đã đi khỏi, có một người khác dừng trước cổng nhà.
Bà Hoa đứng đó trong bộ áo bà ba nâu, tay xách một túi vải cũ, dáng người nhỏ thó dưới nắng. Bà đã đi hai chuyến xe buýt và hỏi đường ba lần mới tìm được đến.
“Tôi… tôi muốn gặp con Lan,” bà nói với người phụ nữ ra mở cổng, giọng nhỏ đến mức chính bà cũng không nghe rõ.
Lan bước ra sân. Hai người đứng đối diện nhau, không ai nói gì trong một lúc lâu.
Bà Hoa mở túi vải, lấy ra một cuốn sổ bìa xanh đã sờn góc. “Đây là sổ chi tiêu của con. Tối qua mẹ lục tủ, lấy ra đọc.” Bàn tay bà run run lật những trang giấy. “Mẹ cứ tưởng con ghi để tính toán với nhà này. Hóa ra…”
Bà dừng lại. Trên trang giấy là những dòng chữ ngay ngắn của Lan: Tiền thuốc huyết áp cho mẹ – 450.000. Giày mới cho mẹ, mẹ chê đắt nên nói là con được tặng – 380.000. Tiền ăn tháng này tiết kiệm lại để mua bộ ấm trà cho mẹ – 1.200.000.
“Con lo cho mẹ từng đồng, mà mẹ…” Bà Hoa không nói hết câu. Người đàn bà từng quát tháo cả nhà bỗng cúi xuống, nước mắt rơi trên trang sổ cũ.
Phần 4: Chén trà
Lan không về ngay.
Cô ở lại nhà mẹ đẻ thêm nửa tháng. Trong nửa tháng ấy, Minh ngày nào cũng gọi, không van nài, chỉ kể: hôm nay anh tự nấu cơm, hôm nay anh nói chuyện với mẹ về chuyện ra ở riêng. Có hôm anh chỉ nhắn một dòng: Anh đang học cách đứng ở phía em.
Cuối cùng, vào một chiều thứ bảy, Lan quay về, nhưng không phải để trở lại như cũ.
Cô đặt ba điều kiện trước cả nhà, ngay tại phòng khách, dưới tấm ảnh bố chồng.
Thứ nhất, vợ chồng sẽ ra ở riêng, thuê một căn nhà nhỏ gần đó, đủ gần để chăm mẹ, đủ xa để mỗi người có chỗ thở.
Thứ hai, từ nay Minh phải là người lên tiếng khi có chuyện bất công, bất kể là với ai.
Thứ ba, cô nhìn sang bà Hoa. “Con không cần mẹ thương con ngay. Con chỉ cần mẹ đừng thử con nữa. Nếu có gì không hài lòng, mẹ nói thẳng, con nghe.”
Bà Hoa ngồi đó, hai bàn tay đan chặt vào nhau. Hồi lâu, bà gật đầu.
“Mẹ… xin lỗi con.”
Ba chữ ấy, bà Hoa đã tập trong đầu suốt hai tuần, nhưng khi thốt ra vẫn nghe vụng về như tiếng của người lần đầu học nói. Lan không đáp ngay. Cô đứng dậy, đi vào bếp.
Lúc quay ra, cô cầm một khay nhỏ, trên đó là bộ ấm trà mới, chính bộ mà cô đã tiết kiệm mua cho mẹ chồng từ trước khi mọi chuyện xảy ra. Cô rót một chén trà nóng, đặt trước mặt bà Hoa.
“Mẹ uống đi, trà này con mua cho mẹ.”
Bà Hoa nhìn chén trà, rồi nhìn cô con dâu. Bà nhớ đến chiếc ly nước hôm đó, và chợt hiểu ra Lan đã chọn đưa lại cho mình một thứ khác, cũng trong một chiếc ly.
Bà đón lấy chén trà bằng cả hai tay.
“Ngon,” bà nói, giọng khàn khàn. “Con pha ngon lắm.”
Ngoài hiên, Minh đứng lặng lẽ, nhìn hai người phụ nữ quan trọng nhất đời mình ngồi chung bàn, không ai nói thêm gì nữa. Chiều xuống chậm, nắng vàng rót qua khung cửa sổ, và lần đầu tiên sau rất lâu, căn nhà có tiếng thở nhẹ nhõm.
Mọi vết nứt vẫn còn đó, và sẽ cần thời gian để lành. Nhưng ít nhất, từ hôm ấy, trong nhà này không còn ai phải im lặng một mình.
HẾT