Hàng xóm liên tục bàn tán “Sao không lấy vợ mới”, “Nuôi 3 đứa con gái, sau biết dựa vào ai”. Hơn 20 năm qua, tôi nghe rất nhiều.. Nhưng tôi vẫn giữ vững quan điểm của mình “không đi thêm bước nữa”…

Tôi năm nay sáu mươi ba tuổi.

Mỗi sáng, tôi vẫn có thói quen dậy từ năm giờ, quét sân, pha một ấm trà rồi ngồi trước hiên nhìn nắng lên. Căn nhà cấp bốn ngày nào giờ đã được các con sửa sang khang trang hơn, nhưng tôi vẫn thích ngồi đúng chiếc ghế gỗ cũ kỹ mà vợ tôi từng mua ngoài chợ cách đây hơn hai mươi năm.

Mỗi lần nhìn chiếc ghế ấy, tôi lại nhớ đến một câu hỏi mà mình đã nghe suốt hơn hai mươi năm qua.

“Ông còn trẻ, sao không lấy vợ mới?”

“Có ba đứa con gái thôi, sau này biết dựa vào ai?”

“Hết lòng n//uôi con gái rồi sau chúng nó cũng theo chồng, cuối cùng ông vẫn cô đơn.”

Ban đầu nghe nhiều thì buồn.

Sau nghe nhiều thì quen.

Đến bây giờ, tôi chỉ mỉm cười.

Bởi tôi biết mình chưa từng hối hận về quyết định năm ấy.

…

Hai mươi mốt năm trước, vợ tôi mất vì bạo bệnh.

Hôm đưa vợ vào phòng cấp cứu, con út mới năm tuổi, con giữa tám tuổi, còn chị cả mười một tuổi.

Trước khi nhắm mắt, bà ấy chỉ nắm chặt tay tôi.

“Anh… đừng để các con khổ.”

Đó là câu nói cuối cùng.

Đám ta//ng vừa xong, căn nhà vốn đông tiếng cười bỗng trở nên lạnh lẽo.

Đêm nào con út cũng ôm chiếc áo của mẹ mà khóc.

Con giữa lặng lẽ ngồi ở góc nhà, chẳng nói chẳng rằng.

Còn chị cả mới mười một tuổi đã biết bưng cơm cho hai em, biết giấu nước mắt mỗi khi nhìn thấy tôi.

Có những đêm, ba cha con… à không, bốn cha con ôm nhau ngủ.

Đứa nào cũng nhớ mẹ.

Tôi cũng nhớ.

Nhưng tôi không dám khóc trước mặt các con.

Tôi sợ chúng càng đau lòng hơn.

…

Chưa đầy ba tháng sau tang lễ, người quen bắt đầu mai mối.

“Có người phụ nữ hiền lắm.”

“Con cái còn nhỏ, phải có mẹ chăm.”

“Lấy vợ đi, đàn ông một mình cực lắm.”

Tôi cũng từng nghĩ đến.

Không phải vì mình.

Mà vì ba đứa trẻ.

Tôi sợ các con thiếu tình thương của mẹ.

Tôi từng gặp vài người.

Có người thật lòng.

Có người thương trẻ.

Nhưng cũng có người vừa ngồi xuống đã hỏi:

“Anh có nhà riêng không?”

“Lương mỗi tháng bao nhiêu?”

“Ba đứa nhỏ thì sau cưới ai chăm?”

Thậm chí có người còn nói thẳng:

“Nếu cưới thì gửi bớt hai đứa nhỏ về ông bà nội đi.”

Nghe đến đó, tôi đứng dậy xin phép ra về.

Từ hôm ấy, tôi không đi xem mắt nữa.

Tôi tự nhủ:

“Con mình, mình nuôi.”

…

Ngày đó, tôi làm thợ sửa điện.

Sáng đi từ sớm.

Tối mịt mới về.

Tiền chẳng dư bao nhiêu.

Ban ngày gửi con út sang nhà bà ngoại.

Chiều lại tất tả đón về.

Có hôm đang sửa điện trên mái nhà, trường gọi.

“Con anh sốt cao.”

Tôi bỏ hết đồ nghề, chạy hơn mười cây số về.

Khách mắng.

Mất tiền công.

Tôi cũng mặc.

Với tôi, con quan trọng hơn.

…

Có thời điểm khó khăn đến mức cả nhà ăn cơm chan nước mắm suốt một tuần.

Con gái lớn nhìn bát cơm rồi hỏi:

“Bố không thích thịt à?”

Tôi cười.

“Bố đang ăn kiêng.”

Thật ra hôm ấy tôi chỉ còn đúng một miếng thịt.

Tôi gắp cho ba đứa.

Còn mình ăn cơm trắng.

Đêm đến, bụng đói cồn cào.

Nhưng nhìn các con ngủ ngon, tôi thấy mọi thứ đều đáng.

…

Điều khiến tôi tự hào nhất không phải là các con học giỏi.

Mà là chúng biết yêu thương nhau.

Chị cả tan học là về nấu cơm.

Con giữa giặt quần áo.

Con út quét nhà.

Tôi chưa từng bắt.

Chúng tự làm.

Có lần tôi nghe con út hỏi chị:

“Nhà mình nghèo hả chị?”

Chị cả xoa đầu em.

“Không nghèo đâu. Chỉ là bố đang vất vả thôi.”

Tôi đứng ngoài cửa, nước mắt cứ thế rơi.

…

Nhiều người bảo:

“Con gái lớn lên lấy chồng là hết.”

Tôi không tin.

Tôi chỉ dạy các con một điều.

“Làm người tốt trước, thành công sau.”

“Có hiếu thì đi đâu cũng được.”

Ba đứa đều ghi nhớ.

…

Chị cả đỗ đại học y.

Ngày nhập học, tiền đóng học phí thiếu gần hai chục triệu.

Tôi định bán chiếc xe máy.

Đó là tài sản lớn nhất.

Biết chuyện, con bé ôm lấy tôi.

“Bố đừng bán.”

“Con sẽ đi làm thêm.”

Nhìn đôi bàn tay gầy của con, tôi thấy tim mình đau nhói.

May mắn sau đó con được học bổng.

Tôi giữ lại được chiếc xe.

…

Con thứ hai học công nghệ thông tin.

Ngày nhận học bổng toàn phần ra nước ngoài, con ôm tôi khóc.

“Bố, con sẽ về.”

Tôi chỉ cười.

“Không cần.”

“Con ở đâu sống tốt là bố vui.”

Nhưng năm năm sau, con vẫn trở về.

Con nói:

“Con về vì bố.”

…

Con út trở thành kiến trúc sư.

Ngày nhận tháng lương đầu tiên, nó mua cho tôi đôi dép mới.

Tôi hỏi:

“Sao không mua cho mình?”

Con cười.

“Đôi dép của bố vá ba lần rồi.”

Tôi nhìn xuống đôi dép cũ.

Hóa ra con để ý từ lâu.

…

Hai mươi năm trôi qua.

Ba đứa con đều có công việc ổn định.

Chị cả mở phòng khám.

Con giữa làm giám đốc công nghệ của một doanh nghiệp lớn.

Con út có công ty thiết kế riêng.

Đứa nào cũng thành công bằng chính năng lực. 

Điều làm tôi hạnh phúc hơn cả là chúng chưa bao giờ quên bố.

Cuối tuần nào căn nhà cũng đầy tiếng cười.

Có hôm ba chiếc xe đỗ kín sân.

Hàng xóm đi ngang cứ nhìn mãi.

…

Rồi những người từng cười tôi ngày xưa bắt đầu đổi giọng.

“Ông giỏi thật.”

“Nuôi ba con gái mà đứa nào cũng nên người.”

Có người còn bảo:

“Hồi đó tôi nói linh tinh, ông đừng để bụng.”

Tôi chỉ cười.

Chuyện cũ rồi.

Một buổi chiều, bác Hòa hàng xóm sang nhà.

Bác ngồi rất lâu mới mở lời…

Bác ngồi rất lâu, tay nâng chén trà đã nguội, đôi mắt nhìn ra khoảng sân tràn ngập nắng rồi thở dài một hơi thật sâu:

“Bác Nhượng này… Ngày xưa tôi với mấy người trong xóm cứ xúi ông lấy vợ mới, rồi bảo nuôi ba đứa con gái sau này chẳng nhờ vả được gì. Giờ nhìn lại, tôi thấy mình nông cạn quá. Con trai tôi hai đứa, dựng vợ gạch nhà cho chúng nó xong thì giờ căn nhà rộng thênh thang chẳng ai ngó tới. Còn ông… ba đứa con gái đứa nào cũng ngoan hiền, hiếu thảo, cuối tuần lại kéo cả dâu rể cháu chắt về đông vui. Hóa ra, ông mới là người giàu có nhất cái xóm này.”

Tôi nhấp một ngụm trà, vị đắng nhẹ nơi đầu lưỡi rồi đọng lại vị ngọt thanh nơi cổ họng. Tôi nhìn bác Hòa, khẽ mỉm cười bình thản:

“Tôi chưa bao giờ nghĩ mình giỏi giang hay giàu có gì đâu bác. Ngày ấy tôi chọn ở vậy không phải vì cao thượng, mà chỉ vì thương ba đứa nhỏ. Chúng nó đã mất mẹ rồi, tôi sợ một bước đi bước nữa, vô tình lại làm tổn thương những tâm hồn vốn đã nhiều vết sẹo.”

Tôi ngừng một chút, ánh mắt hướng về tấm ảnh gia đình treo ngay ngắn giữa phòng khách – nơi vợ tôi mỉm cười rạng rỡ bên ba đứa con nhỏ dại ngày nào.

“Nhiều người cứ nghĩ sinh con gái là ‘con người ta’, nuôi lớn rồi cũng theo chồng. Nhưng tôi nghĩ, con nào cũng là con, miễn là mình trao cho chúng đủ yêu thương và dạy chúng biết sống trọn nghĩa trọn tình. Đàn ông có thể không cho con một gia đình hoàn hảo về hình thức, nhưng nhất định phải cho con một chỗ dựa vững chắc về tinh thần. Cái ‘vai’ của người cha không phải để gánh gầm cầu hay xây nhà cao cửa rộng, mà là để các con biết rằng, dù đi xa đến đâu, quay đầu lại vẫn luôn có một nơi bình yên nhất chờ đón.”

Bác Hòa lặng gật đầu, không nói thêm câu nào nữa, chỉ lặng lẽ nhấp hết chén trà.

Chiều hôm đó, tiếng còi xe quen thuộc lại vang lên ngoài cổng. Con gái lớn bước vào xách theo túi thuốc bổ, con gái thứ hai vừa nghe điện thoại công việc vừa dắt tay con nhỏ, còn đứa con út vội vàng chạy vào ôm chồm lấy tôi từ phía sau:

“Bố ơi! Hôm nay con tự tay thiết kế xong phương án sửa lại cái hiên nhà cho bố rồi nhé, đúng cái kiểu ghế gỗ cũ mà bố thích luôn!”

Tiếng cười nói ríu rít lại lấp đầy căn nhà cấp bốn. Tôi ngồi trên chiếc ghế gỗ cũ kỹ, nghe từng luồng ấm áp lan tỏa trong lồng ngực.

Hai mươi mốt năm trước, tôi đã hứa với người vợ quá cố rằng sẽ không để các con phải khổ. Hôm nay, nhìn các con trưởng thành, tử tế và yêu thương nhau, tôi biết mình đã hoàn thành trọn vẹn lời hứa ấy.

Hóa ra, hạnh phúc của một người cha không nằm ở việc có bao nhiêu tài sản hay người nối dõi, mà nằm ở chính nụ cười bình yên của những đứa con do mình dành cả đời nâng niu.