
CHỒNG BẢO ĐI CÔNG TÁC TRIỀN MIÊN, TÔI LẶNG LẼ THEO ANH ĐẾN MỘT CĂN NHÀ NHỎ Ở NGOẠI Ô VÀ NGHE THẤY TIẾNG TRẺ CON GỌI “BA”…
Có những chiếc áo sơ mi, giặt ba nước vẫn còn thoang thoảng mùi phấn rôm em bé.
Tôi phát hiện ra điều đó vào một buổi tối thứ Hai, khi đang vò áo của chồng trong bồn tắm. Mùi ngọt nhẹ, hơi sữa, hơi thơm của trẻ con, thứ mùi mà đã chín năm nay tôi chỉ ngửi thấy khi đi ngang khu mẹ và bé ở bệnh viện, rồi vội vàng quay đi.
Tôi là Hằng, ba mươi bốn tuổi, kế toán tổng hợp. Chín năm nay, tôi là vợ của Quân, một kỹ sư xây dựng hiền lành, ít nói, tay chân lúc nào cũng có mùi xi măng và nắng.
Chúng tôi chưa có con.
Ba lần thụ tinh ống nghiệm không thành. Lần cuối cùng, hai năm trước, tôi ngồi trên băng ghế hành lang bệnh viện, tay cầm tờ kết quả, nghe bác sĩ nói những câu rất nhẹ nhàng mà nặng như đá. Quân ngồi cạnh, im lặng. Về đến nhà, tôi nói với anh, giọng bình thản đến lạ: “Từ nay anh đừng nhắc chuyện con cái trước mặt em nữa. Em không chịu nổi.”
Anh gật đầu, ôm tôi rất chặt. Và từ hôm đó, anh thật sự không nhắc nữa. Không một lần.
Tôi tưởng đó là tình yêu. Về sau tôi mới hiểu, đó là sự im lặng.
Cũng từ hai năm ấy, Quân bắt đầu đi công tác triền miên. Thứ Sáu chiều anh xách ba lô đi, Chủ nhật tối về, người rã rời, quần áo lấm bùn đất, mắt thâm quầng. Anh nói công ty nhận thêm công trình ở xa, tăng ca, cắt thưởng, nên anh phải nhận việc ngoài để bù. Tôi thương anh vất vả, nấu canh, rót nước, không hỏi gì thêm.
Nhưng những điều nhỏ cứ lặng lẽ chồng lên nhau.
Có lần trong túi quần anh, tôi tìm thấy một chiếc kẹp tóc nhựa hình chú thỏ màu hồng. Anh bảo nhặt được ở công trình, của con thợ. Có lần là một tờ hóa đơn mua sữa bột và ba đôi giày cỡ nhỏ. Anh bảo mua giúp đồng nghiệp. Có lần điện thoại anh sáng lên khi anh đi tắm, màn hình hiện một tin nhắn từ số lưu tên “Bà Tám”: “Cậu Quân ơi, bé Su sốt từ sáng, cậu về sớm được không?”
Tôi đứng nhìn dòng chữ ấy rất lâu, tay giữ chiếc khăn tắm của anh mà không dám thở mạnh.
Bé Su là ai?
Tôi không hỏi. Tôi là kiểu người thà chịu đau trong im lặng còn hơn nghe một câu trả lời mình không muốn nghe. Tôi tự nhủ: Mình đã không cho anh ấy được cái anh ấy muốn nhất. Nếu anh ấy có ai khác, mình lấy tư cách gì mà trách?
Nhưng đêm đêm tôi nằm nghe tiếng thở đều đều của anh, thấy tim mình như bị ai đó khoét rỗng từng chút một.
Lan, bạn thân tôi, bắt gặp tôi sụt sùi trong quán cà phê một chiều. Nghe xong, cô ấy đập tay xuống bàn: “Mày ngu à? Chồng đi triền miên thế, có mùi sữa, có hóa đơn, có tin nhắn gọi về, mày còn ngồi đây? Đi mà xem tận mắt đi. Biết thì đau một lần, không biết thì đau cả đời.”
Tôi về nhà, trằn trọc ba đêm liền.
Sáng thứ Sáu tuần sau, Quân xách ba lô ra cửa. Anh hôn lên trán tôi, nói: “Lần này công trình ở Sóc Sơn, anh về Chủ nhật.”
Tôi nói “dạ”, rồi đứng ở cửa sổ nhìn theo chiếc xe máy cũ của anh rẽ ra đầu ngõ. Tay tôi run. Tôi cầm chìa khóa xe, mặc vội chiếc áo khoác, giữ khoảng cách hơn hai trăm mét, và lần đầu tiên trong đời, tôi đi theo chồng mình.
Anh không đi Sóc Sơn.
Anh chạy qua cầu, qua khu công nghiệp, rẽ vào một con đường nhỏ lát xi măng chạy dài giữa những rặng xoan và vườn chuối. Phố xá thưa dần, nhà cửa thấp dần. Đến khi mùi đất ẩm và cỏ cháy tràn vào mũi tôi, anh dừng lại trước một cổng sắt cũ, cánh cổng sơn xanh đã bong từng mảng, trên cao treo một tấm biển gỗ phai chữ.
Tôi tắt máy cách đó một đoạn, dắt xe nấp sau bụi hoa giấy mọc ngả ra bờ rào.
Trong sân là một căn nhà cấp bốn dài, mái ngói rêu phủ, hàng hiên rộng lát gạch hoa cũ. Ở giữa sân căng những sợi dây phơi dài, treo kín quần áo trẻ con đủ cỡ: áo thun nhỏ xíu, váy hoa, đồng phục tiểu học, mấy chiếc tất lẻ đôi bay phấp phới trong gió. Cạnh giếng là một chiếc xe đạp nhỏ dựng lệch, xe đẩy bằng nhựa, một chiếc diều giấy rách một góc.
Tim tôi như hẫng đi một nhịp.
Cánh cửa chính bật mở. Một đám trẻ ào ra, đứa chạy, đứa nhảy, tiếng la ríu rít vang cả sân nhà:
“Ba! Ba về rồi!”
“Ba ơi, ba về rồi!”
Chiếc xe máy của Quân vừa dựng xong, một bé gái chừng năm tuổi, đầu buộc hai chùm tóc, lao tới ôm chặt lấy chân anh. Một cậu bé trèo thẳng lên lưng, hai tay quàng cổ. Hai đứa nhỏ hơn đứng hai bên, giằng nhau vạt áo. Quân bật cười, cái cười mà đã hai năm tôi không thấy trên mặt anh: rạng rỡ, mềm mại, như một người đàn ông vừa được trả lại cuộc đời của mình.
Anh quỳ xuống, bế bé gái hai chùm tóc lên, áp trán vào trán con bé, thì thầm: “Su ngoan, hết sốt chưa con? Ba mang kẹo về này.”
Tôi đứng sau hàng hoa giấy, tay bấu chặt vào tay lái đến trắng bệch. Tôi đếm: bảy, tám, chín đứa trẻ, đứa nào cũng gọi anh bằng một chữ ấy. Chữ mà tôi chưa bao giờ được nghe ai gọi anh trong đời tôi.
Chân tôi mềm nhũn, tôi phải dựa vào bờ rào. Trong đầu tôi chỉ còn một ý nghĩ rất nhỏ và rất đau: Chín năm. Hóa ra anh ấy đã có một gia đình khác, và mình là người duy nhất không biết.
Tôi định quay đi. Định chạy khỏi nơi này, chạy thật xa để không phải nhìn thấy gương mặt rạng rỡ ấy thêm một giây nào nữa. Nhưng ngay lúc đó, từ hiên nhà, một bà cụ tóc bạc phơ, lưng hơi còng, tay cầm chổi lúa, ngẩng lên, nhìn thẳng về phía bụi hoa giấy nơi tôi đứng.
Bà không hề ngạc nhiên. Bà gọi, giọng khàn mà ấm:
“Cô Hằng phải không? Đứng đó nãy giờ chắc lạnh lắm. Vào đây đi cô.”
Tôi giật mình, tưởng mình nghe nhầm. Sao bà biết tên tôi?
Bà cụ chống chổi, bước xuống thềm, đi từng bước chậm rãi về phía tôi. Khi đến gần, bà nhìn tôi thật kỹ, rồi nói khẽ, như thể sợ ai nghe thấy:
“Cậu Quân dặn tôi nghìn lần: nếu một ngày vợ cậu ấy tìm đến, đừng cản, đừng giải thích thay, chỉ dẫn cô ấy vào xem căn phòng cuối hành lang. Nhưng trước khi cô bước vào đó, tôi phải nói với cô một điều mà cậu ấy hai năm nay chưa dám tự mở miệng nói. Cô nghe xong, muốn tha thứ hay không là việc của cô. Chuyện là…”
👇👇👇
“…chuyện là những đứa trẻ này không có đứa nào là con ruột của cậu ấy. Và căn nhà này, cô ạ, không phải của riêng cậu Quân. Nó là của ông Sáu, bố chồng cô.”
Tôi đứng đờ ra. Gió thổi qua bụi hoa giấy làm rơi vài cánh hồng xuống vai tôi, mà tôi không buồn phủi.
Bà cụ dẫn tôi vào hiên, rót cho tôi một cốc nước chè nóng, rồi kể. Bà là bà Tám, từng là người giúp việc nhà ông Sáu, giờ ở lại đây trông bọn trẻ.
Bố chồng tôi, ông Sáu, là thầy giáo về hưu, người mà tôi chỉ gặp được vài lần trước khi ông ra đi hai năm trước vì bạo bệnh. Tôi nhớ ông là người đàn ông hiền, hay cười, thích trồng cây. Tôi không hề biết, suốt hai mươi năm cuối đời, ông dùng toàn bộ lương hưu và mảnh đất hương hỏa ở ngoại ô này để nuôi những đứa trẻ bị bỏ rơi: những em bé mồ côi sau cơn lũ, những đứa trẻ có cha mẹ bệnh nặng, những đứa trẻ bị đưa đến cổng chùa rồi bị bỏ lại.
“Ông gọi đây là Mái ấm Hoa Giấy,” bà Tám nói. “Ông nuôi hai mươi mấy đứa suốt bao nhiêu năm, hễ đứa nào đủ lớn thì tìm trường học, tìm chỗ làm cho tụi nhỏ, rồi nhận thêm đứa khác. Bà nhà không bao giờ biết. Bà ấy nghĩ ông lên đây trồng rau, nuôi gà.”
Tôi cầm cốc nước run run. “Vậy… mẹ chồng con…”
“Bà ấy không chịu nổi chuyện này. Hồi trẻ bà từng cãi nhau với ông vì ông nhận nuôi một đứa nhỏ. Bà bảo nhà mình còn chưa dư dả, nuôi con người ta làm gì. Từ đó ông giấu.”
Rồi bà Tám kể tiếp, giọng chậm lại: “Hôm ông Sáu ốm nặng, ông gọi cậu Quân vào, nắm tay cậu ấy, bảo: ‘Cha chỉ có một nỗi lo, là mấy đứa nhỏ này không có ai. Con gánh giúp cha được không?’ Cậu Quân khóc, gật đầu. Nhưng ông nói thêm một câu mà cậu ấy giữ trong lòng suốt hai năm nay: ‘Đừng nói với Hằng. Con bé đang đau vì chưa có con, đừng đưa nó vào chỗ toàn trẻ con lúc này. Chờ nó khá hơn, hãy để nó tự bước vào.’”
Tôi bật khóc. Khóc không thành tiếng, nước mắt rơi xuống chiếc cốc sành nhỏ trên tay.
Hóa ra những chuyến công tác triền miên, những lần anh về rã rời, những khoản thưởng bị “cắt”, chiếc tài khoản tiết kiệm của chúng tôi vơi dần mà tôi cứ tưởng do giá cả leo thang, tất cả đều đổ vào căn nhà này. Anh nhận làm thêm hai, ba công trình ngoài giờ, rồi mỗi cuối tuần chạy bốn chục cây số đến đây, sửa mái, sơn tường, dạy toán cho đứa lớp ba, đút cháo cho đứa nhỏ sốt, tắm cho đứa mới được nhận về tuần trước.
Còn tôi, trong lúc anh gánh một mình, tôi ngồi ở nhà và nghi anh phản bội.
“Sao anh ấy không nói với con?” Tôi nghẹn giọng.
Bà Tám lắc đầu, đôi mắt già nua đỏ hoe: “Cậu ấy nói sợ cô nhìn tụi nhỏ rồi buồn. Cậu ấy bảo, ‘Con đã không giữ được lời hứa cho em ấy một đứa con. Con không đủ can đảm để đứng trước em ấy, chỉ vào chín đứa trẻ không phải của con, rồi nói: đây là việc con làm trong lúc em ấy đau.’”
Bà đặt tay lên tay tôi, bàn tay nhăn nheo mà ấm. “Đi xem phòng cuối hành lang đi cô.”
Tôi đứng dậy, đôi chân nặng như bị cột đá. Hành lang dài, lát gạch hoa cũ, hai bên là những căn phòng nhỏ treo đầy tranh vẽ của trẻ con: nhà, mặt trời, hoa, ông bố cao cao nắm tay một bé gái. Cuối hành lang là một cánh cửa gỗ sơn trắng, bên trên dán một tấm bìa viết bằng bút màu, nét chữ nguệch ngoạc của một đứa trẻ:
PHÒNG CỦA MẸ HẰNG.
Tôi đẩy cửa.
Căn phòng nhỏ, sạch sẽ, thơm mùi gỗ mới. Một chiếc giường đơn trải ga trắng, cạnh bàn học có bình hoa giấy hồng cắm tươi. Trên tường là bức ảnh cưới của chúng tôi, được đóng khung gỗ cẩn thận, treo ngay ngắn giữa những bức vẽ của bọn trẻ. Mỗi bức vẽ đều có hình một người phụ nữ tóc dài đứng cạnh một người đàn ông cao cao, và ở góc giấy đều có dòng chữ nghiêng nghiêng: Mẹ Hằng. Ba Quân. Con.
Trên bàn đặt một cuốn sổ lớn bìa xanh. Tôi mở trang đầu.
“Gửi Hằng. Nếu một ngày em đọc được những dòng này, tức là anh đã không còn đủ dũng cảm để tự nói. Căn phòng này anh chuẩn bị từ hai năm trước, ngày bố nhắm mắt. Anh chưa dám đưa em đến, vì anh sợ em nhìn chúng và nghĩ rằng anh đang tìm một người thay thế cho đứa con mà chúng ta không có. Không phải đâu, em. Anh chỉ muốn có một nơi để mọi người cùng được yêu thương, và anh muốn em là người đầu tiên bước vào…”
Tôi ngồi sụp xuống mép giường, ôm cuốn sổ vào ngực, khóc nức nở như chưa từng khóc.
Phía ngoài hiên, tiếng bước chân gấp gáp vang lên, rồi giọng Quân hốt hoảng: “Bà Tám, Hằng… xe của Hằng sao lại ở…”
Cửa phòng mở. Anh đứng ở ngưỡng, bộ quần áo lấm lem, cổ áo xộc xệch, hai tay còn dính bột màu của lũ trẻ. Mặt anh tái đi khi nhìn thấy tôi, và cuốn sổ trong tay tôi.
Chúng tôi nhìn nhau rất lâu. Rồi anh quỵ xuống, hai gối chạm sàn.
“Hằng, anh xin lỗi. Anh giấu em hai năm. Anh sợ…”
Tôi đặt cuốn sổ xuống, quỳ xuống trước mặt anh, hai tay nâng gương mặt gầy rạc ấy lên. “Anh sai ở chỗ đó, Quân. Anh sai vì nghĩ em yếu đến mức không thể đứng cạnh anh. Em đã nói đừng nhắc chuyện con cái, nhưng em chưa bao giờ nói em không muốn có con. Em chỉ không muốn bị hỏi. Còn bây giờ, anh để em chịu đau một mình trong ngờ vực, trong khi anh đang một mình gánh cả chín đứa trẻ. Anh nghĩ như thế là bảo vệ em sao?”
Anh khóc, nấc lên như một đứa trẻ. Tôi ôm anh, cằm tựa lên mái tóc đã điểm bạc sớm, thì thầm: “Lần sau, hai ta cùng gánh. Được không?”
Đúng lúc ấy, tiếng động cơ ô tô vang lên ngoài cổng, rồi tiếng giày cao gót gõ chan chát trên sân gạch. Giọng một người phụ nữ the thé:
“Đây! Mẹ nhìn đi! Con đã bảo anh Quân giấu gì ở cái nhà hoang này mà!”
Tôi ngẩng lên. Ở đầu hành lang, mẹ chồng tôi đứng đó, chiếc áo dài bà mặc đi chùa còn chưa kịp thay. Sau lưng bà là Trang, em gái chồng, mặt mày đỏ bừng, và một người đàn ông béo tốt, tay cầm cặp da, nhìn quanh với vẻ khó chịu.
Mẹ chồng nhìn chín đứa trẻ đang ngơ ngác trên hiên, nhìn bà Tám, nhìn con trai quỳ dưới sàn, nhìn tôi. Bà nói, giọng lạnh như nước đá:
“Hóa ra bấy lâu nay, hai đứa bây lén nuôi một đám con rơi con rớt trên đất của nhà này. Anh Quân, tôi đã bảo bao nhiêu lần, mảnh đất này phải bán để lo cho Trang mở tiệm. Hôm nay người mua đến tận nơi rồi, anh định làm gì?”
Tôi đứng dậy, kéo tay Quân đứng lên theo. Tôi bước ra giữa hành lang, nhìn thẳng vào mắt bà, nói chậm rãi, từng chữ một: “Mẹ ơi, mảnh đất này không bán được đâu.”
Trang cười khẩy: “Chị tưởng chị là ai mà quyết?”
Tôi quay sang bà Tám. Bà gật đầu, đi vào buồng trong, mang ra một phong bì vàng dày, đặt vào tay tôi. “Ông Sáu nhờ tôi giữ cái này. Ông bảo chỉ đưa ra khi có người đến đòi bán đất.”
Tôi mở phong bì, rút ra bản sao di chúc có dấu của văn phòng công chứng. Tôi đọc to, giọng run nhưng rõ:
“Toàn bộ mảnh đất cùng căn nhà tại địa chỉ này, tôi để lại cho con trai Quân và con dâu Hằng cùng quản lý, với điều kiện duy nhất là giữ nguyên làm nơi nuôi dưỡng trẻ em không nơi nương tựa. Bất cứ ai muốn chuyển nhượng, thế chấp hoặc thay đổi mục đích sử dụng đều không có hiệu lực pháp lý nếu thiếu chữ ký của hai người này.”
Cả hành lang im phăng phắc. Người đàn ông cầm cặp da tằng hắng, bước lùi một bước: “Vậy là bà Hạnh nói đất của gia đình bà toàn quyền… Thế này thì tôi không thể làm hợp đồng được.”
Mẹ chồng tôi lảo đảo. Trang tái mặt, cố nói gì đó nhưng chỉ lắp bắp. Tôi nhìn cô ấy, nhẹ giọng nhưng không né tránh: “Trang, anh Quân đã hỏi em ba lần vì sao hồ sơ vay ngân hàng của em có dấu hiệu dùng giấy tờ đất này làm tài sản bảo đảm. Em muốn tự nói, hay để chị nói?”
Trang sụp xuống, hai tay ôm mặt. Cô ấy đã lén làm hồ sơ vay vốn bằng bản sao sổ đỏ, định bán đất trước khi mẹ chồng và chúng tôi kịp biết. Mọi chuyện bại lộ chỉ vì một tờ di chúc nằm im trong ngăn tủ của bà Tám suốt hai năm.
Người đàn ông kia cáo từ trong gượng gạo. Chiếc ô tô quay đầu rời đi, để lại trong sân những vệt bánh xe và một khoảng lặng nặng nề.
Mẹ chồng tôi ngồi xuống bậc thềm, nhìn vào những bức tranh dán đầy tường, nhìn bức ảnh ông Sáu đặt trên bàn thờ nhỏ ở góc hiên, nơi bà chưa từng đặt chân đến. Rất lâu sau, bà lẩm bẩm: “Ông ấy giấu tôi hai mươi năm… Tôi cứ tưởng ông ấy lên đây chỉ để trốn tôi.”
Cô bé hai chùm tóc, bé Su, rón rén bước tới, nắm lấy gấu áo dài của bà. Con bé ngước lên bằng đôi mắt to, nói rất khẽ: “Bà ơi, ông nội thương tụi con lắm. Bà đừng khóc.”
Mẹ chồng tôi đưa tay lên bịt miệng, vai run lên. Bà cúi xuống, ôm đứa bé vào lòng, tiếng khóc bật ra nghẹn đặc: “Ông ơi… tôi sai rồi…”
Tối hôm đó, lần đầu tiên sau chín năm làm dâu, tôi thấy mẹ chồng tự tay vo gạo nấu cơm cho một bếp đầy trẻ con. Trang không dám ở lại. Mấy hôm sau, cô ấy mang hồ sơ lên văn phòng công chứng tự rút lại toàn bộ, đến trước bàn thờ ông Sáu thắp nén nhang, rồi tự nguyện xin lỗi anh trai trước mặt mọi người. Chuyện vay mượn được giải quyết trong nội bộ, nhưng Trang phải dọn khỏi nhà hai năm để làm lại từ đầu.
Còn tôi, tôi xin nghỉ làm vào buổi chiều thứ Hai, lần đầu tiên chủ động bước vào căn phòng cuối hành lang. Chín đứa trẻ đã xếp hàng ngay ngắn ngoài cửa, đứa nào cũng tay chân sạch sẽ, tóc chải gọn gàng, ôm theo bức vẽ mới. Bé Su đứng đầu hàng, hai tay giơ tờ giấy lên cao: “Mẹ Hằng ơi, con vẽ mẹ.”
Tôi quỳ xuống, bế con bé vào lòng. Cái mùi phấn rôm quen thuộc, thứ mùi tôi từng sợ phải nhìn thấy suốt chín năm, tràn vào lồng ngực, không làm tôi đau nữa. Nó làm tôi thấy mình ấm lên, như một đứa trẻ vừa được trả về nhà.
Giờ đây, mỗi cuối tuần, hai vợ chồng tôi cùng lên Mái ấm Hoa Giấy. Quân sơn lại mái hiên, tôi dạy bọn trẻ làm toán, mẹ chồng ngồi nhặt rau ngoài sân, thỉnh thoảng bật cười vì một đứa nào đó nói ngọng. Có hôm bà gọi tôi lại, ngập ngừng: “Hằng à, mẹ nợ con một lời xin lỗi vì mấy năm trước mẹ cứ hỏi chuyện con cái.” Tôi chỉ cười, nắm bàn tay già nua của bà.
Tôi vẫn chưa có đứa con nào mang dòng máu của mình. Nhưng bây giờ, khi chín tiếng gọi “mẹ ơi” vang lên cùng lúc trong sân nhà đầy nắng, tôi hiểu rằng làm mẹ không chỉ là sinh ra, mà còn là dám bước vào cuộc đời một đứa trẻ khi chưa ai bước vào.
Tôi học được hai điều. Một là người ta có thể giấu một điều tốt đẹp chỉ vì quá thương, và sự im lặng ấy, dù xuất phát từ yêu thương, vẫn có thể làm tổn thương nhau. Hai là trong hôn nhân, đừng bao giờ nghĩ người kia quá mong manh để nghe sự thật. Đôi khi, người mà ta đang cố bảo vệ lại là người sẵn sàng cùng ta gánh nặng hơn cả.