Tôi biết tin em dâu tôi, Ánh, sinh đứa con thứ hai, một bé trai kháu khỉnh, khỏe mạnh. Tin vui lan truyền qua điện thoại, một niềm vui lẽ ra phải trọn vẹn, nhưng trong lòng tôi, nó lại xen lẫn chút nặng trĩu. Tôi là chị cả, đã lập gia đình và sống ở thành phố, công việc bận rộn. Chồng tôi không thể về cùng, nên tôi quyết định tự mình đi, mua một tấm vé tàu khứ hồi, gói ghém vội vã chút hoa quả và một phong bì trị giá hai triệu đồng – con số tôi đã cân nhắc rất kỹ, vừa đủ để thể hiện tình cảm, vừa không gây áp lực tài chính cho bản thân.

Chuyến tàu trở về nhà luôn mang theo một cảm giác hỗn độn: vừa mong ngóng, vừa lo lắng. Lo lắng vì tôi biết, mỗi lần chị dâu, em dâu về nhà chồng, sự so sánh vô hình luôn tồn tại trong không khí, đặc biệt là sự so sánh về vật chất, về sự “đóng góp” cho gia đình. Tôi tự nhủ, mình đã làm tròn bổn phận rồi, hai triệu đồng đâu phải là nhỏ.

Vừa bước qua cánh cổng sắt rỉ sét, âm thanh rộn ràng của một đại gia đình vừa có thêm thành viên mới ập vào tai. Tiếng trẻ con khóc oe oe, tiếng người lớn cười nói, dặn dò, tiếng bát đĩa va chạm loảng xoảng. Ngôi nhà cũ kỹ trở nên chật chội, bừa bộn, nhưng chính sự bừa bộn ấy lại phảng phất hơi ấm mà thành phố xa hoa không thể nào có được.

Mẹ tôi, người phụ nữ quanh năm lam lũ, đang lúi húi trong bếp. Thấy tôi, bà lau vội tay lên chiếc tạp dề cũ, ánh mắt thoáng lên vẻ mừng rỡ xen lẫn xót xa, có lẽ vì thấy con gái đi xa về một mình. Tôi không kịp hỏi han nhiều, vội vã đi thẳng vào phòng ngủ.

Ánh đang nằm trên giường, mái tóc bết lại vì mồ hôi, gương mặt phờ phạc nhưng đôi mắt lại rạng ngời một thứ ánh sáng đặc biệt, ánh sáng của một người mẹ. Con trai thứ hai, bé bỏng, đỏ hỏn đang nằm yên trong vòng tay cô ấy. Tôi chỉ kịp đặt chiếc phong bì dưới gối Ánh, một hành động kín đáo, tránh phô trương, rồi vội vàng rút lui, sợ sự có mặt của mình làm phiền giấc ngủ quý giá của mẹ con cô ấy.

Bữa trưa hôm đó, chỉ có ba người: tôi, mẹ và em trai tôi, Sơn. Sơn liên tục gắp thức ăn vào bát tôi, những món bình dị nhưng đậm đà hương vị quê nhà. “Chị về ăn đi, chắc trên đấy cơm hàng cháo chợ chán ngán rồi. Anh rể không về được, chắc bận kiếm tiền mua thêm nhà trên phố hả?” Sơn nói, giọng nửa đùa nửa thật, nhưng tôi nghe ra được chút gì đó xỏ xiên, như thể việc tôi không sống gần nhà là một tội lỗi.

“Mày ăn nói kiểu gì đấy, con trai! Chị mày làm lụng vất vả, mày còn mỉa mai,” mẹ tôi cau mày trách, nhưng ánh mắt bà lại nhìn tôi đầy thông cảm.

Tôi cười nhạt: “Không sao đâu mẹ. Nó nói đúng mà. Lên thành phố không lo kiếm tiền thì lấy gì mà sống? Đâu phải ai cũng có phúc ở nhà gần bố mẹ, vợ con đề huề như cậu đâu. Hai triệu này là tiền chị tiết kiệm từng đồng đấy, không phải tiền từ trên trời rơi xuống đâu.” Lời nói của tôi tuy nhẹ nhàng nhưng chứa đựng sự phản kháng sắc lạnh, như thể tôi đang bào chữa cho sự vắng mặt của chồng và sự đóng góp của mình.

Sau bữa cơm, tôi giúp mẹ dọn dẹp bát đĩa, bế cháu một lúc. Đứa bé ngoan ngoãn, hít hà mùi hương sữa mẹ thoang thoảng từ phòng Ánh. Tôi phải quay về ngay để kịp giờ làm ngày mai.

Khi tôi đứng ở cửa, mẹ nắm tay tôi, ánh mắt chùng xuống. “Con về cẩn thận nhé. Mẹ… mẹ có cái này cho con.” Bà vội vã chạy ra sân sau. Một lúc sau, bà trở lại với hai chiếc túi đan cũ kỹ. Bên trong, tiếng “cạch cạch” khô khốc vang lên, xen lẫn tiếng quạc quạc sợ hãi.

Là hai con gà mái già, thân hình gầy guộc, lông lá xơ xác. Chúng là loại gà mẹ tôi nuôi lâu năm, thịt dai nhưng được tiếng là bổ dưỡng, thường chỉ dùng vào dịp cúng giỗ hoặc bồi bổ cho người ốm.

“Con mang về mà tẩm bổ. Mẹ biết con đi làm xa mệt mỏi. Hai đứa này già rồi, nhưng mà nấu cháo hay hầm thuốc bắc thì… tốt lắm,” mẹ nói, cố nhét chiếc túi bẩn thỉu vào tay tôi. “Yên tâm, mẹ chuẩn bị đủ cho con Ánh rồi. Phần con đây, của riêng con.”

Tôi nhìn chiếc túi, sự ngần ngại dâng lên trong lòng. Chiếc túi đan dính đầy phân gà khô và đất, bốc lên mùi hôi tanh khó chịu. Tôi đi xe buýt, xe khách tuyệt đối cấm mang động vật sống. Sự bối rối, tủi thân và cả sự xấu hổ dồn nén lại. Xấu hổ vì món quà này quá nghèo nàn, quá khó xử, và tủi thân vì cảm giác như mẹ đang lén lút cho con gái lớn món quà vụng về nhất.

“Mẹ ơi, con… con không mang được đâu. Xe buýt không cho mang gà sống đâu mẹ. Lại còn bẩn nữa. Mẹ cứ để lại cho Ánh đi, em ấy cần bồi dưỡng hơn con,” tôi cố gắng từ chối, giọng nói gần như cầu xin. Tôi lo sợ Ánh, người đang nằm trong phòng và có lẽ đang nghe thấy mọi chuyện, sẽ nghĩ rằng tôi đang vơ vét đồ đạc trong nhà.

Mẹ tôi vẫn kiên quyết: “Không được! Đây là của riêng con. Mẹ đã bảo rồi, phần con Ánh mẹ lo hết. Con cứ cầm lấy, về đến bến rồi tính sau.”

Đúng lúc đó, tôi mở vali, định bụng giấu hai con gà vào trong, hy vọng không ai để ý.

“CHỊ DỪNG LẠI NGAY!”

Một tiếng quát lớn, sắc lạnh vang lên khiến tôi giật bắn mình. Chiếc túi đan tuột khỏi tay, rơi xuống nền đất, hai con gà vùng vẫy trong hoảng loạn, tiếng quạc quạc càng thêm thảm thiết.

Ánh đứng đó, ngay ngưỡng cửa phòng, mái tóc búi vội vã, chiếc áo khoác mỏng mặc hờ. Gương mặt cô ấy tái nhợt vì mệt mỏi nhưng đôi mắt lại sáng quắc, nghiêm nghị đến đáng sợ. Cả tôi và mẹ đều sững lại. Không khí trong sân bỗng trở nên ngột ngạt.

“Ôi, con Ánh, sao con ra đây? Mẹ… mẹ chỉ cho chị con hai con gà tẩm bổ thôi mà,” mẹ tôi vội vã giải thích, giọng đầy sợ sệt.

Tôi cảm thấy mặt mình nóng bừng, một cảm giác nhục nhã chưa từng có. Ánh đã nhìn thấy hết. Cô ấy chắc chắn nghĩ tôi tham lam, lén lút mang đồ nhà đi. Mọi sự cố gắng giữ thể diện, mọi lời bào chữa cho phong bì hai triệu đồng của tôi bỗng trở nên vô nghĩa trước hai con gà bẩn thỉu này.

Ánh bước đến, không nhìn tôi, chỉ cúi xuống nhặt chiếc túi bị rách ra, rồi quay sang nhìn vết phân gà dính trên tay áo khoác của tôi. Tôi chờ đợi một lời mỉa mai cay nghiệt về sự tham lam của người chị.

Nhưng, điều cô ấy nói lại là: “Chị ngốc thật đấy.”

Tôi ngước nhìn, bối rối trước sự thay đổi của tình huống.

Ánh cau mày, giọng nói vẫn sắc lạnh nhưng không hề có ý châm chọc: “Mang gà sống lên xe buýt? Chị nghĩ đến chuyện nó kêu to, nó dính bẩn khắp nơi, bị nhà xe mắng mỏ, hay là mùi hôi tanh nồng nặc chưa? Chị nghĩ chị lén giấu được không?”

“Chị chỉ… muốn làm mẹ vui thôi,” tôi lắp bắp, không thể giải thích nổi sự bối rối của mình.

Ánh thở dài, một hơi thở nặng nề, như thể cô ấy đang thất vọng vì sự thiếu suy nghĩ của tôi, chứ không phải vì tiếc hai con gà. “Đem cái thứ bẩn thỉu, cực khổ này lên thành phố thì tẩm bổ kiểu gì? Tẩm bổ bằng cái bực mình à?”

Ánh quay đầu gọi lớn: “Anh Sơn! Anh ra đây ngay!”

Sơn vội vã chạy ra, mặt ngơ ngác.

“Anh mang hai con gà này đi làm thịt. Làm sạch sẽ, chia thành hai phần, đóng gói cẩn thận vào túi ni lông có đá khô. Em không muốn chị mang con vật sống lên xe buýt. Vất vả cho chị, mà làm phiền người khác nữa,” Ánh ra lệnh, giọng quả quyết, không cho phép phản đối.

Mẹ tôi ngạc nhiên nhìn Ánh, rồi nhìn tôi. Sơn cũng hơi ngần ngại: “Nhưng mà, Ánh… gà này mẹ bảo cho chị ấy mang về tẩm bổ…”

Ánh cắt ngang: “Thịt rồi cũng là tẩm bổ. Đừng làm khổ chị nữa. Và nữa, lát nữa anh lái xe đưa chị về thành phố đi. Ngày mai chị đi làm rồi, chuyển xe buýt vất vả, lại còn mang thêm đống đồ. Anh rể đã không về được, anh phải có trách nhiệm chứ.”

Lời nói của Ánh như một cái tát vào mặt tôi. Cô ấy không hề nhỏ nhen, không hề tiếc hai con gà. Cô ấy chỉ đang lo lắng cho sự vất vả và cả sự vụng về của tôi trong việc xử lý tình huống. Sự khó chịu lúc đầu của tôi bỗng tan chảy, thay vào đó là một cảm giác ngượng ngùng đến tê tái.

Ánh trở lại phòng, nhưng trước khi đóng cửa, cô ấy quay lại, đưa chiếc phong bì hai triệu đồng cho tôi.

“Tiền này chị cầm về. Nhà mình chuẩn bị đồ đầy đủ hết rồi. Anh chị làm ăn trên thành phố đã phải lo trả nợ, lo cho cuộc sống riêng, không cần phải gánh thêm phần này. Đây là trách nhiệm của vợ chồng em. Lần sau về thăm, chỉ cần người chị thôi,” Ánh nói, giọng nói từ tốn, ấm áp một cách kỳ lạ.

Tôi đứng lặng, ngực như được nới lỏng khỏi một gánh nặng vô hình bấy lâu nay. Cổ họng tôi nghèn nghẹn, nước mắt trực trào. Từ nãy đến giờ, thứ tôi tưởng là sự khó chịu, là sự kiểm soát, là sự mỉa mai cay độc của cô em dâu hóa ra lại là sự quan tâm theo cách vụng về, mạnh mẽ nhưng chân thành. Cô ấy không giỏi nói lời ngọt ngào, nhưng hành động lại đầy tính chu đáo và trách nhiệm.

Sơn, lúc này đã hiểu ra, vỗ vai tôi: “Đi thôi chị. Để em đi làm gà, rồi tí em đưa chị về.”

Trên đường về, Sơn lái xe, tôi ngồi ghế phụ, ôm khư khư chiếc phong bì trong túi. Cảnh vật ngoài cửa kính lướt qua nhanh chóng, nhưng trong lòng tôi mọi thứ lại chậm rãi, rõ ràng hơn bao giờ hết.

“Thật ra, tối qua Ánh đã bảo em rồi,” Sơn bắt đầu câu chuyện, ánh mắt tập trung vào con đường trước mặt. “Vợ em nói, sau này sẽ cố gắng đưa mẹ lên thành phố ở cùng. Chị lấy chồng xa, nhà có việc thì lại chạy qua chạy lại vất vả. Ánh bảo, chị đã chịu nhiều thiệt thòi rồi, để Ánh lo phần này cho mẹ.”

Tôi im lặng, lòng dâng lên một cảm giác ấm áp lạ lùng. Hóa ra, Ánh không hề nhỏ nhen, không hề vụ lợi như cái hình dung thoáng qua trong đầu tôi. Cách cô thể hiện tình cảm có phần sắc lạnh, thiếu đi sự mềm mỏng nhưng lại chứa đầy sự chu đáo và trách nhiệm lớn lao.

Tôi chạm tay lên chiếc phong bì trong túi, nhớ đến hai con gà đã được làm sạch, chia phần gọn gàng trong cốp xe. Mọi suy nghĩ vụn vặt, mọi đề phòng, mọi đánh giá nông cạn của tôi bỗng trở nên ngốc nghếch.

Nhiều khi, người ta nhìn sai về nhau chỉ bởi không nói ra những điều trong lòng, hoặc bởi cách thể hiện quá mạnh mẽ, gai góc khiến người khác hiểu lầm. Những mâu thuẫn giữa chị em dâu, hay giữa mẹ chồng nàng dâu, đa phần chỉ bắt nguồn từ những hiểu lầm không đáng có. Nếu chịu lắng nghe nhau hơn một chút, nghĩ cho nhau một chút, tất cả sẽ trở nên nhẹ nhàng hơn rất nhiều.

Tôi quay sang nhìn Sơn: “Cảm ơn em. Cảm ơn Ánh.” Giọng tôi nghèn nghẹn.

Sơn cười hiền: “Em cũng chỉ nghe vợ thôi. Vợ em… cô ấy thẳng tính thế đấy, nhưng mà tốt bụng lắm chị ạ.”

Tôi khẽ gật đầu, lòng thầm cảm ơn cô em dâu gai góc ấy. Hành trình về nhà lần này, món quà lớn nhất không phải là hai con gà tẩm bổ, mà là sự thấu hiểu và kết nối lại bằng tình thân ruột thịt, vượt qua mọi rào cản của sự so đo và định kiến.

LƯU Ý: Tất cả nội dung câu chuyện trên chỉ mang tính chất giải trí, hư cấu. Không khuyến khích và cổ xúy bất cứ hành vi nào. Mọi sự trùng hợp chỉ là ngẫu nhiên và không mang tính chất xúc phạm cá nhân, hay tập thể nào.