(Tiếp theo phần 1)

Tôi nhìn dòng chữ ghi tay bên cạnh cái tên bị gạch đen. Nét mực xanh, chữ nghiêng, đã phai gần hết. Nhưng tôi đọc được: “Con bé này không phải con ông Ngọc. Bà Lệ tự nhận.”

Tôi ngẩng lên. Mẹ nuôi tôi vẫn ôm bàn tay đang chảy máu, mắt nhìn tôi như người sắp bị lôi ra trước tòa.

“Mẹ,” tôi hỏi khẽ. “Mẹ biết dòng chữ này?”

“Mẹ…” Bà mấp máy môi, không nói được.

“Chữ đó là của bà ấy!” Bà Lệ bật dậy, giật phăng chiếc túi nilon, nhét tờ giấy vào trong. “Bà ta viết bậy lên giấy tờ của tôi! Con đừng nghe!”

“Bà nói sao?” Tôi đứng lên, chắn giữa bà ta và mẹ nuôi. “Giấy khai sinh của tôi, bà mang đến nhà tôi, giờ lại bảo mẹ tôi viết bậy?”

Bà Lệ khựng lại. Tôi thấy ánh mắt bà ta đảo nhanh, tính toán, rồi đổi giọng ngọt xớt: “Thôi, mẹ nóng quá. Chuyện cũ mẹ kể sau. Bây giờ con lo cho mẹ với thằng Khoa trước đã.”

“Không,” tôi nói. “Chuyện cũ nói trước. Bà ngồi xuống.”

Tôi lấy băng gạc từ tủ thuốc, cầm máu cho mẹ, dìu bà ngồi xuống chiếc ghế cạnh cửa sổ. Bàn tay bà lạnh ngắt. Tôi ngồi xổm trước mặt bà, nói thật nhỏ, chỉ đủ hai người nghe: “Mẹ không phải nói gì hết nếu mẹ chưa muốn. Nhưng con cần biết, để con không bị ai dắt mũi.”

Mẹ nhìn tôi rất lâu. Nước mắt lăn xuống gò má nhăn nheo.

“Mẹ giấu con hai mươi lăm năm,” bà nói, giọng như hơi thở. “Mẹ sợ con biết sẽ bỏ mẹ.”

“Con không bỏ mẹ.”

“Nghe mẹ nói đã.” Bà hít một hơi. “Năm đó ba mẹ đi chợ Quảng Ngãi, thấy một đứa bé ngồi ở hiên nhà thờ, mặt lem luốc, tay ôm một cái bánh bột lọc ăn dở. Ba mẹ hỏi thì có người nói bé bị gửi từ sáng, người ta đứng chờ mãi không thấy quay lại. Ba mẹ đợi tới tối. Mẹ bế con về.”

“Vậy là bà ta bỏ con thật,” tôi nói.

“Chưa hết.” Mẹ lắc đầu. “Ba tháng sau, bà ấy tìm đến. Bà Lệ.”

Cả phòng lặng đi. Bà Lệ đứng cạnh sofa, hai tay siết quai túi.

“Bà đến để đòi con,” mẹ nói. “Ba mẹ tưởng bà thương con nên định trả. Nhưng bà nói: muốn nhận lại con thì phải đưa tiền. Ba mẹ lúc đó chỉ có một chỉ vàng cưới, ba mẹ đưa hết. Bà cầm vàng, hứa mai quay lại đón con, rồi đi biệt tăm.”

“Bà bán con?” Tôi quay phắt sang bà Lệ.

“Nói bậy!” Bà ta gào. “Tôi cho vay thôi!”

“Cho vay?”

“Thì… thì tôi đang khó khăn, xin ít tiền!” Bà ta lúng túng. “Đứa nào cũng nói tôi bỏ con, tôi cực khổ mới sống được!”

Tôi không nói gì. Tôi nhìn bà ta thật lâu, nhìn cái son đỏ lem ở khóe miệng, nhìn đôi bàn tay đeo nhẫn vàng giả. Một người phụ nữ năm mươi tuổi. Hai mươi lăm năm trước, bà ta hai mươi lăm tuổi.

“Bà sinh tôi năm hai mươi hai tuổi,” tôi tính nhẩm, “gửi tôi năm hai mươi lăm. Bà có ba năm nuôi tôi. Rồi bà bỏ tôi ở nhà thờ. Rồi ba tháng sau bà quay lại lấy vàng. Có đúng không?”

Bà Lệ im lặng.

“Đúng hay không?”

“Đúng!” Bà ta gắt. “Nhưng tôi cũng khổ! Tôi khổ đến mức nhịn ăn! Giờ tôi già, tôi tìm con, có gì sai?”

“Không sai,” tôi nói, “nếu bà đến để tìm con. Nhưng bà đến để đòi ba chục triệu mỗi tháng.”

Tôi mở điện thoại, bật ghi âm từ lúc nào chính tôi cũng không nhớ. Đèn đỏ nhấp nháy ngay trên mặt bàn. Bà Lệ nhìn thấy, tái mặt.

“Từ sáng đến giờ tôi ghi âm hết rồi,” tôi nói. “Cả đoạn bà đòi ba chục triệu, đòi việc làm cho thằng Khoa, đòi trả ơn. Bà cần gì thì nói thẳng, đừng đội lốt mẹ.”

“Mày dám ghi âm mẹ mày?”

“Mẹ tôi ngồi ở kia.” Tôi chỉ tay về phía mẹ nuôi. “Bà thì không.”

Bà Lệ đứng chết trân. Rồi bà ta bật cười, một tiếng cười lạ lùng, đổi hẳn giọng.

“Được, được. Mày cứng. Tao nói cho mày biết, mày có ghi âm cũng vô ích. Vì có một chuyện mày chưa biết, mà mẹ nuôi mày cũng chưa dám nói.”

Tôi thấy mẹ run lên.

“Bà đừng!” mẹ nuôi kêu khẽ.

“Sao lại đừng?” Bà Lệ nhếch môi, quay sang mẹ tôi. “Bà giấu hai mươi lăm năm còn chưa đủ à? Để tôi nói hộ.” Bà ta nhìn tôi, chậm rãi, từng chữ: “Mày không phải con tao.”

Cả căn phòng như ngừng thở.

“Bà nói gì?”

“Mày không phải con tao,” bà Lệ lặp lại, giọng đắc thắng. “Tao chưa từng đẻ mày. Tờ giấy khai sinh đó, tao mượn của người khác.”

“Nhưng ở đây ghi tên bà.”

“Vì tao khai.” Bà ta nhún vai. “Mày chỉ là đứa con gái tao được nhờ giữ hộ. Người thật sự đẻ ra mày, tao biết. Nhưng tao không nói không công.”

Tôi đứng như trời trồng. Mẹ nuôi gục đầu xuống, hai vai run bần bật.

“Bà nói dối,” tôi nói. “Bà đang tìm cách đẩy tôi vào thế phải trả tiền thì bà mới kể.”

“Mày tin hay không tùy mày.” Bà Lệ ngồi xuống, bắt chéo chân. “Nhưng nếu mày không đưa tao ba chục triệu và chỗ làm cho thằng Khoa, tao sẽ không nói cho mày biết cha mẹ ruột mày là ai. Và người đó, tao nghe nói, giờ giàu lắm. Giàu hơn mày nhiều.”

Tôi im. Tim tôi đập từng nhịp nặng như búa. Mẹ nuôi ngẩng lên, nắm chặt tay tôi.

“Nhàn,” bà thều thào. “Con đừng nghe. Mẹ xin con. Con đừng tìm.”

“Mẹ biết là ai?”

Mẹ không đáp. Nước mắt bà chảy ròng ròng.

“Mẹ biết,” tôi nói, và lần đầu tiên tôi thấy mình bình tĩnh đến đáng sợ. “Mẹ biết từ lâu.”

“Mẹ…” Bà nghẹn. “Ba con biết trước khi mất. Ba dặn mẹ đừng bao giờ nói, vì ba sợ người ta đến giành con của mình.”

Tôi buông tay mẹ, đứng dậy, bước đến trước mặt bà Lệ. Tôi thấy bà ta hơi lùi lại.

“Bà muốn bán thông tin này bao nhiêu?” tôi hỏi.

“Ba chục triệu mỗi tháng. Và…”

“Không.” Tôi ngắt lời. “Tôi hỏi một lần: bao nhiêu để bà nói ra tên đó ngay hôm nay, một lần, rồi biến khỏi đời tôi?”

Bà Lệ nheo mắt, tính toán. “Năm trăm triệu.”

Tôi bật cười. “Bà đòi năm trăm triệu để nói tên người mà mẹ tôi đã biết sẵn từ lâu?”

Bà ta khựng lại.

“Mẹ,” tôi quay sang. “Mẹ nói tên đó cho con. Ngay bây giờ. Con muốn nghe từ miệng mẹ, không phải từ miệng người bán.”

Mẹ nuôi nhìn tôi rất lâu. Rồi bà gật đầu, môi run.

“Con nhớ bà Diễm, người hay ghé tiệm bánh tráng nhà mình hồi con nhỏ, mua mỗi lần mười tờ?”

“Bà Diễm ở đầu chợ, bán vải?”

“Ừ.”

Tôi nhớ. Một người phụ nữ ăn mặc chỉn chu, hay đưa tôi cái kẹo dừa mỗi lần ghé, nhìn tôi lâu rồi quay mặt đi. Tôi tưởng bà thương trẻ con.

“Bà Diễm là mẹ ruột con,” mẹ nuôi nói. Giọng bà vỡ ra. “Bà ấy gửi con năm ba tuổi vì chồng bà lúc đó… không chấp nhận con. Bà Lệ là người giúp việc của bà, được bà giao đem con đi gửi nhà thờ, kèm một số tiền. Nhưng bà Lệ không bỏ con ở nhà thờ vì thương. Bà ta bỏ vì muốn giữ tiền.”

Tôi nghe mà thấy sàn nhà chao đảo.

“Mẹ ruột con vẫn ở chợ đó sao?”

“Bà ấy đến tiệm nhà mình suốt mười năm,” mẹ nói. “Chỉ để nhìn con. Không dám nhận. Ba con biết. Ba bảo cứ để bà ấy nhìn, đừng cản. Nhưng ba không cho bà nói ra.”

Tôi nhìn về phía cửa sổ. Bên ngoài nắng chiếu, xe cộ chạy ầm ầm. Trong đầu tôi hiện lên hình ảnh bà Diễm, đứng dưới nắng chợ, tay cầm mười tờ bánh tráng, mắt không rời tôi.

“Vậy bà Lệ…” Tôi quay lại, ánh mắt lạnh xuống. “Bà không phải mẹ tôi. Bà là người giúp việc đem tôi đi bỏ, lấy tiền, rồi hai mươi lăm năm sau quay lại đòi ba chục triệu?”

Bà Lệ mặt xám ngoét. “Mày biết thì đã sao? Tao…”

“Bà còn lấy vàng cưới của ba mẹ tôi nữa,” tôi nói. “Một chỉ vàng năm đó. Tôi sẽ tính cả lãi.”

“Mày dọa tao?”

“Không.” Tôi giơ điện thoại. “Tôi đang ghi âm. Bà vừa thừa nhận bà mạo nhận làm mẹ đẻ để đòi tiền. Tôi đã gọi cho một người từ trước khi bà nói câu cuối.”

Bà Lệ sững lại.

“Ai?”

Tôi không đáp. Chuông cửa reo.

Tôi ra mở. Đứng ngoài là hai anh công an khu vực, phía sau là chị hàng xóm tầng dưới, người hôm nay nghe thấy tiếng ồn qua vách. Tôi lùi sang một bên.

“Chào hai anh,” tôi nói. “Người này vào nhà tôi, mạo nhận quan hệ để uy h:iếp đòi tiền. Tôi có ghi âm.”

Bà Lệ tái mặt, cố lao ra cửa nhưng bị chặn lại. “Tôi là mẹ nó! Nó bất hiếu!” bà ta gào.

“Bà nói thế với công an được rồi,” tôi đáp. Rồi tôi quay lại nhìn mẹ nuôi. Bà ngồi đó, bàn tay quấn băng gạc, nhìn tôi bằng ánh mắt vừa sợ vừa thương.

“Con không giận mẹ,” tôi nói. “Con chỉ muốn hỏi: sao mẹ không nói sớm?”

“Vì mẹ sợ,” bà nói. “Sợ con có mẹ ruột giàu sang, sẽ không cần mẹ nữa.”

Tôi bước tới, quỳ xuống, ôm lấy bà. Bà run trong vòng tay tôi, nhỏ bé như một đứa trẻ.

“Mẹ là mẹ con,” tôi nói. “Không ai thay được.”

Công an dẫn bà Lệ đi. Cửa đóng lại. Căn hộ chợt yên tĩnh, chỉ còn tiếng thở của hai mẹ con và mùi thuốc sát trùng.

Tối đó, tôi ngồi một mình ở ban công, nhìn xuống đường. Mẹ đã ngủ. Tôi mở điện thoại, lục lại ảnh chụp tờ giấy khai sinh mà bà Lệ đánh rơi, ảnh tôi chụp trước lúc công an đến. Tôi phóng to phần chữ ghi tay bên cạnh cái tên bị gạch. Dòng chữ đó, tôi nhìn kỹ hơn, và tim tôi ngừng một nhịp.

Nét chữ nghiêng, đuôi chữ g kéo dài xuống. Tôi biết nét chữ này. Tôi đã nhìn nó suốt hai mươi năm, trên từng cuốn vở, từng tờ đơn xin học bổng, từng tấm thiệp sinh nhật mỗi năm.

Đó là chữ của ba nuôi tôi.

Nhưng ba tôi mất khi tôi học cấp ba, còn tờ giấy này, theo dấu đỏ, được đóng vào năm tôi mười bảy tuổi.

Tôi ngồi ở ban công đến gần sáng, tay vẫn cầm điện thoại, ảnh tờ giấy khai sinh phóng to hết cỡ. Nét chữ nghiêng nghiêng, cái đuôi chữ g kéo dài, đúng là chữ ba. Nhưng ba đã ra đi từ năm tôi học lớp mười, năm tôi mười sáu tuổi, còn dấu đỏ chứng thực trên tờ giấy này ghi năm tôi mười bảy.

Sáu giờ sáng, mẹ dậy, thấy tôi vẫn ngồi đó. Bà không hỏi. Bà chỉ ngồi xuống cạnh tôi, bàn tay quấn băng gạc đặt lên đầu gối, và nhìn xuống con đường còn vắng xe.

“Mẹ,” tôi đưa điện thoại cho bà. “Chữ này của ba. Nhưng dấu đỏ ghi năm con mười bảy tuổi. Mẹ giải thích giúp con.”

Mẹ nhìn tấm ảnh rất lâu. Rồi bà thở ra một hơi dài, như người vừa đặt xuống gánh hàng đã mang suốt nửa đời.

“Ba con viết dòng đó từ lâu lắm,” mẹ nói. “Năm con năm tuổi. Lúc ấy bà Diễm tìm đến nhà mình lần đầu, khóc quỳ giữa sân, kể hết chuyện. Ba con nghe xong, ra chợ photo tờ khai sinh bà ấy mang theo, rồi ngồi cả đêm viết vào lề dòng chữ đó. Ba bảo phải ghi lại, kẻo mai này người ta nói ba mẹ nhặt trộm con.”

“Vậy còn dấu đỏ?”

“Năm con mười bảy tuổi, bà Diễm đến nhà xin tờ đó.” Giọng mẹ nhỏ dần. “Ba con mất được một năm. Bà ấy nói mình đau tim, sợ đi sớm mà không để lại cho con thứ gì chứng minh mình từng là mẹ con. Mẹ thương, mang tờ photo của ba ra ủy ban chứng thực, rồi đưa cho bà ấy giữ. Mẹ chỉ dặn: đừng bao giờ tìm con, nếu con không tự hỏi.”

Tôi nhắm mắt. Mọi thứ khớp lại từng mảnh, đau và gọn như một bảng cân đối.

“Vậy sao tờ đó lại nằm trong túi bà Lệ?”

Mẹ lắc đầu, mắt mở to. “Mẹ không biết.”

“Con biết ai biết,” tôi nói, đứng dậy. “Mẹ thay đồ đi. Mình ra Quảng Ngãi.”

Chín giờ sáng chúng tôi ra khỏi Đà Nẵng. Trên xe, mẹ ngồi thẳng, hai tay siết chặt chiếc túi vải cũ. Tôi hỏi thêm mấy câu, bà trả lời ngắn gọn: bà Diễm bán vải ở đầu chợ, lấy chồng giàu, chồng mất mười năm trước, không có con. Bà vẫn ở căn nhà gạch cũ sau chợ, sống một mình.

Đến nơi, chợ đã họp. Tôi tìm mãi mới ra sạp vải đầu chợ, giờ đóng cửa im ỉm, cuộn vải phủ bạt nilon. Bà bán hàng bên cạnh nhìn tôi từ đầu đến chân.

“Cô tìm bà Diễm hả? Bả nhập viện năm ngày rồi, tim. Con nuôi cũng không có, chỉ có mấy bà chị hàng xóm thay phiên vô thăm.”

“Bệnh viện nào ạ?”

“Bệnh viện đa khoa tỉnh. Mà cô ơi, hôm qua có một bà ăn mặc lòe loẹt vô hỏi thăm bả, xưng là người quen cũ. Bả nghe xong tái mặt, hôm nay tim yếu hơn.”

Tôi và mẹ nhìn nhau. Không cần nói.

Lúc chúng tôi tới, hành lang khoa tim mạch đầy mùi thuốc sát trùng. Ở phòng số bảy, cánh cửa hé mở. Tôi nghe rõ tiếng đàn bà the thé từ bên trong, giọng đã quen đến mức không thể nhầm.

“Bà đừng giả vờ! Hai chục năm nay tôi giữ kín cho bà, tháng nào cũng ba triệu, bà tưởng tôi không biết bà giàu à? Bà cứ để tôi sống khổ thế này, tôi nói cho con bé biết hết!”

Tôi khựng chân ở cửa. Mẹ nuôi nắm chặt tay tôi.

“Cô… cô đã đến nhà con bé rồi sao?” Một giọng khác, yếu và khàn, thở từng hơi. “Tôi đã nói tôi không giấu nữa. Chỉ cần nó hỏi, tôi kể. Cô còn muốn gì nữa?”

“Muốn gì? Năm trăm triệu! Tôi đang cần tiền cho thằng Khoa!”

Tôi đẩy cửa bước vào.

Phòng bệnh chỉ có hai giường, một giường trống. Trên giường bên cửa sổ, một người phụ nữ gầy gò, tóc bạc quá nửa, đeo ống thở, tay cắm kim truyền. Bà Lệ đứng bên giường, hai tay chống hông, mặt đỏ gay, nghe tiếng cửa thì giật mình quay lại.

Bà ta không mặc bộ đồ sặc sỡ hôm qua nữa. Chắc công an đã cho về sau khi lập biên bản nhắc nhở, và ngay lập tức bà ta lại chạy đến đây.

“Cô làm gì ở đây?” bà ta lắp bắp.

“Cháu hỏi bà câu này,” tôi nói, thật chậm. “Hai mươi năm nay, tháng nào bà cũng lấy ba triệu của bà Diễm?”

Bà Lệ mặt xám ngoét. Người phụ nữ trên giường quay đầu, và tôi nhìn thấy gương mặt bà lần đầu tiên gần đến vậy.

Bà Diễm mở mắt nhìn tôi. Đôi mắt ấy tôi đã gặp suốt tuổi thơ, dưới nắng chợ, trên tay cầm mười tờ bánh tráng, ánh nhìn không dám dừng lâu. Cái sống mũi, cái cằm hơi nhọn. Tôi nhìn bà, rồi nhìn vào tấm gương treo trên tường, và tôi thấy mình.

“Nhàn,” bà thều thào. “Con… con đến rồi.”

Tôi không đáp được. Mẹ nuôi bước lên một bước, đặt tay lên thành giường.

“Chị Diễm,” mẹ gọi. “Em dẫn con đến.”

Bà Diễm nhìn mẹ, môi run, nước mắt chảy dọc hai bên thái dương, thấm vào gối.

Bà Lệ nhân lúc ấy quay ngoắt, định lách qua chúng tôi ra cửa. Tôi chắn ngang, nhưng không phải bằng tay. Tôi giơ điện thoại, ghi âm vẫn đang chạy từ lúc tôi đẩy cửa.

“Bà cứ đi,” tôi nói. “Bản ghi âm này công an nhận. Bà vừa thừa nhận ở đây hai mươi năm lấy tiền của bà Diễm để giữ kín chuyện đứa bé. Đó là tống tiền, không phải cho vay.”

“Ai tống tiền?” Bà Lệ đổi giọng, run rẩy. “Tôi là người làm ơn! Tôi giữ bí mật cho bả! Không có tôi thì chồng bả đuổi cả đứa bé lẫn bả!”

“Nói cho cháu nghe,” tôi nói, kéo chiếc ghế ngồi xuống cạnh bà Diễm, “nói cho hết. Ở đây, không ai cần bà nói dối nữa.”

Bà Diễm nắm lấy bàn tay tôi. Bàn tay bà lạnh, nhẹ như lá khô.

“Để cô kể,” bà nói. “Cô chưa bao giờ dám kể. Nhưng hôm nay cô kể.”

Bà hít một hơi thật sâu, ống thở kêu khẽ.

“Cô có con với một người không phải chồng cô, hồi đó chồng cô còn đi công tác xa. Anh ấy đã bỏ đi trước khi cô biết mình có con. Cô giấu, sinh trong một căn phòng thuê ở Quảng Ngãi, một mình. Chồng cô về, thấy đứa bé ba tuổi, thì…” Bà nghẹn lại. “Ông ấy không đánh cô, không chửi. Ông ấy chỉ nói: hoặc con bé, hoặc cái nhà này. Cô sợ, cô nhu nhược.”

Bà nhìn mẹ nuôi. “Cô nhờ Lệ, lúc đó là người giúp việc nhà cô. Cô đưa năm chỉ vàng, dặn tìm một gia đình tử tế, mà con bé phải được nhận, phải được thương. Cô nói với Lệ: đem nó gửi vào nhà thờ, chờ người có lòng đến nhận, rồi báo lại cho cô.”

“Tôi làm đúng như bà dặn!” Bà Lệ cãi.

“Cô làm đúng một nửa,” bà Diễm nói khẽ. “Cô đem nó đến nhà thờ, bỏ lại ở hiên, rồi cầm vàng đi. Ba ngày sau cô về, nói với tôi là đã gửi xong, gia đình tử tế. Tôi tin. Tôi chờ cô báo tên gia đình, cô nói không biết, nói tôi đừng hỏi, hỏi thì lộ. Suốt ba tháng tôi chỉ biết cầu khấn.”

Tôi nhìn bà Lệ. Bà ta không còn nhìn tôi được nữa.

“Ba tháng sau, cô mới thấy Lệ lấy thêm vàng từ nhà cô, rồi biến mất,” bà Diễm nói tiếp. “Cô lần theo tìm, nhờ hỏi từng người, cuối cùng tìm ra nhà anh chị Sáu. Chị Tâm bế con ra sân, cô nhìn qua cửa sổ. Con bé đang cười. Cô chỉ dám nhìn.”

“Bà ấy đến năm con năm tuổi, quỳ giữa sân,” mẹ nuôi nói. “Anh Sáu kể với tôi. Anh bảo bà ấy không xin lại con. Bà ấy chỉ xin được nhìn.”

“Cô không xứng xin lại,” bà Diễm nói. “Cô bỏ con. Có nói lý do gì thì cũng bỏ.”

Tôi siết tay bà, không nói gì. Trong lồng ngực có một thứ đang nghẹn, không phải giận, cũng không phải thương. Có lẽ là cả hai, cộng lại thành một thứ chưa gọi tên được.

“Vậy hai mươi năm nay, bà Lệ…” tôi quay sang.

“Lệ tìm ra cô,” bà Diễm nói. “Khi con lên mười. Cô còn chưa kịp biết mình bị theo dõi. Lệ nói bà ta biết cô đã có con ngoài giá thú, nếu chồng cô còn sống, cô sẽ mất hết. Cô sợ. Cô đưa ba triệu mỗi tháng, và hứa sẽ không nói với ai.” Bà nhắm mắt, giọng vỡ ra. “Chồng cô mất mười năm trước, cô đã hết sợ từ lâu. Nhưng cô vẫn cứ đưa, vì cô nghĩ mình nợ Lệ. Nợ vì tôi nhờ Lệ làm cái việc bỏ con, nên trong lòng cô… cô thấy mình cũng có tội, nên cô đưa.”

Tôi nghe mà tưởng như có ai nắn từng khớp xương của mình.

“Hai mươi năm, ba triệu mỗi tháng,” tôi nói, tính nhẩm. “Bảy trăm hai chục triệu. Chưa kể vàng.”

“Không phải hết,” bà Diễm nói, mở mắt. “Bệnh tim của cô, tiền thuốc cô không dám tiêu nhiều, cô dành để trả Lệ. Bác sĩ nói cô phải mổ, cô không mổ, vì cô tính không còn đủ tiền cho Lệ mỗi tháng.”

Trong phòng im như tờ. Tôi nghe rõ tiếng máy đo nhịp tim, bíp, bíp, đều đặn.

Mẹ nuôi bước tới trước mặt bà Lệ. Đôi bàn tay còn quấn băng gạc của bà run run, nhưng lưng bà thẳng.

“Chị Lệ,” mẹ nói. “Tôi là người nghèo, cả đời không biết nói lời to tát. Nhưng tôi hỏi chị một câu. Chị có con trai, hai mươi hai tuổi. Nếu ngày mai ai đó bế con chị bỏ ở hiên nhà thờ rồi cầm vàng đi, chị nghĩ sao?”

Bà Lệ mở miệng, nhưng không thốt được tiếng nào.

“Chị lấy của người ta bảy trăm hai chục triệu,” mẹ nói tiếp. “Chị lấy vàng của vợ chồng tôi. Chị lấy luôn cả tờ giấy trong hộp của chị Diễm, để đến đe dọa con gái tôi. Tôi cứ tưởng người ta xấu đến mấy cũng có chỗ đau. Chị thì không.”

“Bà nói hay lắm!” Bà Lệ bật ra một tiếng gằn, nhưng giọng đã lạc đi. “Tôi cũng khổ! Chồng tôi bỏ, con tôi thất nghiệp! Tôi còn cách nào?”

“Làm việc,” tôi nói. “Như mẹ cháu gánh bánh tráng nuôi cháu hai mươi lăm năm. Không ai bắt bà đi tống tiền người bệnh.”

Cánh cửa phòng bật mở lần nữa. Hai anh công an và một cô y tá bước vào, phía sau là một chàng trai gầy, tóc rối, mặt trắng bệch. Tôi nhận ra ngay dáng người ấy từ ảnh bà Lệ khoe hôm qua trên điện thoại: Khoa.

“Mẹ!” Khoa nhìn bà Lệ, rồi nhìn quanh phòng, ánh mắt hoảng loạn. “Mẹ làm gì ở đây? Công an bảo mẹ hôm qua đã bị lập biên bản mà!”

“Con đừng nghe người ta nói!” Bà Lệ nắm cánh tay con. “Mẹ đến thăm bà chủ cũ!”

“Bà chủ nào?” Khoa nhìn giường bệnh, rồi nhìn tôi. Gương mặt cậu thay đổi từng nhịp. “Chị… chị là chị Nhàn?”

Tôi gật đầu.

Khoa đứng chôn chân, hai tay buông thõng. Rồi cậu quay sang mẹ, giọng như mắc nghẹn.

“Mẹ nói với con là chị Nhàn là chị cùng mẹ, mẹ nói chị bỏ mặc mẹ. Mẹ nói cả nhà mình khổ vì chị.” Cậu nuốt khan. “Mẹ nói dối con?”

“Con…”

“Mẹ nói dối con!” Khoa lùi lại một bước, tay run. “Con thất nghiệp một năm, mẹ bảo mẹ đi xin việc cho con, hóa ra…”

Anh công an bước lên, giọng bình tĩnh: “Bà Lệ, mời bà về làm việc lần nữa. Chúng tôi nhận được thêm tố cáo từ nhiều người, cộng với bản ghi âm.”

Bà Lệ ngã phịch xuống ghế, mặt tái mét, không phản kháng nữa. Khoa đứng sững, mắt đỏ. Anh công an quay sang tôi.

“Cô Nhàn, cô và bà Diễm cần lập biên bản riêng. Phần này, tòa sẽ xét cả tội cưỡng đoạt tài sản lẫn lừa đảo chiếm đoạt tiền vàng năm xưa.”

“Vâng,” tôi đáp. “Tôi có sao kê của bà Diễm từ hai mươi năm nay, bà ấy lưu hết. Tôi sẽ mang đủ.”

Bà Diễm bấu chặt tay tôi. “Con không cần…”

“Cần,” tôi nói. “Không phải vì tiền. Vì bà ta không được phép làm chuyện này với ai nữa.”

Khi hai anh công an dẫn bà Lệ đi, Khoa còn đứng lại. Cậu nhìn tôi, vẻ mặt của một người vừa bị lột hết lớp vỏ tin tưởng.

“Chị,” cậu nói khẽ. “Em xin lỗi. Em thật sự không biết.”

“Chị tin,” tôi đáp. “Em hai mươi hai tuổi, còn kịp làm lại. Chị không cho em chỗ làm ở công ty chị, vì chuyện đó không phải cách. Nhưng nếu em muốn học nghề, chị biết một trung tâm dạy kế toán, học phí chị lo bước đầu. Còn lại em tự đi bằng chân mình.”

Khoa cúi đầu, vai run lên. “Cảm ơn chị.”

“Đừng cảm ơn chị. Hãy cảm ơn người đã nuôi em, và đừng như bà ấy.”

Cậu gật đầu, rồi chạy theo hướng công an dẫn mẹ đi.

Chiều hôm đó, bác sĩ cho biết tình trạng tim của bà Diễm chưa nguy hiểm đến tính mạng, nhưng cần phẫu thuật đặt máy hỗ trợ trong hai tuần. Tôi ra quầy thu ngân hỏi chi phí. Con số làm mẹ tôi tái mặt, còn tôi thì lặng lẽ mở điện thoại, chuyển khoản từ sổ tiết kiệm mua nhà.

“Con,” mẹ nuôi nắm cánh tay tôi. “Con lo cho bà ấy à?”

“Con lo,” tôi nói. “Không phải vì bà ấy là mẹ ruột. Con lo vì bà ấy đang nằm đó, và con có khả năng. Con thấy mình không nên nhìn người bệnh nằm đó mà tính toán.”

Mẹ nhìn tôi rất lâu, rồi khẽ gật.

“Con giống ba con,” bà nói. “Ba con cũng dặn mẹ: người ta khó khăn thì giúp, đừng hỏi họ là ai.”

Ca mổ diễn ra mười ngày sau, thành công. Tôi và mẹ nuôi thay phiên ngồi bên giường. Có buổi chiều, bà Diễm tỉnh dậy, thấy hai chúng tôi ngồi cạnh nhau, hai người đàn bà cùng gầy, cùng lam lũ, thì lặng lẽ khóc. Bà không xin gì. Bà chỉ nói:

“Cô cảm ơn chị Tâm. Cô cảm ơn suốt hai mươi lăm năm.”

“Chị đừng cảm ơn,” mẹ nuôi đáp, giọng nhẹ. “Tôi cũng nhờ chị. Nếu ngày ấy chị không gửi con bé đến đúng cái hiên nhà thờ ấy, tôi làm sao có con gái.”

Hai người nhìn nhau. Tôi thấy hai bàn tay, một bàn tay chai sạn, một bàn tay thon gầy, chạm nhẹ vào nhau trên tấm ga trắng, rất khẽ, rất chậm.

Ba tháng sau, tòa xử. Bà Lệ lãnh án tù về tội cưỡng đoạt tài sản và lừa đảo chiếm đoạt, phải hoàn trả toàn bộ số tiền còn lại và giá trị vàng năm xưa. Tôi không đòi phần của mình, bảo tòa chuyển hết cho bà Diễm. Bà Diễm không nhận, nói với tôi:

“Cô dùng số tiền đó trả lại con tiền viện phí.”

“Không cần đâu, dì,” tôi nói, và lần đầu tiên tôi gọi bà như vậy. “Dì giữ mà lo sức khỏe. Con lo được.”

Bà nhìn tôi, nghẹn ngào. Có lẽ bà đã chờ hai mươi lăm năm để nghe một tiếng gọi, dù không phải tiếng gọi bà mong.

Tôi không gọi bà là mẹ. Tôi không thể. Trong lòng tôi chỉ có một người được gọi như thế, đang ngồi bên cạnh, tay quấn băng gạc đã tháo từ lâu, vết sẹo nhỏ còn hằn trên lòng bàn tay.

Sau phiên tòa, chúng tôi ra quán nước đầu đường. Ba người ngồi quanh một chiếc bàn nhựa nhỏ, không ai nói nhiều. Bà Diễm nhâm nhi ly nước sâm, mẹ nuôi bóc cho tôi một trái quýt, như hồi tôi còn bé.

“Bà Diễm,” mẹ nuôi bỗng nói, “chị về ở với hai mẹ con em đi. Nhà chật, nhưng có chỗ.”

Bà Diễm khựng lại, đôi mắt đỏ.

“Chị làm vậy… chị không giận tôi sao?”

“Giận thì giận rồi,” mẹ đáp. “Nhưng tôi già rồi, chị cũng già. Con bé không cần chọn giữa hai người đâu. Nó có đủ chỗ cho cả hai, nếu mình đừng tính.”

Tôi nhìn mẹ. Lần này, tôi không hỏi câu hỏi hôm nào. Vì tôi đã biết đáp án. Suốt hai mươi lăm năm, mẹ chưa từng tính tôi nợ mẹ bao nhiêu. Người từng tính, từng lập bảng, từng ghi từng đồng, hóa ra là người chưa bao giờ nuôi tôi một ngày nào.

Chiều tối, chúng tôi về căn hộ. Bà Diễm ngủ trong phòng khách, tôi và mẹ nuôi ngồi ở ban công như mọi tối. Đèn thành phố vàng ấm, xe cộ chậm dần. Mẹ ngó xuống đường, cười khẽ.

“Nhà cao thiệt,” bà nói. “Mẹ hết chóng mặt rồi.”

Tôi tựa đầu lên vai mẹ, nghe hương dầu gió quen thuộc.

“Mẹ ơi,” tôi nói khẽ. “Con về rồi.”

Mẹ vòng tay ôm lấy đầu tôi, bàn tay chai sạn xoa nhẹ mái tóc. Trong bóng tối, tôi nghe tiếng hô hấp đều của một người phụ nữ khác vọng ra từ phòng khách, và lần đầu tiên sau hai mươi lăm năm, tôi thấy căn nhà này thật sự đủ đầy.

-HẾT-