NGƯỜI MẸ BẢY MƯƠI TÁM TUỔI ĐANG HẤP HỐI TRÊN GIƯỜNG B:ỆNH, BA ĐỨA CON ĐÃ L:AO VÀO Đ:ÁNH NHAU TÚI BỤI NGAY TRƯỚC M:ẶT BÀ CHỈ ĐỂ TRANH GIÀNH SỔ ĐỎ VÀ T:IỀN THỪA KẾ. NGƯỜI C:ON TR:AI CẢ VỪA G:IẬT SỔ ĐỎ VỪA GÀO LÊN: “BÀ GIÀ SẮP CH:ẾT RỒI, CÒN GIỮ CỦA LÀM GÌ, ĐƯA SỔ ĐÂY CHIA NGAY!” (PHẦN 2 – BẢN ĐẦY ĐỦ)

NGƯỜI MẸ BẢY MƯƠI TÁM TUỔI ĐANG HẤP HỐI TRÊN GIƯỜNG B:ỆNH, BA ĐỨA CON ĐÃ L:AO VÀO Đ:ÁNH NHAU TÚI BỤI NGAY TRƯỚC M:ẶT BÀ CHỈ ĐỂ TRANH GIÀNH SỔ ĐỎ VÀ T:IỀN THỪA KẾ. NGƯỜI C:ON TR:AI CẢ VỪA G:IẬT SỔ ĐỎ VỪA GÀO LÊN: “BÀ GIÀ SẮP CH:ẾT RỒI, CÒN GIỮ CỦA LÀM GÌ, ĐƯA SỔ ĐÂY CHIA NGAY!” (PHẦN 2 – BẢN ĐẦY ĐỦ)

Có thể là hình ảnh về một hoặc nhiều người

(Tiếp theo phần 1)

Tôi áp điện thoại vào tai, tim đập dồn dập. Anh Hải và chị Thu đã đứng cách tôi chưa đầy hai bước.

“Chị Mai, chị có nghe tôi nói không?” Giọng đàn ông bên kia vẫn trầm và chậm. “Tôi là luật sư Khoa. Chị đừng nói tên tôi ra. Chị cứ cầm máy như đang nghe người quen, rồi tìm cách ra khỏi phòng. Tôi đang ở bãi xe của bệnh viện.”

“Dạ… dạ, em nghe rồi,” tôi lắp bắp, mắt không rời hai người trước mặt.

“Ai gọi đấy?” Anh Hải gằn giọng.

“Bạn em ạ. Hỏi thăm mẹ.” Tôi nói, tay kia giấu chiếc chìa khóa vào trong ống tay áo.

“Bạn nào mà gọi đúng lúc này?” Chị Thu nheo mắt. “Đưa tay đây xem nào.”

“Chị làm gì vậy? Mẹ đang nằm kia kìa!”

Đúng lúc đó, máy theo dõi bên giường mẹ kêu bíp bíp dồn dập. Cả ba chúng tôi quay phắt lại. Mẹ tôi nhắm mắt, ngực phập phồng yếu ớt, đường nhịp tim trên màn hình nhảy loạn xạ. Bác sĩ và hai y tá lao vào, đẩy chúng tôi ra hành lang.

“Người nhà ra ngoài hết! Ra ngoài!”

Tôi bị đẩy ra cùng hai người anh chị. Cánh cửa phòng đóng lại. Ba anh em đứng trong hành lang, mỗi người một góc, không ai nhìn ai. Tôi nhận ra anh Hải vẫn ôm khư khư cuốn sổ đỏ trước ngực, còn chị Thu thì liếc xuống tay áo tôi, lần nữa.

Tôi mượn cớ đi vệ sinh, gần như chạy dọc hành lang, rẽ xuống cầu thang bộ. Điện thoại vẫn còn đang đổ chuông. Tôi ấn nghe.

“Chị xuống tầng trệt, ra bãi xe phía sau. Xe tôi màu xám.”

Mười phút sau, tôi ngồi trong xe của luật sư Khoa, một người đàn ông chừng năm mươi tuổi, đeo kính, mặc áo sơ mi trắng cũ. Ông đưa tôi tấm danh thiếp, rồi đưa thêm một tờ giấy có dấu đỏ.

“Đây là giấy ủy quyền do bác Lan ký cách đây ba tháng,” ông nói. “Bác dặn nếu bác nguy kịch, tôi phải trao tận tay chị chiếc chìa khóa, hoặc xác nhận chị đã giữ nó.”

“Cháu… cháu không hiểu. Chìa khóa này mở cái gì ạ?”

“Một chiếc két sắt thuê ở ngân hàng, trong thị trấn nhỏ cách đây ba mươi cây số. Số khắc sau chìa chính là số két. Bác Lan thuê nó từ cách đây tám năm.”

“Tám năm?” Tôi sững sờ. “Sao mẹ cháu không nói với cháu?”

Luật sư Khoa im lặng một lúc, rồi nhìn thẳng vào tôi.

“Vì bác ấy muốn thử lòng ba người con. Bác nói với tôi thế này: đứa nào đến lúc bác sắp mất vẫn ở bên giường bệnh mà không đòi hỏi gì, thì đứa đó xứng đáng giữ chìa khóa.”

Tôi chết lặng. Nước mắt trào ra mà tôi không kịp lau.

“Vậy mẹ biết hết sao ạ? Biết anh Hải, chị Thu…”

“Bác ấy biết hết,” ông gật đầu. “Hai tháng trước, anh cả chị đã đến văn phòng tôi, tự xưng là con trai cả, hỏi có di chúc gì không. Chị hai thì nhờ người quen dò hỏi. Cả hai đều không biết về két sắt.”

Tôi lau mặt, hít một hơi thật sâu. “Luật sư, bây giờ cháu phải làm gì?”

“Sáng mai, nếu bác Lan còn, chị có thể đến ngân hàng cùng tôi. Nhưng tối nay chị cần cẩn thận.” Ông ngập ngừng. “Có một chuyện tôi chưa nói. Hôm qua, có người từ phía anh cả chị đến hỏi tôi về két sắt. Anh ấy đã biết có một cái két.”

Tôi lạnh sống lưng. “Anh Hải biết rồi?”

“Không rõ biết đến đâu. Nhưng nếu anh ấy tìm được chìa phụ hoặc thủ tục mở thay, sẽ rắc rối.”

Tôi nhìn xuống tay áo, chiếc chìa khóa vẫn nằm nguyên đó, sợi chỉ đỏ bạc màu quấn quanh ngón tay. Tôi bỗng nhớ ra một chuyện. Ba tháng trước, khi mẹ còn đi lại được, bà bảo tôi mang cuốn sổ đỏ ra phường photo một bản để “phòng khi cần”. Tôi không hỏi. Mẹ lúc ấy nhìn tôi rất lâu rồi nói: “Con út, nếu mẹ có đi trước, đừng cãi nhau với anh chị.”

Bây giờ tôi hiểu vì sao bà nói vậy.

“Luật sư,” tôi nói, giọng đã cứng lại. “Cháu sẽ không để ai chạm vào cái két ấy trước khi mẹ cháu nói xong ý nguyện của bà. Nhưng cháu có một yêu cầu.”

“Chị nói đi.”

“Cháu muốn có mặt khi mẹ cháu còn tỉnh. Cháu muốn nghe chính miệng mẹ nói trước mặt anh chị.”

Luật sư Khoa im lặng một lúc, rồi gật đầu. “Tôi sẽ cố thu xếp. Nhưng chị phải về phòng ngay, kẻo họ nghi.”

Tôi quay lại tầng bốn, chân run lẩy bẩy. Hành lang bệnh viện vắng hơn tôi tưởng. Anh Hải ngồi ở ghế đá cuối hành lang, đang nói chuyện với ai đó qua điện thoại bằng giọng thì thầm. Chị Thu đứng cạnh cửa phòng cấp cứu, mặt nhăn nhó.

Tôi định lùi lại thì anh Hải ngẩng lên, thấy tôi.

“Mai! Mày đi đâu nãy giờ?”

“Em xuống căng-tin mua nước.”

“Mua nước mà không cầm chai nước nào?” Chị Thu cười khẩy.

Tôi cắn môi. Chưa kịp đáp thì cánh cửa phòng bật mở, bác sĩ bước ra, tháo khẩu trang.

“Tình trạng bà cụ đã ổn định tạm thời. Bà tỉnh rồi. Bà muốn gặp ba người con cùng lúc.”

Cả ba chúng tôi nhìn nhau, rồi cùng bước vào.

Mẹ tôi nằm đó, mặt xanh xao, nhưng đôi mắt đã sáng hơn. Bà nhìn lần lượt từng đứa con. Ánh mắt bà dừng lâu nhất ở anh Hải. Cuốn sổ đỏ vẫn còn trong tay anh, bị siết đến nhàu cả bìa.

“Hải,” mẹ nói, giọng thều thào. “Con đưa sổ đây cho mẹ.”

“Mẹ… con chỉ giữ giùm mẹ thôi…”

“Đưa đây.”

Anh Hải ngập ngừng, rồi đặt cuốn sổ vào tay mẹ. Bà cầm nó rất chậm, rất nhẹ, như cầm một đứa trẻ. Rồi bà nhìn sang chị Thu.

“Thu, mẹ còn nhớ năm con mười tám tuổi, nhà mình nghèo nhất. Con nhịn ăn để dành tiền mua cho mẹ cái áo ấm. Mẹ giữ cái áo đó đến giờ.”

Chị Thu khựng lại. Mắt chị đỏ lên, môi mấp máy mà không nói được gì.

“Còn Hải,” mẹ quay lại, “năm con mười hai tuổi, con bán hết số sách vở mới của mình để mua thuốc cho em Mai bị sốt. Mẹ nhớ hết.”

Anh Hải cúi gằm mặt. Tôi thấy vai anh run lên.

“Mẹ già rồi, mẹ không trách các con,” mẹ nói chậm rãi. “Nhưng mẹ muốn các con nhớ: nhà mình từng nghèo, từng thương nhau thật lòng. Chứ không phải chỉ có đất, có sổ, có tiền.”

Phòng bệnh im lặng như tờ. Đến lúc đó, anh Hải mới khụy gối xuống cạnh giường, bật khóc nức nở. “Mẹ ơi, con sai rồi. Con nợ nần, con bí quá nên mới…”

“Mẹ biết,” bà đáp. “Mẹ biết từ lâu rồi.”

Tôi tưởng mọi chuyện sẽ dừng ở đó. Nhưng mẹ quay sang tôi, nhìn thẳng vào mắt tôi, và nói một câu khiến tim tôi nảy lên.

“Mai, con có mang chìa khóa không?”

“Dạ… dạ có mẹ.”

“Đưa cho anh chị xem.”

Tôi ngạc nhiên nhìn mẹ. Bà gật đầu, ra hiệu. Tôi từ từ rút chiếc chìa khóa đồng ra khỏi ống tay áo, đặt vào lòng bàn tay.

Anh Hải và chị Thu cùng nhìn chăm chăm.

“Đây là chìa khóa két sắt,” mẹ nói. “Trong đó có tất cả những gì mẹ để lại. Mẹ đã nhờ luật sư Khoa lập di chúc. Sổ đỏ đứng tên mẹ, mẹ để cho cả ba đứa chia đều, mỗi đứa một phần ba, không hơn không kém.”

Anh Hải ngẩng phắt lên. “Mẹ… chia đều?”

“Ừ. Mẹ chia đều. Nhưng trong két còn một thứ khác, thứ mà mẹ muốn Mai thay mẹ trao lại, đúng vào ngày mẹ đi.”

“Thứ gì ạ?” Chị Thu hỏi, giọng run.

Mẹ nhắm mắt lại. Hơi thở bà nhẹ dần.

“Các con tự biết thôi. Mai sẽ cho các con biết.”

Bà không nói thêm nữa. Cả ba chúng tôi đứng đó, nhìn bà lịm dần vào giấc ngủ. Anh Hải và chị Thu nhìn tôi chằm chằm, ánh mắt hoàn toàn khác lúc nãy. Không còn là ánh mắt tranh giành. Mà là ánh mắt dò xét, nghi ngờ, và một chút sợ hãi.

“Mai,” chị Thu nói khẽ, “trong két có gì?”

“Em không biết.”

“Mày nói dối!” Anh Hải bật dậy. “Mày biết! Mày với luật sư đã bàn nhau từ trước, đúng không?”

“Em vừa mới gặp luật sư lần đầu tiên chiều nay thôi!”

“Thế sao mày biết ông ta đang đợi ở dưới?”

Tôi cứng họng. Anh Hải đã thấy tôi đi xuống bãi xe, đã đoán được hết. Anh bước tới, chìa tay ra.

“Đưa chìa khóa đây. Anh là con trai cả, anh có quyền.”

“Không.”

“Mai!”

“Mẹ đã đưa nó cho em. Mẹ muốn em giữ. Anh nghe mẹ nói rồi mà.”

“Mẹ lẫn rồi! Bà già hấp hối nói gì cũng không có giá trị!”

Câu nói ấy làm cả tôi lẫn chị Thu đứng sững. Hai tiếng “bà già” lại vang lên, chỉ vài phút sau khi anh khóc xin lỗi. Tôi nhìn anh, thấy lòng mình nguội đi.

“Anh Hải,” tôi nói chậm rãi, từng chữ một. “Hôm nay anh quỳ xuống khóc trước mẹ, chưa đầy mười phút sau anh lại gọi mẹ là bà già. Em không biết anh khóc thật hay khóc giả. Nhưng em sẽ làm đúng theo lời mẹ.”

Chị Thu bước tới đứng cạnh tôi, rất lặng lẽ. “Anh Hải, thôi đi. Mẹ còn nghe thấy đấy.”

Anh Hải nhìn chị, rồi nhìn tôi, mặt đỏ gay. Anh gằn một câu cuối trước khi quay đi:

“Mày giữ đi. Rồi mày sẽ thấy trong két có gì. Đến lúc đó đừng có hối hận.”

Anh đóng sầm cửa. Tôi nghe tiếng bước chân anh xa dần dọc hành lang.

Chị Thu ngồi xuống ghế, hai tay ôm mặt. “Mai, chị xin lỗi. Chị cũng sai. Chị chỉ nghĩ đến tiền quán.”

“Chị Thu,” tôi nói, “em không giận chị. Nhưng em cần chị giúp em một việc.”

“Việc gì?”

“Sáng mai, em cần chị đi cùng em và luật sư đến ngân hàng. Em không muốn đi một mình. Em sợ anh Hải.”

Chị Thu ngẩng lên nhìn tôi rất lâu, rồi gật đầu.

Đêm đó, tôi ngồi bên giường mẹ đến gần sáng. Tôi nắm bàn tay gầy guộc của bà, nghe từng nhịp thở mong manh. Chiếc chìa khóa đồng vẫn trong túi áo ngực tôi, nóng ran như có sự sống.

Sáng hôm sau, tôi và chị Thu đến văn phòng luật sư Khoa từ rất sớm. Ông Khoa đã đợi sẵn, trên bàn là một tập hồ sơ dày. Ông bảo chúng tôi ngồi xuống, rồi nói chậm rãi:

“Trước khi đến ngân hàng, tôi cần báo hai chị một chuyện. Sáng nay, tôi nhận được điện thoại từ ngân hàng. Họ báo rằng két sắt số này đã được ai đó yêu cầu mở thay vào lúc tám giờ kém mười lăm.”

Tôi đứng bật dậy. “Ai?”

“Người đó nộp đầy đủ giấy tờ, kể cả giấy ủy quyền có chữ ký của bác Lan.” Ông Khoa nhìn tôi, giọng nặng nề. “Nhưng bác Lan chỉ ký đúng một giấy ủy quyền, và nó đang nằm trong tay tôi.”

Chị Thu tái mặt. Tôi nhìn xuống tờ giấy ủy quyền trước mặt, rồi nhìn lên tấm đồng hồ trên tường. Chín giờ kém mười.

“Luật sư,” tôi hỏi, giọng lạc hẳn đi. “Người đó… đã mở được két chưa?”

Ông Khoa im lặng rất lâu, rồi chậm rãi lắc đầu.

“Ngân hàng nói họ vẫn đang giữ người đó ở quầy. Nhưng tên trên giấy tờ không phải của anh cả chị. Cũng không phải của chị hai.”

Ông đẩy một tấm ảnh chụp từ camera ngân hàng về phía tôi. Trên đó là một người phụ nữ lạ đội mũ, đeo khẩu trang, tay cầm đúng một tờ giấy ủy quyền giống hệt tờ đang nằm trước mặt tôi.

Tôi nhìn chằm chằm tấm ảnh. Người phụ nữ đội mũ, đeo khẩu trang, dáng nhỏ thó, tay cầm tờ giấy ủy quyền giống hệt tờ trước mặt tôi. Chỉ có đôi mắt lộ ra ngoài là tôi thấy quen quen, mà không nhớ ra đã gặp ở đâu.

“Ngân hàng giữ người đó lại bằng cách nào?” Tôi hỏi.

“Tôi đã dặn trước họ,” luật sư Khoa đáp. “Bác Lan ký giấy ủy quyền cho tôi cùng lúc với việc thuê két. Trong hồ sơ có điều khoản: ai muốn mở két, ngoài chìa khóa còn phải có mã xác nhận qua điện thoại của chị Mai hoặc của tôi. Người phụ nữ này không có chìa, cũng không có mã. Họ đang giữ bà ta ở phòng chờ, nói là hệ thống lỗi.”

“Giấy ủy quyền của bà ta là giả?”

“Có vẻ là bản photo công chứng lại, có người đã làm giả dấu mộc. Giấy thật chỉ có một.”

Chị Thu ngồi bên cạnh, mặt trắng bệch, hai tay siết chặt vào nhau. Tôi quay sang nhìn chị.

“Chị Thu.”

“Hả?”

“Chị có biết người này không?”

“Chị… chị không biết!” Chị đáp quá nhanh.

Tôi nhìn thẳng vào mắt chị, lâu đến mức chị phải cúi xuống. Đôi mắt người phụ nữ trong ảnh, và đôi mắt chị Thu đang né tránh tôi, bỗng khớp với nhau trong đầu tôi như hai mảnh ghép.

“Không phải chị,” tôi nói chậm. “Người trong ảnh có đôi mắt hơi xếch, đuôi mắt có nốt ruồi. Em nhớ rồi. Là vợ anh Hải. Chị Hương.”

Chị Thu giật mình. “Mai, em…”

“Chị biết, đúng không? Sáng nay chị đi cùng em, nhưng đêm qua chị đã nói chuyện với anh Hải?”

Chị Thu im lặng. Rồi nước mắt chị trào ra, từng giọt lăn xuống mu bàn tay.

“Chị xin lỗi,” chị nghẹn ngào. “Đêm qua anh Hải gọi chị. Anh nói nếu chị giúp anh lấy được cái két thì chị sẽ được chia thêm. Chị nghe nhưng chị không đồng ý, chị chỉ không dám nói với em. Chị không biết vợ anh Hải lại làm giấy giả đâu!”

Luật sư Khoa ho khẽ, nhìn tôi. “Chị Mai, tôi nghĩ chúng ta nên đến ngân hàng ngay.”

Chúng tôi đến nơi lúc chín giờ hai mươi. Trong phòng chờ của chi nhánh, một người phụ nữ ngồi gục đầu, mũ vẫn đội, khẩu trang đã kéo xuống cằm. Đúng là chị Hương, vợ anh Hải, bốn mươi lăm tuổi. Bên ngoài cửa kính, tôi thấy bóng anh Hải đứng dựa vào cột, mặt xám ngoét, vừa thấy tôi liền quay đi.

“Anh Hải!” Tôi gọi to.

Anh khựng lại. Tôi bước ra, chị Thu và luật sư Khoa đi sát phía sau.

“Anh đứng ở đây làm gì?”

“Anh… anh chỉ đưa vợ đi giao dịch ngân hàng.”

“Giao dịch bằng giấy ủy quyền giả?”

Anh Hải mở miệng định cãi, nhưng luật sư Khoa đã đưa ra tờ giấy ủy quyền thật, đặt cạnh tờ photo ngân hàng đang giữ.

“Anh Hải, dấu mộc trên hai tờ này khác nhau ở góc trên bên trái. Tờ giả đã được cắt ghép. Đây là làm giả giấy tờ, có thể bị xử lý hình sự.”

Anh Hải tái mặt. Bàn tay anh run run bám vào cột.

“Tôi… tôi chỉ muốn xem trong két có gì thôi! Mẹ đã nói trong đó có thứ gì đó, tôi chỉ muốn biết! Tôi là con trai cả mà!”

“Anh là con trai cả,” tôi nói, “nên mẹ mới đau nhất khi nhìn anh làm vậy.”

Anh nhìn tôi. Đôi mắt anh đỏ ngầu, không biết vì tức hay vì sợ.

“Mai, thôi đi. Để anh vào mở cùng. Có gì thì chia đều như mẹ nói.”

“Chưa được.”

“Sao lại chưa được?”

“Vì em đã hứa với mẹ, em chỉ mở két khi mẹ cho phép, hoặc khi mẹ đã đi.”

Cả ba chúng tôi lặng đi. Từ phòng chờ, chị Hương vừa khóc vừa lao ra.

“Chú Mai ơi, chị xin chú, đừng báo công an!” Chị túm lấy tay tôi, giọng lạc đi. “Nhà chị nợ nần quá rồi. Chồng chị nói mẹ có vàng giấu trong két, chị chỉ muốn lấy một ít để trả nợ thôi. Chị không có ý hại ai cả!”

Tôi nhìn bàn tay run rẩy của chị. Tôi không giận chị nhiều như giận anh Hải. Chị chỉ là người bị chồng đẩy ra làm bình phong.

“Chị Hương,” tôi nói, “chị đứng lên đi. Em sẽ không báo công an hôm nay.”

Chị Hương sụp xuống khóc. Anh Hải đứng như trời trồng.

“Nhưng,” tôi nói tiếp, “em có một điều kiện. Anh Hải, anh phải vào viện, quỳ trước mặt mẹ và nói thật mọi chuyện. Từ chuyện nợ nần đến chuyện hôm nay. Nếu anh không dám, em sẽ để pháp luật giải quyết.”

Anh Hải ngập ngừng rất lâu, rồi gật đầu.

Chúng tôi quay lại bệnh viện lúc gần mười một giờ. Vừa bước ra khỏi thang máy, tôi đã nghe tiếng y tá gọi:

“Người nhà bà Lan đâu? Bà đang gọi các con!”

Cả bốn người chúng tôi, tôi, chị Thu, anh Hải và chị Hương, chạy dọc hành lang. Mẹ tôi nằm đó, nhưng khác hẳn tối qua: gương mặt bà thanh thản, đôi mắt sáng một cách kỳ lạ, như ngọn đèn trước lúc tắt. Luật sư Khoa đứng bên cạnh, cầm cặp hồ sơ.

“Các con đến đủ rồi,” mẹ nói, giọng nhẹ như gió. “Mẹ có chuyện muốn nói.”

Anh Hải khuỵu xuống ngay đầu giường, hai tay ôm mặt.

“Mẹ ơi, con có lỗi. Con vay nặng lãi. Con sợ không trả nổi, con nghe người ta nói trong két mẹ có vàng, nên con định lấy. Con đã làm giả giấy tờ. Vợ con chỉ làm theo lời con. Mẹ đừng giận chị ấy.”

Chị Hương bật khóc to hơn. Chị Thu cũng sụt sịt. Phòng bệnh chỉ còn tiếng nấc.

Mẹ tôi nhìn anh Hải rất lâu, rồi đưa bàn tay gầy guộc xoa nhẹ lên tóc anh.

“Hải à, mẹ biết con nợ nần. Mẹ nghe hết, từ năm ngoái rồi. Mẹ không có vàng giấu trong két. Mẹ không có nhiều tiền như các con tưởng.”

Anh Hải ngẩng lên, ngơ ngác. “Vậy trong két có gì ạ?”

“Mai, con đưa chìa khóa đây.”

Tôi đặt chiếc chìa khóa đồng vào tay mẹ. Bà nắm lấy, ngón tay run run vuốt từng vòng chỉ đỏ.

“Mẹ thuê cái két này tám năm trước, vào cái ngày bố các con mất.” Mẹ ngừng lại thở một hơi. “Trước khi đi, bố dặn mẹ giữ riêng một thứ, đừng để ba đứa con thấy vội, vì nó không phải tiền.”

Luật sư Khoa mở cặp, lấy ra một phong bì cũ, đưa cho mẹ. Bà đẩy nó về phía tôi.

“Hôm qua mẹ nhờ luật sư đi lấy thứ này từ két ra. Mẹ muốn các con nghe chính mẹ nói trước. Mai, con mở ra, đọc to lên.”

Tay tôi run bần bật khi mở phong bì. Bên trong là một xấp giấy và một cuốn sổ tiết kiệm đã cũ. Tôi lấy tờ trên cùng ra, nét chữ của bố tôi, nghiêng nghiêng, quen thuộc đến mức tim tôi thắt lại.

Tôi đọc:

“Gửi ba đứa con của bố. Khi các con đọc được lá thư này, chắc bố đã đi xa và mẹ các con cũng đã yếu lắm rồi. Bố viết cho các con vì bố biết, người nghèo như nhà mình, đến lúc cuối cùng chỉ có hai thứ để lại: một mảnh đất và một tấm lòng. Mảnh đất thì chia được. Còn tấm lòng, bố không biết các con có giữ nổi không.”

Tôi nghẹn giọng, đọc tiếp:

“Năm xưa, hồi nhà mình khó nhất, có một người hàng xóm đã cho bố vay năm chỉ vàng để lo cho Hải đi học nghề. Bố chưa kịp trả thì ông ấy mất. Bố gửi số tiền đó vào cuốn sổ tiết kiệm kèm lá thư này, nhờ mẹ các con thay bố trả lại cho con cháu ông ấy khi có dịp. Nếu mẹ các con quên hoặc không còn sức, các con hãy làm thay bố. Đó là món nợ ân tình, không phải nợ tiền. Nhà mình có thể không giàu, nhưng không được quên người đã giúp mình.”

Cả phòng im phăng phắc. Anh Hải ngồi thụp xuống sàn, bàn tay ôm mặt run bần bật. Tôi cầm cuốn sổ lên, lật trang đầu. Số dư không lớn, chỉ vài chục triệu. Nhưng bên trong cuốn sổ kẹp một tờ giấy nhỏ ghi tên người hàng xóm, và địa chỉ con cháu ông ở một xóm nhỏ thuộc làng An Th.

“Đó là thứ trong két,” mẹ nói. “Mẹ thuê két chỉ để giữ lá thư này và cuốn sổ này khỏi bị ai lấy mất. Vì mẹ sợ, nếu để ở nhà, các con sẽ thấy tiền mà bán đi, quên mất ý nghĩa của nó.”

Anh Hải bật lên một tiếng khóc như xé ruột. Chị Thu quỳ xuống bên cạnh anh, hai anh em ôm lấy nhau, giống như hồi nhỏ.

“Còn một điều nữa,” mẹ thều thào. “Mẹ giao cái chìa khóa này cho Mai, không phải vì mẹ thương Mai hơn. Mà vì cả tám năm nay, chỉ có Mai không bao giờ hỏi mẹ có gì để lại. Hai đứa còn lại, mẹ không trách. Mẹ chỉ buồn thôi.”

Chị Thu ôm mặt khóc. Anh Hải quỳ xuống, trán chạm vào bàn tay mẹ.

“Mẹ ơi… con xin mẹ… con xin mẹ tha cho con…”

“Mẹ tha từ lâu rồi,” mẹ nói. “Nhưng các con phải tự tha cho nhau. Anh em một nhà, đừng để đến lúc mẹ đi rồi còn nhìn nhau như người dưng.”

Bà quay sang tôi, mỉm cười, nụ cười cuối cùng tôi nhớ được.

“Mai, trong di chúc, mẹ chia đất làm ba phần đều nhau. Nhưng mẹ nhờ con thay mẹ làm hai việc. Việc thứ nhất, đem lá thư của bố đến trả ơn đúng người. Việc thứ hai…” Bà thở hắt ra. “Giữ anh chị em lại với nhau.”

“Dạ, con hứa với mẹ.”

Bàn tay mẹ trong tay tôi từ từ buông lỏng. Máy theo dõi kêu một tiếng dài. Tôi ôm lấy bà mà khóc, và nghe sau lưng mình tiếng anh Hải gào lên, tiếng chị Thu nấc từng hồi, tiếng chị Hương thút thít.

Đám tang mẹ diễn ra ở quê, ba hôm sau. Anh Hải đứng cạnh quan tài, râu tóc bờm xờm, mắt sưng húp. Không ai trách anh nữa. Nhưng anh tự trách mình nhiều nhất.

Sau lễ cúng bảy ngày, luật sư Khoa đọc di chúc trước mặt ba anh chị em. Mảnh đất ở làng An Th. chia đều làm ba phần. Nhưng sau khi nghe xong, anh Hải bỗng đứng dậy, giọng nghẹn lại:

“Anh xin phép chị Thu và Mai, anh muốn lấy phần của anh để trả nợ. Nhưng anh sẽ tự bán, tự trả, và tự lo. Còn lại, phần anh xin dành một ít để làm theo lá thư của bố.”

Tôi nhìn anh. Anh đã gầy đi nhiều, nhưng ánh mắt khác hẳn. Không còn cái nhìn của người đi đòi nợ cho mình nữa.

Tuần sau, ba anh em tôi cùng đi tìm gia đình người hàng xóm trong lá thư. Hóa ra con trai ông, bác Tư, nay đã ngoài sáu mươi, sống trong căn nhà nhỏ dột nát, vợ bác bị ốm lâu năm. Khi tôi đặt cuốn sổ tiết kiệm và lá thư của bố vào tay bác, bác run run đọc từng chữ rồi bật khóc.

“Bố tôi hồi đó vẫn nói, nhà ông Lan tốt lắm, giúp người mà không kể công,” bác nói. “Không ngờ bao nhiêu năm rồi, các cháu vẫn nhớ.”

Anh Hải đứng sau tôi, mắt đỏ hoe. Anh bước lên, nắm tay bác Tư.

“Bác, nhà cháu còn nợ bác nhiều hơn số tiền đó. Cháu xin được giúp bác sửa lại cái mái nhà.”

Bác Tư xua tay, nhưng anh Hải nhất quyết. Chị Thu cũng góp thêm. Cuối cùng, ba anh em tôi mỗi người trích một phần nhỏ từ tiền thừa kế, cùng nhau lợp lại mái nhà cho bác.

Còn nợ của anh Hải, sau khi bán phần đất của mình, anh trả được gần hết. Phần còn lại, anh xin chị Hương đi làm thêm, hai vợ chồng cùng gồng gánh. Chị Hương đã xin lỗi tôi trước mặt cả nhà, không nói nhiều, chỉ cúi đầu thật sâu. Tôi đỡ chị dậy.

Chị Thu thì bỏ ý định đòi thêm vốn cho quán nhậu của chồng. Chị nói chị sẽ làm ăn tử tế, không dựa vào đất của mẹ nữa. Có lần chị nhìn tôi và nói:

“Mai, chị nợ em một lời cảm ơn. Nếu không có em, hôm đó anh em mình đã thành kẻ thù.”

Tôi cười. “Em chỉ làm theo lời mẹ thôi chị.”

Giờ đã gần một năm kể từ ngày mẹ mất. Mỗi dịp giỗ, ba anh em tôi lại họp mặt ở căn nhà cũ, thắp nhang trên bàn thờ mẹ. Trên bàn thờ có một chiếc áo ấm đã sờn, chị Thu mang đến, và một cuốn vở tiểu học cũ của anh Hải, anh đã tìm lại được trong kho. Còn tôi, tôi đặt cạnh đó chiếc chìa khóa đồng buộc sợi chỉ đỏ bạc màu.

Chiều ấy, anh Hải đứng lặng rất lâu trước di ảnh mẹ. Rồi anh quay lại, nhìn hai đứa em, nói bằng giọng chậm rãi mà tôi chưa nghe lần nào:

“Hôm đó anh gọi mẹ là bà già. Cả đời này anh không tha thứ được cho mình câu đó.”

“Mẹ tha cho anh rồi,” tôi nói. “Anh tha cho mình đi.”

Anh gật đầu, đưa tay lau mặt. Chị Thu tiến đến đứng giữa hai chúng tôi, vòng tay ôm lấy cả hai.

Ngoài hiên, nắng chiều rọi vào bàn thờ, chạm vào chiếc chìa khóa nhỏ. Tôi chợt nghĩ, thứ mẹ để lại cho chúng tôi chưa bao giờ nằm trong cái két sắt nào. Nó nằm ở chính khoảnh khắc ba anh em đứng cạnh nhau, không ai còn giành giật gì nữa.

-HẾT-